• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Polityka gospodarcza II Rzeczypospolitej



    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5]
    Przeczytaj także...
    EW51 (przedwojenne oznaczenie E-91) – trójwagonowy elektryczny zespół trakcyjny przystosowany do wysokich peronów, wyprodukowany przez zakłady H. Cegielski Spółka Akcyjna w Poznaniu, L. Zieleniewski w Sanoku (część mechaniczna wagonów rozrządczych i doczepnych) oraz Lilpop, Rau i Loewenstein w Warszawie (część mechaniczna wagonów silnikowych) w roku 1936. Aparaturę elektryczną dostarczyła wytwórnia English Electric Co Ltd. Pojazdy przeznaczone były do ruchu podmiejskiego w aglomeracji warszawskiej. Przed wojną zespoły były podzielone na przedziały klasy 2 i 3. Ogółem wyprodukowano 76 egzemplarzy.Płock – największa stacja kolejowa w Płocku, w województwie mazowieckim. Stacja znajduje się około 3 km od centrum miasta, przy ulicy Dworcowej.
    Eugeniusz Kwiatkowski (1888-1974) wicepremier, minister przemysłu i handlu (1926–1930) oraz minister skarbu II Rzeczypospolitej (1935–1939)
    Władysław Grabski (1874-1938), dwukrotny premier i trzykrotny minister skarbu
    Prezydent Ignacy Mościcki w 1932
    Jerzy Zdziechowski (1880-1975) minister skarbu (1925-1926) w rządzie Wincentego Witosa
    kurs złotego polskiego względem dolara amerykańskiego w latach 1924–1939
    Dług zewnętrzny Polski w latach 1924–1938
    Procent wielkiej własności prywatnej w stosunku do ogólnej powierzchni powiatów II Rzeczypospolitej w 1925 roku

    Polityka gospodarcza II Rzeczypospolitejpolityka gospodarcza prowadzona przez władze II Rzeczypospolitej. W okresie tym państwo polskie, poza wyzwaniami politycznymi, znalazło się w potrzebie pokonania licznych problemów gospodarczych. Integracja obszarów znajdujących się na terenie różnych zaborów, reforma walutowa, reforma rolna, inwestycje, wykorzystanie dostępu do wybrzeża oraz niwelowanie podziału na Polskę A i B zalicza się do głównych zadań przed jakimi stawały wówczas kolejne rządy.

    Pobrzeże Kaszubskie (313.51), (kasz. Kaszëbsczi Ùbrzég) – mezoregion fizycznogeograficzny znajdujący się na obszarze administracyjnym Gdańska, Sopotu, Gdyni oraz powiatów wejherowskiego i puckiego, wszystkie te powiaty leżą w województwie pomorskim. Pobrzeże Kaszubskie jest częścią Pobrzeża Gdańskiego. Występują tu kępy: Ostrowska, Swarzewska, Pucka, Oksywska i Redłowska, kępy są poprzedzielane pradolinami. Przez mezoregion przepływa wiele krótkich rzek wpływających do Zatoki Puckiej. Pod względem gospodarczym widać sporą różnicę pomiędzy północą a południem. Południowa część regionu cechuje się wysokim stopniem urbanizacji i industrializacji (między innymi Port w Gdyni). Część północna regionu wykorzystywana jest przede wszystkim turystycznie jednakże znajdują się tu też porty rybackie: port Puck i port Władysławowo.Herby Nowe – węzeł kolejowy i stacja przeładunkowa na magistrali węglowej, z połączeniem do linii Częstochowa – Lubliniec. Jedna z ważniejszych stacji strategicznych w kraju. Siedziba sekcji Herby Nowe wchodzącej w skład sekcji eksploatacji Lubliniec, gniazdo drużyn konduktorskich, całodobowa kasa biletowa (do 2004), stacjonarny bar "WARS". Stacja stanowi początek linii 181 (według D29) Herby Nowe – Oleśnica (przez Wieluń, Kępno i Syców).

    Polska zachowała wprowadzone przez państwa zaborcze monopole administracyjne i skarbowe, a więc: tytoniu i papierosów, spirytusu, soli, cukru i sacharyny. Poza tem wprowadziła nowe, mianowicie: loterii państwowej, żeglugi rzecznej i przeprowadzenia rurociągów do gazu ziemnego. Także węgiel i nafta, wskutek reglamentacji obrotu, stały się częściowym monopolem państwowym.

    Sanacja (łac. sanatio – uzdrowienie) – potoczna nazwa rządzącego obozu piłsudczykowskiego 1926–1939, powstała w związku z głoszonym przez Józefa Piłsudskiego hasłem „sanacji moralnej” życia publicznego w Polsce, wysuwanym w toku przygotowań i w okresie przewrotu majowego 1926.Polskie Linie Lotnicze „LOT” (PLL LOT, PLL „Lot”) – przedsiębiorstwo transportu lotniczego powstałe 1 stycznia 1929 roku z połączenia wszystkich działających w kraju linii lotniczych, polska spółka, będąca własnością Skarbu Państwa; właściciel spółek LOT Charters. Należy do aliansu Star Alliance. Jesienią 2013 roku zostaną uruchomione nowe połączenia: do Tajlandii, Japonii, Meksyku, na Kubę i Sri Lankę.

    Głównymi twórcami polskiej polityki gospodarczej II Rzeczypospolitej okazali się przede wszystkim Władysław Grabski z obozu narodowego – autor reformy walutowej oraz Eugeniusz Kwiatkowski z rządzącego obozu piłsudczykowskiego – związany m.in. z powstaniem portu Gdynia i Centralnego Okręgu Przemysłowego. Politykę gospodarczą ówczesnej Rzeczypospolitej, szczególnie po 1929 roku, charakteryzowało m.in. planowanie gospodarcze oraz różne formy interwencjonizmu.

    Warszawska Kolej Dojazdowa, WKD (wcześniej Elektryczna Kolej Dojazdowa lub Elektryczne Koleje Dojazdowe – EKD) – spółka zarządzająca wydzielonym systemem kolei miejskiej wykonująca przewozy pasażerskie na linii kolei normalnotorowej na odcinku Warszawa Śródmieście WKD – Podkowa Leśna Główna – Grodzisk Mazowiecki Radońska (linia 47) z odgałęzieniem Podkowa Leśna Główna – Milanówek Grudów (linia 48). Jest to najstarszy działający obecnie w Polsce tego typu system transportu publicznego.Gospodarka wojenna – sposób prowadzenia polityki gospodarczej, w którym jej cele podporządkowane są prowadzonym działaniom wojennym. Model ten po raz pierwszy uwidocznił się w sposób szczególny podczas I wojny światowej, która postawiła przed gospodarkami państw nieznane im wcześniej wymagania. Zapotrzebowania armii oraz plany przestawienia produkcji przemysłowej z cywilnej na wojskową skłoniły państwa do wdrożenia nowych sposobów oddziaływania na system gospodarczy. Rządy ingerowały w mechanizmy rynkowe, np. poprzez reglamentację produkcji i zaopatrzenia (państwa centralne). Kluczowe znaczenie zyskiwały też rozbudowywane lub powoływane struktury urzędnicze – w Niemczech był to Urząd Wojenny, w Wielkiej Brytanii – Ministerstwo do spraw Programowania i Kontroli Produkcji Wojennej, zaś w Rosji – Komisja Obrony. Uchwalano także nadzwyczajne podatki, emitowano pieniądz papierowy oraz masowo korzystano z pożyczek zagranicznych (głównie z USA). Szczególnie silnej kontroli została poddana gospodarka ówczesnych Niemiec - część rozwiązań z ich systemu przeniesiono w późniejszych latach na grunt gospodarki sowieckiej.

    Kalendarium najważniejszych wydarzeń gospodarczych[ | edytuj kod]

    Wolne Miasto Gdańsk i polskie Pomorze
    Nieistniejący obecnie dworzec kolejowy z 1923 (Gdynia Główna)
    Zabytkowy elektryczny wagon silnikowy EN80 w barwach Elektrycznej Kolei Dojazdowej (dziś Warszawska Kolej Dojazdowa) w pobliżu stacji Podkowa Leśna Główna
    Parowóz Ok22-31 z 1928
    Luxtorpeda w Zakopanem, 1936
    15 grudnia 1936 otwarcie zelektryfikowanej linii warszawskiego węzła kolejowego łączącej Warszawę z Pruszkowem i Otwockiem, uroczystość na stacji w Józefowie. Na pierwszym planie pierwszy pociąg elektryczny serii EW51.
    Tablica upamiętniająca 70-lecie wybudowania magistrali węglowej na budynku dworca w Tarnowskich Górach
    Tablica upamiętniająca 80-lecie wybudowania linii (Kalety – Herby Nowe – Wieluń – Podzamcze) na budynku dworca w Wieluniu Dąbrowie
  • 1916 – powołanie Polskiej Krajowej Kasy Pożyczkowej (w okresie Królestwa Polskiego)
  • 1919:
  • utworzenie Pocztowej Kasy Oszczędności.
  • powstanie Fabryki Lokomotyw w Chrzanowie
  • budowa linii kolejowych: Łódź – KutnoPłock, Płock – Sierpc, Kutno – Strzałków, RzeszówSandomierz
  • 1920 – budowa linii kolejowej Sierpc – Brodnica
  • 1921:
  • budowa linii kolejowej KokoszkiGdynia
  • oddanie do użytku linii kolejowej łączącej Warszawę z Poznaniem
  • początek przejścia do gospodarki pokojowej od gospodarki wojennej
  • początek budowy miasta, portu i stoczni w Gdyni
  • 1924:
  • powołanie jednostki Polskie Lasy Państwowe
  • nadaniu statutu dla Państwowej Fabryki Związków Azotowych w Chorzowie
  • reforma walutowa i powołanie Banku Polskiego i Banku Gospodarstwa Krajowego
  • 1925:
  • początek wojny celnej między Polską a Niemcami
  • budowa linii kolejowych: Bydgoszcz – Gdynia, Kalety – Herby Nowe – Wieluń – Podzamcze.
  • 1926:
  • budowa linii kolejowej Kalety – Herby Nowe – Wieluń – Podzamcze
  • powołanie przedsiębiorstwa Polskie Koleje Państwowe (PKP)
  • powołanie przedsiębiorstwa Żegluga Polska (ŻP)
  • 1927:
  • budowa Zakładów Azotowych w Tarnowie-Mościcach
  • ukończono realizację pierwszej części Elektrycznej Kolei Dojazdowej
  • 1928:
  • powołanie przedsiębiorstwa Polska Poczta, Telegraf i Telefon
  • powstanie przedsiębiorstwa Państwowe Zakłady Lotnicze (PZL)
  • powstanie przedsiębiorstwa Państwowe Zakłady Inżynierii (PZInż)
  • 1929:
  • powstanie przedsiębiorstwa Polskie Linie Lotnicze LOT
  • początek wielkiego kryzysu w Polsce
  • 1931 – powstanie spółki Francusko-Polskie Towarzystwo Kolejowe
  • 1933:
  • oddanie do użytku magistrali węglowej
  • oddanie do użytku linii średnicowej w Warszawie
  • 1935 – budowa linii kolejowej Sierpc – Toruń
  • 1936:
  • początek budowy Centralnego Okręgu Przemysłowego (COP)
  • ukończenie pierwszego etapu elektryfikacji węzła warszawskiego
  • 1937:
  • budowa zakładów chemicznych we wsi Sarzyna
  • Górny Śląsk (łac. Silesia Superior, śl. Gůrny Ślůnsk, czes. Horní Slezsko, śl-niem. Oberschläsing, niem. Oberschlesien) – kraina historyczna położona na terenie Polski i Czech w dorzeczu górnej Odry oraz początkowego biegu Wisły, południowo-wschodnia część Śląska.Traktat ryski (lub inaczej pokój ryski), Traktat pokoju między Polską a Rosją i Ukrainą, podpisany w Rydze dnia 18 marca 1921 r. (Dz.U. Nr 49, poz. 300) – traktat pokojowy zawarty przez Polskę i RFSRR oraz USRR, ratyfikowany przez Naczelnika Państwa 16 kwietnia 1921; obowiązywał od 30 kwietnia 1921, tj. wymiany dokumentów ratyfikacyjnych przez strony. Podpisanie traktatu miało miejsce 18 marca 1921 o godz. 20.30 w pałacu Czarnogłowców w Rydze.


    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5]




    Warto wiedzieć że... beta

    Bank Polski Spółka Akcyjna – bank prywatny z prawem emisji z siedzibą w Warszawie, założony 15 kwietnia 1924 (a faktycznie działający od 28 kwietnia 1924), na mocy ustawy o naprawie Skarbu Państwa i reformie walutowej, w formie spółki akcyjnej z kapitałem 100 mln zł. Później kapitał podniesiono do 150 mln, podzielonych na 1,5 mln akcji po 100 zł każda.
    Tarnowskie Góry (śl. Tarnowský Góry, niem. Tarnowitz, czes.: Tarnovské Hory, Tarnovice, łac. Montes Tarnovicenses) – miasto i gmina w południowo-zachodniej Polsce, w województwie śląskim, siedziba powiatu tarnogórskiego, na północnym krańcu Górnośląskiego Okręgu Przemysłowego (GOP), historycznie na Górnym Śląsku. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do województwa katowickiego.
    Polityka pieniężna (inaczej polityka monetarna) – systematyczne działania mające na celu zapewnienie stabilności cen. Politykę pieniężną państwa prowadzi bank centralny lub inna instytucja rządowa upoważniona do realizacji tej funkcji. Oddziałuje ona na poziom podaży pieniądza oraz na kursy walutowe.
    Królestwo Polskie (niem. Königreich Polen) – fragmentaryczna państwowość, wyrażająca się w istnieniu instytucji państwowych (sądownictwa i szkolnictwa) pod egidą Rady Regencyjnej, wyposażonej formalnie przez mocarstwa okupujące terytorium Królestwa Polskiego, w atrybuty zwierzchnictwa.
    Emisja pieniądza – polega na wprowadzaniu i wycofywaniu z obiegu pieniądza gotówkowego a także bezgotówkowego przede wszystkim przez banki centralne i komercyjne.
    Żegluga Polska – powstałe w roku 1926 polskie przedsiębiorstwo armatorskie, działające w oparciu o kapitały państwowe. Na jego czele stał Julian Rummel. W roku 1932 przekształcono ŻP w spółkę akcyjną, ale nadal z większościowymi udziałami państwa. Uległa likwidacji w roku 1951.
    Ignacy Mościcki (ur. 1 grudnia 1867 w Mierzanowie, zm. 2 października 1946 w Versoix) – polski polityk i chemik. Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej w latach 1926–1939. Naukowiec, wynalazca, budowniczy polskiego przemysłu chemicznego.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.988 sek.