• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Populacja - biologia

    Przeczytaj także...
    Oscylacje i fluktuacje liczebności populacji – zjawiska związane z dynamiką liczebności populacji; skokowe zmiany liczby osobników, oszacowywanej doświadczalnie w warunkach terenowych (zob. np. metodą wielokrotnych złowień) lub określanej metodą modelowania matematycznego, które są obserwowane po wprowadzeniu małych zmian parametrów modeli wzrostu (zob. pojęcie bifurkacji w matematyce). Małe zmiany rozrodczości lub śmiertelności mogą niekiedy wywołać duże zmiany liczebności populacji, o charakterze okresowym (cykliczne) lub wahań przypadkowych (zob. chaos deterministyczny).Rozrodczość – zdolność populacji do wzrostu jej liczebności drogą rozrodu. Nie jest stałą i zależy od wielkości oraz składu populacji, oddziaływań między osobnikami i od warunków środowiska.
    Śmiertelność (ang. fatality rate) – liczba organizmów należących do określonej populacji, które giną w określonej jednostce czasu z różnych powodów, wyrażona najczęściej jako zmiana względna liczebności populacji (wskaźnik śmiertelności); jest jednym z czynników decydujących o dynamice liczebności populacji. Wyróżnia się śmiertelność ekologiczną, czyli faktycznie istniejącą w populacji w rzeczywistym siedlisku, zajmowanym również przez inne gatunki, np. przez populacje tworzące biocenozę (zob. oddziaływania międzygatunkowe, lub śmiertelność minimalną, która miałaby miejsce, gdyby populacja żyła w optymalnych warunkach.

    Populacja biologiczna (łac. populus} „lud, naród”) – 1. grupa osobników jednego gatunku zamieszkujących dany obszar, współwystępujących w określonym czasie. Populacja składa się z organizmów (osobników), które mogą się krzyżować między sobą i może być podzielona na populacje lokalne (nazywane demami). Interakcje ekologiczne i rozrodcze między osobnikami w danej populacji są częstsze niż interakcje z osobnikami innych populacji tego samego gatunku.

    Zagęszczenie populacji – liczba osobników przypadających na jednostkę powierzchni terenu. Można ją również definiować podając biomasę osobników na jednostce powierzchni. W wielu przypadkach zamiast jednostki powierzchni podaje się jednostkę objętości (powietrza lub wody) – dla organizmów egzystujących w tych środowiskach.Środowisko – ogół elementów nieożywionych i ożywionych, zarówno naturalnych, jak i powstałych w wyniku działalności człowieka, występujących na określonym obszarze oraz ich wzajemne powiązania, oddziaływania i zależności. Jest to pojęcie podrzędne w stosunku do przyrody, obejmującej również elementy ożywione.

    2. zespół organizmów jednego gatunku żyjących równocześnie w określonym środowisku i wzajemnie na siebie wpływających, zdolnych do wydawania płodnego potomstwa.

    Ważniejsze parametry charakteryzujące populację[ | edytuj kod]

  • odziedziczalność
  • powtarzalność
  • podobieństwo fenotypowe krewnych
  • korelacje genetyczne
  • korelacje fenotypowe
  • korelacje środowiskowe
  • Inny podział cech charakteryzujących populację:

    Potomstwo - są to organizmy, które posiadają część materiału genetycznego swoich rodziców. Zazwyczaj u zwierząt rodzice są przywiązani do swojego potomstwa: opiekują się nim, karmią je, bronią go przed niebezpieczeństwem itp.Metapopulacja – populacja składająca się z podpopulacji zamieszkujących izolowane płaty środowiska pomiędzy którymi migrują osobniki. Płaty muszą być wystarczające do zamieszkania i wydania potomstwa. Metapopulacja będzie trwała pod warunkiem, że tempo kolonizacji i rozmnażania będzie większe niż lokalna ekstynkcja (tempo wymierania). Wyróżnia się kilka typów metapopulacji m.in. klasyczną Levinsa, wyspy głównej i populację łatek. Zachodząca od setek lat fragmentacja krajobrazu powoduje, że coraz więcej populacji przyjmuje strukturę metapopulacji, której trwałość zależy od dynamiki migracji i lokalnego zamierania.
  • rozrodczość
  • śmiertelność
  • areał (obszar występowania)
  • zagęszczenie populacji
  • liczebność
  • struktura płci i wieku
  • struktura socjalna
  • strategia życiowa
  • dynamika liczebności
  • Cechy te są kreowane przez czynniki ekologiczne.

    Rodzaje przestrzennego rozmieszczenia osobników w populacji[ | edytuj kod]

  • przypadkowe – rozmieszczenie losowe, bez jakichkolwiek zasad. Występuje bardzo rzadko, głównie w przypadku bakterii i innych organizmów niższego rzędu.
  • Population distribution 003.svg

  • równomierne – spotykane głównie na polach uprawnych, ogródkach np. równomierne rozsianie roślin. Ten typ jest bardzo rzadko spotykany w przyrodzie.
  • Population distribution 001.svg

    Democen – układ ekologiczny składający się z populacji i jej środowiska (demotopu). W obrębie democenu realizuje się pierwotny i wtórny cykl zależności ekologicznych. Democen jest obiektem badań synekologii. Democen jest jednostką organizacji przyrody na poziomie ponadosobniczym. Zjawiska zachodzące w obrębie democenu wiążą się z 1. zapewnieniem przetrwania populacji w czasie, 2. zdobyciem przewagi nad konkurentem, 3. opanowaniem sił zewnętrznych i wewnętrznych, które grożą populacji zniszczeniem. Czynniki ekologiczne – warunki środowiska, które oddziałują na rozwój osobników w populacji, tj. wpływają na możliwości występowania gatunków, organizmów, ich przeżycia i rozrodu.
  • skupiskowe – osobniki łączą się w grupy, kolonie lub stada, razem mają bowiem większe szanse na przetrwanie (łatwiej zdobywają pokarm). Ten typ rozmieszczenia spotykamy najczęściej, dotyczy wielu gatunków np. stad wilków. Skupiska mogą być rozłożone równomiernie lub przypadkowo.
  • Population distribution 004.svg Population distribution 002.svg

    Struktura płci i wieku – udział różnych grup wiekowych w populacji z uwzględnieniem podziału na płeć. Udział ten graficznie przedstawia się za pomocą schematu, zwanego piramidą płci i wieku.Środowisko przyrodnicze (środowisko naturalne) – całokształt ożywionych i nieożywionych składników przyrody, ściśle ze sobą powiązanych, otaczających organizmy żywe. W jego ramach można wyróżnić następujące elementy:

    Zobacz też[ | edytuj kod]

  • metapopulacja
  • democen
  • Wzrost wykładniczy liczebności populacji
  • Wzrost logistyczny liczebności populacji
  • Oscylacje i fluktuacje liczebności populacji
  • Przypisy[ | edytuj kod]

    1. January Weiner, „Życie i ewolucja biosfery”, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1999, s. 40.
    2. Chaeles J. Krebs, „Ekologia”, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1996, s. 143.
    3. Chaeles J. Krebs, „Ekologia”, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1996, s. 143.
    4. Douglas J. Futuyma, „Ewolucja”, Wyd. UW, Warszawa 2008, s. 559.
    Gatunek (łac. species, skrót sp.) – termin stosowany w biologii w różnych znaczeniach, zależnie od kontekstu, w jakim występuje. Najczęściej pod pojęciem gatunku rozumie się:Fenotyp (gr. phainomai - przejawiać; typos - wzór, norma) – zespół cech organizmu, włączając w to nie tylko morfologię, lecz również np. właściwości fizjologiczne, płodność, zachowanie się, ekologię, cykl życiowy, zmiany biologiczne, wpływ środowiska na organizm. Fenotyp jest ściśle związany z genotypem, bowiem to właśnie oddziaływanie między genotypem a środowiskiem daje fenotyp. Dlatego ten sam genotyp może dać różne fenotypy w różnych środowiskach (tzw. plastyczność fenotypowa), lub odwrotnie - mimo odmiennych genotypów uzyskać podobny fenotyp.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Odziedziczalność, wskaźnik odziedziczalności (ang. heritability) – miara statystyczna, która oznacza proporcję wariancji fenotypowej wyjaśnianej zmiennością genetyczną. Dotyczy ona jedynie populacji, dla której została obliczona, nie może być uogólniana na jednostki czy inne środowiska. Wysoki poziom odziedziczalności danej cechy nie wyklucza jej modyfikowalności, ani nie oznacza, że ujawnia się ona w momencie narodzin.
    Genetyka (ze starożytnej greki: γένεσις genesis – "pochodzenie") – nauka o dziedziczności i zmienności organizmów, które są oparte na informacji zawartej w podstawowych jednostkach dziedziczności – genach.
    Wzrost logistyczny liczebności populacji – jeden z typów dynamiki liczebności populacji; zwiększanie się liczebności początkowo z prędkością rosnącą, a następnie malejącą w związku z napotkaniem przez populację oporu środowiska; wzrost liczebności ustaje, gdy zostaje osiągnięty poziom wyznaczony przez pojemność środowiska (zob. przegęszczenie, zasada Alleego, zasada tolerancji ekologicznej Shelforda).
    Podobieństwo – przekształcenie geometryczne zachowujące stosunek odległości punktów gdy kształt figur jest zachowany oraz ich wielkość może się różnić. Także relacja równoważności utożsamiająca figury geometryczne, które nazywane są wtedy podobnymi, o ile istnieje podobieństwo przeprowadzające jedną na drugą.
    Dem, populacja lokalna, populacja genetyczna, populacja geograficzna – grupa osobników jednego gatunku zasiedlająca jednolity obszar. Krzyżowanie się osobników jednego demu jest bardziej prawdopodobne niż krzyżowanie się z innymi osobnikami populacji. Wyróżniane są rodzaje demów:
    Zasięg, areał, obszar występowania – obszar, na którym regularnie występują osobniki danego taksonu (gatunku, rodzaju, rodziny itd.). Zasięg wyższej kategorii systematycznej w hierarchii systemu klasyfikacyjnego obejmuje zasięgi kategorii niższego rzędu. Także obszar występowania innych zjawisk lub tworów biologicznych (np. populacji, formacji i zespołów roślinnych). Linia ograniczająca obszar występowania taksonu lub zjawiska to kres lub granica zasięgu.
    Wzrost wykładniczy liczebności populacji – jeden z typów dynamiki liczebności populacji, zjawisko zwiększania się liczebności zgodnie z prawem wzrostu wykładniczego, występujące wówczas, gdy populacja nie napotyka na ograniczenia, np. związane z nadmiernym zagęszczeniem (zob. zasada Alleego) lub oddziaływaniami (interakcjami) międzygatunkowymi.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.015 sek.