• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Pomorze Zachodnie

    Przeczytaj także...
    Województwo wielkopolskie – województwo utworzone w 1999 w środkowo-zachodniej Polsce, na Pojezierzu Wielkopolskim i Nizinie Południowowielkopolskiej, w dorzeczu środkowej Warty; dzieli się na 4 miasta na prawach powiatu, 31 powiatów i 226 gmin, które zamieszkuje 3 447 441 osób (31 marca 2011); siedzibą wojewody i władz samorządu województwa jest Poznań.Pomorze Przednie d. Przedpomorze (niem. Vorpommern, pom. Przédnô Pòmòrskô) – kraina historyczna; leżąca w Niemczech zachodnia część Pomorza wraz ze Szczecinem; wchodzi w skład kraju związkowego Meklemburgia-Pomorze Przednie (Mecklenburg-Vorpommern). Po polsku dawniej zwane też "Pomorze Zaodrzańskie". Rozciąga się od Odry do Rostocku. Linia brzegowa jest zróżnicowana i bogata w wyspy m.in Rugię i Uznam.
    Odra (czes. i dł. Odra, niem. Oder, gł. Wodra, łac. starożytna Viadua, Suevus, łac. średniowiecza Oddera (w Dagome iudex), Odera; łac. renesansowa Viadrus (od 1543)) – rzeka w Europie Środkowej, w zlewisku Morza Bałtyckiego, na terenie Czech, Polski i Niemiec. Pod względem całkowitej długości jest drugą (po Wiśle) rzeką Polski. Biorąc pod uwagę tylko jej część w granicach Polski jest trzecią rzeką pod względem długości (po jej dopływie Warcie).

    Pomorze Zachodnie (Pomorze Nadodrzańskie, łac. Pomerania, kasz. Zôpadnô Pòmòrskô, niem. Pommern) – kraina historyczno-geograficzna nad dolną Odrą i mniejszymi rzekami uchodzącymi do Zatoki Pomorskiej, między Reknicą a Łebą. Na zachodzie przechodzi w Meklemburgię, na południu w Brandenburgię, ziemię lubuską oraz Wielkopolskę (Krajnę), a na wschodzie w Pomorze Gdańskie.

    Okonek (niem. Ratzebuhr in Pommern) – miasto w województwie wielkopolskim, w powiecie złotowskim, położone na Pojezierzu Południowopomorskim, nad rzeką Czarną. Siedziba gminy miejsko-wiejskiej Okonek.Jastrowie (niem. Jastrow) – miasto w woj. wielkopolskim, w powiecie złotowskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Jastrowie. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do woj. pilskiego.

    Nazwę Pommern nosiła również prowincja w Królestwie Prus.

    Granice i podział[]

    Herb województwa zachodniopomorskiego
    Herb Meklemburgii-Pomorza Przedniego
    Księstwo Pomorskie – mapa z 1635 r.
    Granice prowincji Pomorze na obecnym podziale administracyjnym

    W związku z licznymi na przestrzeniach wieków zmianami granic i stref wpływów niemożliwe jest dokładne określenie granic Pomorza Zachodniego, zwłaszcza jego południowej i wschodniej granicy na terenie Polski. Niektóre opracowania ograniczają zasięg Pomorza Zachodniego do granic Księstwa Pomorskiego. Inne poszerzają ten obszar m.in. o terytorium Nowej Marchii, która zajęła terytorium zamieszkiwane pierwotnie przez plemiona pomorskie i lubuskie. Jeszcze inne bazują na granicach Prowincji Pomorze czy rzadziej Pomorza Szwedzkiego. Za ziemię pogranicza pomiędzy Pomorzem Zachodnim a Pomorzem Gdańskim (Wschodnim) najczęściej uznaje się ziemię lęborsko-bytowską. Najbardziej praktyczna i najprostsza wersja granic nawiązująca także do obecnego podziału na województwa zalicza do Pomorza Zachodniego kombinację (sumę) następujących obszarów:

    Krajna – kraina historyczna w Polsce, zamieszkana przez plemiona słowiańskie, wcześniej będąca w kręgu germańskich kultur wielbarskiej i przeworskiej, a jeszcze wcześniej w kręgu najprawdopodobniej kultury łużyckiej, początkowo część Pomorza, w II poł. X wieku przyłączona do państwa Polan, następnie utracona i odzyskana w I poł. XII wieku, później przyłączona do państwa zakonu krzyżackiego, od 1314 przynależąca do województwa kaliskiego i stąd jest często uznawana za część Wielkopolski; w okresie zaboru pruskiego część ówczesnej pruskiej prowincji Prusy Zachodnie; w okresie międzywojennym wschodni obszar Krajny, który wszedł w skład państwa polskiego, wchodził w skład województwa pomorskiego - część północna (od 1938 całość) i województwa poznańskiego - część południowa; zachodni obszar Krajny, który pozostał w granicach Niemiec przynależał administracyjnie do Marchii Granicznej Poznańsko-Zachodniopruskiej, a od 1938 do prowincji pomorskiej; obecnie należąca do województw: kujawsko-pomorskiego (Kamień Krajeński, Sępólno Krajeńskie, Więcbork, Mrocza, Nakło nad Notecią), pomorskiego i wielkopolskiego (Złotów, Krajenka, Wysoka, Wyrzysk, Łobżenica). Nazwa Krajna pochodzi od historycznego położenia tego regionu na rubieży, na krańcu państwa Polan.Gwary zachodniopomorskie – etnolekt, którym posługiwano się przypuszczalnie do końca XVII wieku na Pomorzu Zachodnim i części Pomorza Gdańskiego. Od wschodu gwary zachodniopomorskie sąsiadowały z gwarami kaszubskimi, a od zachodu z połabskimi i były spoiwem pomiędzy nimi (kontinuum dialektalne).
  • obszar dawnego Księstwa Pomorskiego,
  • obszar obecnego województwa zachodniopomorskiego,
  • dawna Nowa Marchia (bez ziem nad Wartą i Notecią oraz na południe od nich),
  • północno-zachodnia część obecnego województwa pomorskiego (Słupsk, Ustka, Miastko),
  • północno-zachodnia część obecnego województwa wielkopolskiego (Okonek, Jastrowie),
  • wschodnia część Meklemburgii-Pomorza Przedniego (powiat Vorpommern-Greifswald, powiat Vorpommern-Rügen i płn.-wsch. skraj powiatu Mecklenburgische Seenplatte),
  • północno-wschodnia skraj Brandenburgii (część powiatu Uckermark).
  • Według historiografii niemieckiej Pomorze Zachodnie dzieliło się na:

    Meklemburgia (niem. Mecklenburg - kalka obodrzyckiej nazwy Weligard, staroniem. mikile - wielki) – kraina historyczna położona pomiędzy rzekami Łabą a Reknicą, zajmuje płaskie i faliste tereny Pojezierza Meklemburskiego. Obecnie jest to zachodnia i największa część kraju związkowego Meklemburgia-Pomorze Przednie (Mecklenburg-Vorpommern) w RFN.Lubuszanie (Lubuszycy) – nazwa domniemanego plemienia zachodniosłowiańskiego, należącego do grupy wieleckiej lub przejściowego pomiędzy grupą lechicką a wielecką, zamieszkującego w X wieku obszar po obydwu brzegach dolnej Warty i środkowej Odry, z głównym grodem w Lubuszu. Do ich obszaru terytorialnego zalicza się również - później pomorskie - ziemie kostrzyńską, kiniecką i niekiedy cedyńską. Przyjmuje się, że Lubuszanie zostali podbici przez Mieszka I około 960-965 roku.
  • Pomorze Tylne – na wschód od Odry
  • Pomorze Przednie (Pomorze Zaodrzańskie, Przedpomorze) – na zachód od Odry
  • Wyspę Rugia
  • Gospodarka[]

    Gospodarka Pomorza Zachodniego jest nierozerwalnie związana z morzem. W regionie dominują takie gałęzie przemysłu jak rybołówstwo i przemysł stoczniowy, a także przemysł spożywczy, przetwórczy i chemiczny. Jednym z większych źródeł dochodu regionu jest turystyka.

    Województwo pomorskie – jednostka podziału administracyjnego Polski, jedno z 16 województw, położone w północnej Polsce. Siedzibą władz województwa jest Gdańsk. Obejmuje obszar o powierzchni 18 310,34 km².Pobrzeże Szczecińskie (313.2-3) – jednostka geomorfologiczna w północno-zachodniej Polsce. Zajmuje terytoria wokół Zalewu Szczecińskiego, ujścia Odry i brzegów Zatoki Pomorskiej. W granicach Polski zajmuje około 8 tys. km² i jest dosyć zróżnicowane krajobrazowo. Ważniejsze miasta: Szczecin, Stargard Szczeciński, Świnoujście, Police, Goleniów, Gryfino, Gryfice, Pyrzyce, Kamień Pomorski, Nowogard, Trzebiatów, Wolin.

    Historia[]

     Osobny artykuł: Historia Pomorza Zachodniego.

    Miasta[]

    Najludniejsze miasta Pomorza Zachodniego:

    Zobacz też[]

  • Pomorze
  • Euroregion Pomerania
  • Pobrzeże Szczecińskie
  • Pobrzeże Koszalińskie
  • Pojezierze Zachodniopomorskie
  • Pojezierze Południowopomorskie
  • gwara zachodniopomorska języka dolnoniemieckiego
  • gwary zachodniopomorskie
  • Bibliografia[]

  • Pomorze Zachodnie poprzez wieki. J.M. Piskorski (red.). Wydawnictwo Zamku Książąt Pomorskich, Szczecin 1999
  • Historia Pomorza. Gerard Labuda (red.). T. 1. Cz. 1 i 2. Wydawnictwo Poznańskie, Poznań 1969
  • CIT Zamek Książąt Pomorskich w Szczecinie
  • Wrota Pomorza Zachodniego
  • pomorski.blogspot.com
  • www.folklor.biz/historia
  • Pobrzeże Koszalińskie (313.4) – makroregion w środkowej części Pobrzeży Południowobałtyckich, między doliną dolnej Parsęty na zachodzie a przylądkiem Rozewie na wschodzie; obejmuje pas nadmorski zwany Wybrzeżem Słowińskim (z licznymi jeziorami przybrzeżnymi) oraz równiny i wysoczyzny morenowe przecięte dolinami rzek (Parsęty, Grabowej, Wieprzy, Słupi, Łupawy, Łeby) i odcinkami pradolin; długość ok. 190 km, szerokość 25–30 km (tylko wzdłuż Parsęty do 60 km). Pobrzeże Koszalińskie jest oddzielone od przylegającego od południa Pojezierza Zachodniopomorskiego stopniem terenowym o wysokości 50–100 m. Region turystyczny, wypoczynkowy i uzdrowiskowy; liczne kąpieliska nadmorskie, m.in. Mielno, Darłowo oraz uzdrowiska: Kołobrzeg, Ustka, Łeba; porty morskie, rybackie i żeglugi przybrzeżnej (Kołobrzeg, Darłowo, Ustka, Łeba); w rejonie jezior Gardno i Łebsko utworzono Słowiński Park Narodowy; liczne rezerwaty przyrody. Ważniejsze miasta: Koszalin, Słupsk, Kołobrzeg, Lębork, Białogard.Pomorze Szwedzkie (szw. Svenska Pommern) – posiadłość Korony Szwedzkiej od XVII do XIX w., położona na południowo-zachodnim wybrzeżu Morza Bałtyckiego.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Pomorze Gdańskie, Pomorze Nadwiślańskie, Pomorze Wschodnie, Pomerelia (kasz. Pòrénkòwô Pòmòrskô, niem. Pommerellen) – historyczna dzielnica Polski nad dolną Wisłą nad Morzem Bałtyckim w przybliżeniu obejmująca swym obszarem szeroki pas na zachód od dolnej Wisły, tj. wschodnią część województwa pomorskiego oraz północno-zachodnią część województwa kujawsko-pomorskiego. Historycznie Pomorze Gdańskie obejmowało także od zachodu Ziemię Sławieńską, która sąsiadowała z Pomorzem Zachodnim, zaś od Wschodu Pomorze Gdańskie sąsiadowało z Pomezanią i Prusami.
    Powiat Mecklenburgische Seenplatte (niem. Landkreis Mecklenburgische Seenplatte, pol. powiat Pojezierze Meklemburskie) - niemiecki powiat leżący w południowej części landu Meklemburgia-Pomorze Przednie. Został utworzony na mocy reformy administracyjnej Meklemburgii-Pomorza Przedniego 4 września 2011 r. z dotychczasowych powiatów Müritz, Mecklenburg-Strelitz, miasta na prawach powiatu Neubrandenburg i urzędów Demmin-Land, Malchin am Kummerower See, Stavenhagen i Treptower Tollensewinkel z powiatu Demmin.
    Herb Księstwa Pomorskiego zaczął kształtować się około połowy XV wieku z połączenia poszczególnych herbów ziemskich.
    Prowincja Pomorze (niem. Provinz Pommern) – prowincja państwa pruskiego, a potem zjednoczonych w XIX w. Niemiec (do 1945 r.). Stolicą prowincji był Szczecin, a przejściowo w okresie 1808-1814 Stargard. W 1939 roku prowincja miała powierzchnię 38 401 km² i liczyła 2 405 021 mieszkańców.
    Meklemburgia-Pomorze Przednie (niem. Mecklenburg-Vorpommern) – kraj związkowy we wschodnich Niemczech. Najwyższym prawem krajowym jest Konstytucja Kraju Związkowego Meklemburgia-Pomorze Przednie z 23 maja 1993 r.
    Ziemia lęborsko-bytowska – terytorium historyczne na Pomorzu, złożone z dwóch okręgów ze stolicami w Bytowie i Lęborku.
    Powiat Vorpommern-Greifswald (niem. Landkreis Vorpommern-Greifswald, pol. powiat Pomorze Przednie-Greifswald) - niemiecki powiat leżący w południowo-wschodniej części landu Meklemburgia-Pomorze Przednie. Został utworzony na mocy reformy administracyjnej Meklemburgii-Pomorza Przedniego 4 września 2011 r. z dotychczasowych powiatów Ostvorpommern, Uecker-Randow, miasta na prawach powiatu Greifswald i związków gmin Jarmen-Tutow i Peenetal/Loitz z powiatu Demmin.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.025 sek.