• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Polana Pisana

    Przeczytaj także...
    Zdziary Pisaniarskie – postrzępiony grzbiet górski po wschodniej stronie Doliny Kościeliskiej w Tatrach Zachodnich. Według Wielkiej encyklopedii tatrzańskiej ciągnie się od Upłazkowej Przełączki ponad Pisaniarskim Żlebem w kierunku Organów. Władysław Cywiński w 3. części przewodnika Tatry używa nazwy Zdziary (bez przymiotnika Pisaniarskie) i inaczej określa granice. Według niego Zdziary ciągną się od Białego Siodełka (ok. 1570 m) po Karczmarski Przechód (ok. 1660 m), a ich obramowanie tworzy Pisaniarski Żleb (Żleb nad Pisaną) i jego ramiona: Karczmarski Żleb opadający z Karczmarskiego Przechodu i Biały Żleb opadający z Białego Siodełka.Margiel – skała osadowa, zwykle szara. Składa się z węglanów (wapnia lub magnezu) i minerałów ilastych. Używany jest do wyrobu cementu, także jako nawóz mineralny (sztuczny). Ma słaby, nieprzyjemny zapach. Dobrze reaguje z kwasem solnym (HCl), pozostawiając błotnistą plamkę.
    Zbójnicka Turnia – turnia w zachodnich stokach Gubalca tworzących wschodnią ścianę Wyżniej Kościeliskiej Bramy (Bramy Raptawickiej) w Dolinie Kościeliskiej w Tatrach Zachodnich. Znajduje się ok. 800 m na południe od Polany Pisanej, ponad Skałą Pisaną. Od szczytu Gubalca oddzielona jest szeroką przełęczą zwaną Wyżnim Zbójnickim Przechodem. Nazwa turni ma związek ze zbójnicką przeszłością Doliny Kościeliskiej. Według górali w jej jaskiniach mieszkali zbójnicy i znajdują się tam zgromadzone przez nich skarby. Jaskinie te były w dawnych wiekach wielokrotnie przeszukiwane przez poszukiwaczy skarbów, świadczą o tym wyryte przez nich na ścianach znaki.
    Hala Pisana. Widok na Raptawicką Grań
    Widok z Polany Pisanej na Stoły
    Turnie Ratusz i Saturn – widok ze ścieżki zejściowej od Wąwozu Kraków

    Polana Pisanapolana leżąca w Dolinie Kościeliskiej w Tatrach Zachodnich. Położona jest na wysokości 1010–1100 m i znajduje się na obszarze zbudowanym z margli kredowych. Składa się z dwóch części: Niżniej Polany Pisanej po zachodniej stronie Kościeliskiego Potoku i Wyżniej Polany Pisanej po wschodniej stronie tego potoku.

    Trójkąt Bermudzki – polski film sensacyjny z 1987 roku na podstawie powieści Jonathana Trencha Wieczór przy Oak Line.Mykoła Szczors, ukr. Микола Олександрович Щорс (ur.25 maja/6 czerwca 1895 w Snowsku, zm. 30 sierpnia 1919 w Biłoszczycy k. Korostenia) – dowódca bolszewicki.

    Dawniej polana była użytkowana pastersko, wchodziła w skład dawnej Hali Pisanej. Obecnie stopniowo zarasta górnoreglowym lasem. Wyżnia Polana Pisana miała w 1955 r. powierzchnię ok. 6 ha, Niżnia ok. 7 ha, ale w 2004 r. w wyniku zarośnięcia ich powierzchnia zmniejszyła się: Wyżniej o ok. 42%, Niżniej o ok. 65%.

    Jaskinia Raptawicka – jaskinia w Dolinie Kościeliskiej w Tatrach. Ścieżka prowadząca do niej znajduje się w odległości 4,4 km od Kir, 100 m powyżej Skały Pisanej, w wapiennej turni, zwanej Raptawicką Turnią, po zachodniej stronie doliny. Otwór jaskini, znajdujący się na wysokości ok. 180 m powyżej koryta Kościeliskiego Potoku (1146 m n.p.m.) widoczny jest z drogi prowadzącej dnem doliny. Jaskinia udostępniona jest dla turystów, można ją zwiedzać samodzielnie, bez przewodnika. Wewnątrz jaskini panuje niska temperatura.Hala Pisana – dawna hala pasterska znajdująca się w Dolinie Kościeliskiej w Tatrach Zachodnich, pomiędzy Pośrednią Kościeliską Bramą (tzw. Bramą Kraszewskiego) a Wyżnią Kościeliską Bramą (Bramą Raptawicką). Po wschodniej stronie hala obejmowała Organy i część Wąwozu Kraków po Upłazkową Turnię, po zachodniej zbocza pomiędzy Raptawicką Granią i masywem Stołów, wraz ze znajdującym się na nich żlebem Żeleźniakiem. W jej skład wchodziły m.in. dwie polany: Niżnia Pisana Polana, leżąca po zachodniej stronie Kościeliskiego Potoku i Wyżnia Pisana Polana, leżąca po jego wschodniej stronie. Położone są na wysokości 1040–1500 m n.p.m. W przeszłości hala była intensywnie wypasana; w 1960 r. wypasano tutaj 250 owiec. Łączna powierzchnia obydwu polan wynosiła ok. 95 ha, z czego właściwe pastwiska stanowiły tylko 12,5 ha, reszta to halizny, lasy, kosodrzewina i nieużytki. Dodatkowa powierzchnia serwitutowa hali wynosiła 123,88 ha. Obydwie polany miały niewielką wartość użytkową; przyrost trawy był niewielki, ponadto położone są na stromych stokach, przechodzących górą w usypiska skalne trudne do wypasania, bardzo zaś cenne z przyrodniczego punktu widzenia, gdyż porośnięte rzadkimi gatunkami wapieniolubnych roślin alpejskich.

    Ponad polaną wznoszą się od zachodu Raptawicka Turnia i Stoły, a od wschodu Organy, Upłazkowa Turnia, Zdziary Pisaniarskie, Ratusz (1296 m), Saturn (1391 m), od północy Zbójnicka Turnia. Pod Saturnem znajdują się ubogie złoża rudy ołowiu.

    Wszystkie te turnie zbudowane są z wapieni i dolomitów i znajdują się w nich liczne jaskinie. Jeszcze w XIX wieku ze żlebu Żeleźniak, wpadającego do tej polany, oraz z pobliskich Stołów, wydobywano wysokogatunkowe rudy żelaza. W czasie II wojny światowej z szałasu znajdującego się na polanie często korzystali tatrzańscy kurierzy i partyzanci. Obecnie szałas ten już nie istnieje. W styczniu 1945 r. Niemcy spalili go podczas bitwy z radzieckimi partyzantami kpt. Potiomkina. Po wojnie został odbudowany, przez jakiś czas służył turystom i GOPR-owi, a w 1987 r. został powtórnie spalony, tym razem przez filmowców kręcących tu film pt. Trójkąt Bermudzki.

    Schronisko górskie PTTK na Hali Ornak – schronisko turystyczne znajdujące się na Małej Polance Ornaczańskiej w górnej części Doliny Kościeliskiej w Tatrach Zachodnich na wysokości 1100 m n.p.m., na terenie należącym dawniej do Hali Ornak.Jaskinia – naturalna pusta przestrzeń w skale o rozmiarach umożliwiających jej penetrację przez człowieka. Najliczniejsze są jaskinie krasowe, grawitacyjne, tektoniczne, lodowcowe, wietrzeniowo-erozyjne lub pseudokrasowe. Odkrywanie (eksploracja), dokumentowanie oraz naukowe badanie jaskiń to speleologia.

    Powyżej polany znajduje się przewężenie, zwane Wyżnią Kościeliską Bramą (Bramą Raptawicką). Po przejściu dwóch mostków, 150 m w górę ponad polaną odchodzi na lewo jednokierunkowy szlak turystyczny do Wąwozu Kraków. 700 m wyżej znajduje się Skała Pisana – wapienna ściana z tysiącami wyrytych autografów dawnych turystów (m.in. można odczytać autograf malarza Henryka Siemiradzkiego). Pod skałą znajduje się duży otwór i wywierzysko, które jest połączone z podziemną odnogą Kościeliskiego Potoku i odwadnia Wąwóz Kraków. Otwór prowadzi do Jaskini Wodnej pod Pisaną. Naprzeciwko skały znajdują się udostępnione dla turystów jaskinie: Raptawicka, Obłazkowa i Mylna, prowadzą tam znakowane szlaki turystyczne.

    Wapień – skała osadowa (chemogeniczna lub organogeniczna) zbudowana głównie z węglanu wapnia, przede wszystkim w postaci kalcytu.Pomnik – w architekturze, dzieło rzeźbiarskie lub rzeźbiarsko-architektoniczne, posąg, obelisk, płyta itp., wzniesione dla upamiętnienia osoby lub zdarzenia historycznego.

    Do Polany Pisanej dostać się można z Kir leżących u wylotu tej doliny, przy szosie z Zakopanego (pieszo 1 h, z powrotem 50 min), albo dojechać dorożką góralską lub saniami. Trasa prowadzi cały czas dnem Doliny Kościeliskiej. Na polanie znajduje się postój dorożek, bufet, ławki i stoły dla turystów, WC i pomnik upamiętniający żołnierzy brygady partyzanckiej im. Szczorsa i ich walkę z hitlerowcami w latach 1944–45. Polana jest najczęściej miejscem odpoczynku turystów podążających dalej.

    Upłazkowa Turnia (ok. 1640 m) – turnia we wschodnich zboczach Doliny Kościeliskiej w Tatrach Zachodnich. Znajduje się w południowo-zachodnim grzbiecie odchodzącym od Równi nad Karczmą, który poprzez Upłazkową Turnię, Saturn i Ratusz opada do dna Doliny Kościeliskiej, tworzy na znacznej długości prawe obramowanie Wąwozu Kraków i oddziela go od Pisaniarskiego Żlebu. Upłazkową Turnię od Równi nad Karczmą oddziela Upłazkowa Przełączka (ok. 1600 m), od Saturna Przełęcz za Saturnem (ok. 1350 m). Upłazkowa Turnia zbudowana jest ze skał węglanowych. Oglądana z góry (z południowo-zachodniego grzbietu Ciemniaka) jest niepozorną, niewiele wznosząca się nad trawiasty grzbiet Upłazkowej Przełączki grupą skał, jednak do Wąwozu Kraków opada częściowo ścianami, a częściowo bardzo stromym zboczem. Względna wysokość jej wierzchołka nad dnem Wąwozu Kraków sięga 350 m. Natomiast od strony Pisaniarskiego Żlebu na wszystkie jej przełączki można wyjść bez trudności.Stoły – nieduży masyw górski w Tatrach Zachodnich, położony nad Doliną Kościeliską, do której obrywa się stromymi skałami (m.in. Kazalnica i Sowa).

    Nazwa polany występuje już w bardzo starych dokumentach i pochodzi prawdopodobnie od tego, że była opisywana przez kartografów. W rejonie polany znajdują się stanowiska bardzo rzadkiego w Polsce gatunku rośliny – zarzyczki górskiej.

    Szlaki turystyczne[]

    szlak turystyczny zielony – przez polanę przebiega zielony szlak z Kir dnem Doliny Kościeliskiej do schroniska na Hali Ornak.
  • Czas przejścia z Kir na polanę: 1:10 h, ↓ 1:10 h
  • Czas przejścia z polany do schroniska: 30 min, ↓ 25 min
  • szlak turystyczny żółty – żółty, jednokierunkowy szlak przez Smoczą Jamę w Wąwozie Kraków. Szlak rozpoczyna się nieco za południowym krańcem polany i biegnie przez wąwóz i jaskinie do zejścia na Polanę Pisaną. Czas przejścia: 50 min

    Przypisy

    1. Zofia Radwańska-Paryska, Witold Henryk Paryski: Wielka encyklopedia tatrzańska. Poronin: Wyd. Górskie, 2004. ISBN 83-7104-009-1.
    2. Marcin Bukowski, M. Guzik (red.): Dynamika zarastania polan tatrzańskich. Zakopane: Wydawnictwa Tatrzańskiego Parku Narodowego, 2009. ISBN 978-83-61788-08-9.
    3. Tatry polskie. Mapa turystyczna 1:20 000. Piwniczna: Agencja Wyd. „WiT” s.c., 2006. ISBN 83-89580-00-4.
    4. Józef Nyka: Tatry polskie. Przewodnik. Wyd. XIII. Latchorzew: Wyd. Trawers, 2003. ISBN 83-915859-1-3.
    5. Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa: Czerwona księga Karpat Polskich. Kraków: Instytut Botaniki PAN, 2008. ISBN 978-83-89648-71-6.
    6. Tatry. Zakopane i okolice. Mapa w skali 1:27 000. Warszawa: ExpressMap Polska, 2005. ISBN 83-88112-35-X.


    Zarzyczka górska (Cortusa matthioli L.) – gatunek byliny należący do rodziny pierwiosnkowatych. Pochodzi z środkowej i południowo-zachodniej Europy. W Polsce jest gatunkiem rzadkim, na terenie sąsiedniej Słowacji występuje dość licznie, w niektórych miejscach masowo.Górskie Ochotnicze Pogotowie Ratunkowe (GOPR) – organizacja prowadząca akcje ratownicze, szkolenia i zapobiegająca wypadkom na terenach górskich Polski.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Schronisko na Polanie Pisanej (Bufet na Polanie Pisanej) – nieistniejące już schronisko w polskich Tatrach Zachodnich. Bufet stał na Polanie Pisanej w Dolinie Kościeliskiej na wysokości około 1020 m n.p.m.
    Henryk Hektor Siemiradzki (ur. 12 października/24 października 1843 w Nowobiełgorodzie, zm. 23 sierpnia 1902 w Strzałkowie) – polski malarz, przedstawiciel akademizmu.
    Raptawicka Turnia – wapienna turnia w Dolinie Kościeliskiej w Tatrach Zachodnich, po zachodniej stronie Kościeliskiego Potoku. Jej północne stoki zbiegają do Polany Pisanej i żlebu Żeleźniak, a południowe do niewielkiego żlebu zaczynającego się przy najwyższej części Raptawickiej Grani i uchodzącego do głównej gałęzi Doliny Kościeliskiej, od Doliny Smytniej oddzielonego niewyraźnym grzbietem. Stoki wschodnie to widoczne z Doliny Kościeliskiej skalne urwisko porośnięte częściowo lasem i murawą. Raptawicka Turnia wchodzi w skład grzbietu górskiego zwanego Raptawicką Granią. Ciągnie się on na zachód, stanowiąc część grani Kominiarskiego Wierchu. W Raptawickiej Turni znajdują się liczne jaskinie, z których trzy – Jaskinia Mylna, Raptawicka i Obłazkowa – są udostępnione turystycznie. Prowadzą do nich czarny i czerwony szlak turystyczny wychodzące z głównej drogi biegnącej Doliną Kościeliską na zachód, ok. 100 m powyżej Skały Pisanej.
    Jaskinia Wodna pod Pisaną, nazywana także Jaskinią Pisaną – jaskinia znajdująca się w Dolinie Kościeliskiej w Tatrach Zachodnich. Wylot jaskini znajduje się w odległości 4,3 km od Kir, powyżej Polany Pisanej, pod wapienną Skałą Pisaną. W miejscu tym wypływa z jaskini woda, która podziemnymi korytami i szczelinami przesącza się z Kościeliskiego Potoku, a także z Wąwozu Kraków. Wchodząc do jaskini, brnie się po pas w zimnej wodzie. Silny prąd utrudnia poruszanie się. Jaskinia ma 3 otwory wylotowe, łączna jej długość wynosi 450 m, położona jest na wysokości 1023–1028 m n.p.m..
    Wąwóz Kraków – boczna, orograficznie prawa odnoga Doliny Kościeliskiej w polskich Tatrach Zachodnich. Wcięta jest głęboko w stoki masywu Ciemniaka i Upłaziańskiej Kopy.
    Organy – część orograficznie prawych zboczy Doliny Kościeliskiej w Tatrach Zachodnich. Nazwa jest ludowego pochodzenia. Wyżłobione w wapiennych ścianach rowki i powstałe od spływającej wody smugi na skałach przypominały góralom piszczałki w organach kościelnych.
    Żleb Żeleźniak – żleb w zachodnich zboczach Doliny Kościeliskiej w masywie Kominiarskiego Wierchu, w polskich Tatrach Zachodnich. Opada on spod Przełęczy ku Stawku na wschód, ku Niżniej Polanie Pisanej, równolegle do Raptawickiej Grani ograniczającej go od południa. Od północy żleb ograniczony jest przez grzbiet Maturowych Stołów. Prawostronnym odgałęzieniem Żeleźniaka jest żleb Głębowiec.

    Reklama