• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Pomidor

    Przeczytaj także...
    La Tomatina – święto obchodzone w hiszpańskiej miejscowości Buñol położonej w prowincji Walencja, podczas którego uczestnicy obrzucają się nawzajem pomidorami. Bitwa na pomidory odbywa się w ostatnią środę sierpnia, stanowiąc główny punkt trwającej cały tydzień fiesty, która co roku przyciąga tysiące turystów z całego świata.Synonim w taksonomii (skrót syn.) – nierównoważne określenia odnoszące się do tego samego taksonu. Wyróżnia się synonimy nomenklatoryczne (homotypowe) i taksonomiczne (heterotypowe). Taksony opisane synonimami pierwszego rodzaju oparte są na tym samym typie nomenklatorycznym. Zgodnie z międzynarodowymi kodeksami nomenklatorycznymi tylko jedna nazwa może być ważna, tj. zgodna z tymi przepisami. W sytuacji, gdy dwie lub więcej nazw opisują ten sam takson, ustalana jest nazwa ważna (pierwsza prawidłowo opisana), pozostałe stają się synonimami nomenklatorycznymi. Synonimy taksonomiczne powstają, gdy w wyniku rozwoju wiedzy, pewne taksony są dzielone, łączone lub przenoszone. Nazwy określane jako synonimy taksonomiczne odnoszą się do taksonów posiadających różne typy nomenklatoryczne i stają się synonimami w wyniku taksonomicznego osądu.
    Pomidor zwyczajny, pomidor jadalny (Lycopersicon esculentum Mill.) – gatunek rośliny z rodziny psiankowatych. Pochodzi z Ameryki Południowej lub Środkowej. Do Europy dotarł po 1492, po odkryciu Ameryki przez Krzysztofa Kolumba.
    Owoce pomidora zwyczajnego

    Pomidor (Lycopersicon Mill.) – rodzaj roślin z rodziny psiankowatych. Pochodzi z Ameryki Południowej.

    Systematyka[]

    Przedstawiciele rodzaju początkowo zaliczani byli wraz z innymi psiankami do rodzaju Solanum. Odrębny rodzaj wyróżniony został przez szkockiego botanika Philipa Millera w 1754. Współcześnie wiadomo jednak, że takson ten ma charakter sztuczny (jest parafiletyczny) i botanicy ponownie zaliczają jego przedstawicieli do rodzaju Solanum.

    Jasnotowe (Lamiidae Takht. ex Reveal, Phytologia 74: 178, 1993) - podklasa roślin należących do klasy Rosopsida. Liczy ponad 40 000 gatunków zgrupowanych w 53 rodzinach.Powojowate (Convolvulaceae Juss.) – rodzina roślin zielnych z rzędu psiankowców obejmująca ponad 1650 gatunków w 57 rodzajach. Powojowate spotykane są na wszystkich kontynentach z wyjątkiem obszarów okołobiegunowych.
    Synonimy nomenklatoryczne

    Lycopersicon P. Miller 1754 Pozycja systematyczna według APweb (aktualizowany system APG III z 2009)

    Należy do rodziny psiankowatych (Solanaceae) Juss., która wraz z siostrzaną rodziną Convolvulaceae Juss. jest jednym z dwóch kladów w obrębie rzędu psiankowców (Solanales) Dumort. i klasy roślin okrytonasiennych.

    Psiankowate (Solanaceae Juss.) - rodzina roślin z rzędu psiankowców. Obejmuje ok. 2460 gatunków występujących w stanie dzikim głównie na półkuli północnej, poza tym na wszystkich kontynentach z wyjątkiem okolic okołobiegunowych.Psianka (Solanum L.) – rodzaj liczący ok. 1500 – 2000 gatunków roślin z rodziny psiankowatych, głównie z Ameryki Środkowej i Ameryki Południowej. Zawierają solaninę. Gatunkiem typowym jest Solanum nigrum L..
    Pozycja w systemie Reveala (1993-1999)

    Gromada okrytonasienne (Magnoliophyta Cronquist), podgromada Magnoliophytina Frohne & U. Jensen ex Reveal, klasa Rosopsida Batsch, podklasa jasnotowe (Lamiidae Takht. ex Reveal), nadrząd Solananae R. Dahlgren ex Reveal, rząd psiankowce (Solanales Dumort.), podrząd Solanineae Engl., rodzina psiankowate (Solanaceae Juss.), rodzaj pomidor (Lycopersicon Mill.).

    Grupa siostrzana (ang. sister–group) – w systematyce kladystycznej grupa organizmów powstała z jednej linii ewolucyjnej (grupy macierzystej) po jej rozszczepieniu. Dwie grupy siostrzane wraz ze swym wspólnym przodkiem stanowią grupę monofiletyczną. Gatunki należące do grupy siostrzanej charakteryzują się pewnymi specyficznymi, wspólnymi cechami (synapomorfiami), które nie występują jednak w grupie macierzystej (są ewolucyjnie nowe).Rodzaj (łac. genus, l.mn. genera) – podstawowa, obowiązkowa kategoria systematyczna obejmująca gatunek lub monofiletyczną grupę gatunków wyróżnionych na podstawie jednej lub więcej cech taksonomicznych. Nazwą rodzaj określany jest też każdy takson w randze rodzaju.
    Wykaz gatunków

    (Obejmujący 10 taksonów na podstawie danych Germplasm Resources Information Network):

  • Lycopersicon cheesmaniae L. Riley
  • Lycopersicon chilense Dunal
  • Lycopersicon chmielewskii C. M. Rick et al.
  • Lycopersicon esculentum P. Mill. (daw. Solanum lycopersicum, Lycopersicon lycopersicum) – pomidor zwyczajny a. jadalny
  • Lycopersicon glandulosum C. H. Mull.
  • Lycopersicon hirsutum Dunal
  • Lycopersicon parviflorum C. M. Rick et al.
  • Lycopersicon pennellii (Correll) D'Arcy
  • Lycopersicon peruvianum (L.) Mill.
  • Lycopersicon pimpinellifolium (L.) Mill.
  • Zastosowanie[]

    Owoce (w znaczeniu botanicznym) są warzywami według klasyfikacji towarów spożywczych. Pomidory jadalne rosną w naturze w Ameryce Południowej i uprawiane tam są już od 8 tysięcy lat. Od XVI w. rozpowszechniły się na świecie, choć początkowo tylko jako rośliny ozdobne. Kilka gatunków ma duże znaczenie spożywcze i występują one w licznych odmianach o różnych kształtach, barwach i wielkości owoców. W Polsce najpopularniejszym gatunkiem uprawianym i spożywanym jest pomidor zwyczajny.

    Philip Miller (ur. 1691 w Aberdeen - zm. 1771 w Londynie) – angielski botanik, ogrodnik i pisarz szkockiego pochodzenia.System APG III – nowoczesny system klasyfikacyjny roślin okrytonasiennych opublikowany w roku 2009 przez członków Angiosperm Phylogeny Group. W październiku 2009 członkowie Linnean Society zaproponowali klasyfikację filogenetyczną wszystkich roślin telomowych, kompatybilną z systemem APG III.

    Przechowywanie[]

    Przechowywanie pomidorów w lodówce może spowodować ich przemrożenie, bowiem temperatury poniżej 7 °C im nie sprzyjają. Takie przemrożenie prowadzi do wielu negatywnych skutków, m.in. utraty smaku, koloru i konsystencji oraz zwiększa prawdopodobieństwo gnicia i występowania drobnoustrojów, które je powodują.

    System Reveala – nowoczesny system klasyfikacji roślin okrytonasiennych. Został opracowany przez amerykańskiego botanika Jamesa L. Reveala (ur. 1941), profesora Uniwersytetu w Maryland (USA). Po 1992 roku, kiedy to swój system opublikował Robert F. Thorne, Reveal zajął się jego korektą nomenklatoryczną. W tym też czasie zaproponował kilka nowych rozwiązań klasyfikacyjnych, początkowo na poziomie rzędów i podklas. W 1994 r. zaproponował wyróżnienie wśród okrytonasiennych 5 klas, co zaowocowało całkowicie oryginalnym ujęciem systematycznym tej grupy roślin. System ten Reveal publikował na swoich stronach internetowych i aktualizował do roku 1999. W następnych latach autor systemu wszedł w skład Angiosperm Phylogeny Group i brał udział w tworzeniu systemu APG II.Warzywa – Warzywa to wspólne określenie dla jadalnych części roślin, takich jak liście, owoce, bulwy, łodygi i korzenie, spożywanych zazwyczaj po uprzednim procesie gotowania (określanym w dawnej polszczyźnie warzeniem).

    Zobacz też[]

  • Tomatina – hiszpańskie święto, podczas którego uczestnicy obrzucają się nawzajem pomidorami
  • Przypisy

    1. P.F. Stevens: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2009-06-13].
    2. Index Nominum Genericorum. [dostęp 2009-01-30].
    3. Crescent Bloom: Systematyka rodzaju Lycopersicum (ang.). The Compleat Botanica. [dostęp 2009-01-30].
    4. Germplasm Resources Information Network. [dostęp 2008-01-05]. [zarchiwizowane z tego adresu].
    5. Nomenklatura Scalona stanowiąca obowiązującą urzędowo klasyfikację towarów w Unii Europejskiej (Główny Urząd Statystyczny)
    6. Tomatoes in the Refrigerator – A Bad Idea (ang.). Tomato Casual: Everything Tomato for People who Love Tomatoes, 2007-09-12. [dostęp 2011-07-04].
    Psiankowce (Solanales Dumort.) – rząd roślin okrytonasiennych należący do kladu astrowych. W obrębie rzędu wyróżnia się 5 rodzin obejmujących 165 rodzajów z 4080 gatunkami.Okrytonasienne, okrytozalążkowe (Magnoliophyta; syn. Angiospermae) – grupa (klad) roślin naczyniowych pochodzących od wspólnego przodka żyjącego prawdopodobnie w okresie karbonu (350-275 mln lat temu) i stanowiących siostrzaną linię rozwojową w stosunku do nagonasiennych. Okrytonasienne charakteryzują się zredukowanym gametofitem oraz brakiem rodni i plemni. Sporofity są pokaźne, a kwiat jest często obupłciowy. Części wytwarzające gamety to słupki i pręciki. Słupki powstają ze zrośniętych owocolistków. Pręciki zbudowane są z nitki i główki. W główce występują najczęściej 2 pylniki. W pylnikach powstają mikrospory, z których następnie rozwijają się ziarna pyłku, które wytwarzają tzw. jądra plemnikowe (nieruchome plemniki).



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Klad (z gr. ο κλάδος – gałąź) – w kladystyce, grupa organizmów mających wspólnego przodka, obejmująca wszystkie wywodzące się z niego grupy potomne (linie rozwojowe). W ujęciu ścisłym klady rozdzielają się dychotomicznie, tworząc dychotomiczne drzewo pokrewieństw. Diagramy przedstawiające drzewa pokrewieństw konstruowane metodami kladystycznymi nazywane są kladogramami. Ponieważ klady obejmują organizmy wszelkich rang systematycznych i mogą dotyczyć grup organizmów opisywanych w systemach klasyfikacyjnych w ramach zróżnicowanych kategorii systematycznych (lub ich części) – zwykle organizmy należące do określonego kladu nazywa się mianem "grupy".
    Takson parafiletyczny (grupa parafiletyczna) – takson, który obejmuje tylko część potomków wspólnego przodka. Istnienie taksonów parafiletycznych wynika po części z niedoskonałości metod stosowanych dotychczas przez naukowców, a częściowo także z przyzwyczajenia i tradycji pewnych kręgów. Taksony te określane są mianem sztucznych (podobnie jak i polifiletyczne) w odróżnieniu od naturalnych taksonów monofiletycznych.
    Angiosperm Phylogeny Website (lub APWeb, APW) – strona internetowa stanowiąca popularne źródło aktualnych informacji taksonomicznych dotyczących roślin okrytonasiennych. Strona umieszczona jest na serwerze Missouri Botanical Garden i jest redagowana przez Petera F. Stevensa, członka Angiosperm Phylogeny Group (jednego z autorów systemu APG II z 2003 i systemu APG III z 2009). Taksonomia prezentowana na stronie bazuje na systemie APG III, ale jest uaktualniana odpowiednio do rozwoju wiedzy w zakresie filogenezy okrytonasiennych. Strona jest źródłem danych systematycznych także dla niektórych wersji językowych Wikipedii (np. angielskiej, niemieckiej, francuskiej, hiszpańskiej, polskiej).

    Reklama