Pokrywy (entomologia)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Budowa Dineustus z krętakowatych: liczby rzymskie I–IX oznaczają kolejne rzędy pokryw, scur: część tarczkowa pokryw, hum: barki pokrywy, sutr: szew pokryw, lamr: boczne wgłębienie, elap: wierzchołek pokrywy, aplr: kąt wierzchołkowo-boczny pokrywy, suta: kąt przyszwowy pokrywy, eplr: epipleura pokrywy
Dorosły osobnik chrabąszcza majowego. Widoczne uniesione pokrywy skrzydłowe, a pod nimi błoniaste skrzydła lotne.
Budowa skorka. Pokrywa oznaczona cyfrą 2
Budowa prostoskrzydłego. Pokrywa oznaczona liczbą 12

Pokrywy, okrywy, elytry (łac. elytrae, l. poj. elytron) – pierwsza para skrzydeł u owadów, zmieniona i stwardniała, zwykle przeznaczona do ochrony drugiej błoniastej pary służącej do latania.

Użyłkowanie skrzydła – zespół podłużnych i poprzecznych żyłek ograniczających komórki skrzydłowe i stanowiących konstrukcję skrzydła owada. Układ żyłek jest charakterystyczny dla każdej grupy systematycznej. Z tego powodu jest wykorzystywany do oznaczania poszczególnych taksonów. Opracowano różne systemy terminologiczne dla poszczególnych rzędów owadów. Jednym z takich systemów jest system Comstocka-Needhama.Skorki, cęgosze (Dermaptera) – niewielki rząd uskrzydlonych owadów ortopteroidalnych, obejmujący około 1800 gatunków występujących na całym świecie, przeważnie wszystkożernych, preferujących tereny ciepłe, wilgotne i zacienione. Zapis kopalny tej grupy owadów sięga jury (208 milionów lat temu).

Chrząszcze[ | edytuj kod]

Pokrywy chrząszczy powstały poprzez zagęszczenie siatki użyłkowania przednich skrzydeł i wypełnienie jej oczek sklerotyną. Każda z nich zawiera 6 pni tchawkowych, odpowiadających sześciu głównym żyłkom podłużnym. Są rozmaicie urzeźbione, jednak wyjściowo każda z pokryw miała 10 rzędów punktów (rowków, striae), a nawet gdy są one całkiem zanikłe, często pozostają między warstwami oskórka odpowiadające im beleczki (trabeculae). Ponadto w pobliżu tarczki występować może skrócony rządek przytarczkowy (striola scutellaris). Przestrzenie między rządkami określa się jako międzyrzędy lub zagoniki (interstriae). Rzędy i międzyrzędy numeruje się od styku obu pokryw zwanego szwem pokryw (sutura elytri) w kierunku zewnętrznym. Część środkową pokryw nazywa się dyskiem (discus elytrorum). Zewnętrzna (kostalna) krawędź pokryw podgięta jest zwykle na spód, tworząc epipleurę pokrywy. U gatunków dobrze latających części nasadowo-boczne pokryw są wysklepione, tworząc guzy barkowe.

Kruszczycowate (Cetoniinae) – podrodzina chrząszczy z rodziny poświętnikowatych (klasyfikowana niekiedy jako odrębna rodzina Cetoniidae). Obejmuje około 3 tysięcy opisanych gatunków. Rozprzestrzenione kosmopolitycznie. Larwy rozwijają się w zbutwiałym drewnie, próchnie, glebie lub gniazdach innych zwierząt. Charakterystyczną cechą większości imagines jest lot z zamkniętymi pokrywami. Liczne gatunki zyskały popularność w hodowlach terraryjnych. W zapisie kopalnym znane od eocenu. Prostoskrzydłe (Orthoptera) – rząd owadów uskrzydlonych w większości ciepło- i słońcolubnych (heliobiontów), rozpowszechnionych na całym świecie, głównie w strefie klimatu tropikalnego i subtropikalnego, potocznie nazywanych konikami polnymi. Charakteryzują się przeobrażeniem niezupełnym, dwiema parami niejednakowych skrzydeł i kryptycznym ubarwieniem. Należą do nich świerszcze, pasikoniki, reliktowe weta oraz – uznawane za jedne z najgroźniejszych szkodników upraw – szarańcze, stąd prostoskrzydłe są czasami nazywane szarańczakami.

Pokrywy pełnią u chrząszczy funkcję ochronną. U wszystkich, z wyjątkiem kruszczycowatych, w trakcie lotu są rozkładane, pełniąc funkcje stabilizacyjne lub nośne.

Podstrony: 1 [2] [3]




Warto wiedzieć że... beta

Krętakowate (Gyrinidae) – rodzina wodnych chrząszczy z podrzędu drapieżnych, wchodząca w skład kladu Hydradephaga. Przystosowane do życia na powierzchni wody, gdzie pływają tworząc po torze kolistym lub spiralnym. Obejmują około 900 gatunków. Rozprzestrzenione na całym świecie.
Świerszczowate, świerszcze (Gryllidae) – rodzina owadów prostoskrzydłych (Orthoptera), długoczułkowych (Ensifera), obejmująca około 900 gatunków występujących na wszystkich kontynentach, poza Antarktydą. Większość gatunków występuje w strefie tropikalnej. W Europie stwierdzono występowanie 63 gatunków, a w Polsce 6. Typem nomenklatorycznym rodziny jest Gryllus.
Chrabąszcz majowy (Melolontha melolontha) – gatunek chrząszcza z rodziny żukowatych. Bardzo podobny do chrabąszcza kasztanowego. Loty odbywa wieczorami w maju, czerwcu, a czasami na początku lipca, w dzień przebywa na drzewach liściastych.
Karaczany, hełmce (Blattodea, Blattoptera, Blattariae, Blattaria) – rząd owadów z przeobrażeniem niezupełnym, liczący około 4600 gatunków. Prowadzą ukryty tryb życia (kryptyczny), przeważnie nocny, są wszystkożerne.
Tarczka (łac. scutellum, wł. mesoscutellum) – element szkieletu owadów, wchodzący w skład grzbietowej części tułowia.
Modliszki (Mantodea) – to owady, które najliczniej występują w strefie tropikalnej i subtropikalnej. Swoją nazwę zawdzięczają pozycji, przypominającej osobę ze złożonymi rękoma do modlitwy. W południowej Polsce występuje chroniona modliszka zwyczajna (Mantis religiosa). Opisano ok. 2300 gatunków modliszek.
Straszyki, patyczaki (Phasmida, Phasmatodea, Cheleutoptera) – rząd owadów obejmujący ok. 3 tysięcy gatunków owadów skrzydlatych o przeobrażeniu niezupełnym, czyli hemimetabolicznym.

Reklama