• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Poronin

    Przeczytaj także...
    Gmina Poronin – gmina wiejska w województwie małopolskim, w powiecie tatrzańskim. W latach 1975-1998 gmina położona była w województwie nowosądeckim.Michał Stanisław Głowacki ps. „Świętopełk” (ur. 1804, zm. 24 maja 1846 w Nowym Sączu) – polski duchowny katolicki, wikary parafii w Poroninie, folklorysta, panslawista i jeden z organizatorów powstania chochołowskiego z 1846 r.
    Leon Jan Wyczółkowski (ur. 11 kwietnia 1852 w Hucie Miastkowskiej, zm. 27 grudnia 1936 w Warszawie) – polski malarz, grafik i rysownik, jeden z czołowych przedstawicieli Młodej Polski w nurcie malarstwa realistycznego.

    Poroninwieś podhalańska w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie tatrzańskim, w gminie Poronin, położona 7 km od Zakopanego. Przez miejscowość przechodzi łącząca Kraków z Zakopanem droga krajowa nr 47, będąca częścią zakopianki.

    Józef Gąsienica Tomków (ur. w 1887 r. w Zakopanem, zm. ok. 1942 r. w Zakopanem lub Poroninie) – góral, przewodnik tatrzański i ratownik górski.Województwo małopolskie – jedno z 16 województw Polski. W obecnym kształcie powstało 1 stycznia 1999 r. w wyniku reformy administracyjnej. Województwo zajmuje powierzchnię 15 182 km² i jest jednym z mniejszych w Polsce (12 miejsce w kraju). Pod względem liczby mieszkańców (3 mln 298 tys. osób) województwo znajduje się na 4 miejscu w Polsce. Gęstość zaludnienia jest tu jedną z najwyższych w kraju (małopolskie – 217 osób/km², średnia krajowa – 122 osób/km²).

    W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa nowosądeckiego.

    Miejscowość jest siedzibą gminy Poronin, liczy około 3500 mieszkańców, przybywa tam wielu turystów.

    Integralnymi częściami miejscowości są: Jesionkówka – część miejscowości, Kośne Hamry – część miejscowości, Majerczykówka – przysiółek, Stasikówka – przysiółek.

    Kazimierz Przerwa-Tetmajer (ur. 12 lutego 1865 r. w Ludźmierzu, zm. 18 stycznia 1940 r. w Warszawie) – polski poeta, nowelista, powieściopisarz, przedstawiciel Młodej Polski, brat przyrodni malarza Włodzimierza Tetmajera.Włodzimierz Lenin (ros. Владимир Ленин), właśc. Władimir Iljicz Uljanow (ros. Владимир Ильич Ульянов), (ur. 10 kwietnia/22 kwietnia 1870 w Symbirsku, zm. 21 stycznia 1924 w Gorkach pod Moskwą) – rosyjski polityk, organizator i przywódca rewolucji październikowej, a następnie pierwszy przywódca Rosji Radzieckiej. Współzałożyciel i lider partii bolszewickiej. Teoretyk ideologii komunizmu.

    Historia[]

    Pierwsze wzmianki o Poroninie pochodzą z roku 1624, ale nazwa Poronin, choć w odniesieniu do rzeki, pojawia się już w 1254. Przypuszcza się, iż teren dzisiejszego centrum gminy był we wczesnym średniowieczu wielką polaną wypasową, przysiółkiem Białego Dunajca, o nazwie Bańkówki (vel: Wańkówki).

    Jagna Kinga Marczułajtis-Walczak (ur. 15 grudnia 1978 w Zakopanem) – polska snowboardzistka. Posłanka na Sejm VII kadencji.Jan Alojzy Matejko (ur. 24 czerwca 1838 w Krakowie, zm. 1 listopada 1893 w Krakowie) – polski malarz, twórca obrazów historycznych i batalistycznych, historiozof.

    Około 1620 Poronin stał się odrębną wsią. W 1806 wybudowano tu kaplicę, a w 1833 utworzono samodzielną parafię z kościołem.

    Około 1813 powstał w Poroninie zakład przerabiający surówkę – Kuźnia Poroniańska. Wyrabiano tu doskonałe kosy i lemiesze. Stąd pochodzi nazwa części wsi – Kośne Hamry.

    Pomnik Włodzimierza Ilicza Lenina w Poroninie około 1966 roku

    Już w początkach XIX w. Poronin był letniskiem, znanym bardziej niż Zakopane. Bywali tu wielcy Polacy, jak: Jan Matejko, Kazimierz Przerwa-Tetmajer, Leon Wyczółkowski, Jan Kasprowicz, Władysław Orkan, Leopold Staff. W latach 1913-1914 w zajeździe Pawła Guta Mostowego bywał, mieszkający w pobliskim Białym Dunajcu - Włodzimierz Ilicz Lenin. W 1947 w budynku karczmy Gutów-Mostowych utworzono Muzeum Lenina a na przyległym placu postawiono jego pomnik. Muzeum zlikwidowano w 1990, a pomnik obalono. Obecnie w tym budynku mieści się Gminny Ośrodek Kultury.

    Podhale – region kulturowy w południowej Polsce u północnego podnóża Tatr, w dorzeczu górnego Dunajca z wyłączeniem obszarów leżących na prawym brzegu Białki i prawym brzegu Dunajca, poniżej ujścia Białki. Podhale zajmuje środkową część Kotliny Podhala, na południu wkracza w Tatry. Józef Galica (ur. 1924 w Poroninie, zm. 1985 w Krakowie) – polski rzeźbiarz, profesor krakowskiej ASP. Uprawiał rzeźbę portretową i medalierstwo.

    Przez wiele lat Poronin był stolicą gminy. W 1977 wraz z sąsiednimi wsiami włączono go do Gminy Tatrzańskiej. Jednakże z dniem 30 grudnia 1994 ponownie utworzono Gminę Poronin.

    Turystyka i sport[]

    Tereny wokół Poronina są wykorzystywane jako tereny do uprawiania turystyki i narciarstwa. W sezonie zimowym dla turystów udostępniony jest wyciąg narciarski. Liczne pensjonaty zachęcają do spędzenia tu wakacji - zarówno zimowych jak i tych letnich.

    W Poroninie znajduje się skocznia narciarska Galicowa Grapa, której obecny stan wymaga gruntownego remontu oraz wyciąg narciarski .

    Kraków (łac. Cracovia, niem. Krakau) – miasto na prawach powiatu w południowej Polsce, siedziba władz województwa małopolskiego, drugie w kraju pod względem liczby mieszkańców i pod względem powierzchni.Województwo nowosądeckie – jednostka podziału administracyjnego istniejąca w latach 1975 - 1998. Położone w południowej części Polski, przy granicy ze Słowacją. Graniczyło od wschodu z województwem krośnieńskim, od północy z tarnowskim i krakowskim, a od zachodu z bielskim. Siedzibą władz województwa był Nowy Sącz.

    Przy siedzibie Ochotniczej Straży Pożarnej jest boisko i działa drużyna piłki nożnej.

    Związani z Poroninem[]

  • Michał Głowacki (1804-1846) – duchowny katolicki
  • Jan Kasprowicz (1860-1926) – poeta
  • Franciszek Orawiec (1896-1940) – major piechoty Wojska Polskiego
  • Aniela Gut-Stapińska (1898-1954) – działaczka kulturalna, poetka, nowelistka i folklorystka podhalańska
  • Józef Gąsienica Tomków (ok. 1888-1942) – przewodnik tatrzański, ratownik górski
  • Józef Galica (1924-1985) – rzeźbiarz, profesor krakowskiej ASP
  • Bronisława Orawiec-Löffler (1929-2010) – lekarz stomatolog, działaczka społeczna
  • Stanisław Gał (ur. 1943) – działacz kultury, fotograf
  • Jagna Marczułajtis-Walczak (ur. 1978) – snowboardzistka, posłanka
  • Zobacz też[]

  • Parafia św. Marii Magdaleny w Poroninie
  • Galicowa Grapa (skocznia narciarska)
  • Przypisy

    Polska, Rzeczpospolita Polska – państwo unitarne w Europie Środkowej, położone między Morzem Bałtyckim na północy a Sudetami i Karpatami na południu, w dorzeczu Wisły i Odry. Powierzchnia administracyjna Polski wynosi 312 679 km², co daje jej 70. miejsce na świecie i dziewiąte w Europie. Zamieszkana przez ponad 38,5 miliona ludzi, zajmuje pod względem liczby ludności 34. miejsce na świecie, a szóste w Unii Europejskiej.Parafia św. Marii Magdaleny w Poroninie. W centrum Poronina znajduje się zabytkowy Kościół pod wezwaniem św. Marii Magdaleny. Do początków XIX w. Poronin nie posiadał własnego kościoła. W 1806 r. wybudowano tu kaplicę, a w 1833 r. utworzono samodzielną parafię z kościołem. Pierwszym proboszczem został Ksawery Marcin Więckowski. Drewniany kościół spłonął w 1915 r., a obecny, zaprojektowany przez Franciszka Mączyńskiego, wzniesiony został w latach 1917-1926 roku. W latach 1842-1846 wikariuszem parafii był ks. Michał Stanisław Głowacki „Świętopełk”, jeden z organizatorów powstania chochołowskiego.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Władysław Orkan, właśc. Franciszek Ksawery Smaciarz (ur. 27 listopada 1875 w Porębie Wielkiej, zm. 14 maja 1930 w Krakowie) – pisarz tworzący w okresie Młodej Polski, chociaż do nurtu modernistycznego ani on sam, ani współcześni go nie zaliczali.
    Bronisława Orawiec-Löffler (ur. 16 lutego 1929 w Poroninie, zm. 10 kwietnia 2010 w Smoleńsku) – polska stomatolog i działaczka społeczna.
    Franciszek Orawiec (ur. 11 listopada 1896 w Poroninie, zm. wiosną 1940 w Katyniu) – major piechoty Wojska Polskiego, ofiara zbrodni katyńskiej.
    Powiat tatrzański – powiat w Polsce (województwo małopolskie), utworzony w 1999 roku w ramach reformy administracyjnej. Jego siedzibą jest miasto Zakopane.
    Podział administracyjny Polski 1975–1998 – podział administracyjny obowiązujący od 1 czerwca 1975 do 31 grudnia 1998 (od reformy w 1975 do reformy w 1999). Został wprowadzony ustawą z dnia 28 maja 1975 o dwustopniowym podziale administracyjnym Państwa oraz o zmianie ustawy o radach narodowych.
    Turystyka – zjawisko przestrzennej ruchliwości ludzi, które związane jest z dobrowolną zmianą miejsca pobytu, środowiska i rytmu życia. Obejmuje całokształt stosunków i zjawisk związanych z ruchem turystycznym.
    Galicowa Grapa - skocznia narciarska w Poroninie o punkcie konstrukcyjnym K30. Skocznia została zamknięta w latach osiemdziesiątych. Dziś jest w bardzo złym stanie i wymaga gruntownego remontu. Należy do klubu LKS Poroniec Poronin.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.019 sek.