• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Polityka budżetowa

    Przeczytaj także...
    Polityka gospodarcza – subdyscyplina ekonomii opisująca i wyjaśniająca sposoby świadomego oddziaływania państwa na gospodarkę, za pomocą określonych narzędzi (instrumentów) i środków, dla osiągnięcia celów założonych przez podmioty polityki gospodarczej (tj. władze), w otoczeniu uwarunkowań doktrynalnych (tj. w oparciu o daną teorię ekonomiczną), wewnętrznych (związanych z danym krajem) i zewnętrznych (poza nim)Deficyt budżetowy – występuje, gdy wydatki w budżecie danej instytucji (najczęściej państwa) są wyższe niż jej dochody. Przeciwieństwem deficytu jest nadwyżka budżetowa.
    Roboty publiczne – zatrudnienie bezrobotnego do wykonywania prac zleconych przez samorządy terytorialne, administrację rządową oraz instytucje użyteczności publicznej. W Polsce dotyczą one jedynie osób, które zostały dotknięte bezrobociem w ostatnich 12 miesiącach. Celem robót publicznych jest zachęcenie bezrobotnego do dalszego poszukiwania pracy, a także uniknięcie zjawiska bezrobocia długookresowego.

    Polityka budżetowa – jest rodzajem polityki gospodarczej, na którą składają się wydatki rządowe, podatki i transfery oddziałujące na poziom zagregowanego popytu w gospodarce.

    Polityka budżetowa razem z polityką monetarną umożliwia państwu oddziaływanie na gospodarkę za pomocą instrumentów pieniężnych w celu łagodzenia przebiegu cyklu koniunkturalnego i osiągania wzrostu gospodarczego, zmniejszania bezrobocia i osiągania stabilności cen.

    Dzięki stosowaniu narzędzi polityki budżetowej rząd dąży do osiągnięcia trzech podstawowych celów. Pierwszym jest cel fiskalny polegający na zaspokojeniu popytu władz publicznych na dochody. Drugim celem jest wydatkowanie środków publicznych aby zrealizować statutowe zadania władz publicznych i oddziaływać na zagregowane wydatki/zagregowany popyt dążąc do osiągnięcia pożądanego poziomu gospodarowania. Trzecim celem jest zrealizowanie pozafiskalnych celów dzięki wykorzystaniu narzędzi fiskalnych.

    Dług publiczny (albo zgodnie z definicją ustawową „państwowy dług publiczny”) – obejmuje nominalne zadłużenie podmiotów sektora finansów publicznych, ustalone po wyeliminowaniu przepływów finansowych pomiędzy podmiotami należącymi do tego sektora (skonsolidowane zadłużenie brutto), zaciągnięte z następujących tytułów:Polityka pieniężna (inaczej polityka monetarna) – systematyczne działania mające na celu zapewnienie stabilności cen. Politykę pieniężną państwa prowadzi bank centralny lub inna instytucja rządowa upoważniona do realizacji tej funkcji. Oddziałuje ona na poziom podaży pieniądza oraz na kursy walutowe.

    Aby zrealizować wyznaczone cele wykorzystywane są narzędzia polityki budżetowej, do których zaliczamy: narzędzia podatkowe, różnego rodzaju wydatki, jak np. na restrukturyzację gospodarki czy roboty publiczne, a także deficyt budżetowy, dług publiczny, poręczenia i gwarancje państwa.

    Podatek – obowiązkowe świadczenie pieniężne pobierane przez związek publicznoprawny (państwo, jednostka samorządu terytorialnego) bez konkretnego, bezpośredniego świadczenia wzajemnego. Zebrane podatki są wykorzystywane na potrzeby realizacji zadań publicznych.

    Polityka budżetowa może być aktywna lub pasywna. Realizowanie aktywnej polityki budżetowej oznacza, że rząd wybiera narzędzia służące osiągnięciu wyznaczonych celów. Natomiast polityka pasywna realizowana jest samoczynnie dzięki wmontowanemu systemowi automatycznych stabilizatorów, jakimi są podatki bezpośrednie i pośrednie oraz zapomogi i programy stabilizacyjne. Jest to możliwe dzięki giętkości systemu podatkowego, dzięki której wielkość wpływów podatkowych uzależniona jest od koniunktury gospodarczej.

    Wydatki rządowe wpływają na zagregowany popyt w gospodarce w sposób bezpośredni, gdyż powodują zwiększenie wydatków całkowitych. Podatki i transfery oddziałują na zagregowany popyt pośrednio, poprzez automatyczne stabilizatory, gdyż determinują wielkość wydatków do dyspozycji. Wpływ poszczególnych narzędzi fiskalnych na zagregowany popyt można obliczyć posługując się odpowiednimi formułami mnożnika.

    Zobacz też[]

  • polityka monetarna
  • podatki
  • deficyt budżetowy
  • dług publiczny
  • Bibliografia[]

  • Nojszewska Ewelina, Podstawy ekonomii, WSiP, Warszawa 2010
  • Czarny Bogusław, Podstawy ekonomii, PWE, Warszawa 2010



  • w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.017 sek.