• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Pomnik Franza von Wincklera w Katowicach

    Przeczytaj także...
    Polska Partia Robotnicza (PPR) – partia polityczna utworzona w czasie niemieckiej okupacji, 5 stycznia 1942 roku, w Warszawie z inicjatywy przybyłych z ZSRR polskich komunistów z tzw. Grupy Inicjatywnej (zrzuconych przez lotnictwo radzieckie na spadochronach 28 grudnia 1941 w okolicach Wiązowny), poprzez połączenie organizacji Związek Walki Wyzwoleńczej (utworzonej we wrześniu 1941) z kilkoma istniejącymi konspiracyjnymi grupami komunistycznymi, takimi jak: „Młot i Sierp”, Stowarzyszenie Przyjaciół ZSRR, Grupa Biuletynu Radiowego, Spartakus, Sztandar Wolności oraz grupa „Proletariusz”.Pomnik – w architekturze, dzieło rzeźbiarskie lub rzeźbiarsko-architektoniczne, posąg, obelisk, płyta itp., wzniesione dla upamiętnienia osoby lub zdarzenia historycznego.
    II wojna światowa – największy konflikt zbrojny w historii świata, trwający od 1 września 1939 do 2 września 1945 roku (w Europie do 8 maja 1945), obejmujący zasięgiem działań wojennych prawie całą Europę, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, północną Afrykę, część Bliskiego Wschodu i wszystkie oceany. Niektóre epizody wojny rozgrywały się nawet w Arktyce i Ameryce Północnej. Poza większością państw europejskich i ich koloniami, brały w niej udział państwa Ameryki Północnej i Ameryki Południowej oraz Azji. Głównymi stronami konfliktu były państwa Osi i państwa koalicji antyhitlerowskiej (alianci). W wojnie uczestniczyło 1,7 mld ludzi, w tym 110 mln z bronią. Według różnych szacunków zginęło w niej od 50 do 78 milionów ludzi.

    Pomnik Franza von Wincklera w Katowicach − nieistniejący pomnik, który znajdował się w Katowicach, w dawnym parku dworskim (obecnie park Powstańców Śląskich).

    Za katowickim pałacem Thiele-Wincklerów powstał w XIX wieku park dworski, w którym przed II wojną światową znajdowały się klasycystyczna Świątynia Dumania oraz pomnik ku czci Franza von Wincklera − jednego z inicjatorów przekształcenia wsi Katowice w miasto.

    Pomnik wzniesiono w 1853 według projektu Theodora Kalidego. Powstał w pobliżu dzisiejszego pomnika Powstańców Śląskich, obok pałacu dworskiego. Przedstawiał antyczny w stylu kielich / puchar, umieszczony na czworokątnym ostrosłupie ściętym posiadającym medaliony z wizerunkiem Franza von Wincklera i datami urodzenia i śmierci, umiejscowionym na postumencie. Pomnik zniszczyła władza z PPR lub PZPR po II wojnie światowej czyniąc damnatio memoriae dziedzictwa niemieckiego.

    Miasto (od prasłow. „местьце", „mě́sto"–„miejsce”) – historycznie ukształtowana jednostka osadnicza charakteryzująca się dużą intensywnością zabudowy, małą ilością terenów rolniczych, ludnością pracującą poza rolnictwem (w przemyśle lub w usługach) prowadzącą specyficzny miejski styl życia.Dwór von Tiele-Wincklerów w Katowicach (niem. Schloss Kattowitz) – nieistniejąca już posiadłość hrabiów von Thiele-Wincklerów w Katowicach, siedziba dóbr rycerskich Katowice. „Zamek” wzniesiony na obszarze dworskim był w istocie pałacem; mieścił się przy dzisiejszej alei Wojciecha Korfantego, w rejonie od północy przylegającym do obecnego Hotelu Katowice.

    Zobacz też[ | edytuj kod]

  • Architektura Katowic
  • Historia Katowic
  • Przypisy[ | edytuj kod]

    1. Franz von Winckler − jak górnik został magnatem (pol.) www.zyciebytomskie.pl [dostęp 2011-07-30]
    2. Jerzy Moskal: ... Bogucice, Załęże et nova villa Katowice − Rozwój w czasie i przestrzeni. Katowice: Wydawnictwo Śląsk, 1993, s. 138. ISBN 83-85831-35-5.
    3. Górnośląskie Dziedzictwo: Nie bójmy się historii i zabytków Katowic (pol.). www.gornoslaskie-dziedzictwo.com. [dostęp 2011-07-30].
    4. Górnośląskie Dziedzictwo: Theodor Erdmann Kalide (pol.). www.gornoslaskie-dziedzictwo.com. [dostęp 2011-07-30].
    5. Michał Bulsa, Barbara Szmatloch, Sekrety Katowic, Katowice 2018, s. 7-10. ​ISBN 978-83-7729-386-7
    6. Franz von Winckler: Życie jak z amerykańskiego snu (pol.) www.mmsilesia.pl [dostęp 2011-07-30]
    7. Michał Bulsa, Barbara Szmatloch, Katowice, których nie ma, Łódź: Księży Młyn Dom Wydawniczy, 2019, s. 109, ISBN 978-83-7729-502-1.
    8. Theodor Erdmann Kalide – rzeźbiarz brązu i żelaza (pol.) www.mmsilesia.pl [dostęp 2011-07-30]
    Polska Zjednoczona Partia Robotnicza (PZPR) – partia komunistyczna założona w grudniu 1948, na skutek połączenia Polskiej Partii Robotniczej i Polskiej Partii Socjalistycznej, po przeprowadzeniu czystek w ich szeregach. Określana również jako realno-socjalistyczna, sprawująca rządy w Polsce Ludowej, w latach 1948–1989.Franciszek Ksawery Winckler, od 1840 Franciszek Ksawery von Winckler (ur. 4 sierpnia 1803 Tarnów (powiat ząbkowicki), zm. 6 sierpnia 1851 koło Lublany) – posiadacz ziemski, przemysłowiec, współzałożyciel miasta Katowice.




    Warto wiedzieć że... beta

    Pierwsza wzmianka o Katowicach pojawiła się w zapisach księdza Kazimierskiego, wizytatora parafii boguckiej w 1598. Historię miasta wyznaczają jednak losy kilku znacznie wcześniejszych słowiańskich osad rolniczych z XIV i XVI w. oraz kuźnic żelaza, będących obecnie jego dzielnicami. To te ostatnie − powstałe w miejscach występowania płytko zalegających rud żelaza − zadecydowały o rozwoju przemysłu na terenach, które jeszcze do niedawna pokrywały leśne i bagniste ostępy, poprzecinane gęstą siecią rzek. Oczywiście wraz z kuźnicami powstawały osady − i taki rodowód mają dzisiejsze Katowice. Usytuowana nad brzegiem rzeki Rawy Kuźnica Bogucka została wspomniana po raz pierwszy w 1397 i był to jeden z najstarszych zakładów tego typu w Polsce. Funkcjonował aż do XVIII w., w którym pojawiły się wielkie piece hutnicze. Poza Kuźnią Bogucką w okolicy istniały jeszcze trzy podobne zakłady: załęski, szopieński i roździeński. Z tym ostatnim związana jest postać Walentego Roździeńskiego, autora poematu "Officina ferraria abo huta i warsztat z kuźniami szlachetnego dzieła żelaznego". Podobny rodowód ma kilka innych katowickich dzielnic. Najstarszą katowicką dzielnicą jest Dąb, o którym dokumenty wspominają już w 1299. Należał on przez kilkaset lat do klasztoru Bożogrobców w Miechowie. Następnie wspomniane są kolejne wsie, będące dziś dzielnicami miasta, wymienione w dokumencie księcia opawsko-raciborskiego Mikołaja z 15 grudnia 1360, potwierdzającego Ottonowi z Pilicy własność wsi Jaźwce, Załęże, Bogucice i miasta Mysłowice.
    Wieś (łac. pagus, rus) – jednostka osadnicza o zwartej, skupionej lub rozproszonej zabudowie i istniejących funkcjach rolniczych lub związanych z nimi usługowych lub turystycznych, nieposiadająca praw miejskich lub statusu miasta (art. 2 ustawy z 29 sierpnia 2003 o urzędowych nazwach miejscowości i obiektów fizjograficznych).
    Theodor Erdmann Kalide (ur. 8 lutego 1801 w Królewskiej Hucie (niem. Königshütte), zm. 23 sierpnia 1863 w Gliwicach (niem. Gleiwitz)) − niemiecki rzeźbiarz, jeden z najwybitniejszych rzeźbiarzy górnośląskich XIX wieku, określany mianem "rzeźbiarza brązu i żelaza". Pochowany na Cmentarzu Hutniczym w Gliwicach.
    Postument – piedestał, podstawa, element małej formy architektonicznej, służący do umieszczenia na nim innego (właściwego) elementu dekoracyjnego. Postument często mylony jest z cokołem, który ma szersze znaczenie pojęciowe.
    Architektura Katowic jest głównie tworem współczesnym rozwoju przemysłowego cechującego ostatnie 160 lat, nie licząc pewnych elementów pierwotnie wiejskich, które mogą być starsze.
    Park Powstańców Śląskich w Katowicach − park usytuowany w katowickiej dzielnicy Śródmieście. W parku znajduje się pomnik Powstańców Śląskich (odsłonięty 1 września 1967) oraz pomnik generała Jerzego Ziętka (odsłonięty 19 listopada 2005).
    Damnatio memoriæ (łac. potępienie pamięci) – procedura usunięcia z dokumentów i pomników imienia i zniszczenia wizerunków osoby skazanej na zapomnienie.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.84 sek.