• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Polana Jaworzyna pod Furkaską

    Przeczytaj także...
    Dolina Długa – dolina będąca bocznym, zachodnim odgałęzieniem Doliny Chochołowskiej w Tatrach Zachodnich. Rejon doliny zbudowany jest ze skał osadowych z okresu dolnej jury. Jej wylot znajduje się na wprost polany Huciska, po drugiej stronie Chochołowskiego Potoku, sama zaś kręta dolina ciągnie się aż pod Furkaskę (1491 m), Przełęcz pod Furkaską i Parzątczak (1486 m) w granicznym polsko-słowackim grzbiecie zbiegającym od Bobrowca na północ. Od sąsiedniej na północ Doliny Krytej oddzielona jest niewysokim, lesistym grzbietem Pośrednie. Od północnej strony, spod Jaworzyńskiego Przysłopu opada do doliny żleb Wielki Ciemniak. Dnem doliny spływa potok.Hala Jaworzyna pod Furkaską lub po prostu Hala Jaworzyna – dawna hala pasterska w polskich Tatrach Zachodnich na zachodniej stronie Doliny Chochołowskiej, pomiędzy Halą Chochołowską a Halą Krytą. Łączna powierzchnia hali wynosiła 85,05 ha, w tym pastwiska stanowiły 3,0 ha, nieużytki 11,75 ha, las 28,25 ha, kosodrzewina 42,05 ha, a dodatkowa powierzchnia serwitutów wynosiła 262,48 ha. Wypas w przeliczeniu na owce wynosił 238 sztuk, wypasano głównie bydło. Hala obejmowała obszary doliny Głębowiec i Doliny Długiej z takimi polanami, jak: Długa Polana (która potem odłączyła się od tej hali), polana Jaworzyna pod Furkaską, Polana pod Jaworki i polana Przysłop pod Furkaską. Polany te były koszone, zasadniczy wypas odbywał się w serwitutowych lasach i na północnych zboczach Bobrowca i wschodnich zboczach Parzątczaka. Powodował ogromne zniszczenia lasów i cennej roślinności alpejskiej na wapiennych zboczach Głębowca. Z rzadkich w Karpatach gatunków roślin stwierdzono występowanie złoci żółtej (na wysokości 1330 m).
    Klon jawor, jawor, klon jaworowy (Acer pseudoplatanus L.) – gatunek drzewa z rodziny mydleńcowatych (Sapindaceae). Występuje naturalnie w środkowej Europie i północnym Kaukazie, poza tym zawleczony.
    Widok z Bobrowca na polanę Jaworzyna i dolną część Doliny Chochołowskiej

    Polana Jaworzyna lub polana Jaworzyna pod Furkaską – duża polana w Dolinie Chochołowskiej w polskich Tatrach Zachodnich. Położona jest na wysokości ok. 1250–1350 m n.p.m. na pochyłym grzbiecie Przysłopu odchodzącym od Parzątczaka we wschodnim kierunku. Grzbiet ten oddziela dolinę Głębowiec od Doliny Długiej. Na polanie Jaworzyna stały dawniej szałasy, polana była użytkowana, wchodziła w skład Hali Jaworzyna pod Furkaską, na której wypasano głównie bydło. Od nazwy hali pochodzi nazwa polany, często występująca w nazewnictwie tatrzańskim nazwa jaworzyna wskazuje, że dawniej musiały tutaj rosnąć jawory, obecnie jednak nie ma ich tutaj. Reglowe lasy w Tatrach to lasy wtórne, głównie świerkowe, przeobrażone w wyniku działalności człowieka. Z dna Doliny Chochołowskiej prowadzi przez polanę na Juraniową Przełęcz droga gruntowa.

    Jaworzyński Przysłop (1269 m) – reglowy szczyt w otoczeniu Doliny Chochołowskiej w Tatrach Zachodnich. Znajduje się w zakończeniu grzbietu Przysłop, który rozdziela dwie boczne odnogi Doliny Chochołowskiej: Głębowiec i Dolinę Długą. Jaworzyński Przysłop jest całkowicie niemal zalesiony, ale na jego grzbiecie, na zachód od wierzchołka, rozpoczyna się polana Jaworzyna pod Furkaską, ciągnąca się aż pod stoki Parzątczaka. W zalesionych stokach Jaworzyńskiego Przysłopu znajdują się liczne wapienne skały. Do Doliny Długiej opada spod Jaworzyńskiego Przysłopu zalesiony żleb Wielki Ciemniak, zaś do Doliny Chochołowskiej dużo mniejszy żleb Mały Ciemniak z wylotem przy Niżniej Bramie Chochołowskiej. Wielkim Ciemniakiem spływa stały potok, Małym tylko okresowy.Dolina Chochołowska – najdłuższa i największa dolina w polskich Tatrach, znajdująca się na zachodnim skraju polskich Tatr Zachodnich i stanowiąca orograficznie lewą odnogę doliny Czarnego Dunajca. Zajmuje obszar ponad 35 km² i ma długość ok. 10 km. Jest doliną walną. Administracyjnie leży na terenie wsi Witów.

    Polana jest własnością Wspólnoty Leśnej Uprawnionych Ośmiu Wsi i znajduje się na obszarze TPN-u. Jest jedną z niewielu polan tatrzańskich, na których nadal odbywa się wypas (tzw. wypas kulturowy).

    Przypisy

    1. Zofia Radwańska-Paryska, Witold Henryk Paryski: Wielka encyklopedia tatrzańska. Poronin: Wyd. Górskie, 2004. ISBN 83-7104-009-1.
    2. Władysław Szafer: Tatrzański Park Narodowy. Zakład Ochrony Przyrody PAN, 1962.
    3. Tatry Zachodnie słowackie i polskie. Mapa turystyczna 1:25 000. Warszawa: Wyd. Kartograficzne Polkart Anna Siwicka, 2005/06. ISBN 83-87873-36-5.
    4. Marcin Bukowski, M. Guzik (red.): Dynamika zarastania polan tatrzańskich. Zakopane: Wydawnictwa Tatrzańskiego Parku Narodowego, 2009. ISBN 978-83-61788-08-9.


    Władysław Szafer (ur. 23 lipca 1886 w Sosnowcu, zm. 16 listopada 1970 w Krakowie) – polski botanik, profesor UJ (w latach 1936-1938 rektor), dyrektor krakowskiego Ogrodu Botanicznego, wieloletni dyrektor Instytutu Botaniki UJ.Juraniowa Przełęcz (słow. sedlo Prislop) – znajdująca się na wysokości 1376 m n.p.m. (według innych źródeł 1382 m) wybitna przełęcz w północnej grani Wołowca pomiędzy Bobrowcem (1663 m n.p.m.) a Parzątczakiem (1487 m n.p.m.) w Tatrach Zachodnich. Przez grań tę przebiega granica słowacko-polska i Wielki Europejski Dział Wodny (między zlewniami Morza Czarnego i Bałtyku). Zachodnie stoki spod Juraniowej Przełęczy opadają do słowackiej Doliny Juraniowej, wschodnie do polskiej doliny Głębowiec. Tuż po północnej stronie Juraniowej Przełęczy odchodzi krótka grzęda Wałowca, oddzielająca główny ciąg Doliny Juraniowej od jej odnogi – doliny Jaworzynki Juraniowej. Na polskiej stronie, pod szczytem Parzątczaka znajduje się polana Jaworzyna pod Furkaską, prowadzi z niej przez Juraniową Przełęcz droga do Doliny Juraniowej.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Tatrzański Park Narodowy (TPN) – jeden z 23 parków narodowych na terenie Polski. Utworzony z dniem 1 stycznia 1955 przez rozporządzenie Rady Ministrów z 30 października 1954 r. Jego odpowiednikiem po stronie słowackiej jest TANAP.
    Głębowiec – dolina będąca bocznym, zachodnim odgałęzieniem Doliny Chochołowskiej w Tatrach Zachodnich. Wcięta jest głęboko pomiędzy północne stoki Bobrowca i Hrubasa a południowe stoki Parzątczaka i Jaworzyńskiego Przysłopu. W zboczach północnych znajduje się kilka żlebów: Skrajniak, Szeroki Żleb, Ciemny Żleb i Dwojakowy Żleb. Wylot doliny znajduje się nieco powyżej Polany pod Jaworki, naprzeciwko wylotu Doliny Dudowej, w górnym swoim końcu Głębowiec podchodzi pod Juraniową Przełęcz (1375 m).
    Wypas kulturowy – wypas owiec i bydła na chronionych obszarach parków narodowych dozwolony z zachowaniem licznych ograniczeń.
    Regiel, regle – lesiste wzniesienia położone po północnej stronie Tatr, poniżej górnej granicy lasu. Wznoszą się ponad Kotliną Zakopiańską, powyżej Drogi pod Reglami.
    Parzątczak – niewybitny szczyt o wysokości 1486 m w północnej grani Wołowca w Tatrach Zachodnich. Znajduje się w tej grani pomiędzy Bobrowcem (1663 m), oddzielony od niego wybitną Juraniową Przełęczą (1376 m), a Furkaską (1491 m), od której oddzielony jest płytką Przełęczą pod Furkaską. Przez grań tę przebiega granica polsko-słowacka, jak również Wielki Europejski Dział Wodny pomiędzy Morzem Czarnym i Bałtykiem. Z Parzątczaka odchodzą 2 boczne ramiona:
    Tatry Zachodnie (514.52; słow. Západné Tatry, dawniej Liptovské hole, Liptovské Tatry, niem. Liptauer Alpen, Liptauer Tatra, Liptauer Hochgebirge, Arva-Liptauer Hochgebirge, Westliche Tatra, węg. Liptói-Tátra) – największa, zachodnia część Tatr położona w Polsce i na Słowacji. Nazwa rozpowszechniła się w polskiej literaturze dopiero po 1868, dawniej używano także nazw: Hale Liptowskie, Hale Liptowsko-Orawskie, Hale Liptowsko-Nowotarskie.
    Wspólnota Leśna Uprawnionych Ośmiu Wsi z siedzibą w Witowie – wspólnota własnościowa 8 wsi z okolic Zakopanego, mająca swoje grunty w Tatrach. Powierzchnia gruntów wynosi 3080 ha, z tego 2230 ha znajduje się w ścisłych granicach Tatrzańskiego Parku Narodowego, pozostałe 850 ha poza granicami Parku, w jego otulinie.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.07 sek.