• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Polska Komisja Likwidacyjna



    Podstrony: 1 [2] [3] [4]
    Przeczytaj także...
    Królestwo Galicji i Lodomerii wraz z Wielkim Księstwem Krakowskim i Księstwami Oświęcimia i Zatoru (niem. Königreich Galizien und Lodomerien mit dem Großherzogtum Krakau und den Herzogtümern Auschwitz und Zator; ukr. Королівство Галичини та Володимирії з великим князівством Краківським і князівствами Освенціма і Затору) – państwo (w praktyce prowincja i kraj koronny) na terytorium Galicji, w latach 1772-1918 wchodzące w skład Monarchii Habsburgów, Cesarstwa Austriackiego i Austro-Węgier. Kraina historyczna na wschodzie Europy Środkowej, obecnie w granicach Polski i Ukrainy.Tadeusz Tabaczyński (ur. 2 października 1868 w Faściszowej, zm. 4 stycznia 1938 w Poznaniu) – poseł na Sejm Ustawodawczy i Sejm RP I kadencji z ramienia Związku Ludowo-Narodowego.
    Polska Komisja Likwidacyjna

    Polska Komisja Likwidacyjna Galicji i Śląska Cieszyńskiego – tymczasowy organ władzy polskiej dla zaboru austriackiego oraz Śląska Cieszyńskiego w latach 1918–1919.

    Zadaniem Polskiej Komisji Likwidacyjnej była likwidacja stosunków państwowo-prawnych łączących Galicję z Austro-Węgrami oraz utrzymanie bezpieczeństwa i spokoju publicznego do czasu utworzenia niepodległego państwa polskiego.

    Historia[ | edytuj kod]

    W drugiej połowie 1918 nasiliły się procesy rozpadu Austro-Węgier. W tej sytuacji już na początku października 1918 wśród polityków polskich zaczęto rozważać wcielenie w życie pomysłu powołania na terenie Galicji tymczasowej władzy polskiej. Konsultacje w tej sprawie prowadzili przedstawiciele Polskiego Stronnictwa Ludowego "Piast", Stronnictwa Narodowo-Demokratycznego i Polskiej Partii Socjalno-Demokratycznej Galicji i Śląska. Wkrótce dołączyli do nich przedstawiciele mniejszych ugrupowań. Z pertraktacji wykluczono konserwatystów, krytycznie oceniając ich dotychczasową lojalistyczną politykę wobec monarchii habsburskiej. Do spotkań dochodziło wówczas zarówno w Krakowie, jak i Wiedniu. Bardziej konkretne efekty tych konsultacji pojawiły się jednak dopiero w drugiej połowie października. 24 października na naradzie przedstawiciele PSL „Piast”, SN-D i PPSD przyjęli rezolucję, w której znalazło się postanowienie o konieczności bezzwłocznego utworzenia Polskiej Komisji Likwidacyjnej – mającej doprowadzić do zlikwidowania stosunku zależności Galicji od Austrii. Zadecydowano również o zwołaniu na 28 października zebrania polskich posłów na parlament austriacki.

    Wincenty Witos (ur. 21 stycznia 1874 w Wierzchosławicach koło Tarnowa, zm. 31 października 1945 w Krakowie) – polski polityk, działacz ruchu ludowego, trzykrotny premier Rzeczypospolitej Polskiej.Orawa (słow. Orava, węg. Árva, niem. Arwa) – kraina historyczna w Europie Środkowej w dorzeczu rzeki Orawy. Przeważająca część Orawy znajduje się obecnie w granicach Słowacji, natomiast jej północno-wschodnia część należy do Polski. Otacza Tatry od zachodu i północnego zachodu, graniczy z Podhalem i Liptowem. Głównymi miejscowościami części polskiej są Jabłonka i Lipnica Wielka, zaś na Słowacji: Dolný Kubín, Trzciana, Námestovo, Twardoszyn, a także ośrodki wypoczynkowe: Zuberzec i Orawice.

    28 października 1918 w siedzibie magistratu w Krakowie odbyło się zebranie, w którym wzięło udział ponad 60 polityków. Na przewodniczącego zgromadzenia wybrano Wincentego Witosa, na jego zastępców: Aleksandra Skarbka, Tadeusza Tertila, Ignacego Daszyńskiego i księdza Józefa Londzina. Obrady były burzliwe, a podczas poruszania poszczególnych kwestii dochodziło do ostrej wymiany zdań, jak np. w przypadku określenia stosunku tworzącej się PKL do warszawskiego rządu Rady Regencyjnej. Spory wywołała także sprawa siedziby przyszłych władz Galicji – zwolenników miał tu zarówno Kraków, jak i Lwów. Efektem obrad było przyjęcie 12 rezolucji. W jednej z nich znalazła się deklaracja o rozwiązaniu zależności ziem polskich z Austro-Węgrami, a w innej powołano do życia Polską Komisję Likwidacyjną, mającą się składać z 23 posłów do austriackiej Rady Państwa. W związku ze sporami dotyczącymi stosunku do Rady Regencyjnej nie wyłoniono wówczas składu osobowego PKL, zaś kierowanie Komisją powierzono prezydium zebrania założycielskiego, postanawiając zarazem, że jego siedzibą zostanie Kraków, zaś Komisja urzędować będzie we Lwowie.

    Królestwo Polskie (niem. Königreich Polen) – fragmentaryczna państwowość, wyrażająca się w istnieniu instytucji państwowych (sądownictwa i szkolnictwa) pod egidą Rady Regencyjnej, wyposażonej formalnie przez mocarstwa okupujące terytorium Królestwa Polskiego, w atrybuty zwierzchnictwa.Śląsk (śl. Ślunsk, Ślůnsk, niem. Schlesien, dś. Schläsing, czes. Slezsko, łac. Silesia) – kraina historyczna położona w Europie Środkowej, na terenie Polski, Czech i Niemiec. Dzieli się na Dolny i Górny Śląsk. Historyczną stolicą Śląska jest Wrocław.

    W dniach 29–30 października ciało to działało poprzez prezydium zgromadzenia posłów polskich zastępujące komisję likwidacyjną. Komisja przejęła władzę w Krakowie 31 października 1918.

    Komisja odmówiła podporządkowania się Radzie Regencyjnej Królestwa Polskiego, która powołały Witolda Czartoryskiego na stanowisko Komisarza Generalnego Polskiego Rządu dla Galicji i polskiej części Śląska.

    Polska Komisja Likwidacyjna, wraz z lwowskim Tymczasowym Komitetem Rządzącym, została zniesiona dekretem Naczelnika Państwa z 10 stycznia 1919, a oba te organy zastąpiła Komisja Rządząca dla Galicji, Śląska Cieszyńskiego, Spisza i Orawy. W marcu Komisję zastąpił Generalny Delegat Rządu.

    Jan Stapiński (ur. 21 grudnia 1867 w Jabłonicy Polskiej, zm. 17 lutego 1946 w Krośnie) – jeden z twórców i przywódców polskiego ruchu ludowego, publicysta, współzałożyciel (1895) SL; w latach 1908–1913 prezes PSL, w latach 1914–1924 – PSL Lewicy; w latach 1902–1933 wydawca "Przyjaciela Ludu"; wiceprezes Koła Polskiego w austriackiej Radzie Państwa.Edmund Jan Kanty Zieleniewski (1855-1919) – przemysłowiec, działacz społeczny, syn Ludwika Zieleniewskiego, ojciec Edmunda Pawła Zieleniewskiego.

    W lutym 1919 Polska Komisja Likwidacyjna wydała serię 11 znaczków pocztowych (numery katalogowe 55–65), które pozostawały w obiegu pocztowym do 31 maja 1919.

    Podstrony: 1 [2] [3] [4]




    Warto wiedzieć że... beta

    Stanisław Rymar (ur. 3 lutego 1886 w Haczowie, zm. 14 października 1965 w Krakowie) – organizator Narodowej Demokracji, pisarz, publicysta, historyk.
    Tadeusz Tertil (ur. 7 września 1864 w Sanoku, zm. 31 marca 1925 w Tarnowie) – prawnik, długoletni burmistrz Tarnowa, poseł do Rady Państwa w Wiedniu i Sejmu Krajowego Galicji, członek Polskiej Komisji Likwidacyjnej.
    Tymczasowy Komitet Rządzący – polski Komitet z siedzibą we Lwowie utworzony 25 listopada 1918 r. w celu sprawowania tymczasowej władzy w Galicji Wschodniej.
    Polska Partia Socjalno-Demokratyczna Galicji i Śląska Cieszyńskiego, do 1897 Galicyjska Partia Socjaldemokratyczna, zwana też Socjaldemokratyczną Partią Galicji – legalna partia socjalistyczna, utworzona w 1892 we Lwowie. Formalnie stanowiła krajową organizację Socjaldemokratycznej Partii Austrii, choć w rzeczywistości powiązania z nią były luźne. W 1919 połączyła się z partiami innych zaborów w jednolitą Polską Partię Socjalistyczną.
    Polska Komenda Wojskowa w Krakowie – dowództwo oddziałów Wojska Polskiego, organizowanych w listopadzie 1918 roku na terenie Galicji i Śląska Cieszyńskiego pod politycznym patronatem Polskiej Komisji Likwidacyjnej. Siedziba komendy mieściła się w Krakowie przy ul. Stradomskiej 10-14, a na jej czele stał pułkownik (brygadier), Bolesław Roja.
    Austro-Węgry (t. Monarchia Austro-Węgierska; niem. Österreich-Ungarn, węg. Osztrák-Magyar Monarchia) – państwo związkowe w Europie Środkowej. Austro-Węgry były wielonarodową monarchią konstytucyjną i jednym z największych mocarstw w tamtym czasie. Państwo istniało 51 lat, od 1867 aż do rozpadu w 1918 roku i zakończenia I wojny światowej.
    Lwów (dawna nazwa form. Królewskie Stołeczne Miasto Lwów), ukr. Львів (Lwiw), ros. Львов (Lwow), niem. Lemberg, łac. Leopolis, jidysz לעמבערג ,לעמבעריק (Lemberg, Lemberik), orm. Լվով (Lwow) – miasto na Ukrainie, ośrodek administracyjny obwodu lwowskiego.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.029 sek.