• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Polis



    Podstrony: [1] 2 [3] [4]
    Przeczytaj także...
    Demokracja – ustrój polityczny i forma sprawowania władzy, w których źródło władzy stanowi wola większości obywateli (sprawują oni rządy bezpośrednio lub za pośrednictwem przedstawicieli).Okres archaiczny w historii starożytnej Grecji mieści się między tzw. "wiekami ciemnymi" cywilizacji greckiej a jej okresem klasycznym, obejmując przedział czasu od VIII wieku p.n.e. do wojen perskich (początek V wieku p.n.e.). W okresie archaicznym Grecy nawiązali szerszy kontakt z innymi cywilizacjami, stworzyli zręby nowych ustrojów politycznych, poznali alfabet, skolonizowali znaczną część wybrzeża Morza Śródziemnego. W okresie tym pojawiły się w Grecji zaczątki zachodniej nauki, filozofii i historiografii. Był to także okres wielkiego rozkwitu greckiej sztuki i literatury (szczególnie epiki Homera i Hezjoda oraz liryki).
    Kształtowanie się polis i formy rządów[ | edytuj kod]

    Kształtowanie się pojęcia polis było związane z powstawaniem i rozwojem miast po okresie wieków ciemnych. Data jego wyłonienia się (z pewnością był to długi proces) jest wciąż przedmiotem dyskusji, jednak większość badaczy zgadza się, że na bardziej rozwiniętych terenach Grecji mamy już z nim do czynienia w VIII wieku p.n.e. Niewiele wiadomo o charakterze polis u zarania okresu archaicznego. Duża rolę zapewne odgrywały fratrie, a największy wpływ na podejmowane decyzje mieli arystokraci. Społeczności przewodził król (zwany basileus) lub królowie, których władza była mocno ograniczona przez możnych. W rozwiniętej epoce archaicznej władza królewska zanikła w większości polis (wyjątkami były m.in. Sparta, Kyrene, Argos) i proces ten przebiegał raczej bez większych konfliktów. Dominującą formą rządów stała się oligarchia, później zastępowana niekiedy przez rządy tyranów (np. Periander w Koryncie, Pizystratydzi w Atenach), zdobywających władzę zwykle dzięki szerokiemu poparciu społecznemu. W V wieku p.n.e. coraz liczniejsze poleis rządzone były demokratycznie.

    Ethne – osiedle typu miejskiego w starożytności, występujące głównie na terenie Macedonii i Tesalii (choć nie tylko), będące pewnym odpowiednikiem greckiej polis. W odróżnieniu od niej, ethne cechowała ograniczona autonomia wewnętrzna realizowana pod nadzorem królewskiego komisarza, a typowym ustrojem miasta była oligarchia lub system arystokratyczny. Ethne nie stanowiła więc odrębnego organizmu politycznego, ale formę zarządzania miastami w niektórych rejonach świata greckiego. Dzięki temu starożytna Macedonia uniknęła rozdrobnienia politycznego cechującego starożytną Grecję.Persowie – starożytny lud pochodzenia irańskiego, współcześnie zaś naród zamieszkujący głównie obszar Iranu (dawniej znanego jako Persja).

    Przyczyny powstania polis[ | edytuj kod]

    Otwartą kwestią są przyczyny, które spowodowały powstanie w Grecji właśnie takiej formy ustroju politycznego. Wymienia się tutaj ukształtowanie geograficzne – liczne wyspy, półwyspy, łańcuchy górskie sprzyjały izolacji grup ludności. Jednak istnieją przykłady przeczące temu wyjaśnieniu – na równinnej Beocji powstało dwanaście niezależnych polis (choć przewodniczyły im najsilniejsze Teby), z kolei górzysta Attyka była jednym państwem. Innym czynnikiem mógł być długi okres braku poważnego zagrożenia zewnętrznego (do czasu pojawienia się w Azji Mniejszej Persów w połowie VI wieku p.n.e.), które zwykle prowadzi do konsolidacji politycznej. Niektórzy wskazują też na wpływ okresu migracji ludności po upadku kultury mykeńskiej.

    Sparta (gr. Σπάρτη Spártē, Λακεδαίμων Lakedaímōn, Lacedemon) – starożytne miasto oraz terytorium polis w południowej Grecji, na półwyspie Peloponez, główny ośrodek miejski Lakonii.Hegemonia – termin pochodzi z języka greckiego, w starożytnej Grecji oznaczał przywództwo jednego państwa nad innymi, które poddają się jego kierownictwu. Hegemonia była związana z rywalizacją dwóch najsilniejszych państw-miast: Aten (Związek Morski) i Sparty (Związek Peloponeski) oraz okresowo Teb (Związek Beocki). Współcześnie termin hegemonia oznacza również: zwierzchnictwo, przewodnictwo, przywództwo danego państwa nad innymi które je dobrowolnie uznają; lub przeważający wpływ, supremację, dominację jednego państwa nad innymi, prymat w polityce międzynarodowej uzyskane przy pomocy groźby lub użycia siły.


    Podstrony: [1] 2 [3] [4]



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Ewa Maria Wipszycka-Bravo (ur. 27 listopada 1933 w Warszawie) – historyk starożytności, profesor emeritus Uniwersytetu Warszawskiego.
    Agora (gr. ἀγορά, dosł. miejsce zgromadzeń) – główny plac, rynek w miastach starożytnej Grecji. Centrum wokół którego toczyło się życie polityczne, religijne, a czasami także handlowe.
    Język grecki, greka (starogr. dialekt attycki Ἑλληνικὴ γλῶττα, Hellenikè glõtta; nowogr. Ελληνική γλώσσα, Ellinikí glóssa lub Ελληνικά, Elliniká) – język indoeuropejski z grupy helleńskiej, w starożytności ważny język basenu Morza Śródziemnego. W cywilizacji Zachodu zaadaptowany obok łaciny jako język terminologii naukowej, wywarł wpływ na wszystkie współczesne języki europejskie, a także część pozaeuropejskich i starożytnych. Od X wieku p.n.e. zapisywany jest alfabetem greckim. Obecnie, jako język nowogrecki, pełni funkcję języka urzędowego w Grecji i Cyprze. Jest też jednym z języków oficjalnych Unii Europejskiej. Po grecku mówi współcześnie około 15 milionów ludzi. Język grecki jest jedynym językiem z helleńskich naturalnych, który nie wymarł.
    Gród, gard – prehistoryczna lub średniowieczna osada obronna oznaczająca domostwa, gospodarstwo lub wczesne miasto, anglosaska geard lub yeard – otoczona wałem, murem lub ostrokołem.
    Anatolia (tureckie Anadolu) – kraina, należąca do Turcji, na półwyspie Azja Mniejsza (którego jest synonimem), leżąca między Morzem Czarnym a Zatoką Aleksandretty.
    Wieki ciemne – okres w historii starożytnej Grecji, trwający od upadku kultury mykeńskiej (XII/XI wiek p.n.e.) do początku epoki archaicznej (IX/VIII wiek p.n.e.), podczas którego zaszły w świecie greckim zasadnicze zmiany, które zadecydowały o kształcie klasycznej cywilizacji greckiej. Określenie ciemne wiążę się z bardzo skromnym (w porównaniu z wcześniejszym i późniejszym okresem) zasobem źródeł archeologicznych (znajdowane zabytki pochodzą głównie z grobów) i całkowitym brakiem źródeł pisanych (zanikło mykeńskie pismo linearne B), a także występującym w tym okresie wyludnieniem, zubożeniem kultury materialnej i zanikiem kontaktów ze światem zewnętrznym. Po gwałtownym upadku cywilizacji mykeńskiej wiele jej ośrodków zostało opuszczonych. Wydaje się, że niektóre regiony jak np. Lakonia, Messenia czy część wysp zostały niemal całkowicie wyludnione. Sytuacja zaczęła się powoli poprawiać dopiero w ciągu X i IX wieku p.n.e.
    Virtual International Authority File (VIAF) – międzynarodowa kartoteka haseł wzorcowych. Jej celem jest ujednolicenie zapisu nazw osobowych (haseł), dlatego zbiera z bibliotek z całego świata – ich różne wersje i prezentuje je razem, pod jednym, unikatowym identyfikatorem numerycznym. Pozwala to obniżyć koszty i zwiększyć użyteczność danych gromadzonych przez biblioteki. Informacje po dopasowaniu i połączaniu są udostępniane online bibliotekom na całym świecie.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.032 sek.