• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Polana Jaworzyna Kamienicka

    Przeczytaj także...
    Kuklik górski (Geum montanum L.) – gatunek rośliny należący do rodziny różowatych. W Polsce występuje w Sudetach i Karpatach. Jest tam rośliną pospolitą.Tomasz Chlipała zwany Bulandą (ur. najprawdopodobniej ok. 1830 r., zm. w 1912 lub 1913 w Lubomierzu) – słynny baca gorczański. Autentyczna postać z drugiej połowy XIX wieku. Popularna w kulturze odnoszącej się do Gorców, oraz w folklorze zagórzańskim.
    Beskid Wyspowy (513.49) – część Beskidów Zachodnich położona pomiędzy doliną Raby a Kotliną Sądecką. Charakterystyczną cechą tego regionu południowej Polski jest występowanie odosobnionych, pojedynczych szczytów, od czego pochodzi jego nazwa. Najwyższym szczytem jest Mogielica (1170 m).
    Widok w kierunku północno-wschodnim
    Kapliczka Bulandy
    Widok w kierunku północnym na Beskid Wyspowy

    Polana Jaworzyna Kamienicka (znana także jako: Polana Jaworznicka) – położona na wysokości 1190 -1288 m n.p.m. polana na północno-wschodnim stoku Jaworzyny Kamienickiej w Gorcach. Jest to jedna z najpiękniejszych gorczańskich polan. Roztacza się z niej bardzo szeroka panorama na Beskid Sądecki i Beskid Wyspowy. Szczególnie dobrze widać stąd wznoszące się po południowej stronie pobliskie grzbiety Kudłonia i Gorca wraz z ich polanami. Od północno-wschodniej strony stok polany opada do potoku Kamienica, spływającego głęboką kotliną pomiędzy Gorcem i Kudłoniem.

    Gorce (513.52) – pasmo górskie leżące w Beskidach Zachodnich. Nazwa "Gorce" związana jest prawdopodobnie ze słowem "gorzeć" (palić się, płonąć) i pochodzi od sposobu uzyskiwania polan śródleśnych metodą żarową. Spotykana jest już w aktach z 1254 r. (item mons Gorcz nuncupatus), używał jej Jan Długosz w 1480 r. (in monten Gorcz). W innych źródłach można też spotkać nazwę Górce, która by mogła oznaczać niskie góry.Gorczański Park Narodowy, utworzony w 1981 roku rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 8 sierpnia 1980 r., jest jednym z 23 parków narodowych na terenie Polski. Obejmuje centralne pasmo Gorców, m.in. masywy Turbacza i Gorca. Dyrekcja Gorczańskiego Parku Narodowego znajduje się w Porębie Wielkiej.

    Polana była dawniej wypasana. Przed I wojną światową gazdował tutaj Tomasz Chlipała, nazywany Bulandą. Był to jeden z najbardziej słynnych gorczańskich baców. Kazimierz Ignacy Sosnowski nazywał go „górzańskim Sabałą”. Wybudował on w 1904 r. na górnym skraju polany kapliczkę zwaną kapliczką Bulandy. Jedna z wersji ludowych przekazów mówi, że Bulanda zobaczył podczas sny liczne dusze pokutujące za grzechy, które błądzą po górach i nie mają gdzie kolan ugiąć, by przyklęknąć przed poświęconym miejscem.

    Gorc (1228 m) – szczyt we wschodniej części grzbietu głównego Gorców. Jego charakterystyczna sylwetka z kilkoma polanami jest dobrze rozpoznawalna z dużych odległości. Zbudowany jest z grubych ławic piaskowców magurskich i zlepieńców. Północne stoki pokryte są lasami jodłowo-bukowymi, wyższe partie świerkowymi. Wchodzi w skład wielokilometrowej długości Pasma Gorca ciągnącego się od Turbacza na wschód. Nazwa szczytu pochodzić może od sposobu powstania polan, które zostały uzyskane sposobem żarowym, czyli są "wygorzałe".Jaworzyna Kamienicka (znana pod nazwą Jaworzyna) – szczyt Gorców (1288 m n.p.m.), drugi pod względem wysokości po Turbaczu Najwyższy Gorczańskiego Parku Narodowego. Jest jednym z wielu ramion Turbacza. Zbocza porasta las świerkowy o charakterze regla górnego. Sam szczyt jest niewybitny, słabo wyróżniający się w długim grzbiecie, jednak góra należy do najbardziej widokowych w Gorcach, dzięki temu, że na jej północno-wschodnich zboczach, nieco poniżej wierzchołka, znajduje się polana Jaworzyna Kamienicka. Rozciągają się z niej widoki na pobliskie szczyty Kudłonia i Gorca z ich polanami podszczytowymi, głęboką dolinę potoku Kamienica oraz szczyty Beskidu Wyspowego i Sądeckiego. Przy szlaku turystycznym na polanie tablica informacyjna z panoramą szczytów i opisem polany.

    Na polanie wiele ciekawych gatunków roślin: żyworodna forma wiechliny alpejskiej, kuklik górski, urdzik karpacki. Z ptaków spotkać tu można m.in. siwerniaka, jarząbka, a bywa tu nawet głuszec. Po zaprzestaniu wypasu polana zaczęła zarastać łanami borówki, malin i pojedynczymi drzewami. By zahamować jej całkowite zarośnięcie lasem, Gorczański Park Narodowy rozpoczął coroczne jej wykaszanie.

    Borówka brusznica (Vaccinium vitis-idaea L.), nazywana także borówką czerwoną – gatunek rośliny wieloletniej z rodziny wrzosowatych (Ericaceae). Występuje w umiarkowanej i chłodnej strefie całej półkuli północnej. W Polsce jest pospolita zarówno na niżu, jak i w górach. W niektórych rejonach Polski znana jako gogodze.Przysłop Dolny – gorczańska polana położona na długim grzbiecie pomiędzy Gorcem a Przysłopem w Paśmie Gorca. Zajmuje południowe zbocza tego grzbietu, granicząc z Gorczańskim Parkiem Narodowym. Jej zbocza opadają do doliny potoków Jamne i Małe Jaszcze (lewobrzeżne dopływy Ochotnicy). Jeszcze długo po II wojnie światowej tętniła życiem pasterskim, stały na niej szałasy, jednak wskutek nieopłacalności ekonomicznej zaprzestano tu wypasu. Od tego czasu polana zaczyna stopniowo zarastać borówczyskami i pojedynczymi świerkami. W kierunku północnym widoki zasłania las, ale we wszystkich pozostałych kierunkach rozpościera się stąd szeroka panorama widoków na Pieniny, Beskid Sądecki, Pasmo Lubania i Tatry. Przebiegające przez polanę szlaki turystyczne umożliwiają wędrówkę po Gorcach, a noclegi zapewnia schronisko Gorczańska Chata (d. Hawiarska Koliba). W zimie jest dobrym miejscem do uprawiania narciarstwa pozatrasowego.

    W górnej części polany, obok kapliczki Bulandy ławki dla turystów. Z tego też miejsca, przez las na zachodnią stronę, prowadzi z polany żółty szlak turystyczny do największej gorczańskiej jaskini Zbójnickiej Jamy. Obok duża tablica z opisem polany, a także panorama szczytów, które z niej widać.

    Kudłoń (1274 m) – czwarty co do wysokości szczyt w Gorcach położony na północny wschód od Turbacza, w grzbiecie łączącym Turbacz z Beskidem Wyspowym (poprzez przełęcz Przysłop). Jest najwybitniejszym szczytem Gorczańskiego Parku Narodowego. Jego nazwa wywodzi się od nazwiska Kudeł bądź Kudła.Urdzik karpacki (Soldanella carpatica), zwyczajowo nazywany jaślinkiem – gatunek rośliny należący do rodziny pierwiosnkowatych. Jest endemitem zachodniokarpackim. Występuje głównie w Tatrach i na Babiej Górze, za to jest tam bardzo pospolity. Nieliczne stanowiska znajdują sie także na Pilsku, Policy, w Gorcach i w Pieninach.

    We wrześniu 1944 na tę polanę zrzucony został liczący 70 żołnierzy desant sowieckich partyzantów majora Iwana Zołotara.

    Szlaki turystyki pieszej[]

    szlak turystyczny zielony – zielony od Polany Gabrowskiej Dużej przez Jaworzynę Kamienicką i Przysłop Dolny na Gorc.

    Przypisy

    1. Władysław Maciejczak: Regionalny przewodnik monograficzny. Mszana Dolna: 2000. Mszana Dolna: 2000, s. 235. ISBN 83-913887-0-0.

    Bibliografia[]

    1. Góry Polski. W-wa. Kraków: Wyd. Kluszczyński, 2006. ISBN 83-7447-041-0.
    2. Sebastian Flizak, Bulanda – ostatni czarodziej gorczański. Wierchy t. XXVI, s 192-195.
    3. Tablica informacyjna GPN na polanie
    4. Marek Cieszkowski, Paweł Luboński: Gorce- przewodnik dla prawdziwego turysty. Pruszków: Oficyna Wydawnicza "Rewasz", 2004. ISBN 83-89188-19-8.
    Malina - grupa gatunków z rodzaju Rubus L. wyróżniana zwyczajowo ze względu na czerwoną barwę owoców i łatwość ich odpadania od dna kwiatowego (pozostałe gatunki noszą zwyczajową nazwę rodzajową jeżyna). U różnych odmian uprawnych owoce mogą być koloru od czarnego i purpurowego, przez czerwony, żółty, do białawego.Polana Gabrowska Duża – polana w Gorcach o powierzchni 2,34 ha. Położona jest na wysokości około 1225-1255 m n.p.m., pomiędzy Długą Halą pod Turbaczem, a szczytem Kiczora. Znajduje się na terenie Gorczańskiego Parku Narodowego. Z polany otwiera się widok na Kotlinę Orawsko-Nowotarską oraz na Tatry. Na wschodnim skraju polany węzeł szlaków turystycznych.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Kamienica Gorczańska lub po prostu Kamienica – rzeka, lewobrzeżny dopływ Dunajca. W swoim górnym biegu płynie w Gorcach i od źródeł pod Turbaczem aż po Lubomierz-Rzeki (przysiółek Lubomierza) nazywana jest Kamienickim Potokiem. Przeciska się on głęboką doliną pomiędzy zboczami Mostownicy i Jaworzyny Kamienickiej, płynąc jarem o głębokości 8-12 m. W okolicach przełęczy Borek zakręca gwałtownie na wschód powodując silną erozję zboczy tej przełęczy. Jest to atrakcyjny turystycznie rejon. W górnym biegu (do Rzek) płynie w granicach Gorczańskiego Parku Narodowego. Wyznakowano tędy, doliną Kamienicy szlak niebieski na przełęcz Borek. Z rzadkich w Polsce roślin występuje w dolinie potoku (pod Mostownicą) zarzyczka górska.
    Kapliczka Bulandy – kapliczka na polanie Jaworzyna Kamienicka na Jaworzynie Kamienickiej – drugim co do wysokości szczycie Gorców. Ufundowana została w 1904 r. przez najsłynniejszego gorczańskiego bacę – Tomasza Chlipałę, zwanego Bulandą, który na tej polanie przez ponad 50 lat zajmował się pasterstwem, wypasając owce i woły. Ponadto był znanym znachorem, leczył ludzi i zwierzęta, uważano go też za czarodzieja.
    Szlak turystyczny – trasa wycieczkowa oznaczona specjalnymi symbolami wyznaczającymi jej przebieg i ułatwiającymi odnalezienie właściwej drogi.
    Kazimierz Ignacy Sosnowski (ur. 15 września 1875 w Niepołomicach - zm. 15 grudnia 1954 w Krakowie) – profesor Akademii Handlowej w Krakowie, jeden z najwybitniejszych polskich propagatorów turystyki pieszej, krajoznawca, założyciel schronisk turystycznych, twórca szlaków oraz autor licznych przewodników i artykułów krajoznawczych.
    Jarząbek zwyczajny, jarząbek (Tetrastes bonasia) – gatunek średniej wielkości ptaka z rodziny kurowatych (Phasianidae).
    Zbójnicka Jama, Zbójecka Jama – jaskinia na zachodnich zboczach Jaworzyny Kamienickiej. Znajduje się w odległości 800 m od kapliczki Bulandy znajdującej się na polanie Jaworzyna Kamienicka. Wejście do niej jest trudne, rozpoczyna się bowiem pionową studzienką o głębokości 3,5 m. Od dna studzienki odchodzi szczelina o przebiegu NE-SW, w południowo-zachodnim kierunku mająca długość 10 m, w kierunku północno-wschodnim 15 m. Obydwa jej końce kończą się zawaliskiem. Otwór wejściowy i szyb porośnięte są glonami oraz wątrobowcami. Zimą ciepłe powietrze wydobywające się z jaskini topi śnieg w jej otworze wejściowym. Jest to jaskinia osuwiskowa. Według geologów jest ona początkowym etapem powstawania osuwiska.
    Wiechlina alpejska, wyklina alpejska (Poa alpina L.) – gatunek rośliny należący do rodziny wiechlinowatych (Poaceae (R. Br.) Barnh.). W Polsce występuje tylko w Sudetach i w wyższych partiach Karpat.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.041 sek.