• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Poliamidy

    Przeczytaj także...
    Reakcja syntezy (reakcja tworzenia) – reakcja chemiczna, w wyniku której z prostych substratów powstają bardziej złożone produkty.Atom – podstawowy składnik materii. Składa się z małego dodatnio naładowanego jądra o dużej gęstości i otaczającej go chmury elektronowej o ujemnym ładunku elektrycznym.
    BASF SE – Największe przedsiębiorstwo chemiczne na świecie z siedzibą w Niemczech. Nazwa BASF powstała jako skrót od Badische Anilin und Soda Fabrik. Te cztery litery są zarejestrowanym znakiem towarowym.

    Poliamidypolimery, zawierające wiązania amidowe −C(O)−NH− w swoich łańcuchach głównych.

    Wykazują bardzo silną tendencję do krystalizacji, dodatkowo wzmacnianą tworzeniem się wiązań wodorowych między atomem tlenu i azotu z dwóch różnych grup amidowych. Dzięki temu poliamidy są twardsze i trudniej topliwe niż poliestry, znacznie przewyższając pod tym względem polimery winylowe. Z poliamidów produkuje się przede wszystkim włókna zwane często nylonami i aramidami oraz tworzywa sztuczne o podwyższonej odporności mechanicznej (tworzywa konstrukcyjne) nadające się np. do produkcji kół zębatych.

    Nylon – handlowa nazwa poliamidów stworzonych przez firmę DuPont obecnie produkowanych przez firmę Invista, która jest częścią koncernu chemicznego Koch Industries. Są to syntetyczne polimery zawierające grupę amidową służące m.in. do wytwarzania włókien syntetycznych o bardzo dużej wytrzymałości na rozciąganie i łatwo dającego się barwić. Stosowany jest przede wszystkim do produkcji dzianin, tkanin, lin i żyłek a także, ze względu na doskonałe właściwości mechaniczne, do panewek łożysk, kół zębatych itp.Medycyna (łac. medicina „sztuka lekarska”) – nauka empiryczna (oparta na doświadczeniu) obejmująca całość wiedzy o zdrowiu i chorobach człowieka oraz sposobach ich zapobiegania, oraz ich leczenia. Medycyna weterynaryjna rozszerza zakres zainteresowań medycyny na stan zdrowia zwierząt. Za prekursora medycyny starożytnej uważa się Hipokratesa, a nowożytnej Paracelsusa. W czasach najnowszych wprowadza się zasady medycyny opartej na faktach.

    Poliamidy otrzymuje się w procesach polimeryzacji lub polikondensacji. Najstarszą metodą syntezy poliamidów jest polikondensacja kwasów dwukarboksylowych z diaminami:

    Synteza Poliamidu 66 z kwasu adypinowego i 1,6-heksylodiaminy

    użycie w tej reakcji kwasu adypinowego i 1,6-heksylodiaminy prowadzi do otrzymania poliamidu 66 - powszechnie wykorzystywanego do produkcji rajstop.

    Obecnie częściej stosowaną metodą syntezy poliamidów jest reakcja między chlorkami kwasowymi i diaminami:

    Polimeryzacja to reakcja, w wyniku której związki chemiczne o małej masie cząsteczkowej zwane monomerami lub mieszanina kilku takich związków reagują same ze sobą, aż do wyczerpania wolnych grup funkcyjnych, w wyniku czego powstają cząsteczki o wielokrotnie większej masie cząsteczkowej od substratów, tworząc polimer.Polimery winylowe to polimery otrzymywane w wyniku polimeryzacji winylowej z monomerów zawierających podwójne wiązania C=C, których łańcuchy główne składają się z atomów węgla powiązanych pojedynczymi wiązaniami -C-C-C-C-.
    Synteza Poliamidu 66 z chlorku kwasu adypinowego i 1,6-heksylodiaminy

    w wyniku której otrzymuje się większość pozostałych poliamidów, a także włókna oparte na poliamidach aromatycznych takie jak kevlar.

    Jeszcze inną metodą otrzymywania poliamidów, jest polimeryzacja z otwarciem pierścienia cyklicznych laktamów:

    Synteza Poliamidu 6 z kaprolaktamu

    w wyniku czego otrzymuje się np. polikaprolaktam czyli poliamid 6.

    Motoryzacja – całokształt spraw związanych z zastosowaniem pojazdów drogowych lub szynowych napędzanych silnikami spalinowymi (a także w ostatnich latach pojazdów napędzanych silnikami elektrycznymi i hybrydowymi). Potocznie przez motoryzację rozumie się motoryzację samochodową, związaną z zastosowaniem samochodów osobowych i ciężarowych, autobusów, ciągników, motocykli, motorowerów i skuterów. Eksploatacja tych pojazdów wymaga odpowiedniego rozmieszczenia warsztatów oraz stacji benzynowych.Diaminy, dwuaminy – związki organiczne zawierające w cząsteczce dokładnie dwie grupy aminowe (−NH2, >NH lub >N−) przyłączone do atomów węgla. Ponieważ trwałe są tylko dwuaminy, w których obie grupy aminowe znajdują się przy różnych atomach węgla, najprostszym wyizolowanym związkiem tego typu jest etylenodiamina (1,2-diaminoetan, H2N−CH2−CH2−NH2). Opisana natomiast jest metylenodimanina (diaminometan) w postaci dichlorowodorku, CH2(NH2)2·2HCl.

    Poliamidy są obecnie najważniejszym tworzywem konstrukcyjnym używanym w wielu branżach, m.in. w motoryzacji, przemyśle lotniczym, elektronicznym i elektrotechnicznym, a także odzieżowym oraz medycynie.

    Roczne zapotrzebowanie na poliamidy w Europie plasuje się na poziomie miliona ton. W Europie poliamidy produkują wszystkie czołowe koncerny chemiczne.

    Produkcja w Europie[]

    Najwięksi producenci poliamidu 6 w Europie:

    Kwas adypinowy (E355) – organiczny związek chemiczny zaliczany do kwasów dikarboksylowych. Otrzymuje się go poprzez utlenianie cykloheksanolu. Jest stosowany w syntezie poliamidów (np. nylonu).Kevlar (PPTA, poli(tereftalano-1,4-fenylodiamid) lub poli(p-fenylotereftalanoamid), -[-CO-C6H4-CO-NH-C6H4-NH-]n- ) − polimer z grupy poliamidów, a dokładniej aramidów, z którego przędzie się włókna sztuczne o wysokiej wytrzymałości na rozciąganie.
  • 1. BASF – 240 tys. ton rocznie
  • 2. Lanxess – 170 tys. ton rocznie
  • 3. Radici – 125 tys. ton rocznie
  • 4. Domo – 115 tys. ton rocznie
  • 5. Grupa Azoty (w zakładach w Tarnowie i Guben) – 100 tys. ton rocznie
  • Produkcja w Polsce[]

    W Polsce dominującym producentem poliamidu 6 jest Grupa Azoty, wytwarzająca obecnie w przybliżeniu 100 tys. ton rocznie, co stanowi ok. 10% europejskiego zapotrzebowania. W związku ze stale rosnącym popytem na tworzywa sztuczne, Grupa Azoty S.A. rozpoczęła budowę nowej wytwórni tworzywa w swoich zakładach w Tarnowie. Zakończenie inwestycji planowane jest na 2016 rok. Dzięki nowej instalacji, możliwości produkcyjne Grupy Azoty mają wzrosnąć do 170 tys. ton rocznie.

    Chlorki kwasowe – grupa związków chemicznych będących pochodnymi kwasów, w których grupa -OH zastąpiona została przez -Cl.Tworzywa sztuczne – materiały składające się z polimerów syntetycznych (wytworzonych sztucznie przez człowieka i niewystępujących w naturze) lub zmodyfikowanych polimerów naturalnych oraz dodatków modyfikujących takich jak np. napełniacze proszkowe lub włókniste, stabilizatory termiczne, stabilizatory promieniowania UV, uniepalniacze, środki antystatyczne, środki spieniające, barwniki itp. Termin „tworzywa sztuczne” funkcjonuje obok niepoprawnych często stosowanych żargonowych określeń takich jak np. plastik. Najbardziej poprawnym terminem obejmującym wszystkie materiały zawierające jako główny składnik polimer, bez rozróżniania, czy jest on pochodzenia sztucznego czy naturalnego, jest określenie „tworzywa polimerowe”.

    Przypisy

    1. Synteza i charakterystyka modyfikowanych poliamidów otrzymywanych z laktamów i polieteroamin. www.ichp.pl. [dostęp 2016-04-12].
    2. Poliamidy. agh.edu.pl. [dostęp 2016-04-12].
    3. Poliamid PA. www.ggtech.com.pl. [dostęp 2016-04-12].
    4. Synteza Poliamidu. [dostęp 2016-04-12].
    5. PA Poliamid PA66. www.tworzywa.org. [dostęp 2016-04-12].
    6. Poliamid PA. www.plastem.pl. [dostęp 2016-04-12].
    7. Rynek poliamidów odzyskuje siły. www.chemiaibiznes.com.pl. [dostęp 2016-04-12].
    8. An analysis of European plastics production, demand and waste data. www.plasticseurope.org. [dostęp 2016-04-12].
    9. Segment Tworzywa 2015. static.grupaazoty.com. [dostęp 2016-04-12].
    10. Alphalon™ (PA6). att.grupaazoty.com. [dostęp 2016-04-12].
    11. Polyamide Intermediates – World Market Overview. www.apic2015.com. [dostęp 2016-04-12].
    12. Grupa Azoty kosztem 320 mln zł buduje wytwórnię poliamidu 6. biznes.onet.pl. [dostęp 2016-04-12].
    13. Grupa Azoty: Nowa wytwórnia pozwoli zająć pozycję 2. producenta poliamidu w UE. wyborcza.biz. [dostęp 2016-04-12].
    Przemysł elektrotechniczny i elektroniczny − gałąź przemysłu elektromaszynowego wytwarzająca urządzenia elektroenergetyczne, elektroniczne i elektryczne.Koło zębate – element czynny przekładni zębatej oraz element innych mechanizmów takich jak sprzęgło zębate, pompa zębata i innych.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Przemysł lotniczy w Polsce – gałąź przemysłu produkująca części do samolotów, szybowców, śmigłowców i osprzęt lotniczy. W 2008 roku zrealizował przychody przekraczające miliard USD.
    Wiązanie amidowe (grupa amidowa, ugrupowanie amidowe), -C(=O)-N< to wiązanie chemiczne tworzące się w wyniku reakcji grupy karboksylowej a grupą aminową. W białkach wiązanie amidowe nazywane jest wiązaniem peptydowym.
    Zakłady Azotowe w Tarnowie-Mościcach S.A. – przedsiębiorstwo z branży chemicznej zlokalizowane w Mościcach, dzielnicy Tarnowa. W okresie II Rzeczypospolitej jedna z najnowocześniejszych fabryk w Europie.
    Polikondensacja – reakcja polimeryzacji, przebiegająca stopniowo i z wydzieleniem niskocząsteczkowego produktu ubocznego (np. wody, metanolu, glikolu). Obecnie od tego terminu stopniowo się odchodzi, stosując zamiast niego termin polimeryzacja stopniowa. Jest on jednak wciąż popularny w przemyśle.
    Kaprolaktam – organiczny związek chemiczny, laktam kwasu ε-aminokapronowego. Łatwo ulega polimeryzacji, jest monomerem stosowanym do produkcji poliamidów (rodzaj syntetycznych włókien).
    Lanxess (niem. Lanxess AG) - wiodący niemiecki producent tworzyw sztucznych w zakresie chemikaliów, polimerów i gumy. Firma została założona w roku 1863, i do listopada 2004 pozostawała (pod różnymi nazwami) spółką zależną Bayer AG. Lanxess jest jednym z największych światowych producentów produktów chemicznych. Od 31 stycznia 2005 firma notowana na giełdzie frankfurckiej pod symbolem LXS.ETR.
    Ciało krystaliczne – ciało stałe, w którym cząsteczki (kryształy molekularne), atomy (kryształy kowalencyjne) lub jony (kryształy jonowe) są ułożone w uporządkowany schemat powtarzający się we wszystkich trzech wymiarach przestrzennych. W objętości ciała cząsteczki zajmują ściśle określone miejsca, zwane węzłami sieci krystalicznej, i mogą jedynie drgać wokół tych położeń.

    Reklama