• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Polska Partia Socjalistyczna - Wolność, Równość, Niepodległość



    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5] [6]
    Przeczytaj także...
    Delegatura Rządu na Kraj – tajny naczelny organ władzy administracyjnej w okupowanej Polsce, utworzony w 1940 r., składający się z departamentów. Na jej czele stał Delegat Rządu na Kraj, podporządkowany Rządowi RP na uchodźstwie, a od 1944 wicepremier w tym rządzie. Delegatura kierowała pracą pionu cywilnego Polskiego Państwa Podziemnego. Jej zadaniami było utrzymanie ciągłości instytucji państwowych, zapewnienie normalnego funkcjonowania państwa, przygotowanie do przyjęcia kontroli nad krajem po zakończeniu wojny, rejestracja poczynań okupantów i dokumentacja zbrodni wojennych, ochrona i ratowanie zagrożonych dóbr kultury.Gwardia Ludowa WRN, od 2 maja 1944 Oddziały Wojskowe Powstańczego Pogotowia Socjalistów (OW PPS) – wojskowe ugrupowanie konspiracyjne 1939-1945 związane z PPS-WRN. Od 1941 scalana z ZWZ z zachowaniem autonomii (od 1942 w AK). W 1944 oddziały GL WRN (OW PPS) liczyły ok. 42 tys. żołnierzy. Oddziały PPS wzięły udział w powstaniu warszawskim w składzie oddziałów okręgu warszawskiego AK na Woli, Żoliborzu, Ochocie, Mokotowie i Śródmieściu.
    Znak organizacji WRN stosowany we wszystkich wydawnictwach
    Kazimierz Pużak sekretarz generalny CKR

    Polska Partia Socjalistyczna – Wolność, Równość, Niepodległość (PPS-WRN) – konspiracyjna forma działania PPS od października 1939 do maja 1944 pod nazwą Ruch Mas Pracujących Miast i Wsi lub Ruch Mas Pracujących PolskiWolność Równość Niepodległość, od maja 1944 ponownie pod nazwą Polska Partia Socjalistyczna.

    Natalia Zarembina, z domu Lipszyc (ur. 1895, zm. 30 kwietnia 1973) – polska pisarka i dziennikarka, działaczka Polskiej Partii Socjalistycznej – Wolność, Równość, Niepodległość, Rady Pomocy Żydom, uczestniczka konspiracji w okupowanej Polsce.Ministerstwo Bezpieczeństwa Publicznego (MBP) – organ bezpieczeństwa wewnętrznego o statusie ministerialnym, zorganizowany w czasie budowy dyktatury komunistycznej w powojennej Polsce na polecenie i pod dyktando władz radzieckich. Obok tzw. Informacji Wojskowej, odpowiedzialne za masowe krwawe represje na obywatelach w okresie stalinizmu. W terenie Ministerstwo reprezentowały podległe mu Urzędy Bezpieczeństwa Publicznego, dlatego potocznie te instytucje były określane skrótem UB.

    Spis treści

  • 1 Historia
  • 2 PPS-WRN w ramach Polskiego Państwa Podziemnego
  • 3 Program PPS-WRN
  • 4 Organizacja PPS-WRN
  • 4.1 Centralne Kierownictwo Ruchu Mas Pracujących Polski (PPS-WRN) od 2 maja 1944 Centralny Komitet Wykonawczy PPS
  • 4.2 Okręg warszawski
  • 4.3 Okręg Warszawa-Podmiejska
  • 4.4 Okręg krakowski
  • 4.5 Okręg śląski
  • 4.6 Okręg Zagłębie Dąbrowskie
  • 4.7 Okręg wileński
  • 4.8 Okręg radomski krypt. „Montwiłł”
  • 4.9 Okręg lwowski
  • 5 Przedstawiciele w strukturach Polskiego Państwa Podziemnego
  • 6 Prasa
  • 7 Oddziały zbrojne
  • 8 Uwagi
  • 9 Przypisy
  • 10 Bibliografia
  • 11 Linki zewnętrzne
  • Sanacja (łac. sanatio – uzdrowienie) – potoczna nazwa rządzącego obozu piłsudczykowskiego 1926–1939, powstała w związku z głoszonym przez Józefa Piłsudskiego hasłem „sanacji moralnej” życia publicznego w Polsce, wysuwanym w toku przygotowań i w okresie przewrotu majowego 1926.Stefan Zbrożyna (ur. 22 sierpnia 1892 w Janiszewie – zm. 12 grudnia 1971 w Warszawie) – działacz socjalistyczny i niepodległościowy.

    Historia[]

    27 września 1939 po kapitulacji Warszawy, warszawski okręgowy komitet robotniczy PPS ogłosił fikcyjną uchwałę o zaprzestaniu działania PPS w Warszawie. W odezwie-apelu do ludności Warszawy wezwano do rozwagi, zachowania spokoju i opanowania odruchów rozpaczy i zemsty. W odezwie zamieszczono dodatkowo komunikat o treści:

    Komitet Zagraniczny Polskiej Partii Socjalistycznej (KZ PPS) - struktura reprezentująca PPS na emigracji w Paryżu a następnie w Londynie w okresie 1940 - 1948. W skład Komitetu wchodzili wszyscy członkowie władz naczelnych PPS wybrani na XXIV Kongresie PPS w 1937 r. Komitet Zagraniczny w sprawach krajowych podlegał kierownictwu Centralnego Kierownictwa PPS-WRN,w kraju, posiadając swobodę w sprawach emigracyjnych. W sprawach rządu stanowisko miało być udzielane wspólnie. Jeden z członków Komitetu miał mandat do reprezentowania krajowej PPS (był nim Adam Ciołkosz).Delegat Rządu na Kraj - stojący na czele Delegatury Rządu na Kraj przedstawiciel Rządu RP na uchodźstwie w okupowanym kraju (od 1944 roku będący równocześnie wicepremierem w Rządzie RP na uchodźstwie).

    Decyzja ta została przyjęta do wiadomości 2 października 1939, przez obecnych w Warszawie członków Centralnego Komitetu Wykonawczego (Kazimierz Pużak, Zygmunt Zaremba, Mieczysław Niedziałkowski). Uchwała ta miała stworzyć sugestię o zaprzestaniu działalności aby ograniczyć spodziewane represje niemieckie. Jak wspominał Zygmunt Zaremba:

    Związek Walki Zbrojnej (ZWZ) (SSS) – Siły Zbrojne w Kraju podczas II wojny światowej, w okresie od 13 listopada 1939 do 14 lutego 1942, a następnie przemianowane na Armię Krajową.Polska Partia Robotnicza (PPR) – partia polityczna utworzona w czasie niemieckiej okupacji, 5 stycznia 1942 roku, w Warszawie z inicjatywy przybyłych z ZSRR polskich komunistów z tzw. Grupy Inicjatywnej (zrzuconych przez lotnictwo radzieckie na spadochronach 28 grudnia 1941 w okolicach Wiązowny), poprzez połączenie organizacji Związek Walki Wyzwoleńczej (utworzonej we wrześniu 1941) z kilkoma istniejącymi konspiracyjnymi grupami komunistycznymi, takimi jak: „Młot i Sierp”, Stowarzyszenie Przyjaciół ZSRR, Grupa Biuletynu Radiowego, Spartakus, Sztandar Wolności oraz grupa „Proletariusz”.

    Jednocześnie upoważniono obecnego Tadeusza Szturm de Sztrema, do utrzymywania kontaktów z organizacją wojskową (SZP).

    16 października podjęto decyzję o kontynuowaniu działań w zakonspirowanej, kadrowej formie. Początkowo organizacja skupiała od 100 do 200 dobranych ludzi. Odtworzono wówczas kierownictwo dawnego Prezydium CKW, jako „Centralne kierownictwo” w składzie: Tomasz Arciszewski, Kazimierz Pużak, Zygmunt Zaremba dokooptowując z organizacji warszawskiej Bolesława Dratwę (skarbnik) i Józefa Dzięgielewskiego.

    Rada Jedności Narodowej – reprezentacja polityczna Polskiego Państwa Podziemnego powstała z 8 stycznia na 9 stycznia 1944 w wyniku przekształcenia Krajowej Reprezentacji Politycznej, działała do 1 lipca 1945. Organizacja Socjalistyczno-Niepodległościowa „Wolność" – niepodległościowa organizacja konspiracyjna członków Polskiej Partii Socjalistycznej działająca w Winie (pod okupacją litewską i okupacją radziecką), a następnie w Warszawie w okresie 1939 - 1941 r.

    Na konferencji 19-21 października 1939 w Helenowie pod Warszawą na spotkaniu działaczy z wszystkich okręgów, powołano struktury konspiracyjne. Organizacja ta na początku 1940 roku – na wniosek Pużaka – przyjęła kryptonim Wolność-Równość-Niepodległość. PPS-WRN reprezentowała kierownictwo przedwojennej PPS. Na konferencji przyjęto deklarację programową „Trzecia Republika”, odczytano również list Camille Huysmansa sekretarza Socjalistycznej Międzynarodówki Robotniczej, który zalecał nastawienie się na co najmniej czteroletnią wojnę.

    Wielka Brytania, Zjednoczone Królestwo (ang. United Kingdom), Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej (ang. United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland) – unitarne państwo wyspiarskie położone w Europie Zachodniej. W skład Wielkiej Brytanii wchodzą: Anglia, Walia i Szkocja położone na wyspie Wielka Brytania oraz Irlandia Północna leżąca w północnej części wyspy Irlandia. Na wyspie tej znajduje się jedyna granica lądowa Zjednoczonego Królestwa z innym państwem – Irlandią. Poza nią, Wielka Brytania otoczona jest przez Ocean Atlantycki na zachodzie i północy, Morze Północne na wschodzie, kanał La Manche na południu i Morze Irlandzkie na zachodzie.Polska Partia Socjalistyczna (PPS) – polska partia polityczna o charakterze niepodległościowym, socjalistycznym i pracowniczym (klasyfikowana w grupie partii lewicowych), założona w listopadzie 1892 podczas tzw. zjazdu paryskiego jako Związek Zagraniczny Socjalistów Polskich, jedna z najważniejszych w Polsce sił politycznych aż do 1948. W czasach PRL jako samodzielna partia działała jedynie na emigracji.

    Organizacja pomyślana była jako kadrowa. Oparta była na strukturach konspiracyjnych „piątek” odizolowanych od siebie. Piątki, łącząc się po pięć, tworzyły pięcioosobowy komitet, tworząc reprezentację dzielnicy czy okręgu. Wyznaczony mąż zaufania centralnego kierownictwa łączył te komitety pomiędzy nimi a centralą.

    Aleksy Bień (ur. 10 lipca 1894 w Nowej Wsi k. Olkusza, zm. 8 lipca 1977 w Sosnowcu) – działacz socjalistyczny, poseł na Sejm II RP (II i III kadencji) oraz na na Sejm Ustawodawczy. Od 1925 do 1928 był prezydentem Sosnowca.Antoni Wąsik (ur. 1886 - zm. 1956) – polski działacz socjalistyczny i związkowy. Zesłaniec syberyjski i więzień stalinowski. Ojciec działacza PPS na emigracji Stanisława Wąsika.

    W każdym komitecie obok przewodniczącego zastępcami byli: dowódca Gwardii Ludowej WRN i dowódca Milicji Robotniczej PPS-WRN. Na czele organizacji stało Centralne Kierownictwo Ruchu (CKR). Na każdym szczeblu funkcjonowały również grupy „dublerów” których zadaniem było zastępowanie aresztowanych. W maju 1940 organizacja liczyła ok. 2,5 tys. „piątek” (czyli do 12 tys. osób).

    Stanisław Niemyski (ur. 21 lipca 1904 w Warszawie, zm. 20 marca 1962 tamże) – działacz socjalistyczny i związkowy. Dziennikarz.Mieczysław Niedziałkowski, pseudonim Mek (ur. 19 września 1893 w Wilnie, zm. 21 czerwca 1940 w Palmirach koło Warszawy) – polski działacz socjalistyczny (PPS), publicysta.

    Na terenie okupacji sowieckiej, nastąpiły liczne aresztowania działaczy OKR Lwów, Białystok, Wilno, Baranowicze m.in. w 1939 i 1940 NKWD aresztowało kierownictwo dotychczasowego OKR Lwów Bronisława Skalaka, Longina Chmielewskiego (zg. w więzieniu w marcu 1940), Artura Hausnera (zg. w więzieniu 17 września 1941), Franciszka Hoffmana (członek Centralnego Sądu partyjnego, zg. w 1940 ww więzieniu), Antoniego Wróbla. działały we Lwowie organizowany z innym formacjami „Rewolucyjny Związek Niepodległości i Wolności” (rozbity przez NKWD), oraz Organizacja Socjalistyczno-Niepodległościowa „Wolność”, która od października 1939 r. do października 1941 r. działa samodzielnie, następnie w większości przystąpiła się WRN (grupą zjednoczeniową kierowali: Józef Stopnicki i Zbigniew Mitzner).

    Zygmunt Żuławski (ur. 31 lipca 1880 w Młynnem, zm. 4 września 1949 w Krakowie) – polski polityk. Działacz socjalistyczny i związkowy. Poseł na Sejm II RP (Ustawodawczy oraz I, II i III kadencji), poseł do Krajowej Rady Narodowej, a także poseł na Sejm Ustawodawczy po II wojnie światowej.Antoni Zdanowski ps. "Bis", "Tolek" (ur. 5 kwietnia 1895, zm. 19 stycznia 1948 w Warszawie) – polski działacz socjalistyczny i niepodległościowy. Jeden z liderów Komisji Centralnej Związków Zawodowych w okresie międzywojennym. Po wojnie aresztowany przez UB. Zmarł w wyniku tortur.

    W maju 1940 odbyła się pierwsza konferencja WRN, która zaakceptowała skład kierownictwa oraz przyjęła oficjalną nazwę „Ruch Mas Pracujących”, zaś w grudniu 1940 druga konferencja z udziałem przedstawicieli siedemnastu okręgów. Na konferencji tej postanowiono przystąpić do działań masowych, w tym celu powołano Wydział administracyjno-mobilizacyjny.

    Dorota Kłuszyńska z domu Pilcer (ur. 1 stycznia 1876 w Tarnowie, zm. 22 listopada 1952 w Warszawie) – polska działaczka społeczna i feministka, senatorka z listy PPS i Centrolewu w latach 1925–1935 oraz posłanka na Sejm w latach 1947–1952. Od 1948 do 1952 przewodnicząca Zarządu Głównego TPD.Stany Zjednoczone, Stany Zjednoczone Ameryki (ang. United States, US, United States of America, USA) – federacyjne państwo w Ameryce Północnej graniczące z Kanadą od północy, Meksykiem od południa, Oceanem Spokojnym od zachodu, Oceanem Arktycznym od północnego zachodu i Oceanem Atlantyckim od wschodu.

    We wrześniu 1941 odbyła się kolejna – trzecia – konferencja z udziałem 83 delegatów. Na konferencji tej zakomunikowano o wykluczeniu w marcu 1941 z partii grupy łódzkiej Henryka Wachowicza, za odmowę budowy jednolitej organizacji w Łodzi. Zdaniem Pużaka, „przyczyną rozdźwięku była różnica ideologiczna” wynikająca z dywersji komunistycznej.

    Jean Joseph Camille Huysmans (ur. 26 maja 1871 w Bilzen - zm. 25 lutego 1968 w Antwerpii) - belgijski filolog, polityk, premier.Franciszek Trąbalski (ur. 10 października 1870 w Czempiniu, zm. 26 lipca 1964 w Zabrzu) – polski działacz polityczny, od 1893 członek Polskiej Partii Socjalistycznej Zaboru Pruskiego, zaś od 1922 do 1939 Polskiej Partii Socjalistycznej w Niemczech. Ojciec Stanisława Trąbalskiego, antyhitlerowskiego działacza SPD, wielokrotnie więzionego przez Gestapo i działacza SED więzionego przez ponad osiem lat w NRD. Dziadek Karla Trąbalskiego, polityka SPD, od 1966 do 1990 członka landtagu w Nadrenii Północnej-Westfalii.

    W tym czasie, terenie okupacji niemieckiej funkcjonowało szereg drobnych grup skupionych wokół działaczy dawnego PPS – grupa „Barykada Wolności” (założona przez Stanisława Dubois), grupa skupiona wokół Norberta Barlickiego i Adama Kuryłowicza, żoliborska Adama Próchnika, organizacja „Gwardia” współdziałająca z Organizacją „Wolność”, pozostawione poza PPS-WRN. Po licznych aresztowaniach w 1940 i początku 1941 (Barlicki, Kuryłowicz, Dubois), organizacje te wraz z grupą łódzką Henryka Wachowicza, stworzyły we wrześniu 1941 organizację Polscy Socjaliści, która następnie przejściowo zastąpiła PPS-WRN w Politycznym Komitecie Porozumiewawczym. Organizacji patronował Zygmunt Żuławski, który był jednak promotorem jedności działania.

    Polska Partia Socjalistyczna na emigracji – struktura PPS działająca od 1945 do 1990 r. głównie w Europie Zachodniej.Robotnicza Partia Polskich Socjalistów (RPPS) – polska partia polityczna lewicy socjalistycznej utworzona na II Zjeździe Polskich Socjalistów w dniu 11 kwietnia 1943.
     Osobny artykuł: Polscy Socjaliści.

    Śmierć przewodniczącego Polskich Socjalistów Adama Próchnika w przededniu połączenia organizacji, spowodował ideowy kryzys w organizacji Polscy Socjaliści na tle jedności PPS. Liczne aresztowania, w tym postawa aresztowanego przewodniczącego PS Henryka Wachowicza, spowodowała rozłam. W lipcu 1943 część organizacji jako „Grupa zjednoczeniowa członków byłych organizacji Polskich Socjalistów” wraz z Socjalistyczną Organizacją Bojową oraz grupą młodzieży „Płomienie” przyłączyła się do PPS-WRN (pozostali utworzyli w kwietniu 1943 w Robotniczą Partię Polskich Socjalistów). Według danych Andrzeja Czystowskiego, do WRN weszło 272 członków SOB i 165 członków Polskich socjalistów.

    Krajowa Rada Ministrów (KRM) – część Rządu Rzeczypospolitej funkcjonująca na terenie okupowanego kraju jako nadrzędna struktura cywilna Polskiego Państwa Podziemnego (PPP).Lwów (dawna nazwa form. Królewskie Stołeczne Miasto Lwów), ukr. Львів (Lwiw), ros. Львов (Lwow), niem. Lemberg, łac. Leopolis, jidysz לעמבערג ,לעמבעריק (Lemberg, Lemberik), orm. Լվով (Lwow) – miasto na Ukrainie, ośrodek administracyjny obwodu lwowskiego.

    5 czerwca 1943 partia odbyła konferencję, na której powołano Radę Ruchu Mas Pracujących Polski (według innych źródeł Radę Naczelną). Dokooptowano również do władz (Centralnego Kierownictwa Ruchu) członków CKW: Aleksego Bienia, Dorotę Kłuszyńską, Antoniego Szczerkowskiego oraz dodatkowo Antoniego Zdanowskiego.

    Powstanie warszawskie (1 sierpnia – 3 października 1944) – wystąpienie zbrojne przeciwko okupującym Warszawę wojskom niemieckim, zorganizowane przez Armię Krajową w ramach akcji „Burza”, połączone z ujawnieniem się i oficjalną działalnością najwyższych struktur Polskiego Państwa Podziemnego.Norbert Barlicki (ur. 6 czerwca 1880 w Sieciechowie, zm. 6 sierpnia 1941 w Auschwitz-Birkenau) – działacz i przywódca PPS, publicysta, prawnik, nauczyciel.

    2 maja 1944 WRN powróciła do nazwy: „Polska Partia Socjalistyczna”. Decyzja ta zapadła podobno na konferencji w czerwcu 1943 r. została jednak ogłoszona w czerwcu rok później. W wydanym oświadczeniu stwierdzono m.in.:

    PPS WRN reprezentowana była na uchodźstwie przez Komitet Zagraniczny PPS, który w sprawach krajowych podlegał Centralnemu Kierownictwu Ruchu PPS-WRN,w kraju, posiadając swobodę w sprawach emigracyjnych. W sprawach rządu stanowisko było udzielane wspólnie. Adam Ciołkosz miał specjalny mandat do reprezentowania krajowej PPS.

    Kraków (łac. Cracovia, niem. Krakau) – miasto na prawach powiatu w południowej Polsce, siedziba władz województwa małopolskiego, drugie w kraju pod względem liczby mieszkańców i pod względem powierzchni.Adam Feliks Próchnik (ur. 21 sierpnia 1892 we Lwowie, zm. 22 maja 1942 w Warszawie) – działacz socjalistyczny i oświatowy, historyk, podporucznik rezerwy piechoty Wojska Polskiego, poseł na Sejm II kadencji. Syn Felicji Nossig i Ignacego Daszyńskiego.

    Na konspiracyjnym posiedzeniu Rady Naczelnej PPS 15 marca 1945 r. uchwalono przystąpienie do codziennej działalności, powierzając CKW ustalenie szczegółów działań organizacyjnych. Ponadto przyjęto deklarację rzeczywistej przebudowy społecznej opartej na samorządzie gminnym i robotniczym. Uznano, że zapowiedziany uchwałami krymskimi Tymczasowy Rząd Jedności Narodowej „musi się oprzeć na współudziale przedstawicieli wszystkich demokratycznych ugrupowań polskich, a w pierwszym rzędzie tych, które w ciągu z góra pięciu lat walki z okupacją stanowiły trzon Polski Podziemnej i rządu Rzeczypospolitej”.

    Naprzód – pismo socjalistyczne PPSD, a następnie PPS wychodzące w okresie 1892–1948, 1988–1990 oraz od 2009 w Krakowie.Stefan Paweł Rowecki, ps. „Grot”, „Rakoń”, „Grabica”, „Inżynier”, „Jan”, „Kalina”, „Tur” (ur. 25 grudnia 1895 w Piotrkowie Trybunalskim, zamordowany w okresie pomiędzy 2 a 7 sierpnia 1944 w Sachsenhausen) – generał dywizji Wojska Polskiego, komendant główny Armii Krajowej (dowódca Sił Zbrojnych w Kraju) (od 14 lutego 1942 do 30 czerwca 1943), teoretyk wojskowości.

    Od początku istnienia nowej władzy zapanowała jawna wrogość pomiędzy „lubelską” PPS a konspiracyjną PPS-WRN. Na posiedzeniu Rady Naczelnej w dniu 15 marca podjęto uchwałę potępiającą oszczerstwa rzucane przez osoby i prasę oficjalną na członków kierownictwa PPS, a w szczególności Pużaka i Zarembę. 27 marca 1945 Kazimierz Pużak został aresztowany przez NKWD wraz z piętnastoma innymi przywódcami Polskiego Państwa Podziemnego, wywieziony do Moskwy i tam sądzony w czerwcu 1945 w pokazowym procesie szesnastu, odbywającym się równolegle do konferencji mającej na celu ukonstytuowanie Tymczasowego Rządu Jedności Narodowej w wykonaniu postanowień konferencji jałtańskiej co do uznawanej powszechnie na arenie międzynarodowej reprezentacji państwa polskiego. W konferencji uczestniczył m.in. Stanisław Mikołajczyk i Zygmunt Żuławski.

    Stanisław Ciesielski (ur. 25 kwietnia 1954 w Poznaniu) – polski historyk specjalizujący się w historii najnowszej, absolwent i nauczyciel akademicki na Uniwersytecie Wrocławskim.Jan Piekałkiewicz, ps. Juliański, Wernic, Wrocławski (ur. 19 września 1892 w Kursku, zamordowany 19 czerwca 1943 w Warszawie) – polski ekonomista, polityk, działacz ruchu ludowego (Polskie Stronnictwo Ludowe "Piast", Stronnictwo Ludowe), Delegat Rządu na Kraj od 5 sierpnia 1942 do 19 lutego 1943.

    23 czerwca 1945 Zygmunt Zaremba jako pełnomocnik CKW PPS wydał okólnik „Do wszystkich członków PPS” wzywając do wyczekiwania stanowiska legalnych władz PPS i nie podejmowania żadnych kroków na własną rękę (co faktycznie oznaczało niewstępowanie do „lubelskiej” PPS).

    Na posiedzeniu Rady Naczelnej PPS w dniu 5 lipca 1945, w której wzięło udział 24 członków rady wybranych na XXIV Kongresie) i które odbyło się po cofnięciu uznania międzynarodowego przez Wielką Brytanię i USA Rządowi RP na uchodźstwie i uznaniu przez zachodnich sojuszników RP wyników konferencji moskiewskiej w sprawie tworzenia TRJN w Polsce podjęto uchwałę uznającą Tymczasowy Rząd Jedności Narodowej oraz uchwalono wysłanie delegacji do „Rządu w celu poinformowania go o stanowisku PPS i wyjaśnienia formalnej strony rozpoczęcia działalności organizacyjnej”.

    Michał Tadeusz Karaszewicz-Tokarzewski herbu Trąby, pseudonimy Doktor, Stawski, Stolarski, Torwid (ur. 5 stycznia 1893 we Lwowie, zm. 22 maja 1964 w Casablance) – generał broni Wojska Polskiego, wolnomularz, teozof, duchowny Kościoła liberalnokatolickiego.Marian Bomba ps. "Jurek", "Roman" (ur. 3 sierpnia 1897 w Krakowie, zm. 14 marca 1960 w Warszawie) - polski działacz socjalistyczny, dowódca krakowskiego zgrupowania OW PPS, członek konspiracyjnego Komitetu Robotniczego PPS.

    Po nieudanej próbie łączenia struktur z „lubelską” PPS, część działaczy na czele z Zygmuntem Żuławskim próbowała utworzyć Polską Partię Socjalno-Demokratyczną. Wobec odmowy ze strony PPR zgody na rejestrację partii, niektórzy działacze wstąpili do „lubelskiej” (tzw. koncesjonowanej) PPS.

    Niektórzy działacze PPS potajemnie wyemigrowali (m.in. Zygmunt Zaremba), podejmując działalność w PPS na emigracji. Cześć pozostałych w kraju działaczy podjęła działalność w ramach Krajowego Ośrodka WRN (przewodniczący Kazimierz Pużak, sekretarz – Tadeusz Szturm de Sztrem, organizacja – Józef Dzięgielewski, skarbnik Feliks Misiorowski, Aleksy Bień ośrodek śląsko-dąbrowski). Ośrodek miał na celu utrzymanie więzi ideowej członków PPS. W spotkaniach uczestniczyli również Władysław Wilczyński, Ludwik Cohn i Stefan Zbrożyna. W sierpniu 1946 wycofał się Aleksy Bień. Powstały również grupy w Krakowie, Częstochowie (Wiktor Krawczyk). Po pierwszych aresztowaniach w listopadzie 1946 na wniosek Kazimierza Pużaka zaprzestano dalszych kontaktów.

    Proces pokazowy – stosowana w państwach totalitarnych metoda publicznego inkryminowania całych grup społecznych lub politycznych poprzez wytaczanie publicznego procesu z oskarżenia sfingowanego (komunistyczne procesy pokazowe w ZSRR i państwach demokracji ludowej) lub oskarżenia rzeczywistego, lecz z pominięciem tradycyjnych form państwa prawa i procedury karnej (procesy pokazowe w Niemczech nazistowskich). Rozprawa sądowa z udziałem oskarżonych w procesie pokazowym stawała się osią propagandowego ataku na reprezentowaną przez nich grupę społeczną, uznaną za wrogą przez państwo (por. wróg ludu), za którym często następowała fala represji sądowych, policyjnych lub administracyjnych skierowanych wobec członków tej grupy.Stanisław Mikołajczyk (ur. 18 lipca 1901 w Dorsten-Holsterhausen, zm. 13 grudnia 1966 w Waszyngtonie) – polski polityk, przywódca Polskiego Stronnictwa Ludowego, poseł na Sejm II RP (III kadencji), premier rządu RP na uchodźstwie, po II wojnie światowej poseł do Krajowej Rady Narodowej i na Sejm Ustawodawczy, wicepremier i minister rolnictwa w Tymczasowym Rządzie Jedności Narodowej.

    W maju i czerwcu 1947 funkcjonariusze Urzędu Bezpieczeństwa dokonali aresztowań w środowiskach byłej PPS-WRN. Cześć z nich stanęła przed sądem na pokazowym procesie w listopadzie 1948 skazano w nim: Kazimierza Pużaka (5 lat więzienia), Tadeusza Szturm de Sztrema (5 lat więzienia), Józefa Dzięgielewskiego (4,5 roku więzienia), Wiktora Krawczyka (4,5 roku więzienia), Ludwika Cohna (5 lat kara darowana na podstawie amnestii), Feliksa Misiorowskiego (5 lat kara darowana na podstawie amnestii). W 1946 r. na 6 lat więzienia skazano Antoniego Wąsika. W innym procesie na 6 lat więzienia został skazany Stefan Zbrożyna. W procesie Komitetu Porozumiewawczego Organizacji Polski Podziemnej, na 15 lat więzienia skazany został Adam Obarski. W wyniku tortur zmarł tuż po opuszczeniu więzienia Antoni Zdanowski w grudniu 1948 r. Żona Antoniego Pajdaka – Janina aresztowania 3 listopada 1947, według oficjalnej wersji 24 listopada popełniła samobójstwo wyskakując z więziennego okna. Ponadto skazano m.in. Józefa Bielickiego ps. „Bronek”, Edmunda Błaszczyka, Wiesławę Pajdakównę, Kazimierza Rysiewicza ps. „Kajetan”, Stanisława Sobolewskiego ps. „Krystian”, Władysława Wilczyńskiego ps. „Gnat”, Mariana Bombę z Krakowa, Jadwigę Staweno, Aleksandrę Misiorowską.

    Władysław Eugeniusz Sikorski (ur. 20 maja 1881 w Tuszowie Narodowym, zm. 4 lipca 1943 na Gibraltarze) – polski wojskowy i polityk, generał broni Wojska Polskiego, Naczelny Wódz Polskich Sił Zbrojnych i premier Rządu na Uchodźstwie podczas II wojny światowej.Józef Dzięgielewski ps. Kurek, Wicek (ur. 22 stycznia 1895 w Wierznicy k. Lipna, zm. 7 grudnia 1952 w Otwocku) – polski działacz socjalistyczny. Uczestnik wojny polsko-bolszewickiej. Poseł na Sejm I i II kadencji. Dowódca Milicji PPS w powstaniu warszawskim. Po wojnie więziony przez UB. Zmarł po opuszczeniu więzienia.


    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5] [6]



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Układ Sikorski-Majski – układ z dnia 30 lipca 1941 roku między Polską a ZSRR, przywracający stosunki dyplomatyczne między obu państwami, zerwane 17 września 1939 z chwilą agresji ZSRR na Polskę wobec wysuniętego wówczas w nocie skierowanej do ambasadora RP oficjalnego stwierdzenia strony radzieckiej o zaprzestaniu istnienia państwa polskiego. Układ miał na celu wspólną walkę obu państw z III Rzeszą w czasie II wojny światowej w ramach koalicji antyhitlerowskiej.
    Socjalistyczna Organizacja Bojowa (SOB) – polska wojskowo-polityczna organizacja konspiracyjna o charakterze socjalistycznym, działająca od początku 1943 na obszarze centralnej i południowej Polski. Wzorowana na autriackim Schutzbundzie, powstała a bazie działaczy Związku Niezależnej Młodzieży Socjalistycznej.
    Kazimierz Pużak, pseudonim Bazyli (ur. 26 sierpnia 1883 w Tarnopolu, zm. 30 kwietnia 1950 w Rawiczu) – polski działacz socjalistyczny ukraińskiego pochodzenia, poseł na Sejm Ustawodawczy oraz I, II i III kadencji w II RP. W okresie II wojny światowej organizator i sekretarz generalny PPS-WRN, komendant główny Gwardii Ludowej WRN. Przewodniczący podziemnego parlamentu Rady Jedności Narodowej. Aresztowany w 1945 przez NKWD i sądzony w procesie szesnastu. Aresztowany ponownie przez UB w 1947 i skazany w procesie na 10 lat. Zmarł w więzieniu w Rawiczu.
    Rząd Rzeczypospolitej Polskiej na uchodźstwie – rząd Rzeczypospolitej Polskiej w latach 1939–1990 będący legalną kontynuacją władz II Rzeczypospolitej, zmuszonych opuścić Polskę po agresji III Rzeszy i ZSRR na Polskę we wrześniu 1939 i okupacji całego terytorium Polski przez agresorów. Siedzibą rządu był Paryż, później Angers (na zasadzie eksterytorialności), a od końca czerwca 1940 (kapitulacji Francji) – Londyn. Władze RP na uchodźstwie zakończyły działanie po wyborze i zaprzysiężeniu Lecha Wałęsy na prezydenta Polski i przekazaniu mu insygniów prezydenckich przez prezydenta RP Ryszarda Kaczorowskiego.
    Tomasz Stefan Arciszewski, pseudonim Antoni, Ludwik, Marcin, Siłacz, Stanisław, Szymon (ur. 14 listopada 1877 w Sierzchowach, zm. 20 listopada 1955 w Londynie) – polski działacz socjalistyczny, polityk Polskiej Partii Socjalistycznej. Jeden z przywódców Organizacji Bojowej PPS. Minister w Tymczasowym Rządzie Ludowym Republiki Polskiej oraz rządzie ludowym Jędrzeja Moraczewskiego. Poseł na Sejm od 1919 do 1935. Lider podziemnej PPS–WRN. Premier RP na uchodźstwie w latach 1944–1947.
    Zygmunt Zaremba, ps. Andrzej Czarski, Wit Smrek, Marcin, Smreczyński (ur. 28 kwietnia 1895 w Piotrkowie Trybunalskim, zm. 5 października 1967 w Sceaux pod Paryżem) – polski polityk socjalistyczny, działacz emigracyjny, publicysta.
    Konzentrationslager Auschwitz, KL Auschwitz (Stammlager), w tym KL Birkenau (Auschwitz II) i KL Monowitz (Auschwitz III) – zespół niemieckich nazistowskich obozów koncentracyjnych, w tym obozu zagłady na terenie Oświęcimia i pobliskich miejscowości, istniejący w latach 1940-1945, symbol Holocaustu. Jedyny obóz koncentracyjny, znajdujący się na liście światowego dziedzictwa UNESCO, figuruje tam pod oficjalną nazwą Auschwitz-Birkenau. Niemiecki nazistowski obóz koncentracyjny i zagłady (1940-1945).

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.049 sek.