• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Polski Słownik Biograficzny

    Przeczytaj także...
    Karol Śliwka (ur. 13 marca 1894 w Bystrzycy nad Olzą, zm. w marcu 1943 w Mauthausen) – czechosłowacki działacz komunistyczny polskiego pochodzenia, jeden z liderów społeczności polskiej na Śląsku Cieszyńskim, deputowany do Zgromadzenia Narodowego Republiki Czechosłowackiej (1925–1938).Instytut Historii im. Tadeusza Manteuffla Polskiej Akademii Nauk – instytut naukowy Polskiej Akademii Nauk, z siedzibą w Warszawie na Rynku Starego Miasta 29/31, w tzw. kamienicy książąt mazowieckich. Instytut powstał w roku 1953 jako placówka PAN i jego twórcą oraz pierwszym dyrektorem był historyk średniowiecza prof. dr Tadeusz Manteuffel.
    Andrzej Romanowski (ur. 20 sierpnia 1951 w Krakowie) — polski literaturoznawca, profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego, publicysta, polityk; od 2003 redaktor naczelny Polskiego Słownika Biograficznego.

    Polski Słownik Biograficzny (PSB) – wielotomowa publikacja mająca na celu gromadzenie biografii zasłużonych, nieżyjących już osób związanych z Polską (również z Wielkim Księstwem Litewskim, z Rzecząpospolitą Obojga Narodów i ich lennami), mieszkających czy działających w kraju i za granicą – od czasów legendarnego Popiela począwszy, aż do roku 2000.

    Rzeczpospolita, od XVII wieku częściej znana jako Rzeczpospolita Polska (lit. Respublika lub Žečpospolita, biał. Рэч Паспалітая, ukr. Річ Посполита, ros. Речь Посполитая, rus. Рѣчь Посполита, łac. Res Publica, współczesne znaczenie: republika) oraz Rzeczpospolita Obojga Narodów – państwo federacyjne złożone z Korony Królestwa Polskiego i Wielkiego Księstwa Litewskiego istniejące w latach 1569–1795 na mocy unii lubelskiej (kres federacji w 1791 roku przyniosła Konstytucja 3 maja, ustanawiając państwo unitarne – Rzeczpospolitą Polską). Korona i Litwa stanowiły dla szlachty jedną całość, pomimo dzielących je różnic regionalnych, sprzecznych interesów i odrębności ustrojowych.II wojna światowa – największy konflikt zbrojny w historii świata, trwający od 1 września 1939 do 2 września 1945 roku (w Europie do 8 maja 1945), obejmujący zasięgiem działań wojennych prawie całą Europę, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, północną Afrykę, część Bliskiego Wschodu i wszystkie oceany. Niektóre epizody wojny rozgrywały się nawet w Arktyce i Ameryce Północnej. Poza większością państw europejskich i ich koloniami, brały w niej udział państwa Ameryki Północnej i Ameryki Południowej oraz Azji. Głównymi stronami konfliktu były państwa Osi i państwa koalicji antyhitlerowskiej (alianci). W wojnie uczestniczyło 1,7 mld ludzi, w tym 110 mln z bronią. Według różnych szacunków zginęło w niej od 50 do 78 milionów ludzi.

    Do lutego 2016 w 50 tomach opublikowano około 31 tys. biogramów (od hasła „Abakanowicz” do „Śliwka Karol”). Do końca 2000 obowiązywała zasada, że w PSB zamieszcza się biogramy osób zmarłych najpóźniej trzy lata przed wydaniem danego tomu, natomiast tomy wydane po roku 2000 zawierają, a będące w planie zawierać będą, wyłącznie biogramy osób zmarłych najpóźniej 31 grudnia 2000. Pierwszy tom został wydany w 1935, a kolejne trzy do roku 1938. Później nastąpiła przerwa do 1946 spowodowana II wojną światową i kolejna, po 1949 w okresie stalinizmu. Wydawanie Słownika wznowiono w 1958. Do ok. 2030 planowane jest zakończenie głównej edycji Słownika w ok. 62 tomach, a następnie planuje się wydanie suplementu.

    Emanuel Mateusz Rostworowski (ur. 8 stycznia 1923 w Krakowie, zm. 8 października 1989 w Krakowie) – polski historyk, profesor, członek Polskiej Akademii Nauk.Polska, Rzeczpospolita Polska – państwo unitarne w Europie Środkowej, położone między Morzem Bałtyckim na północy a Sudetami i Karpatami na południu, w dorzeczu Wisły i Odry. Powierzchnia administracyjna Polski wynosi 312 679 km², co daje jej 70. miejsce na świecie i dziewiąte w Europie. Zamieszkana przez ponad 38,5 miliona ludzi, zajmuje pod względem liczby ludności 34. miejsce na świecie, a szóste w Unii Europejskiej.

    Projekt[]

    PSB jest wydawany wspólnie przez Polską Akademię Nauk i Polską Akademię Umiejętności. Projekt realizowany jest przez Instytut Historii im. Tadeusza Manteuffla PAN i dotowany przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego w ramach Narodowego Programu Rozwoju Humanistyki. W listopadzie 2010 Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, jednomyślną uchwałą, objął Słownik honorowym patronatem. W pracę nad każdym tomem Słownika zaangażowanych jest kilkaset osób.

    Zeszyt (przest. kajet, z fr. cahier) – zszyte lub sklejone karty papieru, przeznaczone do pisania lub rysowania, rzadziej – do innych celów (np. zeszyt z kolorowymi arkuszami do wycinanek dla dzieci lub dzienniczek).Cenzura (łac. censere – osądzać) – świadome wprowadzenie w błąd poprzez selektywny dobór zazwyczaj masowo rozpowszechnianych informacji.

    Redakcja[]

    Inicjatorem i pierwszym głównym redaktorem PSB był Władysław Konopczyński. W 1949 został zmuszony przez władze do rezygnacji z posady redaktora. Po zamrożeniu prac w okresie stalinizmu, w 1958 redaktorem naczelnym został Kazimierz Lepszy, a w 1964 Emanuel Rostworowski. Od 1989 do 2002 redaktorem naczelnym był Henryk Markiewicz. Za jego czasów zostały wydane Uzupełnienia i sprostowania – oddzielny zeszyt zbiorczy ze sprostowaniami i uzupełnieniami, w szczególności z informacjami niedopuszczonymi do druku przez cenzurę czasów PRL (np. uściślenie „zm. po 1939” na „zamordowany w Katyniu”).

    Kazimierz Lepszy (ur. 11 czerwca 1904 w Krakowie, zm. 30 maja 1964 w Krakowie) – historyk polski, profesor i rektor Uniwersytetu Jagiellońskiego, członek Polskiej Akademii Umiejętności, redaktor naczelny Polskiego Słownika Biograficznego, bezpartyjny poseł na Sejm PRL III kadencji.Zbrodnia katyńska (ros. Катынский расстрел, ang. Katyn massacre) – zbrodnia komunistyczna polegająca na rozstrzelaniu wiosną 1940 roku co najmniej 21 768 obywateli Polski, w tym ponad 10 tys. oficerów wojska i policji, na mocy decyzji najwyższych władz Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich zawartej w tajnej uchwale Biura Politycznego KC WKP(b) z 5 marca 1940 roku (tzw. decyzja katyńska). Egzekucji ofiar, uznanych za „wrogów władzy sowieckiej” i zabijanych strzałami w tył głowy z broni krótkiej, dokonała radziecka policja polityczna NKWD. W latach 1940–1990 władze ZSRR zaprzeczały swojej odpowiedzialności za zbrodnię katyńską, lecz 13 kwietnia 1990 roku oficjalnie przyznały, że była to „jedna z ciężkich zbrodni stalinizmu”. Wiele kwestii związanych ze zbrodnią katyńską nie zostało jak dotąd wyjaśnionych.

    Od 2003 redaktorem naczelnym jest Andrzej Romanowski.

    Przypisy

    Linki zewnętrzne[]

  • PSB w wydaniu książkowym
  • PSB w wersji cyfrowej
  • iPSB
  • Piotr Biliński, Władysława Konopczyńskiego „boje” o kształt Polskiego słownika biograficznego w latach 1928–1939
  • Polska Rzeczpospolita Ludowa (PRL) – oficjalna nazwa państwa polskiego w latach 1952–1989. Uprzednio, w latach 1945–1952 ten sam organizm państwowy funkcjonował jako podmiot prawa międzynarodowego pod nazwą Rzeczpospolita Polska. Państwo to w okresie 1945-1989 propagandowo i kolokwialnie określane było jako Polska Ludowa.Biogram – zwięzły życiorys w encyklopedii (słowniku, leksykonie), zawierający podstawowe informacje o życiu, dokonaniach, twórczości przedstawianej osoby.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Sejm Rzeczypospolitej Polskiej (Sejm RP), Sejm – izba niższa dwuizbowego parlamentu Rzeczypospolitej Polskiej; Izba Poselska wyłoniła się z Sejmu walnego w 1493; od uchwalenia konstytucji Nihil novi (1505) Sejm jest najwyższym organem władzy ustawodawczej w Polsce.
    Wielkie Księstwo Litewskie (WKL, lit. Lietuvos Didžioji Kunigaikštystė, żmudz. Lietovuos Dėdliuojė Konėgaikštīstė, biał. Вялікае Княства Літоўскае/Wialikaje Kniastwa Litoŭskaje, ukr. Велике Князівство Литовське/Wełyke Kniaziwstwo Łytowśke, ros. Великое Княжество Литовское/Wielikoje Kniażestwo Litowskoje, rus. Великое князство Литовское, Руское, Жомойтское и иных, łac. Magnus Ducatus Lituaniae) – państwo obejmujące ziemie (od morza do morza, od Bałtyku po Morze Czarne) dzisiejszej Litwy, Białorusi, północno-wschodniej Polski i większej części Ukrainy, zachodnich kresów Rosji od XIII w. do 1795.
    Biografia (gr. bíos – życie i gráphō – pisze) – opis życia postaci o charakterze naukowym, literackim lub popularyzatorskim. Opisywana postać zwykle jest wybitna.
    Polska Akademia Umiejętności (w skrócie PAU, do 1919 pod nazwą Akademia Umiejętności, w skrócie AU) – instytucja naukowa mająca status stowarzyszenia, korporacja uczonych skupiająca elitę kadry naukowej.
    Popiel ІІ; de regno Pumpil (Popel), imię, rekonstruowane, jako Pąpyl – legendarny władca Polan lub Goplan z IX wieku.
    Henryk Markiewicz, pierwotnie Herman Markiewicz (ur. 16 listopada 1922 w Krakowie, zm. 31 października 2013 tamże) – polski teoretyk i historyk literatury, profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego.
    Kontrola autorytatywna – w terminologii bibliotekoznawczej określenie procedur zapewniających utrzymanie w sposób konsekwentny haseł (nazw, ujednoliconych tytułów, tytułów serii i haseł przedmiotowych) w katalogach bibliotecznych przez zastosowanie wykazu autorytatywnego zwanego kartoteką wzorcową.

    Reklama