• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Politechnika Lwowska



    Podstrony: 1 [2] [3] [4]
    Przeczytaj także...
    Tadeusz Fiedler (ur. 1858 roku w Sanoku - zm. 7 czerwca 1933 w Mościcach) - polski inżynier mechanik, profesor Politechniki Lwowskiej, dziekan Wydziału Mechanicznego, kierownik kilku Katedr i dwukrotny rektor tej uczelni.Witold Firlej Broniewski (ur. 15 października 1880 w Pskowie, zm. 11 stycznia 1939 w Warszawie) – polski naukowiec; metaloznawca, metalurg. Minister w okresie II Rzeczypospolitej.
    Politechnika Lwowska przed 1939

    Politechnika Lwowskalwowska państwowa szkoła wyższa założona w 1843, a otwarta w 1844. Najstarsza po Szkole Akademiczno-Górniczej w Kielcach polska uczelnia techniczna w okresie przynależności miasta do Polski.

    Spis treści

  • 1 Historia
  • 1.1 Akademia Techniczna we Lwowie (1844–1877)
  • 1.1.1 Powstanie uczelni technicznej we Lwowie
  • 1.1.2 Okres działalności do Wiosny Ludów
  • 1.1.3 Okres przejściowy
  • 1.1.4 Stopniowa polonizacja i przekształcenia Akademii w Szkołę Politechniczną
  • 1.2 Szkoła Politechniczna we Lwowie (1877–1918)
  • 1.3 Kalendarium
  • 2 Wykładowcy uczelni
  • 3 Absolwenci
  • 4 Zobacz też
  • 5 Przypisy
  • 6 Bibliografia
  • 7 Linki zewnętrzne
  • Julian Oktawian Zachariewicz-Lwigród (ur. 17 lipca 1837 we Lwowie, zm. 27 grudnia 1898 tamże) – polski architekt, przedstawiciel historyzmu, profesor i rektor Politechniki Lwowskiej, konserwator zabytków. Ojciec Alfreda oraz dziadek Juliana Godlewskiego.Konrad Dyba (ur. 3 kwietnia 1907 w Koprzywnicy, zm. 29 listopada 1991 we Wrocławiu) – polski architekt, prof. dr hab. inż. Twórca teorii geometrii harmonicznej.

    Historia[]

    Akademia Techniczna we Lwowie (1844–1877)[]

    Powstanie uczelni technicznej we Lwowie[]

    W roku 1811 zezwolono na otwarcie szkoły realnej we Lwowie. Czasy wojen napoleońskich opóźniły jej otwarcie do roku 1817. Miała ona charakter techniczny i traktowana była jako zapowiedź utworzenia wyższej szkoły technicznej. Dyrektor Alojzy Aleksander Uhle (Czech znający język polski) zachęcał do wykładania przedmiotów w języku polskim. Ukończenie szkoły dawało wstęp na Politechnikę Wiedeńską, do czego zachęcały przyznawane stypendia rządowe. Szkoła realna we Lwowie jako pełna szkoła średnia istniała w latach 1817-1825, ale w następnych latach zmienione jej profil w kierunku humanistycznym, podczas gdy Galicja potrzebowała szkolnictwa technicznego. W roku 1835 powołano Akademię Realno-Handlową, co było rozwiązaniem połowicznym, bo nauczanie na kierunku technicznym było poniżej poziomu szkoły średniej.

    Józef Haller von Hallenburg (ur. 13 sierpnia 1873 w Jurczycach, zm. 4 czerwca 1960 w Londynie) – generał broni Wojska Polskiego, legionista, harcmistrz, przewodniczący ZHP, prezes Komitetu PCK, działacz polityczny i społeczny, brat stryjeczny gen. Stanisława Hallera, kawaler Orderów: Orła Białego i Virtuti Militari.Alicja Dorabialska (ur. 14 października 1897 w Sosnowcu, zm. 7 sierpnia 1975 w Warszawie) – polska fizykochemik, profesor Politechniki Lwowskiej, Warszawskiej i Łódzkiej.

    Dopiero w roku 1843 cesarz Ferdynand I zgodził się na wzmocnienie Akademii trzyletnimi oddziałami o kierunku technicznym i gospodarstwa wiejskiego oraz na powołanie wyższej szkoły we Lwowie pod nazwą Akademii Technicznej (AT). W ciągu jednego roku załatwiono wszelkie sprawy związane z uruchomieniem Akademii i 4 listopada 1844 roku odbyło się uroczyste jej otwarcie. Dyrektorem uczelni był Austriak z Galicji Florian Szindler. Uczelnia miała dwa trzyletnie oddziały – Techniczny i Handlowy i była powiązana ze Szkołą Realną. Akademia mieściła się na rogu ulicy Ormiańskiej i Teatralnej w domu Darowskiego.

    Prof. Roman Dzieślewski vel Zdzisławski (ur. 18 stycznia 1863 w Tarnowie, zm. 8 sierpnia 1924 we wsi Kasinów pod Iwacewiczami na Polesiu) – nestor polskiej elektryki, pierwszy polski profesor elektrotechniki, rektor Politechniki Lwowskiej.Gustaw Bisanz (ur. 30 sierpnia 1848 w Kawczymkącie, zm. 3 października 1925 we Lwowie) – polski architekt niemieckiego pochodzenia, dwukrotny (1888-1889 i 1898-1899) rektor Politechniki Lwowskiej, wieloletni dziekan Wydziału Architektury Politechniki.

    Dzieje Akademii Technicznej można podzielić na trzy okresy:

    1. do Wiosny Ludów (1844–1848)
    2. przejściowy (1848–1860)
    3. stopniowej polonizacji i przekształcenia Akademii w Szkołę Politechniczną (1860–1877).

    Okres działalności do Wiosny Ludów[]

    W pierwszym okresie położono podwaliny pod uczelnię techniczną. Powołano sześć katedr:

  • Matematyki,
  • Fizyki,
  • Mechaniki,
  • Geometrii Wykreślnej i Rysunku Technicznego,
  • Chemii,
  • Geodezji.
  • Wybuch Wiosny Ludów dawał szansę polonizacji Akademii Technicznej. Związek Akademicki we Lwowie w marcu 1848 zwrócił się do cesarza o wprowadzenie języka polskiego w szkolnictwie, urzędach i sądach. We wrześniu tego roku nowe ministerstwo oświaty zgodziło się wstępnie na wykłady w języku polskim. Wkrótce jednak po upadku Wiosny Ludów wykłady w Akademii Technicznej zostały zawieszone. 1 listopada 1848 w czasie ostrzału centrum Lwowa przez artylerię austriacką, w czasie wydarzeń rewolucyjnych spłonął budynek Akademii Technicznej.

    Włodzimierz Burzyński (ur. 29 kwietnia 1900 w Przemyślu, zm. 17 lipca 1970 w Gliwicach) - polski inżynier teoretyk budownictwa, profesor Politechniki Lwowskiej, po wojnie Politechniki Śląskiej w Gliwicach.Akademia Rolnicza w Dublanach (obecnie Państwowy Lwowski Uniwersytet Rolniczy) – dawna polska uczelnia wyższa założona w 1856 roku w Dublanach koło Lwowa, obecnie ukraiński uniwersytet o profilu rolniczym.

    Okres przejściowy[]

    W latach 1848–1850 Akademia Techniczna we Lwowie była nieczynna. Po odbudowaniu gmachów Akademii Technicznej, w roku 1851 podjęto zajęcia. Nowym kierownikiem katedry Matematyki został pierwszy Polak na katedrze Akademii Technicznej – profesor zwyczajny Wawrzyniec Żmurko (absolwent Politechniki Wiedeńskiej, doktoryzował się z równań całkowych w Uniwersytecie w Wiedniu), którą kierował w latach 1851–1872. Profesor Żmurko uważany jest za inicjatora lwowskiej szkoły matematycznej. Po przejściu na Uniwersytet Lwowski w roku 1872, w dalszym ciągu wykłada matematykę wyższą (do roku 1884) w Akademii Technicznej. W latach 1848-1870 nie przybyła żadna katedra w Uczelni.

    Państwowe Techniczne Kursy Zawodowe (niem. Staatliche Technische Fachkurse Lemberg) - rodzaj wyższych kursów zawodowych, 4-letnich, bez prawa nadawania dyplomów ukończenia wyższych studiów i stopni naukowych, prowadzonych na Politechnice Lwowskiej w okresie okupacji niemieckiej, od marca 1942 do maja 1944.Zdzisław Jan Ewangeli Antoni Krygowski (ur. 22 grudnia 1872 we Lwowie, zm. 10 sierpnia 1955 w Poznaniu – polski matematyk, inicjator badań kryptologicznych nad Enigmą, rektor Politechniki Lwowskiej.

    Już w roku 1851 próbowano przekształcić Akademię Techniczną w dwupoziomową uczelnię – na wzór paryskiej politechniki – o dwuletnim obowiązkowym (dla wszystkich techników) programie studiów matematyczno-fizycznych, po których następowałyby studia specjalistyczne z budownictwa, mechaniki, chemii i geodezji. Los Oddziału Handlowego w tym projekcie nie był określony. W roku 1854 odłączono od Akademii Technicznej szkołę realną i przekształcono ją w samodzielną sześcioletnią szkołę średnią, która była wzorem dla innych szkół realnych organizowanych w Galicji. Odtąd kandydaci na studia w Akademii Technicznej byli zobowiązani do posiadania matury nowo powstałego ośmioklasowego gimnazjum ogólnokształcącego albo ukończoną szkołę realną.

    Ludwik Wierzbicki herbu Ślepowron (ur. 24 grudnia 1834 w Werbiążu Wyżnym koło Kołomyi na Pokuciu, zm. 18 grudnia 1912 we Lwowie) – polski inżynier, budowniczy i dyrektor kolei żelaznych.Kazimierz Franciszek Vetulani (ur. 1889 roku w Sanoku, zamordowany 4 lipca 1941 roku we Lwowie) − polski inżynier, teoretyk budownictwa, profesor.

    Przyspieszenie zmian w Akademii Technicznej spowodowała sytuacja polityczna. Austria w roku 1859 przegrała wojnę z Włochami (w wyniku czego utraciła północne Włochy), a w roku 1866 wojnę z Prusami o Śląsk. Austria zostaje przekształcona w dualistyczną monarchię parlamentarną. Galicja pozostaje w austriackiej części państwa. Polacy byli zawiedzeni, gdyż liczyli na trójczłonowe państwo. Ustawa zasadnicza (z 1867 r.) przyznała sejmom krajowym prawo organizowania szkolnictwa zawodowego. W roku następnym Sejm Krajowy Galicji wyłonił komisję do reorganizacji Akademii Technicznej, która powróciła do koncepcji dwupoziomowej uczelni technicznej z pięcioma wydziałami (budownictwa, mechanicznym, chemicznym, leśnym i handlowym).

    Ferdynand I Habsburg-Lotaryński zwany Dobrotliwym (niem. Ferdinand I) (ur. 19 kwietnia 1793, zm. 29 czerwca 1875) – cesarz austriacki w latach 1835-1848, król Węgier 1830 (koregent do 1835)-1845 (jako Ferdynand V) syn Franciszka I z dynastii Habsburgów. Ożeniony z Marią Anną, córką króla Sardynii Wiktora Emanuela I, pozostał bezdzietny.Adam Kuryłło (ur. 20 maja 1889 w Potoczku, zm. 7 stycznia 1980 we Lwowie) – polski inżynier budownictwa, profesor Politechniki Lwowskiej.

    Sejm galicyjski w roku 1868 zatwierdził własny projekt organizacji uczelni technicznych, ale ze względu na to, że był on niezgodny z projektami ogólnopaństwowymi, reorganizacja Akademii Technicznej przeciągnęła się do roku 1877. Tymczasem w latach 1868-1875 następuje w Galicji wprowadzenie języka polskiego w sądownictwie, szkolnictwie i administracji, po ogłoszeniu autonomii Galicji w roku 1867. Wyższe uczelnie w Galicji spolonizowano w latach 1870-1873.

    Polskie Towarzystwo Chemiczne – stowarzyszenie naukowe skupiające osoby zawodowo lub tylko amatorsko związane z chemią. Celem Towarzystwa jest popieranie rozwoju nauk chemicznych i popularyzacja ich wśród społeczeństwa.Witold Aulich (ur. 11 lutego 1889 we Lwowie, zm. 3 sierpnia 1948 tamże) – polski inżynier mechanik, profesor Politechniki Lwowskiej, redaktor "Czasopisma Technicznego".

    Stopniowa polonizacja i przekształcenia Akademii w Szkołę Politechniczną[]

    Dekret cesarski z października 1870, wprowadzający język polski w Akademii Technicznej, powołujący nowe katedry i pozwalający na zgłaszanie propozycji obsadzania katedr oraz ustalanie regulaminów wewnętrznych, powoduje szybkie zmiany w Uczelni.

    Antoni Wereszczyński (ur. 26 września 1878 w Stalowej Woli w powiecie rohatyńskim, zm. 1 lipca 1948 w Krakowie) - polski prawnik, profesor.Kazimierz Władysław Bartel (ur. 3 marca 1882 we Lwowie, zm. 26 lipca 1941 tamże) – polski polityk, profesor, matematyk (jego prace dotyczyły głównie geometrii), rektor Politechniki Lwowskiej. Poseł na Sejm, pierwszy premier Polski po przewrocie majowym, premier pięciu rządów Rzeczypospolitej, senator, w latach 1919–1920 kierownik Ministerstwa Kolei Żelaznych, wicepremier oraz minister wyznań i oświecenia publicznego w pierwszym rządzie Józefa Piłsudskiego, podpułkownik saperów Wojska Polskiego, wolnomularz. Po ataku Niemiec na ZSRR podczas II wojny światowej i zajęciu Lwowa przez Wehrmacht, odmówił kolaboracji z nazistami, za co został przez nich zamordowany.

    We wrześniu 1872 roku nominację na stanowisko dyrektora Akademii otrzymuje profesor fizyki Ryszard Strzelecki (drugi Polak na katedrze Akademii Technicznej), pierwszy wybrany rektor Uczelni. Większość profesorów niewładających językiem polskim opuściła Akademię Techniczną. Kolegium profesorów zaproponowało utworzenie czterech wydziałów:

    Akademia Medycyny Weterynaryjnej we Lwowie – jedna z czterech wyższych uczelni Lwowa w dwudziestoleciu międzywojennym i jedna z dwóch uczelni kształcących lekarzy w specjalności medycyna weterynaryjna w II Rzeczypospolitej.Andrzej Frydecki (ur. 26 listopada 1903 w Sosnowcu, zm. 7 lipca 1989 we Wrocławiu) – polski architekt, wykładowca Politechniki Wrocławskiej.
  • Inżynieryjno-Lądowego,
  • Budownictwa,
  • Chemii
  • oraz Budowy Maszyn (w latach 1875-1880 nazywanego Budowy Machin).
  • Model uczelni dostosowano do systemu austriackiego, by nie mieć ciągłych kłopotów z Wiedniem. Pozostała zaś kłopotliwa sprawa Oddziału Handlowego Akademii Technicznej, na początku równorzędnego z Oddziałem Technicznym, który od roku 1852 był tylko dwuletnią szkołą średnią, a od roku 1860 nawet jednoroczną. W roku 1872 przywrócono dwuletni Oddział Handlowy Akademii Technicznej, ale już w roku 1875 Ministerstwo Oświaty w Wiedniu oddzieliło studia handlowe od technicznych i również we Lwowie utworzyło Akademię Handlową.

    Jan Julian Nalborczyk (ur. w 1870, zm. w 1940 we Lwowie) – polski artysta rzeźbiarz, pedagog, organizator lwowskiego środowiska plastycznego.Włochy (Republika Włoska, wł. Italia, Repubblica Italiana) – państwo położone w Europie Południowej, na Półwyspie Apenińskim, będące członkiem wielu organizacji, m.in.: UE, NATO, należące do ośmiu najbardziej uprzemysłowionych i bogatych państw świata – G8.

    W wyniku decyzji cesarskich w roku 1870 w Akademii powołano trzy nowe katedry:

  • Geometrii Wykreślnej (kierownik – Karol Maszkowski, 1870-1886),
  • Mechaniki i Teorii Maszyn (Jan Nepomucen Franke, 1871-1892)
  • Budownictwa Drogowego, Wodnego, Mostów i Kolei Żelaznych (Józef Jagermann, 1870-1888), którą w roku następnym przemianowano na Katedrę Inżynierii.
  • W 1871 uruchomiono katedry:

  • Geodezji (Dominik Zbrożek, 1871-1889)
  • Technologii Chemicznej (Rudolf Günsberg).
  • 12 marca 1872 wydano pozwolenie na budowę nowych pomieszczeń Akademii. Kierującym budową wybrano profesora Juliana Zachariewicza.

    Ignacy Mościcki (ur. 1 grudnia 1867 w Mierzanowie, zm. 2 października 1946 w Versoix) – polski polityk i chemik. Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej w latach 1926–1939. Naukowiec, wynalazca, budowniczy polskiego przemysłu chemicznego.Marian Górski (ur. 11 marca 1886 w Warszawie, zm. 25 sierpnia 1961) - polski chemik rolny i gleboznawca, doktor filozofii, rektor Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego (SGGW).

    W roku 1872 powstały nowe katedry:

  • Mineralogii i Geologii (Julian Niedźwiedzki, 1872-1908),
  • Technologii Mechanicznej z Nauką o Maszynach (Stanisław Ziembiński, 1872-1876, Julian Bykowski 1877-1908)
  • Rysunków Odręcznych i Modelowania (Leonard Marconi, 1872-1899).
  • W roku 1873 powstała katedra Budownictwa Drogowego i Wodnego, wyłączona z katedry inżynierii (Józef Rychter, 1874-1902). W roku 1875 zostaje utworzona katedra Budowy Maszyn (Bogdan Maryniak, 1876-1902), a w roku następnym katedra Konstrukcji Budowniczych i Policji Budowlanej (Gustaw Bisanz, 1876-1910).

    Lwowska szkoła matematyczna – polska matematyczna szkoła naukowa działająca w dwudziestoleciu międzywojennym we Lwowie, skupiona wokół Stefana Banacha i Hugona Steinhausa; specjalizowała się w analizie funkcjonalnej, wydawała „Studia Mathematica”.Julian Tokarski (ur. 29 marca 1883 w Stanisławowie, zm. 17 października 1961 w Krakowie) - polski geolog, petrograf i gleboznawca, doktor filozofii, profesor mineralogii i petrografii członek PAU oraz PAN.

    W ciągu siedmiu lat (1870-1876) liczba katedr w Akademii Technicznej we Lwowie wzrosła z 5 do 15. Zorganizowano cztery wydziały, wynagrodzenia kadry nauczającej zrównano z wynagrodzeniem uniwersyteckim. W roku 1875 wprowadzono w Akademii Technicznej instytucję prywatnych docentów, udzielając im veniam legendi (prawo wykładania), w celu wzmocnienia kadry nauczającej i popierania nowych kierunków badawczych. W tym czasie habilitowało się dziewięciu docentów uczelni na różnych uczelniach krajowych i zagranicznych.

    II Rzeczpospolita (II RP) – Rzeczpospolita Polska w latach 1918–1945, od odzyskania suwerenności państwowej w 1918 do wycofania uznania międzynarodowego dla Rządu RP na uchodźstwie w konsekwencji wykonania porozumień między mocarstwami wielkiej trójki na konferencji jałtańskiej w 1945.Leon Biliński herbu Sas (ur. 15 czerwca 1846 w Zaleszczykach, zm. 6 czerwca 1923 w Wiedniu) – polski polityk, ekonomista, profesor i rektor Uniwersytetu Lwowskiego, dr honoris causa prawa Uniwersytetu Jagiellońskiego z 1900, minister skarbu Austrii i Polski.

    Chcąc utrwalić uzyskane zmiany w Akademii Technicznej, kolegium profesorskie opracowało nowy statut uczelni i w roku 1876 przesłało go do Wiednia. Zaproponowano w nim dwa egzaminy: pierwszy teoretyczny po dwóch latach studiów i drugi zawodowy, po przedłożeniu projektu dyplomowego. Zaproponowano też zmianę nazwy uczelni z Akademii Technicznej na Szkołę Politechniczną, w celu zrównania jej nawet w nazwie z innymi uczelniami tego typu w monarchii. Statut zatwierdzano do roku 1894. Na razie (tzn. w roku 1877) cesarz nadał prawo używania uczelni nazwy Technische Hochschule. Rektor i kolegium profesorskie nie chcąc używać obcej nazwy, w korespondencji krajowej stosowało nazwę Szkoła Politechniczna. Na uczelni obowiązywał język polski, jedynie korespondencję z Wiedniem prowadzono w języku niemieckim.

    Bytom (łac. Bitom, Bithom, niem. Beuthen, śl-niem. Beuthn, śląs. Bytůń) – miasto na prawach powiatu, położone w południowej Polsce, na Górnym Śląsku, w województwie śląskim, na Wyżynie Śląskiej, w centrum konurbacji górnośląskiej.Adolf Joszt (ur. w 1889 we Lwowie, zm. w 1957 w Gliwicach) – polski profesor technologii chemicznej, prekursor biotechnologii i ochrony środowiska.

    Zaproponowane w nowym statucie Akademii Technicznej zasady organizacyjne i system odbywania egzaminów został przyjęty w całym cesarstwie po zatwierdzeniu go przez cesarza 11 lipca 1878 roku. W wyniku wprowadzania statutu dotychczasowe nazwy oddziałów, a następnie szkół zamieniono formalnie na wydziały:

  • Inżynierii Lądowo-Wodnej,
  • Budownictwa,
  • Chemii Technicznej
  • Budowy Machin.
  • Na rozwój Akademii Technicznej we Lwowie, a szczególnie na wprowadzenie do nauczania języka polskiego, zareagowała młodzież.

    Kazimierz Kuratowski (ur. 2 lutego 1896 w Warszawie, zm. 18 czerwca 1980 w Warszawie), polski matematyk, jeden z czołowych przedstawicieli warszawskiej szkoły matematycznej.Kazimierz Idaszewski (ur. 16 stycznia 1878 w Nochowie koło Śremu, zm. 14 stycznia 1965 we Wrocławiu) - polski uczony, specjalista budowy maszyn elektrycznych i elektrochemii, profesor Politechniki Lwowskiej, Śląskiej i Wrocławskiej, członek Towarzystwa Naukowego Warszawskiego.

    Liczba studentów w latach działalności Akademii Technicznej we Lwowie:

  • 1850/51 – 77 studentów,
  • 1855/56 – 128,
  • 1860/61 – 134,
  • 1865/66 – 180,
  • 1870/71 – 204,
  • 1872/73 – 291.
  • W latach 1844-1872 Akademię Techniczną opuściło ponad 700 absolwentów. Przeważali studenci Inżynierii Lądowo-Wodnej (ponad 80%). Absolwenci Akademii Technicznej znajdowali zatrudnienie w przemyśle prywatnym i państwowym (drogi, koleje żelazne, w urzędach powiatowych). Wielu absolwentów Akademii Technicznej zaznaczyło swój ślad w nauce. Ukoronowaniem zmian organizacyjnych i przekształcenia Akademii Technicznej w Szkołę Politechniczną było uroczyste poświęcenie nowych gmachów i odnowionej auli 15 listopada 1877 roku.

    Mieczysław Łazarski (ur. 1 stycznia 1852 w Jeleśni koło Żywca, zm. 7 maja 1930 w Krakowie) - polski matematyk, rektor Politechniki Lwowskiej.Austro-Węgry (t. Monarchia Austro-Węgierska; niem. Österreich-Ungarn, węg. Osztrák-Magyar Monarchia) – państwo związkowe w Europie Środkowej. Austro-Węgry były wielonarodową monarchią konstytucyjną i jednym z największych mocarstw w tamtym czasie. Państwo istniało 51 lat, od 1867 aż do rozpadu w 1918 roku i zakończenia I wojny światowej.

    Szkoła Politechniczna we Lwowie (1877–1918)[]

    Po przekształceniu Akademii Technicznej we Lwowie w rozwiniętą czterowydziałową politechnikę postawiło przed społeczeństwem polskim w Galicji ambitne, ale i trudne zadanie: utrzymanie i rozwinięcie jedynej wyższej uczelni technicznej na ziemiach polskich. Dużo zależało też od sytuacji politycznej i gospodarczej, jaka wytworzyło się w Monarchii Austro-Węgierskiej. Dzieje Szkoły Politechnicznej we Lwowie dzieli się na dwa okresy:

    Jan Alojzy Matejko (ur. 24 czerwca 1838 w Krakowie, zm. 1 listopada 1893 w Krakowie) – polski malarz, twórca obrazów historycznych i batalistycznych, historiozof.Stanisław Pilat (ur. 25 stycznia 1881 we Lwowie, zamordowany 3/4 lipca 1941) – polski chemik, kierownik Katedry Technologii Nafty i Gazów Ziemnych Politechniki Lwowskiej.
  • 1877-1897
  • 1897-1918
  • Pierwszy okres to czasy liberalizacji życia w wielonarodowościowym państwie (Niemcy stanowili tylko 23% ogółu społeczeństwa) i rozwoju stosunków parlamentarnych. W Galicji i w Szkole Politechnicznej dominuje konserwatywna partia stańczyków, która prowadziła politykę sojuszu z tronem i odgrywała dużą rolę w Wiedniu i to zarówno w rządzie (premierzy: Alfred Józef Potocki, Agenor Gołuchowski, Kazimierz Badeni; ministrowie: spraw zagranicznych Agenor Gołuchowski 11 lat, finansów Julian Dunajewski – 11 lat, oświaty Leon Biliński – kilka razy, rolnictwa Stanisław Madeyski i inni), jak i w parlamencie. W roku 1871 utworzono ministerstwo do spraw Galicji.

    Bronisław Znatowicz (ur. 9 czerwca 1851, zm. 1917) – polski chemik, fizjograf, jeden z twórców polskiej terminologii chemicznej, działacz oświatowy, popularyzator nauk przyrodniczych.Mieczysław Kowalewski (ur. 21 czerwca 1857 w Żukowie, zm. 26 czerwca 1919 w Dublanach) – polski zoolog i parazytolog. Zwolennik ewolucjonizmu, miłośnik i znawca Tatr.
  • Lwow-Politechnika-Aula1.jpg
  • Lwow-Politechnika-Aula2.jpg
  • Lwow-Politechnika-Aula3.jpg
  • Lwow-Politechnika-Aula4.jpg
  • Aula gmachu głównego Politechniki Lwowskiej z 11 obrazami autorstwa Jana Matejki ilustrującymi rozwój ludzkości

    W roku 1880 ponownie odwiedził Szkołę Politechniczną cesarz Franciszek Józef I. Chwalił organizację SP i koncepcję architektoniczną gmachów uczelni, podarował swój portret (autorstwa Franciszka Krudowskiego) i zamówił dla auli w pracowni Jana Matejki 11 obrazów-alegorii ilustrujących rozwój ludzkości. Dzięki ministrowi oświaty Stanisławowi Madejskiemu, w roku 1893 dyplomy Szkoły Politechnicznej we Lwowie zrównano z dyplomami najważniejszych europejskich politechnik (w Wiedniu, Berlinie, Monachium, Akwizgranie, Karlsruhe, Stuttgarcie i in.).

    Jan Henryk (de) Rosen (ur. 25 lutego 1891 w Warszawie, zm. 22 sierpnia 1982 w Arlington koło Waszyngtonu) – polski malarz.Lwów Główny (ukr. Львівський залізничний вокзал) – stacja kolejowa we Lwowie przy Placu Dworcowym. Eklektyczny dworzec został wzniesiony w latach 1899–1904 według projektu Władysława Sadłowskiego w dawnej Dzielnicy II, jest jednym z najcenniejszych zabytków polskiej architektury i techniki początków XX wieku.

    Rok 1894 był rokiem jubileuszowym dla Szkoły Politechnicznej. Istniała ona już 50 lat. Sejm Krajowy ponownie zatwierdził jej statut, Zasady organizacji Szkoły Politechnicznej we Lwowie, który ostatecznie potwierdzono w Wiedniu w roku 1897. Obowiązywał on do roku 1921.

    We Lwowie w tym roku uroczyście obchodzono 100-lecie insurekcji kościuszkowskiej i z tej okazji zorganizowano Ogólnopolską Powszechną Wystawę Krajową. Do Lwowa ponownie zjechał cesarz i rząd, odbyły się liczne uroczystości krajowe, kościelne i uczelniane.

    Dominik Zbrożek (ur. 1 sierpnia 1832 w Samborze, zm. 1 lipca 1889 w Samborze) – polski inżynier geodeta, rektor i profesor zwyczajny geodezji na Politechnice Lwowskiej, poseł na Sejm Krajowy.Stefan Pawlik (ur. ok. 1858, zm. 23 listopada 1926 we Lwowie) – polski agronom, doktor filozofii, profesor administracji rolnej i rektor Politechniki Lwowskiej.

    Dwudziestolecie 1877-1897 przyniosło wiele korzystnych zmian dla Szkoły Politechnicznej we Lwowie. Utworzono nowe katedry, docentury. Wprowadzono wykłady specjalistyczne. Organizowano laboratoria badawcze. W roku 1889 erygowano katedry:

  • Ruchu Kolejowego (Roman Gostkowski, 1889-)
  • Elektrotechniki (Roman Dzieślewski, 1889-),
  • w roku 1891 Katedrę Zoologii Botaniki i Towaroznawstwa (Eustachy Wołoszczak, 1891-1908).
  • W 1897 powstaje Katedra Górnictwa (Leon Syroczyński, 1897-1917).

    Nieuniknione zmiany nastąpiły w istniejących katedrach. Do ważniejszych należy wymienić rezygnację Jana Nepomucena Frankego z kierowania Katedrą Mechaniki i Teorii Machin (w roku 1892) ze względu na objęcie stanowiska kierownika Wydziału Szkół Zawodowych, Realnych i Przemysłowych w Radzie Szkolnej Krajowej. Kierownictwo Katedry Mechaniki i Teorii Machin w roku 1894 obejmuje prof. Tadeusz Fiedler. Z tej katedry, już w dwudziestym wieku, wyłonią się nowe katedry:

    August Wiktor Witkowski (ur. 12 października 1854 w Brodach - zm. 12 stycznia 1913 w Krakowie) – polski fizyk, rektor Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie.Sejm Krajowy – istniejący w Galicji w latach 1861–1918 organ przedstawicielski, kompetentny w niektórych sprawach wewnętrznych Galicji (gospodarka, oświata i kultura).
  • Mechaniki Technicznej (1904),
  • Mechaniki Ogólnej,
  • Teorii Maszyn Cieplnych (1904),
  • Pomp i Silników Wodnych (1908)
  • Pomiarów Maszynowych (1917).
  • Po likwidacji Oddziału Handlowego zorganizowano na nowo lektoraty z języka niemieckiego, włoskiego, angielskiego i francuskiego oraz wykłady z księgowości i rachunkowości, a także z matematyki ubezpieczeniowej. Organizowane są pierwsze uczelniane stacje doświadczalne: Przemysłu Naftowego (Bronisław Pawlewski, 1886-1915), Ceramiczna (Edmund Krzem, 1886), Mechaniczna (Tadeusz Fiedler, 1884-1901). Korzystny wpływ na rozwój kadry Szkoły Politechnicznej we Lwowie miała możliwość habilitowania się w niej. W roku 1894 (w dwudziestu katedrach) pracowało w Uczelni 15 profesorów zwyczajnych, 3 nadzwyczajnych, 7 docentów prywatnych, 15 docentów płatnych i 18 asystentów i 5 lektorów.

    Getto ławkowe – forma segregacji narodowościowej wprowadzona na polskich uniwersytetach w latach 30. XX wieku. Polegała na wydzieleniu części sali lekcyjnej lub wykładowej i przeznaczeniu jej dla studentów pochodzenia żydowskiego, którzy nie mieli prawa dowolnego wybierania miejsc.Enigma (z gr. αινιγμα, wym. enigma, pl. zagadka) – niemiecka przenośna, elektromechaniczna maszyna szyfrująca, oparta na zasadzie obracających się wirników, opracowana przez Artura Scherbiusa, a następnie produkowana przez wytwórnię Scherbius & Ritter. Wytwórnia ta została założona w 1918 z inicjatywy Scherbiusa oraz innego niemieckiego inżyniera Richarda Rittera i zajmowała się konstrukcją i produkcją urządzeń elektrotechnicznych, między innymi silników asynchronicznych. Scherbius odkupił prawa patentowe do innej wirnikowej maszyny szyfrującej, opracowanej przez holenderskiego inżyniera Hugona Kocha.

    W latach 1897-1918 nastąpił szybki rozwój Szkoły Politechnicznej we Lwowie. Zanotowano przyrost kadry naukowej, placówek badawczych i studentów. Austria uwikłana w konflikt z Rosją (na Bałkanach) i uzależniona od Niemiec starała się pozyskać Polaków i zliberalizowała do nich swój stosunek polityczny. Ministerstwo Oświaty było bardziej przychylne dla potrzeb inwestycyjnych, powoływania nowych katedr i innych jednostek Szkoły Politechnicznej. W roku 1901 przyznano Uczelni prawo doktoryzowania (z tytułem doctor rerum technicarum). W roku 1904 zezwolono na powstanie Komisji Administracyjnej Szkoły Politechnicznej, z której w roku 1921 wyłonił się senat Politechniki Lwowskiej. W tym samym roku rektorowi Szkoły Politechnicznej cesarz przyznaje tytuł magnificencji.

    Alfred Denizot (ur. 21 października 1873 w Poznaniu, zm. 31 stycznia 1937 tamże) – polski fizyk, profesor chemii Uniwersytetu Poznańskiego i profesor Uniwersytetu Lwowskiego, specjalista od geometrii wykreślnejGalicja Wschodnia – określenie używane w latach 1795-1809 na określenie całej Galicji, w opozycji do Nowej Galicji, zwanej niekiedy Zachodnią. Później, do roku 1850, do Galicji Wschodniej wliczano zaś wszystkie tereny na wschód od Tarnowa (z samym miastem włącznie). Po roku 1850 określenie to stosowano dla wschodnich terenów Królestwa Galicji i Lodomerii ze Lwowem, Stanisławowem, Tarnopolem, Przemyślem i Sanokiem, jej zachodni kres stanowiła granica okręgu sądu apelacyjnego we Lwowie - zachodnie granice powiatów: jarosławskiego, brzozowskiego i sanockiego. Stolicą tego regionu był Lwów.

    Można było bez zezwolenia ministerstwa przyjmować studentów obcokrajowców, co spowodowało napływ studentów z Królestwa (w roku 1914 studenci ci stanowili 30% ogółu). Liberalizowano warunki przyjmowania obcokrajowców na katedry i docentury. Nie zatwierdzono w Wiedniu wniosku o prawo przyznawania doktoratów honoris causa, nad czym władze uczelni przeszły do porządku dziennego i zaczęto przyznawać te tytuły (otrzymali je m.in.: Maria Skłodowska-Curie, Jan Nepomucen Franke, Julian Niedźwiedzki, Witold Obrębowicz – organizator Politechniki Warszawskiej, August Witkowski).

    Uniwersytet Jagielloński (historyczne nazwy: Akademia Krakowska, Szkoła Główna Koronna, Szkoła Główna Krakowska, Uniwersytet Krakowski; łac. Universitas Jagellonica Cracoviensis) – najstarsza polska szkoła wyższa, jeden z najstarszych uniwersytetów na świecie, mieszczący się w Krakowie.Lwów (dawna nazwa form. Królewskie Stołeczne Miasto Lwów), ukr. Львів (Lwiw), ros. Львов (Lwow), niem. Lemberg, łac. Leopolis, jidysz לעמבערג ,לעמבעריק (Lemberg, Lemberik), orm. Լվով (Lwow) – miasto na Ukrainie, ośrodek administracyjny obwodu lwowskiego.
     Osobna strona: Kategoria:Doktorzy honoris causa Politechniki Lwowskiej.

    Od roku 1908 kolegium profesorskie zaczęło nadawać godność profesora honorowego dla szczególnie zasłużonych profesorów Szkoły Politechnicznej we Lwowie (wymagano w tym przypadku jednomyślności). W roku 1899 Sejm Krajowy uchwalił, że rektor staje się posłem wirylnym w Sejmie, co było zrównaniem Szkoły Politechnicznej z Uniwersytetami w Krakowie i we Lwowie.

    Zbysław Popławski (ur. 10 lipca 1913 w Dębicy - zm. 1 sierpnia 2007 w Krakowie) - polski historyk nauki, specjalista z zakresu mechaniki i trybologii, wykładowca akademicki związany z Akademią Górniczo-Hutniczą w Krakowie. Wieloletni działacz, historyk i archiwista ruchu korporacyjnego. Uznawany za jednego z najwybitniejszych znawców tej problematyki w historii Polski.Szkoła realna – koncepcja systemu oświaty, której autorem był Jan Juliusz Hecker, zakładająca uwzględnienie w procesie kształcenia walorów wychowawczych, położenia nacisku na zdobywanie praktycznych umiejętności oraz głosząca potrzebę edukacji szerokiego grona ludności, także mas chłopskich. Założenia te miały być spełnione przez wprowadzenie 6-letniej szkoły. Narodziny tej idei wiązały się z reformami oświaty w Prusach za rządów Fryderyka II Wielkiego, gdzie też została ona po raz pierwszy wprowadzona w życie, a pierwsza berlińska szkoła została oddana do użytku w 1747 roku.

    W roku 1902 w Uczelni odbyła się pierwsza uroczysta promocja doktorska (Jan Blauth i Michaa Kornelli). Szybko wzrastała teraz liczba katedr, do roku 1914 przybyło 20 katedr, 30 etatowych docentur. Na uczelni działały 43 katedry i 44 docentury. W roku 1900 w SP pracowało 21 profesorów, 17 docentów i nauczycieli akademickich, 19 adiunktów i asystentów, a w roku 1914 odpowiednio: 41, 47 i 70. Szkoła Politechniczna we Lwowie skupiała przed I wojną światową doskonałą. Odegrali oni znaczącą rolę w odrodzonym państwie po roku 1918. Największy Wydział Inżynierii w roku 1907 rozbito na dwa wydziały: Inżynierii Dróg i Mostów oraz Budownictwa Wodnego. Znacznie wzmacniał się i rozrastał Wydział Budowy Maszyn, w przyszłości największy wydział w Politechnice Lwowskiej. W roku 1914 Szkoła Politechniczna we Lwowie (po dalszych zmianach organizacyjnych) posiadała pięć wydziałów: Inżynierii Lądowej, Inżynierii Wodnej, Budownictwa Lądowego (czyli Architektury), Budowy Maszyn i Chemii Technicznej. Już w roku 1905 Szkoła Politechniczna we Lwowie wysunęła się na drugie miejsce (po Politechnice Wiedeńskiej) wśród politechnik cesarstwa.

    Kraków (łac. Cracovia, niem. Krakau) – miasto na prawach powiatu w południowej Polsce, siedziba władz województwa małopolskiego, drugie w kraju pod względem liczby mieszkańców i pod względem powierzchni.Julian Antoni Dunajewski (ur. 4 czerwca 1821 w Stanisławowie, zm. 9 listopada 1907 w Krakowie) – ekonomista polski, profesor i rektor Uniwersytetu Jagiellońskiego, działacz państwowy.

    Szkoła Politechniczna we Lwowie w roku 1914 posiadała 30 muzeów, 11 laboratoriów, obserwatorium astronomiczne (mieściło się w nadbudówce na najwyższym piętrze głównego budynku; spalone i zniszczone przez okupantów niemieckich w 1941) i trzy stacje doświadczalne. Biblioteka Główna gromadziła około 20 tys. tomów i prenumerowała ponad 200 czasopism.

    Seweryn Widt (ur. w 1862 w Samborze, zm. 14 marca 1912 w Davos) – polski inżynier geodeta, rektor i profesor zwyczajny Politechniki Lwowskiej.Ferdinand Foch (IPA: /fɔʃ/; ur. 2 października 1851 w Tarbes, zm. 20 marca 1929 w Paryżu) – francuski dowódca i teoretyk wojskowy, dowódca wyższych związków taktycznych armii francuskiej, marszałek Francji (1918), Field Marshal Wielkiej Brytanii (1919) i Marszałek Polski (1923), szef Sztabu Generalnego, przewodniczący Rady Wojennej Sprzymierzonych, naczelny wódz Sił Sprzymierzonych.

    W roku 1904 znacznie powiększono budynek główny przez dobudowanie dwóch skrzydeł, a w roku 1911 rozbudowano (o drugie piętro) budynek chemii i wreszcie w roku 1912 postanowiono budowę Laboratorium Maszynowego.

    Po wybuchu I wojny światowej w roku akademickim 1914/15 Szkoła Politechniczna była nieczynna. Główny budynek zamieniono na szpital. Mimo niesprzyjających warunków (wielu profesorów docentów pozostawało na uchodźstwie) Szkoła Politechniczna we Lwowie w roku akademickim 1915/16 starała się funkcjonować normalnie. Wznowiono wykłady (dla około 130 studentów), poprawiano projekty i zdawano egzaminy. Dzięki łączności z Ministerstwem Oświaty w Wiedniu załatwiano sprawy personalne. W roku 1915 m.in. profesorem nadzwyczajnym i kierownikiem Katedry Maszynoznawstwa został Ludwik Tadeusz Ebermann, światowej sławy konstruktor silników Diesla (pod którego kierownictwem w zakładach Man w Augsburgu kilkaset silników do łodzi podwodnych). W następnym roku akademickim (1916/17) w SP studiowało 198 studentów, w roku 1917/18 już 670, a na nowy rok 1918/19 zapisało się prawie tysiąc studentów. W ciągu 40 lat (1888-1918) Szkoła Politechniczna we Lwowie wydała 2013 dyplomów.

    Szkoła Akademiczno-Górnicza w Kielcach powstała w 1816 roku z inicjatywy Stanisława Staszica. Uchodzi za pierwszą polską wyższą uczelnię techniczną. Mieściła się w północnym skrzydle pałacu Biskupów Krakowskich.Wawrzyniec Żmurko (ur. 10 lipca 1824 w Jaworowie k. Lwowa, zm. 3 kwietnia 1889 we Lwowie) – polski matematyk, profesor Uniwersytetu Lwowskiego i Politechniki Lwowskiej, wynalazca konograficznych przyrządów geometrycznych, uważany za prekursora słynnej lwowskiej szkoły matematycznej.

    Kalendarium[]

    7 października 1877 Odbyła się pierwsza na terenie Austro-Węgier rozmowa telefoniczna z auli gmachu głównego z pomieszczeniem chemii technicznej. 15 listopada 1877 Inauguracja działalności nowego rektora – prof. Juliana Zachariewicza. 13 września 1880 Szkołę Politechniczną odwiedził cesarz Franciszek Józef I. Cesarz zamówił u Jana Matejki 11 obrazów, które pokazywałyby postęp techniczny ludzkości. Obrazy te dekorują Aulę. 1884 Sytuacja Uczelni na tle innych politechnik austriackiej części państwa, czyli Cislitawii. W tabelce przedstawiono liczby studiujących w roku 1884. 1894 Jubileusz 50-lecia Szkoły Politechnicznej – z tej okazji profesor W. Zajączkowski wydał książkę „Cesarsko-królewska Szkoła Politechniczna we Lwowie. Zarys historyczny osiągnięć...” 13 lutego 1894 Przyjęto statut Szkoły Politechnicznej. 1905 Pod względem liczby słuchaczy lwowska Szkoła Politechniczna zajmuje drugie miejsce po Politechnice Wiedeńskiej. 1 listopada 1918 W obronie Lwowa i Wschodniej Galicji odznaczyli się „technicy” – jak nazywano studentów Politechniki Lwowskiej, jak też samodzielni i pomocniczy pracownicy Uczelni. Profesor Kazimierz Bartel organizował wojska kolejowe, ważne dla utrzymywania łączności z Przemyślem i resztą państwa. Komendantem technicznym głównego dworca był asystent Michał Orkisz. Warsztaty lotnicze na Lewandówce zorganizował doc. Władysław Rubczyński, dzięki czemu udało się naprawić kilka samolotów i złożyć z nich eskadrę do udziału w walkach i łączności z Krakowem i Warszawą; współdziałali z Rubczyńskim inż. N. Lewicki i doc. Władysław Kohman-Floriański, studenci Roman Karatnicki, Jerzy Ślebodziński, N. Staniszewski i Tadeusz Wiśniewski. Oddział łączności iskrowej (radiostacja przy ul. Chocimskiej) prowadził późniejszy profesor Tadeusz Malarski, oddział elektrotechniczny Na Błonie doc. Wacław Gunther, oddział magazynowy Na Błonie prof. Stanisław Anczyc, oddział rusznikarski, artyleryjski i samochodowy doc. Aleksander Lutze-Birk. Sekcją robót saperskich dowodził inż. Marian Żerebecki, warsztatami saperskimi dr Edward Sucharda, zastępcą komendanta sekcji mobilizacyjnej był doc. Stefan Bryła, oficerem łączności z odsieczą inż. Fryderyk Staub (potem docent, podczas II wojny w AK). Delegatem do Polskiego Komitetu Narodowego we Lwowie był późniejszy profesor i rektor Antoni Wereszczyński.
    Lista czynnych w obronie Lwowa ze społeczności Uczelni obejmuje ponad 300 nazwisk. Trzeba było jeszcze prawie pięciu miesięcy oblężenia, z groźnymi atakami na miasto, by odsunąć bezpośrednie zagrożenie i dalszych walk, gdy pomoc błękitnej armii gen. Józefa Hallera z Francji i innych formacji zepchnęła w lipcu 1919 wojska ukraińskie za Zbrucz. Zawieszenie broni z 1 września 1919 pozwoliło na zwolnienie z wojska studentów wyższych uczelni. Z trudem otwarto rok akademicki na Politechnice 1919/20; na 1500 studentów 30% stanowili wojskowi, zwolnieni na cztery miesiące. Skromna inauguracja w wolnej Ojczyźnie odbyła się 16 października 1919. 8 listopada 1919 Przyłączenie do Szkoły Politechnicznej Akademii Rolniczej w Dublanach. Utworzenie na bazie tych dwóch szkół wydziału rolniczo-leśnego Wyższej szkoły Leśnictwa we Lwowie. 28 czerwca 1920 Przyjęcie nowego statutu i zmiana nazwy Szkoły Technicznej na Politechnikę Lwowską. 19 listopada 1922 Politechnika Lwowska otrzymała Krzyż Obrony Lwowa, wmurowany we fronton uczelni. 11 maja 1923 odbyła się w auli uroczystość nadania doktoratu honoris causa marszałkowi Francji i głównodowodzącemu wojsk alianckich I wojny, Ferdynandowi Fochowi. Wydarzeniu temu nadano szczególnie uroczysty charakter; całe grono wystąpiło we frakach, u wrót Uczelni witali Focha rektor Julian Fabiański i prorektor Maksymilian Tytus Huber; oni też w auli wygłosili odpowiednie przemówienia. W imieniu młodzieży przemawiał, w mundurze kapitana Wojska Polskiego, były prezes Bratniej Pomocy, Jan Nawrocki. Kiedy marszałek opuszczał gmach, rozentuzjazmowana młodzież studencka wyprzęgła konie i pociągnęła karetę przy pomocy lin ulicami Sapiehy i Kopernika, wśród wiwatujących gęstych szpalerów ludności do ratusza. 22 listopada 1925 Przed Gmachem Głównym od strony ul. Zachariewicza odsłonięto pomnik Orląt Lwowskich. Wykonanie tablicy i pomnika sfinansowali profesorowie Politechniki i rektorat.
    Dla poległych w obronie Lwowa i zmarłych później jej uczestników urządzono w części Cmentarza Łyczakowskiego Cmentarz Obrońców Lwowa, który zaprojektował asystent architektury Rudolf Indruch. Tablica i pomnik już dziś nie istnieją. Cmentarz został zdewastowany w 1976 roku. 1934 Zakończono budowę biblioteki na ulicy Profesorskiej 1. 1935 Jako pierwsze w Polsce, rady wydziałów inżynieryjnego i mechanicznego podjęły 8 grudnia 1935 uchwały o wprowadzeniu getta ławkowego. 1936 Miasto ofiarowało Uczelni 8 ha ziemi na rozbudowę zespołu gmachów Wydziału Mechanicznego przy ul. Stryjskiej, 7,2 ha zaś na zespół gmachów Wydziału Chemicznego między ulicami Potockiego, Czwartaków i Pod Stoczkiem. 11 listopada 1936 Prezydent Ignacy Mościcki przyznał Uczelni Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski „za działalność naukową i wybitny udział w walce o zjednoczenie Ziem Polskich w latach 1918-1920”. Uroczystość dekoracji orderem odbyła się na Zamku Królewskim w Warszawie 15 lutego 1937. 1939 Maj 1939: W ostatnim roku istnienia II RP w maju 1939 rektorem PL został wybrany Edward Sucharda, który nie przyjął tej funkcji i wybrany został Antoni Wereszczyński. Lipiec 1939: Został wybrany skład senatu PL, stanowiący ostatnie władze polskiej uczelni przed wojną; w tym rektor prof. Antoni Wereszczyński, prorektor prof. Antoni Łomnicki oraz dziekani wydziałów: Inżynierii Lądowej i Wodnej – prof. Romuald Rosłoński, Architektonicznego – prof. Emil Łazoryk, Mechanicznego – prof. Włodzimierz Burzyński, Chemicznego – prof. Marian Kamieński, Rolniczo-Lasowego – prof. Stanisław Hubicki. Październik 1939 (pierwsza okupacja sowiecka): Politechnika Lwowska została przekształcona w Lwowski Instytut Politechniczny. Maj 1941 pożar w gmachu głównym Politechniki Lwowskiej; duże straty w cennym wyposażeniu Noc z 3 na 4 lipca 1941 Na Wzgórzach Wuleckich okupanci niemieccy rozstrzelali grupę 25 polskich profesorów Uniwersytetu, Politechniki, Akademii Handlu Zagranicznego i Akademii Medycyny Weterynaryjnej.
    Z ponad 40 osób wtedy zgładzonych 13 związanych było z Politechniką lub zawodem technicznym: Włodzimierz Krukowski – kierownik Katedry Pomiarów Elektrycznych, Antoni Łomnicki – kierownik II Katedry Matematyki, Stanisław Pilat – kierownik Katedry Technologii Nafty i Gazów Ziemnych, Włodzimierz Stożek – kierownik I Katedry Matematyki, Kazimierz Vetulani – kierownik Katedry Mechaniki Teoretycznej, Kasper Weigel – kierownik I Katedry Miernictwa, Roman Witkiewicz – kierownik Katedry Pomiarów Maszyn, inżynier elektryk Andrzej Progulski – asystent Katedry Pomiarów Elektrycznych, inż. Eustachy Stożek – inżynier chemik i asystent Politechniki, Adam Ruff, student chemii Emanuel Stożek, studenci rolnictwa Bronisław i Zygmunt Longchamps de Berier. Wszyscy zostali pogrzebani na miejscu zbrodni, ale 8 października 1943 ekshumowani i wywiezieni do lasu Krzywczyckiego, gdzie zwłoki oblano benzyną, spalono a popioły rozsypano. W nieco późniejszym okresie (26 lipca) został zamordowany przez Niemców Kazimierz Bartel – rektor Politechniki Lwowskiej, poseł na Sejm, pierwszy premier Polski po przewrocie majowym, premier pięciu rządów Rzeczypospolitej.
     Osobny artykuł: Mord profesorów lwowskich.
    26 lipca 1941 W więzieniu Gestapo został zamordowany profesor geometrii wykreślnej, kilkakrotny premier rządu RP Kazimierz Bartel. W końcu roku akademickiego 1940/1941 na uczelni zdecydowaną większość kadry profesorskiej stanowili nadal Polacy (w tym 66 profesorów). Wiosna 1942 – wiosna 1944 W pomieszczeniach Politechniki Lwowskiej prowadzono prawie normalne wykłady i ćwiczenia dla elektrotechników, mechaników, budowniczych dróg i mostów, chemików, rolników, w języku głównie polskim przez przedwojennych profesorów Politechniki Lwowskiej, podobnie jak do lata roku 1941, ale (ze względów na politykę hitlerowską, która nie pozwalała na wyższe studia dla ludności polskiej) były one nazywane zawodowymi kursami technicznymi („Technische Fachkurse”). Po wojnie, studia te były zaliczone jako normalne przez Politechnikę Śląską w Gliwicach i przez inne Politechniki na terenie Polski. 22 lipca 1944 Dowództwo Armii Krajowej w ramach akcji „Burza” przystąpiło do walki zbrojnej o miasto, wiążąc siły niemieckie. Gmachy Politechniki zostały zajęte 24 lipca 1944 przez kompanię Kedywu dowodzoną przez kpt. Piotra Szewczyka, cichociemnego. Na frontonie Uczelni wywieszono polską flagę, na bramie wystawiono posterunek, w gmachu, korzystając z pozostawionego sprzętu szpitala niemieckiego, zorganizowano szpital AK kierowany przez lekarkę Stanisławę Domosławską. Całe miasto pokryło się biało-czerwonymi flagami. Radość była krótka, za jednostkami frontowymi wkroczyły niemal zaraz oddziały NKWD, na dawne stanowiska wracali sowieccy kierownicy biur i urzędów, dowództwo AK zostało podstępnie aresztowane i internowane. 1945-1946 Jeszcze w kwietniu 1945 na Politechnice Lwowskiej zatrudnionych było aż 204 Polaków (na 272 pracowników). Exodus większości polskich naukowców do Gliwic, Bytomia, Gdańska, Wrocławia, Krakowa, Poznania.
    We Lwowie pozostali z rodzinami m.in. następujący profesorowie tej uczelni: Witold Aulich, Adam Kuryłło, Jan Bagieński, Wilhelm Mozer, Gabriel Sokolnicki i wykładowcy Adam Maksymowicz, Tadeusz Szubert, Marian Nikodemowicz. Cały dotychczasowy majątek Uczelni nie został zwrócony państwu polskiemu i pozostał we Lwowie, stanowiąc podstawę działalności Lwowskiego Instytutu Politechnicznego, Szacuje się, że przedwojenna kadra naukowa Politechniki Lwowskiej utraciła ze swojego pierwotnego stanu aż 34,4% profesorów, co stanowiło 24 zamordowanych profesorów. 1945 Lwowski Instytut Politechniczny
    Utworzono wydział geodezyjny. 1952 Utworzono Wydział Radiotechniczny. 1962 Utworzono wydziały: Automatyki, Elektromechaniczny, Mechaniczny-technologiczny. 1966 Utworzono Wydział Inżynieryjno-ekonomiczny. 1967 Utworzono Wydział Technologii Tworzyw Organicznych. 1970 Wybudowano drugi budynek biblioteki. 1971 Utworzono Wydział Technologii Cieplnej. 1992 Utworzono Wydział Technik Komputerowych i Technologii Informacyjnej.
    Utworzono Instytut Humanistyczny na bazie 5 katedr:
  • Historii Ukrainy, nauki i techniki
  • Języka ukraińskiego
  • Politologii
  • Filozofii
  • Języków obcych (angielskiego, niemieckiego, francuskiego, hiszpańskiego, włoskiego, rosyjskiego i japońskiego).
  • 1993 Utworzono Wydział Matematyki Stosowanej. W czerwcu Instytut Politechniczny otrzymuje status uniwersytetu i nazwę Uniwersytet Państwowy Politechnika Lwowska. 2000 We wrześniu Politechnika Lwowska otrzymuje status Uniwersytetu Narodowego.
    Arkadiusz Musierowicz (ur. 12 stycznia 1894 w Zgierzu, zm. 24 kwietnia 1966) – polski chemik rolny, gleboznawca, absolwent Akademii Rolniczej w Dublanach od 1936 r. profesor Politechniki Lwowskiej, w latach 1945-1964 profesor SGGW, członek PAN.Franciszek Józef I, niem. Franz Joseph I, węg. I. Ferenc József (ur. 18 sierpnia 1830 w pałacu Schönbrunn koło Wiednia, zm. 21 listopada 1916 tamże) – przedstawiciel domu habsbursko-lotaryńskiego, od 1848 cesarz Austrii i apostolski król Węgier (koronowany w 1867).


    Podstrony: 1 [2] [3] [4]



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Wiesław Zenon Stępniewski (ur. 4 stycznia 1909 w Kamieńcu Podolskim, zm. 9 grudnia 1998 w Stanach Zjednoczonych) – polski konstruktor lotniczy.
    Na mapach: 49°45′41″N 20°39′47″E/49,761389 20,663056 Elektrownia Rożnów to zbudowana w latach 1935-1941 zapora i elektrownia wodna na Dunajcu w miejscowości Rożnów.
    Karol Pomianowski - (ur. 29 września 1874 we Lwowie, zm. 2 lipca 1948 w Rabce) - polski profesor hydrotechniki, inicjator budowy zapory na Dunajcu w Rożnowie.
    Bolesław Ostoja Miklaszewski - (ur. 9 maja 1871 w Osieści k. Radomia, zm. 1 września 1941 w Warszawie) – chemik, ekonomista. Polski działacz polityczny i społeczny. Minister w rządach II Rzeczypospolitej. Współtwórca i rektor Wyższej Szkoły Handlowej w Warszawie. Senator Rzeczypospolitej Polskiej IV i V kadencji.
    Karol Malsburg (ur. 31 lipca 1856 w Czernichówce, zm. 31 grudnia 1942 we Lwowie) – polski zootechnik, doktor agronomii, profesor hodowli zwierząt użytkowych.
    Polski Komitet Narodowy we Lwowie − polska organizacja polityczna działająca we Lwowie w czasie obrony Lwowa w listopadzie 1918 roku.
    Akcja „Burza” we Lwowie, powstanie lwowskie – akcja wojskowa zorganizowana i podjęta 22 lipca 1944 we Lwowie przez oddziały zbrojne Armii Krajowej przeciw wojskom niemieckim.

    Reklama