• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Polis



    Podstrony: 1 [2] [3] [4]
    Przeczytaj także...
    Demokracja – ustrój polityczny i forma sprawowania władzy, w których źródło władzy stanowi wola większości obywateli (sprawują oni rządy bezpośrednio lub za pośrednictwem przedstawicieli).Okres archaiczny w historii starożytnej Grecji mieści się między tzw. "wiekami ciemnymi" cywilizacji greckiej a jej okresem klasycznym, obejmując przedział czasu od VIII wieku p.n.e. do wojen perskich (początek V wieku p.n.e.). W okresie archaicznym Grecy nawiązali szerszy kontakt z innymi cywilizacjami, stworzyli zręby nowych ustrojów politycznych, poznali alfabet, skolonizowali znaczną część wybrzeża Morza Śródziemnego. W okresie tym pojawiły się w Grecji zaczątki zachodniej nauki, filozofii i historiografii. Był to także okres wielkiego rozkwitu greckiej sztuki i literatury (szczególnie epiki Homera i Hezjoda oraz liryki).

    Polis (gr. πόλις l.mn. πόλεις poleis, pierwotnie „miejsce warowne”) – forma państwa w starożytnej Grecji. Słowo to przyjęło się tłumaczyć jako miasto-państwo, jest to jednak wybór niezbyt precyzyjny, gdyż sugeruje istnienie państwowego aparatu władzy oraz wskazuje na niewielki zajmowany obszar (miasto) jako cechę charakterystyczną. Tymczasem istotą polis (w formie dojrzałej występującej w epoce klasycznej) jest sposób sprawowania władzy – to niezależna wspólnota obywateli, którzy rządzą się sami, nie tworząc oderwanych od społeczeństwa struktur państwowych (brak jest reprezentacji politycznej). Wspólnota ta zamieszkiwała określony obszar (zwykle składający się z ośrodka miejskiego i okolicznych terenów wiejskich), połączona była językiem, pielęgnowanymi kultami religijnymi i wyznawanymi wartościami moralnymi.

    Ethne – osiedle typu miejskiego w starożytności, występujące głównie na terenie Macedonii i Tesalii (choć nie tylko), będące pewnym odpowiednikiem greckiej polis. W odróżnieniu od niej, ethne cechowała ograniczona autonomia wewnętrzna realizowana pod nadzorem królewskiego komisarza, a typowym ustrojem miasta była oligarchia lub system arystokratyczny. Ethne nie stanowiła więc odrębnego organizmu politycznego, ale formę zarządzania miastami w niektórych rejonach świata greckiego. Dzięki temu starożytna Macedonia uniknęła rozdrobnienia politycznego cechującego starożytną Grecję.Persowie – starożytny lud pochodzenia irańskiego, współcześnie zaś naród zamieszkujący głównie obszar Iranu (dawniej znanego jako Persja).

    Spis treści

  • 1 Formowanie się miast w starożytnej Grecji
  • 2 Kształtowanie się polis i formy rządów
  • 3 Przyczyny powstania polis
  • 4 Polis wobec innych poleis
  • 5 Zobacz też
  • 6 Przypisy
  • 7 Bibliografia
  • Formowanie się miast w starożytnej Grecji[]

    Początki epoki archaicznej to okres kiedy w świecie greckim kształtowały się miasta (z wieków ciemnych pochodzą ślady tylko niewielkich osad). Proces ten był zróżnicowany geograficznie, w niektórych regionach (centralny i północno-zachodni Peloponez, północna i zachodnia Grecja) ludność długo jeszcze żyła w strukturach prawdopodobnie o charakterze plemiennym, zwanych przez Greków ethne (ludy). Miasta powstały zwykle w miejscach o długiej tradycji osadniczej (sięgającej często czasów mykeńskich), najczęściej u podnóża warownego wzniesienia zapewniającego możliwość obrony w czasie ataku. Centralnym punktem była agora – plac służący zgromadzeniom i wymianie handlowej, nie tylko mieszkańcom miasta, ale i ludziom z okolicy. Przykładem takiego miasta z wczesnego okresu archaicznego jest dobrze przebadana archeologicznie stara Smyrna (w zachodniej Azji Mniejszej), która po zniszczeniu ok. 700 roku p.n.e. została odbudowana według powyższych założeń. Zabudowa nie musiała być zwarta, miasto mogło być otoczone palisadą, później murami. Z biegiem czasu postępowało zróżnicowanie ekonomiczne mieszkańców miast. Na określenie miasta Grecy używali zamiennie słów asty (pierwotne znaczenie: miejsce zamieszkania) lub polis (pierwotnie: miejsce ufortyfikowane, gród).

    Sparta (gr. Σπάρτη Spártē, Λακεδαίμων Lakedaímōn, Lacedemon) – starożytne miasto oraz terytorium polis w południowej Grecji, na półwyspie Peloponez, główny ośrodek miejski Lakonii.Hegemonia – termin pochodzi z języka greckiego, w starożytnej Grecji oznaczał przywództwo jednego państwa nad innymi, które poddają się jego kierownictwu. Hegemonia była związana z rywalizacją dwóch najsilniejszych państw-miast: Aten (Związek Morski) i Sparty (Związek Peloponeski) oraz okresowo Teb (Związek Beocki). Współcześnie termin hegemonia oznacza również: zwierzchnictwo, przewodnictwo, przywództwo danego państwa nad innymi które je dobrowolnie uznają; lub przeważający wpływ, supremację, dominację jednego państwa nad innymi, prymat w polityce międzynarodowej uzyskane przy pomocy groźby lub użycia siły.


    Podstrony: 1 [2] [3] [4]



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Ewa Maria Wipszycka-Bravo (ur. 27 listopada 1933 w Warszawie) – historyk starożytności, profesor emeritus Uniwersytetu Warszawskiego.
    Agora (gr. ἀγορά, dosł. miejsce zgromadzeń) – główny plac, rynek w miastach starożytnej Grecji. Centrum wokół którego toczyło się życie polityczne, religijne, a czasami także handlowe.
    Język grecki, greka (starogr. dialekt attycki Ἑλληνικὴ γλῶττα, Hellenikè glõtta; nowogr. Ελληνική γλώσσα, Ellinikí glóssa lub Ελληνικά, Elliniká) – język indoeuropejski z grupy helleńskiej, w starożytności ważny język basenu Morza Śródziemnego. W cywilizacji Zachodu zaadaptowany obok łaciny jako język terminologii naukowej, wywarł wpływ na wszystkie współczesne języki europejskie, a także część pozaeuropejskich i starożytnych. Od X wieku p.n.e. zapisywany jest alfabetem greckim. Obecnie, jako język nowogrecki, pełni funkcję języka urzędowego w Grecji i Cyprze. Jest też jednym z języków oficjalnych Unii Europejskiej. Po grecku mówi współcześnie około 15 milionów ludzi. Język grecki jest jedynym językiem z helleńskich naturalnych, który nie wymarł.
    Anatolia (tureckie Anadolu) – kraina, należąca do Turcji, na półwyspie Azja Mniejsza (którego jest synonimem), leżąca między Morzem Czarnym a Zatoką Aleksandretty.
    Wieki ciemne – okres w historii starożytnej Grecji, trwający od upadku kultury mykeńskiej (XII/XI wiek p.n.e.) do początku epoki archaicznej (IX/VIII wiek p.n.e.), podczas którego zaszły w świecie greckim zasadnicze zmiany, które zadecydowały o kształcie klasycznej cywilizacji greckiej. Określenie ciemne wiążę się z bardzo skromnym (w porównaniu z wcześniejszym i późniejszym okresem) zasobem źródeł archeologicznych (znajdowane zabytki pochodzą głównie z grobów) i całkowitym brakiem źródeł pisanych (zanikło mykeńskie pismo linearne B), a także występującym w tym okresie wyludnieniem, zubożeniem kultury materialnej i zanikiem kontaktów ze światem zewnętrznym. Po gwałtownym upadku cywilizacji mykeńskiej wiele jej ośrodków zostało opuszczonych. Wydaje się, że niektóre regiony jak np. Lakonia, Messenia czy część wysp zostały niemal całkowicie wyludnione. Sytuacja zaczęła się powoli poprawiać dopiero w ciągu X i IX wieku p.n.e.
    Pizystratydzi – ród rządzący Atenami (z krótkimi przerwami) w latach 561- 510 p.n.e. jako tyrani. Założycielem dynastii był Pizystrat, syn ateńskiego arystokraty Hippokratesa, po kądzieli kuzyn Solona. Po jego śmierci rządy przejęli jego synowie Hippiasz i Hipparch, którzy sprawowali władzę aż do czasu usunięcia tyranii w Atenach w 510.
    Korynt (nowogr.: Κόρινθος, Korinthos; łac.: Corinthus) – miasto portowe w środkowej Grecji, na półwyspie Peloponez, na Przesmyku Korynckim, stolica nomosu Koryntia i demosu Korynt. Liczba mieszkańców: 36 555 (2001). Ponadto od strony północnej Korynt graniczy z dużym kurortem Lutraki, liczącym ok. 16 520 stałych mieszkańców, przygotowanym na przyjęcie kilkakrotnie większej liczby odwiedzających i stanowiącym zaplecze rekreacyjne także dla samego Koryntu. Współczesny Korynt oddalony jest o kilka kilometrów od starożytnych ruin miasta – znajdują się one we wsi Stary Korynt, u stóp góry – twierdzy.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.043 sek.