• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Poroniec - dopływ Białego Dunajca

    Przeczytaj także...
    Gmina Poronin – gmina wiejska w województwie małopolskim, w powiecie tatrzańskim. W latach 1975-1998 gmina położona była w województwie nowosądeckim.Województwo małopolskie – jedno z 16 województw Polski. W obecnym kształcie powstało 1 stycznia 1999 r. w wyniku reformy administracyjnej. Województwo zajmuje powierzchnię 15 182 km² i jest jednym z mniejszych w Polsce (12 miejsce w kraju). Pod względem liczby mieszkańców (3 mln 298 tys. osób) województwo znajduje się na 4 miejscu w Polsce. Gęstość zaludnienia jest tu jedną z najwyższych w kraju (małopolskie – 217 osób/km², średnia krajowa – 122 osób/km²).
    Poronin – wieś podhalańska w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie tatrzańskim, w gminie Poronin, położona 7 km od Zakopanego. Przez miejscowość przechodzi łącząca Kraków z Zakopanem droga krajowa nr 47, będąca częścią zakopianki.

    Poroniec – potok, dopływ Białego Dunajca. Pochodzenie nazwy nie jest znane; może mieć jakiś związek z nazwą wsi Poronin, ale nawet nie wiadomo, czy najpierw nadano nazwę potokowi, czy wsi. Dawniej Porońcem nazywano także Suchą Wodę Gąsienicową oraz polanę Psią Trawkę, zaś Dolinę Suchej Wody Gąsienicowej nazywano Doliną Porońca.

    Dolina Suchej Wody Gąsienicowej lub po prostu Dolina Suchej Wody (słow. dolina Suchej vody, niem. Suchawodatal, węg. Sucha-woda-völgy) – jedna z tatrzańskich dolin walnych po północnej stronie grani głównej. Przebiega przez nią granica pomiędzy Tatrami Wysokimi i Zachodnimi (od przełęczy Liliowe korytem potoku Suchej Wody). Nazwa doliny pochodzi od płynącego jej dnem potoku Sucha Woda, którego koryto – jak wskazuje nazwa – na długich odcinkach zazwyczaj jest suche, a woda płynie w nim podziemnymi przepływami.Polska, Rzeczpospolita Polska – państwo unitarne w Europie Środkowej, położone między Morzem Bałtyckim na północy a Sudetami i Karpatami na południu, w dorzeczu Wisły i Odry. Powierzchnia administracyjna Polski wynosi 312 679 km², co daje jej 70. miejsce na świecie i dziewiąte w Europie. Zamieszkana przez ponad 38,5 miliona ludzi, zajmuje pod względem liczby ludności 34. miejsce na świecie, a szóste w Unii Europejskiej.

    Poroniec ma źródła na wysokości ok. 1055 m n.p.m. na stokach Wierchporońca, pomiędzy polaną Poroniec a Drogą Oswalda Balzera. Źródło to jest ocembrowane i okresowo użytkowane. W górnym odcinku Poroniec płynie dolinką w kierunku północnym ze spadkiem 5,3%. Wyżłobione w warstwach łupkowo-piaskowcowych koryto ma szerokość 1–2 m i w niektórych miejscach zawalone jest gliniastym rumoszem. Potok zasilany jest okresowymi i niewielkimi ciekami spływającymi z dolinek wciosowych na obydwu zboczach.

    Cicha Woda lub Cichowiańska Woda – potok będący lewym dopływem Porońca. Wielka encyklopedia tatrzańska jako prawidłową podaje nazwę Cichowiańska Woda, uzasadniając to tym, że nazwa pochodzi od miejscowości Małe Ciche. Urzędowy wykaz wód płynących Polski natomiast podaje nazwę Cicha Woda.Chowańców Potok – potok, dopływ Porońca. Jest ciekiem V rzędu. Wypływa na wysokości 1025 m w leju źródliskowym po wschodniej stronie osiedla Brzeziny w Zakopanem. Są to jednak tylko niewielkie wysięki z gliniasto-żwirowego podłoża. Właściwe źródła o wydajności około 0,5 l/s znajdują się na wysokości 1010 m i 1005 m. Początkowo potok płynie korytem o głębokości ok. 0,5 m, płytką, nieckowatą, podmokłą i bezleśną doliną wypełnioną osadami polodowcowymi. Dolina ta ma niewielki spadek. Jej prawe, zbudowane z fliszu zbocza przecina kilka dolinek, którymi spływają tylko okresowe dopływy. Z lewych zboczy Chowańców Potok otrzymuje dwa niewielkie, stałe dopływy. Potok płynie w kierunku północnym wyżłobioną w osadach akumulacyjnych doliną płaskodenną, ale o stromych zboczach. Przed ujściem skręca na północny zachód, ta zmiana kierunku wymuszona została skarpą wału przeciwpowodziowego Porońca. Na wysokości 768 m uchodzi do Porońca jako jego lewy dopływ, w miejscu o współrzędnych 49°19′47″N 20°01′26″E/49,329722 20,023889.

    Poroniec spływa przez polanę Poroniec, a następnie doliną pomiędzy dwoma grzbietami Pogórza Bukowińskiego: Brzegowskim Działem i jego odnogą z Galicową Grapą oraz grzbietem ciągnącym się od Wierchporońca przez Zadni Wierch i Wierch Spalenisko. Głównymi jego dopływami są: Budzów Potok, Cicha Woda, Chowańców Potok, Jesionkówka, Kunowski Potok. Wzdłuż górnej części potoku potoku biegnie granica Tatrzańskiego Parku Narodowego (należą do niego tereny po zachodniej stronie potoku). Poroniec uchodzi do Zakopianki w Poroninie na wysokości ok. 730 m n.p.m.., w miejscu o współrzędnych 49°20′17″N 20°00′07″E/49,338056 20,001944.

    Wierch Spalenisko (1324 m) – reglowy szczyt w grzbiecie oddzielającym Dolinę Lejową od Doliny Chochołowskiej w polskich Tatrach Zachodnich. Od znajdującego się poniżej w tym grzbiecie Wierchu Kuca (1305 m) oddziela go nieznaczna przełączka Huciańskie Siodło, od znajdującego się powyżej Małego Opalonego Wierchu (1448 m) Kominiarska Przełęcz (1307 m), przez którą prowadzi szlak turystyczny (Ścieżka nad Reglami). Wierch Spalenisko jest zwornikiem; we wschodnim kierunku odchodzi od niego krótki boczny grzbiet łączący go poprzez przełęcz Kominiarskie Siodło z Diablińcem (1241 m). Od wschodniej strony Wierch Spalenisko wznosi się nad Doliną Lejową, od zachodniej nad Doliną Huciańską (odnoga doliny Chochołowskiej). Jest całkowicie zalesiony.Brzegowski Dział – główny grzbiet Pogórza Bukowińskiego. Jest przedłużeniem grzbietu Tatr. Biegnie nim szosa z Bukowiny Tatrzańskiej na Łysą Polanę. Nazwa pochodzi od miejscowości Brzegi, oraz od tego, że grzbietem tym biegnie dział wodny między Porońcem (po zachodniej stronie grzbietu) a Białką (po wschodniej stronie grzbietu).

    Potok w całości znajduje się w granicach Polski. Dolina potoku położona jest w województwie małopolskim, w powiecie tatrzańskim, w gminie Poronin. Potok zbiera wody z Tatr, Rowu Podtatrzańskiego i Pogórza Bukowińskiego. Jego dolna część oraz dopływ Cicha Woda stanowią granicę między Rowem Podtatrzańskim a Pogórzem Bukowińskim.

    Powiat tatrzański – powiat w Polsce (województwo małopolskie), utworzony w 1999 roku w ramach reformy administracyjnej. Jego siedzibą jest miasto Zakopane.Tatrzański Park Narodowy (TPN) – jeden z 23 parków narodowych na terenie Polski. Utworzony z dniem 1 stycznia 1955 przez rozporządzenie Rady Ministrów z 30 października 1954 r. Jego odpowiednikiem po stronie słowackiej jest TANAP.

    Jest to ciek wodny IV rzędu. Jego zlewnia ma powierzchnię 78,69 km. Cechuje ją duża asymetryczność. Zlewnia prawostronna ma powierzchnię 9,76 km, lewostronna 68,41 km, czyli jest 7-krotnie większa od lewej.

    Dolina Porońca jest częścią Rowu Podtatrzańskiego i nosi nazwę Rowu Poronińskiego.

    Przypisy

    1. Wykaz wód płynących Polski. [dostęp 2015-11-04].
    2. Zofia Radwańska-Paryska, Witold Henryk Paryski: Wielka encyklopedia tatrzańska. Poronin: Wyd. Górskie, 2004. ISBN 83-7104-009-1.
    3. Krystyna Wit-Jóźwik. Hydrografia Tatr Wysokich. Objaśnienia do mapy hydrograficznej „Tatry Wysokie” 1:50 000. Polska Akademia Nauk. Instytut Geografii. Warszawa, 1974
    4. Tatry Zachodnie słowackie i polskie. Mapa turystyczna 1:25 000. Warszawa: Wyd. Kartograficzne Polkart Anna Siwicka, 2009/10. ISBN 83-87873-36-5.
    5. Tatry i Podtatrze. Mapa turystyczna 1:50 000. Warszawa: Compass, 2005.
    6. Jerzy Kondracki: Geografia regionalna Polski. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 1998. ISBN 83-01-12479-2.
    (window.RLQ=window.RLQ||).push(function(){mw.log.warn("Gadget \"edit-summary-warning\" styles loaded twice. Migrate to type=general. See \u003Chttps://phabricator.wikimedia.org/T42284\u003E.");mw.log.warn("Gadget \"wikibugs\" styles loaded twice. Migrate to type=general. See \u003Chttps://phabricator.wikimedia.org/T42284\u003E.");mw.log.warn("Gadget \"ReferenceTooltips\" styles loaded twice. Migrate to type=general. See \u003Chttps://phabricator.wikimedia.org/T42284\u003E.");mw.log.warn("Gadget \"main-page\" styles loaded twice. Migrate to type=general. See \u003Chttps://phabricator.wikimedia.org/T42284\u003E.");});
    Wierchporoniec, Wierch Poroniec (nazwa gwarowa Poroniec) – zalesiony grzbiet górski o wysokości 1105 m n.p.m., który według przyjętych przez większość geografów granic mezoregionów znajduje się na Pogórzu Bukowińskim (część Pogórza Spisko-Gubałowskiego), na jego granicy z Tatrami. Przebiega przez niego droga Oswalda Balzera z Zakopanego do Morskiego Oka oraz droga przez Bukowinę Tatrzańską do polsko-słowackiego przejścia granicznego w Łysej Polanie. Odległość do Zakopanego – 17,6 km, do Łysej Polany – 3,7 km. Znajduje się tutaj płatny parking dla samochodów osobowych. W lasach wokół wierchu występują jelenie, głuszce, czasami niedźwiedzie i wilki.Rów Poroniński – część Rowu Podtatrzańskiego. Ciągnie się od ujścia Porońca do Białego Dunajca w górę doliny, którą spływa Poroniec: początkowo w kierunku wschodnim, potem południowo-wschodnim. Rów Poroniński jest więc tożsamy z doliną Porońca. Jego orograficznie prawe zbocza tworzy Brzegowski Dział, lewe północno-zachodni grzbiet Wierchu Zgorzelisko.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Rów Podtatrzański (514.14), słow. Podtatranská brázda – mezoregion fizycznogeograficzny leżący u północnego podnóża Łańcucha Tatrzańskiego i stanowiący część Obniżenia Orawsko-Podhalańskiego. Oddziela on Góry Choczańskie i Tatry od Pogórza Spisko-Gubałowskiego.
    Biały Dunajec – rzeka, prawy dopływ Dunajca. Powstaje na wysokości ok. 730 m n.p.m. w Poroninie z połączenia Zakopianki z Porońcem. Następnie Biały Dunajec spływa przez miejscowość Biały Dunajec, Szaflary i Nowy Targ, gdzie na wysokości około 577 m n.p.m. łączy się z Czarnym Dunajcem dając początek rzece Dunajec. Przed ujściem opływa rezerwat przyrody Bór na Czerwonem. Biały Dunajec powstaje więc w Rowie Podtatrzańskim, dolny zaś jego bieg i ujście znajdują się na Kotlinie Orawsko-Nowotarskiej.
    Sucha Woda Gąsienicowa lub po prostu Sucha Woda (słow. Suchá voda, niem. Suchabach, węg. Suchapatak) – potok tatrzański płynący Doliną Suchej Wody. Wypływa z Zielonego Stawu Gąsienicowego w Dolinie Gąsienicowej (1672 m n.p.m.) i płynie poprzez Dolinę Gąsienicową i Dolinę Suchej Wody.
    Galicowa Grapa – szczyt o wysokości 980 m n.p.m. na Pogórzu Bukowińskim (Gliczarowskim) należącym do Pogórza Spisko-Gubałowskiego, w gminie Poronin. Nazwa pochodzi od popularnego w rejonie nazwiska Galica.
    Jesionkówka – potok, dopływ Porońca. Jest ciekiem IV rzędu. Powstaje na wysokości 787 m z połączenia Hrubiańskiego Potoku z Orawców Potokiem, który uznawany jest za górny bieg Jesionkówki. Potoki te łączą się z sobą na wysokości 787 m. Od tego miejsca Jesionkówka płynie zalesioną dolinką w kierunku północnym. Przed samym ujściem zmienia kierunek na północno-zachodni i na odcinku o długości około 600 m płynie równolegle wzdłuż wałów przeciwpowodziowych Porońca. Uchodzi do niego na wysokości około 775 m. Następuje to w miejscu o współrzędnych 49°19′49″N 20°01′00″E/49,330278 20,016667.
    Pogórze Bukowińskie, nazywane też Pogórzem Gliczarowskim – część Pogórza Spisko-Gubałowskiego, położona pomiędzy dolinami Białego Dunajca i Białki. Nazwa pochodzi od znajdującej się w jego obrębie miejscowości Bukowina Tatrzańska (lub Gliczarów).
    Zlewnia – całość obszaru, z którego wody spływają do jednego punktu danej rzeki (jeziora, bagna itp.) lub jej fragmentu. W szczególnym przypadku, kiedy punkt zamykający znajduje się w miejscu ujścia danej rzeki do recypienta, obszar zlewni ograniczony działem wodnym wyznaczonym w ten sposób nazywa się dorzeczem.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.043 sek.