• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Polonia w Stanach Zjednoczonych



    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5]
    Przeczytaj także...
    Polvision – polskojęzyczna stacja telewizyjna poza granicami Polski, nadająca program w Chicago, dla mieszkającej tam Polonii Amerykańskiej.Msza – w części wyznań chrześcijańskich porządek celebracji liturgicznej będącej odniesieniem do Ostatniej Wieczerzy Jezusa.
    Gateway Theatre, siedziba Fundacji Kopernikowskiej w dzielnicy Jefferson Park

    Polonia amerykańskaPolacy oraz Amerykanie pochodzenia polskiego mieszkający w Stanach Zjednoczonych.

    Stany Zjednoczone to kraj z największą Polonią na świecie. Główne miejsca zamieszkiwania Polonii w USA to miasta: Chicago, Denver, Detroit, Los Angeles, Nowy Jork i Seattle. Szacuje się, że w Stanach Zjednoczonych mieszka blisko 10 mln osób pochodzenia polskiego, a około 600 tys. z nich używa języka polskiego na co dzień.

    Dziennik Związkowy (ISSN 0742-6615) – najstarsza polskojęzyczna gazeta codzienna w USA. Powstała w styczniu roku 1908 jako organ Związku Narodowego Polskiego (ang. Polish National Alliance, w skr. PNA) i od tego czasu wychodzi nieprzerwanie, będąc tym samym najstarszą polskojęzyczną gazetą na świecie wydawaną bez chwili przerwy. W latach 2004–2007 nakład gazety wynosił (w wydaniu weekendowym) około 40 tys. egzemplarzy, a objętość ponad 130 stron. W latach kryzysu 2007–2011 nakład uległ zmiejszeniu, a objętość spadła o połowę. Od września 2011 roku gazeta powoli wracała do normy i odzyskiwała poprzedni prestiż.Polski Narodowy Kościół Katolicki w Stanach Zjednoczonych i Kanadzie, PNKK (ang. Polish National Catholic Church, PNCC) – Kościół starokatolicki działający na terenie Stanów Zjednoczonych Ameryki i Kanady którego znaczną część wiernych stanowią przedstawiciele Polonii w Ameryce Północnej. Obecnie Kościół prowadzi też działalność we Włoszech, gdzie posiada 3 parafie. Od 13 stycznia 2012 pod jurysdykcją PNKK znajduje się Polski Narodowy Katolicki Kościół w Polsce. Kościół utrzymuje jedność wiary i moralności z Kościołem Polskokatolickim w RP.

    81% Polaków i Amerykanów polskiego pochodzenia mieszka w 15 stanach, przede wszystkim w stanach Nowy Jork, Illinois i Michigan. 37% (3,7 mln) zamieszkuje środkowy zachód, 33% (3,2 mln) północny zachód, 18% (1,8 mln) południe i 12% (1,1 mln) zachód kraju. 41,2% mieszka w dużych miastach, a 41% na przedmieściach tych miast; 13,1% zamieszkuje małe miasta i jedynie 4,7% na wsi. Urząd statystyczny (U.S. Census Bureau) oblicza, że 5,4% Amerykanów polskiego pochodzenia (537 605 osób) urodziło się poza granicami Stanów Zjednoczonych.

    Hrabstwo Luzerne (ang. Luzerne County) – jednostka administracyjna w amerykańskim stanie Pensylwania, położone w regionie bogatym w złoża antracytu, zwanym „The Coal Region” (węglowe zagłębie). W 2000 roku populacja hrabstwa wynosiła 319 250 osób. Siedzibą władz hrabstwa jest miasto Wilkes-Barre.Erie – miasto w Stanach Zjednoczonych, w stanie Pensylwania, nad jeziorem Erie. Miasto ma 103,7 tys. mieszkańców, jego obszar metropolitalny 280,8 tys. mieszkańców (2000).

    Historia[ | edytuj kod]

    Pierwsi polscy koloniści w Ameryce[ | edytuj kod]

    Pierwsi Polacy przybyli do Ameryki Północnej dwanaście lat przed tzw. "Pielgrzymami", którzy dotarli do Massachusetts w 1620 roku. W dniu 1 października 1608 roku, rok po założeniu pierwszej osady kolonistów angielskich w Stanach Zjednoczonych o nazwie Jamestown, z inicjatywy kapitana Johna Smitha, przybyła tam na brytyjskim statku "Mary and Margaret" grupa polskich rzemieślników, specjalistów produkcji mydła, potażu oraz szkła. Znane są nazwiska kilku z nich, byli to: Michał Łowicki, Zbigniew Stefański, Jan Bogdan, Jan Mata, Stanisław Sadowski. Polacy uruchomili w Jamestown hutę szkła i manufaktury produkujące dziegieć, smołę, potaż i liny okrętowe. Dokumenty odnotowują, że w 1619 roku odmówiono Polakom prawa do głosowania, którzy w proteście zorganizowali strajk. Władze ugięły się pod naciskiem i przyznały im prawo wyborcze. Dla uczczenia pamięci polskich kolonistów w Ameryce Mennica Polska wybiła w 2008 roku pamiątkową srebrną monetę o nominale 10 złotych.

    Fall River – miasto w południowo-wschodniej części stanu Massachusetts w Stanach Zjednoczonych, port przy ujściu rzeki Taunton do zatoki Mount Hope (Oceanu Atlantyckiego).Greenpoint – najbardziej wysunięta na północ dzielnica Brooklynu w Nowym Jorku. Dzielnica graniczy od południowego zachodu z dzielnicą Williamsburg, od południowego wschodu z autostradą Brooklyn-Queens oraz dzielnicą East Williamsburg, od północy z rzeką Newtown Creek oraz poprzez most Pułaskiego z dzielnicą Long Island City należącą do Queens, a od zachodu z cieśniną (wł. estuarium) East River. W pobliżu znajdują się dwie stacje metra, Greenpoint Avenue oraz Nassau Avenue.

    Fale imigracji[ | edytuj kod]

    Pod koniec XVIII wieku, w czasach rozbiorów Polski, niektórzy polscy patrioci, wśród nich Kazimierz Pułaski i Tadeusz Kościuszko, wyjechali do Ameryki żeby pomóc w walce o jej niepodległość.

    Polacy zaczęli emigrować w większych liczbach do Stanów Zjednoczonych już w XIX wieku, po powstaniach narodowych. Głównie osiedlali się w stanach Nowej Anglii i w stanie Illinois. Kolejne duże fale emigracji z Polski do USA powstawały z powodów zarobkowych (od drugiej połowy XIX wieku aż do 1939 r., potem po roku 1980), z przyczyn politycznych (po II wojnie światowej) i z przyczyn ekonomicznych i politycznych (lata 80 XX wieku).

    Detroit (wym. [dɨˈtrɔɪt]; z fr. cieśnina) – miasto w Stanach Zjednoczonych, w stanie Michigan na północnym brzegu rzeki Detroit łączącej jeziora St. Clair i Erie. Wallington – niewielkie miasto w stanie New Jersey w Stanach Zjednoczonych. Liczy 11,6 tys. mieszkańców (2000), z czego około 45-55% stanowi ludność pochodzenia polskiego.

    Chociaż pierwsi imigranci polscy przypłynęli do Ameryki już w 1608 r. do miasta Jamestown w stanie Wirginia, największa fala polskiej imigracji przypada na początek XX wieku. Według danych oficjalnych, ponad 2,2 miliona imigrantów polskich dotarło do USA między rokiem 1820 a 1914, z czego przez Ellis Island w Nowym Jorku w latach 1899–1918 przeszło 1,3 mln. Oficjalny spis ludności z 1940 r. podawał 993 479 Amerykanów urodzonych w Polsce oraz 2 416 320 tych, którzy w dzieciństwie używali języka polskiego. Odpowiednio spis z 1950 r. podawał 861 184 osoby urodzone w Polsce (w obu przypadkach Polacy urodzeni przed I wojną światową w zaborach, jak i urodzeni przed 1914 r. na terytoriach innych krajów zostali zapisani do grup narodowych tych krajów). W 1958 roku Kongres Polonii Amerykańskiej szacował liczbę Amerykanów pochodzenia polskiego na 6 mln 372 tysiące. Największy udział mieli oni wśród mieszkańców stanu Connecticut (11,1%), Illinois (9,6%) i Nowy Jork (8,3%).

    Polski styl budownictwa sakralnego w Ameryce to specyficzny typ budownictwa sakralnego spotykany w Stanach Zjednoczonych, przede wszystkim w stanach Środkowego Zachodu (Illinois, Michigan, Ohio), ale również na wschodnim wybrzeżu (stany Nowy Jork, New Jersey).Stany Zjednoczone, Stany Zjednoczone Ameryki (ang. United States, US, United States of America, USA) – federacyjne państwo w Ameryce Północnej graniczące z Kanadą od północy, Meksykiem od południa, Oceanem Spokojnym od zachodu, Oceanem Arktycznym od północnego zachodu i Oceanem Atlantyckim od wschodu.

    Demografia[ | edytuj kod]

    Rozmieszczenie Amerykanów polskiego pochodzenia według danych z 2000 roku

    Opierając się na danych z lat 2006–2007 podanych przez United States Census Bureau oraz badaniach własnych Piast Institute sporządził szczegółową analizę trendów rozwojowych w środowiskach polonijnych w USA.

    Studium „Polish Amerricans Today: A Survey of Modern Polonia Leadership” daje pojęcie o wielkościach liczbowych obywateli i przybyszów. Swe wnioski Piast Institute opierał na danych zebranych przez US Census Bureau oraz ankietach własnych, na które odpowiedziało około 1400 przedstawicieli środowisk polonijnych z 44 stanów. Większość respondentów (70%) zamieszkuje stany Michigan, Illinois, Nowy Jork, Ohio, Wirginia i Pensylwania.

    TVP Polonia (Telewizja Polonia, TV Polonia, TVPolonia) – polski, satelitarny kanał Telewizji Polskiej, skierowany głównie do Polaków mieszkających za granicą. TVP Polonia rozpoczął regularną emisję od 31 marca 1993 roku, choć wcześniej, od 24 października 1992 roku, nadawana była emisja próbna programu.Smoła, smoła surowa – produkty odgazowania węgla, łupków bitumicznych lub drewna, rzadko torfu. Składa się głównie z mieszaniny wielu rodzajów węglowodorów oraz innych związków organicznych, zawierających tlen, azot i siarkę, ponadto niektóre rodzaje smoły mogą zawierać pewną ilość grafitu i fulerenów.

    Według danych spisowych 11% mieszkańców USA urodziło się za granicą, z czego ponad połowa (52,3%) przybyła z Ameryki Łacińskiej, a tylko 14,7% z Europy. Analiza danych Biura wykazuje, że 3,3% społeczności USA uważa się za Polaków (9 962 334 osób). Dla porównania: do pochodzenia włoskiego przyznaje się 5,9%, a do irlandzkiego aż 12,2% społeczeństwa. 92,4% spośród tych, którzy ankiety wypełnili, posiada obywatelstwo amerykańskie.

    United States Census Bureau (oficjalna nazwa Bureau of the Census) – rządowa agencja wchodząca w skład Departamentu Handlu Stanów Zjednoczonych, która jest odpowiedzialna za spis ludności Stanów Zjednoczonych (United States Census).Schenectady – miasto w USA, w stanie Nowy Jork, nad rzeką Mohawk, w zespole miejskim Albany-Schenectady-Troy. Około 61,4 tys. mieszkańców (2009).

    W Chicago urodzeni za granicą stanowią 9,7% wszystkich mieszkańców (510 980 osób). W Chicago uważa się za Polaków 180 282 osoby, czyli 6,4% mieszkańców. W Stanie Illinois jest ich 911 253, co daje 7,4% populacji liczącej 12 279 027 osób.

    Rozmieszczenie Polaków można prześledzić, badając dane z poszczególnych okręgów wyborczych. Południowo-zachodni chicagowski okręg wyborczy reprezentowany przez kongresmena Billa Lipińskiego posiada największy odsetek wyborców o polskich korzeniach – 17,1%. Nieco tylko mniej mieszka w 5 okręgu kongr. Rahma Emanuela (15,5%), w 13 okręgu kongr. Judy Biggert (13,4%), 4 okręgu kongr. Janice Schakowsky (13,2%), w 8 okręgu kongr. Philipa Crane'a (12,6%), 6 okręgu kongr. Henry'ego Hyde'a (11,4%) i 10 okręgu kongr. Marka S. Kirka (10,5%).

    Muzeum Polskie w Ameryce jest jednym z najstarszych muzeów etnicznych w Stanach Zjednoczonych. Zostało założone w 1935 jako "Muzeum i Archiwa Zjednoczenia Polskiego Rzymsko - Katolickiego w Ameryce" przez Zjednoczenie Polskie Rzymsko-Katolickie. Muzeum mieści się na terenie tzw.Starego Trójkąta Polonijnego tworzonego przez ulice Milwaukee, Ashland i Division, w samym sercu pierwszej polskiej dzielnicy w Chicago. Celem działania placówki jest szerzenie wiedzy o polskiej historii, kulturze i sztuce oraz gromadzenie najcenniejszych elementów polskiego dorobku kulturalnego, dokumentów oraz pamiątek.Dorchester jest jest jedną z największych i najbardziej zaludnionych dzielnic Bostonu, Massachusetts, Stany Zjednoczone.

    Największa procentowo większość deklarująca narodowość polską znajduje się w Pulawski Township w stanie Michigan. Według spisu z 2000 roku, 61,3% zadeklarowało polskie pochodzenie, co stanowi wyższy odsetek niż jakakolwiek inna lokalizacja w Stanach Zjednoczonych.

    Hrabstwo Luzerne jest jedynym w Stanach Zjednoczonych z ludnością pochodzenia polskiego jako największą grupą etniczną. Amerykanie pochodzenia polskiego stanowią 22,2%, pochodzenia włoskiego 15,6%, irlandzkiego 13,8%, niemieckiego 12,1% i słowackiego 5,3% ludności według spisu z 2000 roku.

    Podhale – region kulturowy w południowej Polsce u północnego podnóża Tatr, w dorzeczu górnego Dunajca z wyłączeniem obszarów leżących na prawym brzegu Białki i prawym brzegu Dunajca, poniżej ujścia Białki. Podhale zajmuje środkową część Kotliny Podhala, na południu wkracza w Tatry. South Bend – miasto w USA, w stanie Indiana, port nad rzeką St. Joseph (uchodzącą do jeziora Michigan). Około 107,8 tys. mieszkańców.


    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5]




    Warto wiedzieć że... beta

    Wirginia (ang. Virginia) – stan w Stanach Zjednoczonych na wybrzeżu Oceanu Atlantyckiego. Prawie dwie trzecie Wirginii jest zalesione, a branże związane z lasami zapewniają 17 mld dolarów rocznego przychodu dla gospodarki Wirginii (2% PKB), oraz ponad 100 tys. miejsc pracy.
    Brooklyn – jeden z pięciu okręgów (boroughs) Nowego Jorku, oraz hrabstwo (county), w stanie Nowy Jork, o nazwie Kings. W 2010 roku liczył ok. 2 505 000 mieszkańców, co daje największą populację ze wszystkich okręgów Nowego Jorku.
    II wojna światowa – największy konflikt zbrojny w historii świata, trwający od 1 września 1939 do 2 września 1945 roku (w Europie do 8 maja 1945), obejmujący zasięgiem działań wojennych prawie całą Europę, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, północną Afrykę, część Bliskiego Wschodu i wszystkie oceany. Niektóre epizody wojny rozgrywały się nawet w Arktyce i Ameryce Północnej. Poza większością państw europejskich i ich koloniami, brały w niej udział państwa Ameryki Północnej i Ameryki Południowej oraz Azji. Głównymi stronami konfliktu były państwa Osi i państwa koalicji antyhitlerowskiej (alianci). W wojnie uczestniczyło 1,7 mld ludzi, w tym 110 mln z bronią. Według różnych szacunków zginęło w niej od 50 do 78 milionów ludzi.
    Waszyngton, D.C., formalnie Dystrykt Kolumbii (ang. Washington, D.C. /ˈwɒʃɪŋtən ˌdiːˈsiː/, District of Columbia), potocznie nazywany Waszyngtonem lub D.C. – założona 16 lipca 1790 stolica Stanów Zjednoczonych.
    Wilkes-Barre – miasto w USA, w hrabstwie Luzerne, w stanie Pensylwania, nad rzeką Susquehanna, w zespole miejskim Scranton–Wilkes-Barre. W 2000 r. według spisu ludności miasto miało 43 100 mieszkańców.
    Chicopee (Wymowa:ˈtʃɪkəpi) – miasto w USA, w stanie Massachusetts, przy ujściu rzeki Chicopee do rzeki Connecticut. Około 54,6 tys. mieszkańców.
    Polacy – naród zamieszkujący głównie obszar Rzeczypospolitej Polskiej i będący jej głównym składnikiem ludnościowym, a poza granicami Polski tworzący Polonię.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.082 sek.