• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Polacy na Litwie



    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5] [6]
    Przeczytaj także...
    Rejon trocki (lit. Trakų rajono savivaldybė dosłownie samorząd rejonu trockiego) – rejon w południowo-wschodniej Litwie.Jarosław Kamiński (lit. Jaroslav Kaminski; ur. 8 maja 1965 w Wilnie) – litewski dziennikarz i nauczyciel polskiego pochodzenia, działacz mniejszości polskiej, w latach 2010–2011 i ponownie od 2011 wiceburmistrz Wilna.

    Polacy na Litwie − społeczność ok. 235-300 tysięcy osób. Polacy są najliczniejszą mniejszością narodową na Litwie, gdzie stanowią 6,58% ludności tego kraju. Mieszkają głównie w Wilnie i w zwartym osadnictwie w rejonach wileńskim, solecznickim, święciańskim i trockim (w rejonach solecznickim i wileńskim stanowią większość mieszkańców). Zamieszkują też w rozproszeniu resztę kraju, w przeszłości na Kowieńszczyźnie stanowili większość ludności. Polaków na Litwie zrzesza Związek Polaków na Litwie.

    Język litewski (lit. lietuvių kalba) - język z zespołu wschodniobałtyckiego języków bałtyckich, wchodzących w skład języków bałtosłowiańskich, którym posługuje się ok. 5 mln osób. Oprócz Litwy językiem tym posługują się Litwini zamieszkujący na zachodzie Białorusi i północno-wschodniej Polsce (Suwalszczyzna), a także w Rosji, Łotwie oraz emigranci w USA, Kanadzie, Australii, Niemczech. Jest językiem urzędowym Litwy.Stanisław Narutowicz herbu własnego (lit. Stanislovas Narutavičius, ur. 2 września 1862 w Brewikach, zm. 31 grudnia 1932 w Kownie) – polski prawnik, ziemianin żmudzki, litewski działacz polityczny, członek Taryby, sygnatariusz aktu niepodległości Litwy, brat prezydenta Rzeczypospolitej Gabriela Narutowicza.

    Spis treści

  • 1 Statystyki
  • 2 Historia
  • 3 Szkolnictwo polskie na Litwie
  • 4 Dostęp do polskich nabożeństw i mszy św
  • 5 Media
  • 6 Język polski na Litwie
  • 6.1 Dialekt północnokresowy
  • 6.2 Polski jako język mniejszości
  • 7 Sport
  • 8 Sławni Polacy na Litwie
  • 8.1 Przed wojną
  • 8.2 Obecnie
  • 9 Przypisy
  • 10 Zobacz też
  • 11 Linki zewnętrzne
  • 11.1 Bibliografia
  • Anna Krepsztul (ur. 20 lutego 1932 we wsi Taboryszki, zm. 12 października 2007 tamże) – litewska malarka ludowa polskiej narodowości.Waldemar Tomaszewski, lit. Valdemar Tomaševski (ur. 3 marca 1965 w Nowosiółkach koło Wilna) – litewski polityk, inżynier i samorządowiec, działacz polskiej mniejszości narodowej na Litwie, przewodniczący AWPL, w latach 2000–2009 poseł na Sejm Republiki Litewskiej, deputowany do Parlamentu Europejskiego.

    Statystyki[]

    W Republice Litewskiej mieszka 200 317 osób (według spisu ludności z 2011 r.) narodowości polskiej. Według oficjalnego spisu ludności Polacy stanowią na Litwie ok. 6,58% wszystkich mieszkańców, więc stanowią oni największą mniejszość narodową Republiki. Drugą mniejszością narodową pod względem liczebności jest mniejszość rosyjska.

    Turmont (lit. Turmantas) – miasteczko na Litwie, położone w okręgu uciańskim w rejonie jezioroskim, siedziba starostwa Turmont, 17 km na wschód od Jeziorosów, 397 mieszkańców (2001), w pobliżu granicy z ŁotwąJarosław Narkiewicz, lit. Jaroslav Narkevič (ur. 1 stycznia 1962 w Trokach) – litewski polityk, nauczyciel i samorządowiec, działacz polskiej mniejszości narodowej na Litwie, od 2008 poseł na Sejm Republiki Litewskiej.

    W latach 1959-1989 mimo wzrostu liczebności Polaków na Litwie, liczba bezwzględna tych z nich, którzy uważają polski za swój język ojczysty, utrzymywała się na poziomie ok. 220 000, ale już pierwszy spis na niepodległej Litwie (2001 r.) zanotował spadek do 188 000, spis 2011 odnotował dalszy spadek do poziomu 154 000.

    Michał Mackiewicz, lit. Michal Mackevič (ur. 1 października 1953 w Wilnie) – litewski dziennikarz, wydawca, działacz społeczny i polityk narodowości polskiej, przewodniczący Związku Polaków na Litwie, poseł na Sejm Republiki Litewskiej.Dariusz Ławrynowicz (Darjuš Lavrinovič, Darjušas Lavrinovičius; ur. 1 listopada 1979 w Wilnie) – litewski koszykarz polskiego pochodzenia.

    Głównym skupiskiem Polaków na Litwie jest okręg wileński, gdzie Polacy stanowią 23%. W samym Wilnie mieszka 88 408 osób (ok. 16,5%) narodowości polskiej. Najwięcej procentowo Polaków mieszka w rejonie solecznickim (78% ludności), w tym najwięcej w gminach Ejszyszki i Miedniki (odpowiednio 93,5% i 93,2% ludności), rejonie wileńskim (52% ludności), w rejonie trockim (30% ludności) i rejonie święciańskim (26%). Polacy zamieszkują także rejon elektreński (7%), a także w rozproszeniu w okręgu kowieńskim. Zamieszkują ściśle, choć w niewielkiej ilości też okręg olicki (2%) oraz okręg uciański (4%).

    Rosjanie (ros. русские / russkije) – naród wschodniosłowiański, zamieszkujący głównie Rosję oraz inne kraje byłego Związku Radzieckiego, przede wszystkim: Ukrainę, Białoruś, Kazachstan, Uzbekistan, Łotwę, Kirgistan, Estonię, Litwę, Mołdawię i Naddniestrze oraz Turkmenistan. Znaczące diaspory znajdują się w USA, Kanadzie, Wielkiej Brytanii, Brazylii i Niemczech.KS Polonia Wilno (lit. Futbolo Klubas Polonija) – polski klub sportowy z siedzibą w Wilnie, założony w 1990 r. Współcześnie w klubie funkcjonują cztery sekcje: piłkarska, siatkarska, tenisa stołowego i strzelecka.


    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5] [6]



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Rejon wileński (lit. Vilniaus rajono savivaldybė, dosłownie Samorząd Rejonu Wileńskiego) – rejon we wschodniej Litwie. 52.07% ludności stanowią Polacy (2011).
    Uniwersytet w Białymstoku (UwB) – państwowa szkoła wyższa z siedzibą w Białymstoku powstała w wyniku przekształcenia w samodzielną uczelnię Filii Uniwersytetu Warszawskiego założonej w 1968 roku. Ustawa z dnia 19 czerwca 1997 powołała go do życia jako trzynasty państwowy uniwersytet w Polsce.
    Ludwik Abramowicz (ur. w 1888 roku w Radziwiliszkach, zm. 1966 w Warszawie) - polski działacz narodowy w międzywojennej Litwie, dyrektor Gimnazjum Polskiego w Kownie, burmistrz Telsz na Żmudzi.
    Gabriel Jan Mincewicz, lit. Gabriel Jan Mincevič (ur. 25 marca 1938 w Sużanach w województwie wileńskim) – litewski polityk i muzykolog, działacz polskiej mniejszości narodowej na Litwie, poseł na Sejm w latach 1992–2004.
    Krzysztof Ławrynowicz (Kšyštof Lavrinovič, Kšyštofas Lavrinovičius; ur. 1 listopada 1979 w Wilnie) – litewski koszykarz polskiego pochodzenia. Obecnie jest zawodnikiem litewskiego Žalgiris Kowno, a także gra w reprezentacji Litwy.
    Maria Rekść (lit. Marija Rekst; ur. 9 listopada 1956 w Dowlanach) – litewska działaczka samorządowa, polityk Akcji Wyborczej Polaków na Litwie, od 2004 mer rejonu wileńskiego.
    Litewska mniejszość narodowa liczy w Polsce 7,9 tys. osób według narodowego spisu powszechnego z 2011; ambasada litewska w Polsce podaje liczbę 15 000 osób pochodzenia litewskiego. Zamieszkuje przede wszystkim tereny Suwalszczyzny, gminy: Puńsk, Szypliszki, Krasnopol i Sejny.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.133 sek.