• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Polskie Zakłady Lotnicze

    Przeczytaj także...
    Meteor-2K – rakieta będąca rozwinięciem rakiety Meteor-2. Rakieta Meteor-2K była jednostopniową rakietą na paliwo stałe. Była to największa i najbardziej zaawansowana technologicznie polska rakieta badawcza. Do kadłuba rakiety Meteor-2, dodano dwa silniki pomocnicze będące wersją silnika rakiety Meteor-1, odrzucane po starcie na małej wysokości. Dzięki takiemu ulepszeniu rakieta przestała być zbyt czuła na podmuchy wiatru podczas startu oraz osiągnęła zakładany pułap lotu 90 km. Rakieta startowała ze stałej wyrzutni typu W-120 o długości prowadnicy 14 m, stałym azymucie strzału 300° oraz kącie podniesienia regulowanym w zakresie od 75° do 92°. W chwili startu rakiety następował zapłon silników pomocniczych a po przesunięciu się rakiety o 5 cm na wyrzutni uruchamiał się silnik główny. Rakieta opuszczała stanowisko startowe z prędkością 35 m/s. Po 2,3 s, na wysokości 440 m kończyły pracę silniki pomocnicze i odpadały od rakiety. Praca silnika głównego trwała 18 s do wysokości około 14,5 km. W 120 s lotu następowało odrzucenie stożka przedniego rakiety i wyrzucenie zasobnika z dipolami oraz ich automatyczne uwolnienie z zasobników. Monitorowanie przemieszczania się dipoli w atmosferze pozwalało ocenić siłę i kierunek wiatrów. Siła bezwładności odrzuconego i oddalającego się od rakiety stożka przedniego (głowicy rakiety) powodowała wyciągnięcie na zewnątrz sondy badawczej "RAMZES", umieszczonej w głowicy rakiety i jej spadochronu. Przez pierwsze 5 s po oddzieleniu od rakiety głowica pozostawała połączona z sondą. Po tym czasie odcinane były linki łączące głowicę i sondę, która następnie już samodzielnie opadała na spadochronie na ziemię. Rakieta po raz pierwszy wystartowała 10 lipca 1970 r. 7 października tego samego roku przeprowadzono kolejne dwa, udane starty i na tym zakończono loty rakiety Meteor-2K. Całością prac nad rakietą kierował mgr inż. Jerzy Haraźny. Za próby w locie odpowiedzialny był mgr inż. Grzegorz Pawlak. Starty przeprowadzano na Stacji Sondażu Rakietowego w Łebie. Stację zlokalizowano na przesmyku lądowym pomiędzy morzem a jeziorem Łebsko. Podczas wojny mieścił się tu poligon rakietowy niemieckiej firmy Rheinmetall-Borsig z Dusseldorfu.Mikrus MR-300 – polski samochód osobowy o bardzo uproszczonej budowie produkowany w latach 1957-1960 przez WSK Mielec (nadwozie) we współpracy z WSK Rzeszów (silnik). Wyprodukowano 1728 sztuk.
    Mielec – miasto powiatowe w południowo-wschodniej części Polski, w województwie podkarpackim. Miasto położone w dolinie Wisłoki, w Kotlinie Sandomierskiej, historycznie znajdujące się w Małopolsce. Miasto liczy 61 238 mieszkańców i ma powierzchnię 46,89 km² (stan na 31 marca 2013 r.). Jest członkiem Związku Miast Polskich.

    Polskie Zakłady Lotnicze Sp. z o.o. (PZL Mielec) – największe zakłady lotnicze w Polsce, ulokowane w Mielcu w województwie podkarpackim. Powstały w 1938 roku jako Zakład Nr 2 Państwowych Zakładów Lotniczych, w 1999 roku w wyniku restrukturyzacji stały się niezależnym podmiotem gospodarczym. Tereny przedsiębiorstwa działają w Specjalnej Strefie Ekonomicznej Euro-Park Mielec. Od 2007 r. jest to spółka zależna amerykańskiego Sikorsky Aircraft Corporation.

    M-15 to odrzutowy samolot rolniczy polskiej konstrukcji, produkowany na eksport do ZSRR w zakładach WSK-Mielec, znany też pod nieoficjalną nazwą "Belphegor" (Belfegor - nawiązującą do upiora Luwru) , nadaną mu przez Andrzeja Abłamowicza po prezentacji w 1976 roku na Paryskim Salonie Lotniczym na lotnisku Le Bourget. M-15 był jedynym na świecie odrzutowcem rolniczym i jednym z dwóch odrzutowców w układzie dwupłata (pierwszym był Coandă 1910).MiG-15 (ros. МиГ-15) - radziecki samolot myśliwski, skonstruowany w końcu lat czterdziestych. Ten typ maszyn brał udział w wojnie koreańskiej. Oznaczenie NATO: „Fagot”.

    Historia[]

    W 1936 roku w planie budowy COP znalazła się wytwórnia lotnicza w Mielcu, która miała wejść w skład Państwowych Zakładów Lotniczych. Budowę rozpoczęto 1 września 1938 roku, a wiosną 1939 roku mury fabryki opuścił pierwszy samolot PZL.37 Łoś. Żadna z wyprodukowanych tam maszyn nie wzięła udziału w II wojnie światowej.

    II wojna światowa – największy konflikt zbrojny w historii świata, trwający od 1 września 1939 do 2 września 1945 roku (w Europie do 8 maja 1945), obejmujący zasięgiem działań wojennych prawie całą Europę, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, północną Afrykę, część Bliskiego Wschodu i wszystkie oceany. Niektóre epizody wojny rozgrywały się nawet w Arktyce i Ameryce Północnej. Poza większością państw europejskich i ich koloniami, brały w niej udział państwa Ameryki Północnej i Ameryki Południowej oraz Azji. Głównymi stronami konfliktu były państwa Osi i państwa koalicji antyhitlerowskiej (alianci). W wojnie uczestniczyło 1,7 mld ludzi, w tym 110 mln z bronią. Według różnych szacunków zginęło w niej od 50 do 78 milionów ludzi.Polska, Rzeczpospolita Polska – państwo unitarne w Europie Środkowej, położone między Morzem Bałtyckim na północy a Sudetami i Karpatami na południu, w dorzeczu Wisły i Odry. Powierzchnia administracyjna Polski wynosi 312 679 km², co daje jej 70. miejsce na świecie i dziewiąte w Europie. Zamieszkana przez ponad 38,5 miliona ludzi, zajmuje pod względem liczby ludności 34. miejsce na świecie, a szóste w Unii Europejskiej.

    Po zajęciu Mielca przez wojska niemieckie, w zakładach remontowano niemieckie bombowce.

    W 1949 roku zakłady zmieniły nazwę na Wytwórnia Sprzętu Komunikacyjnego – Przedsiębiorstwo Państwowe Wyodrębnione, Zakład nr 1 w Mielcu, później Wytwórnia Sprzętu Komunikacyjnego "PZL-Mielec". Obecnie przedsiębiorstwo nosi nazwę Polskie Zakłady Lotnicze Sp. z o.o, w skrócie PZL Mielec.

    PZL TS-11 Iskra – samolot szkolno-treningowy, produkowany przez WSK "PZL Mielec" (obecnie Polskie Zakłady Lotnicze Sp. z o.o. w Mielcu), zaprojektowany przez zespół pod kierunkiem Tadeusza Sołtyka (stąd oznaczenie TS). Pierwsza polska konstrukcja lotnicza napędzana silnikiem odrzutowym.Prywatyzacja – akt przekazania prywatnemu właścicielowi państwowego mienia. Prywatyzacja może się odbywać poprzez uwłaszczenie lub sprzedaż.

    16 marca 2007 roku Agencja Rozwoju Przemysłu sprzedała 100% udziałów PZL Mielec amerykańskiej spółce United Technologies Holdings S.A. za 66 mln zł, przez co zakłady stały się spółka zależną Sikorsky Aircraft Corporation. Sprawą prywatyzacji Mielca zajmowała się prokuratora.

    Podmiot gospodarczy – obecnie termin kolokwialny wywodzący się z przepisów prawa wynikających z ustawy o działalności gospodarczej z 1988 roku. Ma za zadanie określać każdego uczestnika działalności gospodarczej, jak m.in. osoby fizyczne wykonujące działalność gospodarczą, przedsiębiorstwa państwowe, spółdzielnie oraz spółki osobowe bądź kapitałowe.Państwowe Zakłady Lotnicze (PZL) – polska wytwórnia lotnicza, przedsiębiorstwo państwowe założone w Warszawie w 1928 r.

    W lipcu 2015 roku spółka Sikorsky Aircraft Corporation zostało zakupione przez amerykański koncern Lokheed Martin za 9 miliardów dolarów.

    Wyroby[]

    Samoloty[]

  • Dawniej
  • PZL.23 Karaś
  • PZL.37 Łoś
  • He-111
  • He-219
  • CSS-13
  • Lim-1
  • Lim-2
  • Lim-5
  • Lim-6
  • An-2
  • TS-8 BII Bies
  • TS-11 Iskra
  • PZL M-2
  • PZL M-15 (Belphegor)
  • TS-16 Grot
  • PZL M-96 Iryda
  • Dziś
  • PZL M18 Dromader
  • PZL M26 Iskierka
  • PZL M28 Skytruck
  • PZL M28B Bryza
  • Śmigłowce[]

  • S-70i Black Hawk - w Mielcu są produkowane kadłuby, belki ogonowe i podwieszenia oraz jest prowadzony montaż końcowy - pierwszy zmontowany śmigłowiec S-70i został zaprezentowany 15 marca 2010 roku. Docelowo zakłady mają produkować 20 maszyn rocznie. Koszt jednego śmigłowca wynosi od 17 mln zł do 30 mln zł w zależności od wersji.
  • kabiny dla śmigłowców UH-60M
  • Rakiety[]

  • Dawniej
  • Meteor 1
  • Meteor 2K
  • Meteor 3
  • Pozostałe[]

    Dawniej produkowano także wyroby niezwiązane z lotnictwem:

    Leyland Motors Limited – brytyjska wytwórnia samochodów założona w 1920 roku. Po trzech latach produkcji ośmiocylindrowych samochodów osobowych skoncentrowała się na wytwarzaniu ciężarówek i autobusów, które produkuje do dziś. W latach 60. przejęła fabryki samochodów osobowych Standard-Triumph i Rover, a po połączeniu z Jaguarem i grupą BMC (Austin, Morris, Riley, Wolseley) utworzono koncern British Leyland Motor Corporation, znacjonalizowany w 1975 roku. Po reprywatyzacji produkcję samochodów osobowych uniezależniono od Leylanda w ramach Rover Group.Agencja Rozwoju Przemysłu S.A. to spółka akcyjna Skarbu Państwa istniejąca od 1991 roku wspierająca restrukturyzację polskich przedsiębiorstw. Przejęła majątek Funduszu Zmian Strukturalnych w Przemyśle.
  • Mikrus MR-300 – polski samochód osobowy produkowany przez WSK Mielec (nadwozie) we współpracy z WSK Rzeszów (silnik). W latach 1957-1960 wyprodukowano 1728 sztuk.
  • AGD
  • wagoniki kolejki górskiej
  • samochodowe silniki wysokoprężne SW 680 – polska wersja silników typu 0.680 plus na licencji British Leyland, produkowana od 1966.
  • Przypisy

    1. G. Lipka, To była dobra prywatyzacja, Nasz Dziennik na www.radiomaryja.pl, 17.01.2008 [dostęp: 8.08.2015]
    2. Strona oficjalna
    3. pzl-mielec Prokuratura wszczęła śledztwo ws. sprzedaży PZL-Mielec
    4. Tomasz Kwasek, Pierwszy S-70i Black Hawk z Mielca w: Lotnictwo nr 4/2010, s.4

    Linki zewnętrzne[]

  • Oficjalna strona
  • Meteor – klasa polskich rakiet meteorologicznych na stały materiał pędny, służących do badania górnych warstw atmosfery pod kątem kierunków i sił wiatrów na wysokościach od 18 do ponad 50 km. Rakiety Meteor były dziełem inżynierów warszawskiego Instytutu Lotnictwa, wyprodukowanym przez zakłady WSK-Mielec.UH-60 Black Hawk – średni wielozadaniowy amerykański śmigłowiec transportowy i wsparcia piechoty zbudowany przez Sikorsky Aircraft Corporation. Maszyna jest napędzana dwoma turbowałowymi silnikami poruszającymi jeden wirnik nośny.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    PZL.23 Karaś – polski lekki bombowiec i samolot rozpoznawczy (tzw. samolot liniowy), zaprojektowany w połowie lat 1930 przez Stanisława Praussa w Państwowych Zakładach Lotniczych w Warszawie. Podstawowy lekki bombowiec lotnictwa polskiego użyty w kampanii wrześniowej.
    Udział – ogół uprawnień i obowiązków wspólnika wobec spółki, która wyznacza status prawny wspólnika. Jest podstawą bycia wspólnikiem w spółce.
    CSS-13 – polski samolot wielozadaniowy, zaprojektowany i zbudowany w Centralnym Studium Samolotów w Warszawie na podstawie licencji radzieckiego samolotu Po-2.
    SW 680 – produkowana od 1966 przez WSK Mielec rodzina silników wysokoprężnych z wtryskiem bezpośrednim, licencyjna, polska wersja silników typu 0.680 plus firmy British Leyland.
    Województwo podkarpackie – jednostka podziału administracyjnego Polski, jedno z 16 województw utworzonych w 1999 roku. Powstało poprzez scalenie ziem dawnego województwa rzeszowskiego sprzed 1975 roku (z wyjątkiem powiatu gorlickiego), tj. województw przemyskiego i rzeszowskiego, oraz części krośnieńskiego, tarnobrzeskiego i tarnowskiego. Województwo zajmuje powierzchnię 17 846 km² i zajmuje 11 miejsce w kraju. Pod względem liczby mieszkańców (2 128 687 osób) znajduje się na 9 miejscu w Polsce. Jest najdalej na południe wysuniętym województwem Polski.
    PZL I-22 Iryda, PZL M93 Iryda, PZL M96 Iryda – polski dwumiejscowy, dwusilnikowy, odrzutowy górnopłat szkolno-bojowy.
    Sikorsky Aero Engineering Company – amerykańska firma produkująca śmigłowce i samoloty (obecnie tylko śmigłowce), główny konkurent w tej branży dla firmy Bell. Założona w 1923 (pierwsza firma produkująca helikoptery na świecie) przez rosyjskiego inżyniera polskiego pochodzenia Igora Sikorskiego w Stanach Zjednoczonych. Zaprojektował on w 1942 pierwszy w pełni funkcjonalny śmigłowiec jednorotorowy. Firma w 1943 stała się częścią "United Aircraft", obecnie "United Technologies Corporation". Zaopatruje ona przede wszystkim marynarkę wojenną, armię, oraz Prezydenta Stanów Zjednoczonych w Marine One – helikopter będący odpowiednikiem Air Force One. Oferta uwzględnia również odbiorców prywatnych, ale stanowi ona mniejszy procent produkcji, niż dostawy dla rządu USA i innych krajów. 18 grudnia 2006 roku SAC wykupił 100% udziałów w PZL Mielec od Agencji Rozwoju Przemysłu S.A.

    Reklama