• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Polish Institute of Arts and Sciences of America

    Przeczytaj także...
    Bolesław Łaszewski (ur. 22 listopada 1912 w Górze Ropczyckiej, koło Sędziszowa Małopolskiego, zm. 29 marca 2013 w Nowym Jorku) – amerykański działacz polonijny.Oskar Halecki (ur. 26 maja 1891 w Wiedniu, zm. 17 września 1973 w White Plains koło Nowego Jorku) – historyk polski, mediewista - bizantynolog, profesor Uniwersytetu Warszawskiego i uczelni zagranicznych, członek PAU, działacz emigracyjny, kawaler Wielkiego Krzyża Łaski i Dewocji kawalerów maltańskich od 1955 roku.
    Manhattan – najmniejsza, a zarazem najgęściej zaludniona dzielnica (ang. borough) Nowego Jorku, położona na wyspie o tej samej nazwie. Ponadto hrabstwo (ang. county) w stanie Nowy Jork, w którego skład poza samą wyspą Manhattan wchodzi kilka mniejszych wysepek: Roosevelt Island, Randall’s Island, Wards Island, Governors Island, Liberty Island, Ellis Island, Mill Rock oraz U Thant Island. Do hrabstwa należy również Marble Hill, jedyna część położona bezpośrednio na stałym lądzie.

    Polish Institute of Arts and Sciences of America - PIASA (Polski Instytut Nauk i Sztuk, Polski Instytut Naukowy w Ameryce) – polonijna instytucja naukowa i dydaktyczna o charakterze organizacji non-profit, mająca siedzibę w Nowym Jorku na Manhattanie.

    Henryk Bronisław Arctowski (ur. 15 lipca 1871 w Warszawie jako Henryk Artzt, zm. 21 lutego 1958 w Waszyngtonie) – polski geograf, geofizyk, geolog, meteorolog, glacjolog i podróżnik, związany z badaniami krajów polarnych.Roald Hoffmann (Roald Safran, przybrał nazwisko ojczyma) (ur. 18 lipca 1937 w Złoczowie) – chemik amerykański, pochodzenia żydowskiego.

    Historia[]

    Instytut powstał podczas II wojny światowej, w 1942. Jego założycielami byli znani polscy naukowcy, m.in. antropolog Bronisław Malinowski, historycy Oskar Halecki i Jan Kucharzewski, papirolog Rafał Taubenschlag, geograf i podróżnik Henryk Arctowski i poeta Jan Lechoń. Działalność instytutu miała być kontynuacją Polskiej Akademii Umiejętności w Krakowie, która po rozpoczęciu niemieckiej okupacji została zlikwidowana. Instytut był w latach 1942-1945 subwencjonowany przez Rząd RP na uchodźstwie, co było podstawą finansową jego działalności. Po wycofaniu w lipcu 1945 międzynarodowego uznania dla Rządu RP na uchodźstwie w konsekwencji ustaleń konferencji jałtańskiej Instytut odmówił podporządkowania się rządowi w Warszawie i domagał się wolności badań w ramach PAU. W konsekwencji członkowie Instytutu zostali w 1949 wykluczeni z działającej w Krakowie Polskiej Akademii Umiejętności. Po zakończeniu monopartyjnych rządów komunistycznych w Polsce w 1989 podjęto współpracę z odnowioną w Krakowie PAU.

    Tadeusz V. Gromada (Thaddeus Vladimir Gromada) (ur. 1929 w Passaic w stanie New Jersey) - polsko-amerykański historyk i działacz polonijny. Urodzony w rodzinie polskich emigrantów z Podhala. Ukończył studia historyczne - doktorat u Oskara Haleckiego i Casimira Cecysa w Fordham University w Nowym Jorku w specjalności historii Europy Środkowo-Wschodniej w 1966 - The Slovak Question in Polish Foreign Policy (1934-1939). Jest historykiem dziejów najnowszych i emigracji polskiej. Od 1961 roku członek Polskiego Instytutu Naukowego w Nowym Jorku (PIASA). W latach 1971-1988 sekretarz generalny, od 1991 roku dyrektor wykonawczy PIASA a od w latach 2008-2011 prezes. Jednocześnie aż do przejścia na emeryturę wykładał historię na New Jersey City University. Był wiceprzewodniczącym Fundacji Kościuszkowskiej, przewodniczącym Polsko-Amerykańskiego Stowarzyszenia Historycznego (PAHA) oraz honorowym członkiem Związku Podhalan. Założył i współredagował kwartalnik dwujęzyczny folklorystyczny "Tatra Eagle" (Orzeł Tatrzański). Zajmuje się: stosunkami polsko - słowackimi XX wieku, polską polityką zagraniczną, dziejami polskiej emigracji.Bronisław Kasper Malinowski (ur. 7 kwietnia 1884 w Krakowie, zm. 16 maja 1942 w New Haven) – polski antropolog społeczny i ekonomiczny, podróżnik, a także etnolog, religioznawca i socjolog.

    Instytut stawia sobie za cel informowanie amerykańskiego społeczeństwa o Polsce i jej dziedzictwie kulturowym, jak również wzmacnianie polsko-amerykańskich relacji.

    Na liście członków Instytutu znajduje (lub znajdowało) się ok. 1.500 nazwisk, w tym: Zbigniew Brzeziński, Stanisław Skrowaczewski, Aleksander Wolszczan, Hilary Koprowski, Michael Novak, oraz nobliści - Roald Hoffmann, Czesław Miłosz i Frank Wilczek.

    PIASA utrzymuje polską bibliotekę oraz archiwa, wydaje też kwartalnik naukowy pt "The Polish Review".

    Dolar amerykański (oficjalna nazwa – United States dollar, międzynarodowy skrót – USD) – oficjalna waluta Stanów Zjednoczonych, Portoryko, Mikronezji, Marianów Północnych, Palau, Wysp Marshalla, Panamy, Ekwadoru (od 2000), Salwadoru (od 2001), Timoru Wschodniego, Zimbabwe (od 2009) oraz Bonaire, Saby i Sint Eustatius od 2011 roku. Jeden dolar amerykański dzieli się na sto centów amerykańskich. Często zapisuje się go za pomocą symbolu $.Hilary Koprowski (ur. 5 grudnia 1916 w Warszawie, zm. 11 kwietnia 2013 w Filadelfii) – polski lekarz, wirusolog i immunolog, od 1944 w USA; członek Polskiej Akademii Nauk, profesor nadzwyczajny na Thomas Jefferson University.

    Prezesi PIASA[]

  • 1942 Bronisław Malinowski
  • 1942–1952 Jan Kucharzewski
  • 1952–1964 Oskar Halecki
  • 1964–1965 Zygmunt Nagórski
  • 1965–1974 Stanisław Mrozowski
  • 1974–1987 John A. Gronouski
  • 1988–1999 Feliks Gross
  • 1999–2008 Piotr Wandycz
  • 2008–2011 Tadeusz V. Gromada
  • od 2011 Mieczysław Biskupski
  • Dyrektorzy wykonawczy[]

  • 1942–1952 Oskar Halecki
  • 1952–1955 Zygmunt Nagórski
  • 1955–1961 Stanisław Strzetelski
  • 1961–1962 Zygmunt Nagórski
  • 1962–1965 Jan Wszelaki
  • 1966–1969 Damian Stanisław Wandycz
  • 1969-1973 Jan Librach
  • 1973–1975 Eugene Kleban
  • 1975–1988 Feliks Gross
  • 1989–1990 Bolesław Łaszewski
  • 1991-2011 Tadeusz V. Gromada
  • Sekretarze generalni[]

  • 1957-1964 Zygmunt Nagórski
  • 1965 Damian Stanisław Wandycz
  • 1966-1970 Ludwik Krzyżanowski
  • 1971-1990 Tadeusz V. Gromada
  • Bibliografia[]

  • Elżbieta Kieszczyńska: Dom polskiej nauki i tradycji, kwart. Twój Dom, nr 9 Zima 2007, [w:] [1]
  • Damian Stanisław Wandycz, Polski Instytut Naukowy w Ameryce. W trzydziestą rocznicę 1942-1972, Nowy Jork: Polski Instytut Naukowy 1974.
  • Przypisy

    1. 106 000 USD od maja 1942 do lipca 1945.

    Linki zewnętrzne[]

  • historia Instytutu (1942-2005) (ang.)
  • Rząd Rzeczypospolitej Polskiej na uchodźstwie – rząd Rzeczypospolitej Polskiej w latach 1939-1990 będący legalną kontynuacją władz II RP, zmuszonych opuścić Polskę po agresji III Rzeszy i ZSRR na Polskę we wrześniu 1939 i okupacji całego terytorium Polski przez agresorów. Siedzibą rządu był Paryż, później Angers (na zasadzie eksterytorialności), a od końca czerwca 1940 (kapitulacji Francji) – Londyn. Władze RP na uchodźstwie zakończyły działanie po wyborze i zaprzysiężeniu Lecha Wałęsy na prezydenta Polski i przekazaniu mu insygniów prezydenckich przez prezydenta RP Ryszarda Kaczorowskiego.Jan Kucharzewski (ur. 27 maja 1876 w Wysokiem Mazowieckiem, zm. 4 lipca 1952 w Nowym Jorku) – polski historyk, prawnik, polityk, premier (1917–1918).



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Zygmunt Witold Nagórski (ur. 27 września 1912 w Warszawie, zm. 26 czerwca 2011 w Waszyngtonie) – polski i amerykański prawnik i działacz społeczny.
    Konferencja jałtańska (od 4 do 11 lutego 1945), zwana także krymską – spotkanie przywódców koalicji antyhitlerowskiej (tzw. Wielkiej Trójki): przywódca ZSRR Józef Stalin, premier Wielkiej Brytanii Winston Churchill oraz prezydent USA Franklin Delano Roosevelt. Była to jedna z konferencji wielkiej trójki, miała miejsce po konferencji teherańskiej (listopad-grudzień 1943) a przed konferencją poczdamską (lipiec-sierpień 1945). Wielka trójka odbyła wiele konferencji, jednak na konferencjach teherańskiej, jałtańskiej oraz poczdamskiej zapadły decyzje najwyższej wagi.
    The Polish Review – amerykański kwartalnik naukowy, ukazujący się w Nowym Jorku od 1956. Wydawcą jest Polish Institute of Arts and Sciences of America (PIASA).
    Czesław Miłosz (ur. 30 czerwca 1911 w Szetejniach, zm. 14 sierpnia 2004 w Krakowie) – polski prawnik i dyplomata, poeta, prozaik, eseista, historyk literatury, tłumacz; w latach 1951–1989 na emigracji, do 1960 we Francji, następnie w Stanach Zjednoczonych; w Polsce do 1980 obłożony cenzurą; laureat Neustadt International Prize for Literature (1978) i Nagrody Nobla w dziedzinie literatury (1980); profesor Uniwersytetu Kalifornijskiego w Berkeley i Uniwersytetu Harvarda; w 1993 powrócił do kraju, członek Polskiej Akademii Umiejętności, Stowarzyszenia Pisarzy Polskich, kawaler Orderu Orła Białego, wyróżniony tytułem Sprawiedliwy wśród Narodów Świata; pochowany w Krypcie Zasłużonych na Skałce; brat Andrzeja Miłosza.
    Nowy Jork (ang. City of New York, również New York, New York City) – najludniejsze miasto w Stanach Zjednoczonych, a zarazem centrum jednej z najludniejszych aglomeracji na świecie. Nowy Jork wywiera znaczący wpływ na światowy biznes, finanse, media, sztukę, modę, badania naukowe, technologię, edukację oraz rozrywkę. Będąc między innymi siedzibą Organizacji Narodów Zjednoczonych, stanowi ważne centrum spraw międzynarodowych i jest powszechnie uważany za kulturalną stolicę świata.
    John Austin Gronouski (ur. 26 października 1919 w Dunbarze, zm. 7 stycznia 1996 w Green Bay) – amerykański urzędnik państwowy wyższego szczebla i dyplomata (ambasador USA w Polsce) polskiego pochodzenia.
    Zbigniew Kazimierz Brzeziński (ur. 28 marca 1928 w Warszawie) – amerykański politolog polskiego pochodzenia, sowietolog, geostrateg, w latach 1977–1981 doradca prezydenta Cartera ds. bezpieczeństwa narodowego USA. Kawaler Orderu Orła Białego.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.114 sek.