• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Pojezierze Zachodniopomorskie



    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5]
    Przeczytaj także...
    Restytucja gatunku (łac. restitutio – przywrócenie) – przywrócenie istnienia gatunku lub populacji zagrożonej wyginięciem.Jezioro dystroficzne – w typologii jezior, jezioro, w którym produkcja oparta jest w większości na materii allochtonicznej, a więc niska jest produkcja pierwotna. W odróżnieniu od typowych jezior oligotroficznych, które też charakteryzują się małą produkcją pierwotną, ilość węgla organicznego jest jednak duża. Definicję tę spełniają m.in. jeziora saprotroficzne, ale najczęściej pojęcie jezioro dystroficzne utożsamiane jest z jeziorem polihumusowym. Są to więc najczęściej zbiorniki śródbagienne charakteryzujące się dużą zawartością kwasów humusowych, torfu lub butwiny (nadającego im kwaśny odczyn i zabarwienie żółte lub brunatne) i niską produktywnością biologiczną. Ponieważ pojęcie dystrofii jest nieścisłe – może obejmować zarówno jeziora skądinąd oligotoficzne, jak i jeziora eutroficzne, niektórzy propagują uściślenie nazwy jezior zawierających duże ilości substancji humusowych jako jeziora humotroficzne (analogicznie do nazw typu jezioro syderotroficzne, jezioro słone, które podkreślają jeden czynnik kluczowy dla produktywności zbiornika modyfikujący trofię wynikającą z zawartości biogenów).

    Pojezierze Zachodniopomorskie – północna część Pojezierzy Południowobałtyckich o charakterze pojeziernym. Zajmuje obszar 9,7 tys. km², co stanowi około 3,1% powierzchni administracyjnej Polski. Obejmuje ciąg moren czołowych w strefie marginalnej fazy pomorskiej zlodowacenia północnopolskiego z Siemierzycką Górą na Pojezierzu Bytowskim jako punktem kulminacyjnym o wysokości 256,5 m n.p.m. Gleby makroregionu wykształciły się w większości na osadach polodowcowych – glinach, piaskach, żwirach i materiale pyłowym wód roztopowych. Przeważają gleby brunatne, płowe i rdzawe; jako charakterystyczne dla regionu wymienia się gleby hydrogeniczne. Obszar cechuje dobrze rozwinięta sieć rzeczna, z dużymi rzekami Przymorza (Rega, Parsęta, Słupia) i równin sandrowych Pojezierza Południowopomorskiego (Brda, Drawa, Gwda). Jest to makroregion o wysokiej jeziorności, w niektórych mezoregionach przekraczającej 10%. Największym jeziorem jest wielorynnowe Drawsko o powierzchni 19,6 km² i głębokości maksymalnej 79,7 m. Ze względu na trofizm większość jezior pojezierza zaliczana jest do typu eutroficznego. W podłożu całego makroregionu zalegają duże zasoby wód gruntowych. Znaczenie wód zaskórnych jest marginalne z powodu niewielkiej ich objętości i złej jakości. Klimat Pojezierza Zachodniopomorskiego podlega silnemu wpływowi Morza Bałtyckiego. Jego bliskość skutkuje wyższymi temperaturami zimą, a niższymi latem w porównaniu z większością innych rejonów kraju. W podziale Polski na regiony klimatyczne Pojezierze Zachodniopomorskie obejmują trzy jednostki klimatyczne: Region Zachodniopomorski na zachodzie makroregionu, Region Środkowopomorski w środkowej jego części oraz Region Wschodniopomorski na wschodzie.

    Nizina Środkowoeuropejska (31, dawniej Niż Środkowoeuropejski; niem. Nordeuropäische Tiefebene; nid. Noord-Europese Laagvlakte; duń. Nordeuropæiske Lavland) - prowincja fizycznogeograficzna Europy Zachodniej.Zaskroniec zwyczajny (Natrix natrix) – gatunek niejadowitego węża z rodziny połozowatych (Colubridae). Zaskrońce występują w całej Europie (oprócz Szkocji, Irlandii i północnej części Skandynawii). Samica jest większa od samca i osiąga średnio długość od 85 cm do 1,2 m (wyjątkowo 2 m), a samiec od 70 cm do 1 m. Żywią się żabami, rybami albo małymi gryzoniami, które połykają bez uprzedniego uśmiercania. Atakują tylko poruszające się zwierzęta. W niewoli zaskrońce żyją do 15 lat.

    W składzie gatunkowym roślin naczyniowych dominuje element środkowoeuropejski. Przeważają siedliska leśne typu: las mieszany świeży, bór mieszany świeży i las świeży. Pod względem występowania zbiorowisk leśnych potencjalnej roślinności naturalnej wyróżniają się żyzne buczyny oraz bory mieszane. Część występujących na pojezierzu gatunków roślin pochodzi jeszcze z okresu lodowcowego – relikty glacjalne. Fauna ma charakter napływowy, reprezentowana głównie przez gatunki charakterystyczne dla Niziny Środkowoeuropejskiej.

    Żółw ozdobny (Trachemys scripta) – gatunek gada z podrzędu żółwi skrytoszyjnych z rodziny żółwi błotnych, a w dawnym, szerszym znaczeniu grupa gatunków i podgatunków, tzw. Trachemys scripta complex. Żółwie ozdobne są popularnymi zwierzętami terrarystycznymi.Wody zaskórne, zwane też wodami wierzchówki, prawidłowa nazwa: wody przypowierzchniowe – wody podziemne, znajdujące się bardzo płytko pod powierzchnią gruntu. Wody te cechują się zmiennością temperatury i z reguły są zanieczyszczone. Z tego względu nie nadają się do celów spożywczych. Wody zaskórne powstają pod wpływem zmian temperatury i opadów atmosferycznych. Wody te są niezbędne do życia roślin.

    Położenie[ | edytuj kod]

    Podział Pojezierza Zachodniopomorskiego na mezoregiony

    Pojezierze Zachodniopomorskie, zgodnie z regionalizacją fizycznogeograficzną Jerzego Kondrackiego, jest północną częścią podprowincji Pojezierzy Południowobałtyckich (314–316). Obejmuje ciąg moren czołowych w strefie marginalnej fazy pomorskiej zlodowacenia północnopolskiego.

    Brzoza niska (Betula humilis Schrank) – gatunek rośliny wieloletniej należący do rodziny brzozowatych. Występuje w Europie i Azji. W Polsce roślina rzadka, występująca na rozproszonych stanowiskach na niżu. Najliczniej występuje na Pojezierzu Pomorskim, Mazurskim i Podlasiu, rzadziej na Białostocczyźnie i w Wielkopolsce.Odra (czes. i dł. Odra, niem. Oder, gł. Wodra, łac. starożytna Viadua, Suevus, łac. średniowiecza Oddera (w Dagome iudex), Odera; łac. renesansowa Viadrus (od 1543)) – rzeka w Europie Środkowej, w zlewisku Morza Bałtyckiego, na terenie Czech, Polski i Niemiec. Pod względem całkowitej długości jest drugą (po Wiśle) rzeką Polski. Biorąc pod uwagę tylko jej część w granicach Polski jest trzecią rzeką pod względem długości (po jej dopływie Warcie).

    Od morza makroregion oddzielony jest Pobrzeżem Szczecińskim (313.2/3) i Pobrzeżem Koszalińskim (313.4). Od wschodu sąsiaduje z Pojezierzem Wschodniopomorskim (314.5), od południa z Pojezierzem Południowopomorskim (314.6/7), od zachodu z Doliną Dolnej Odry (313.24) i na krótkim odcinku z Pradoliną Toruńsko-Eberswaldzką (315.3).

    Zatoka Gdańska (kasz. Gduńskô Hôwinga, niem. Danziger Bucht, ros. Гданьская бухта) – zatoka w południowo-wschodniej części Morza Bałtyckiego, pomiędzy Polską i Rosją. Średnia głębokość wynosi około 50 m, a maksymalna 118 m. Przezroczystość wody w zależności od pory roku kształtuje się od 8 do 16 m. Zasolenie zatoki wynosi od 7 do 8 promili. W czasie silnych sztormów występują fale o wysokości przekraczającej 9 m. Nad Zatoką Gdańską znajdują się największe polskie porty: Gdańsk i Gdynia. Jeszcze w drugiej połowie XX w. ważnym zajęciem części zamieszkałej nad nią ludności było rybołówstwo przybrzeżne, uprawiane nawet przy plażach Gdańska, Sopotu i Gdyni, które dziś zanikło m.in. z powodu znacznego zanieczyszczenia wód zatoki i zmniejszenia ilości ryb.Nietoperze, rękoskrzydłe (Chiroptera) – rząd ssaków łożyskowych, obejmujący ok. 1100 gatunków, do którego zalicza się 17 rodzin zgrupowanych w dwóch podrzędach:

    Zajmuje obszar 9,7 tys. km², co stanowi około 3,1% powierzchni administracyjnej Polski i około 12,6% powierzchni podprowincji. Makroregion dzieli się na siedem mezoregionów: Pojezierze Myśliborskie, Pojezierze Choszczeńskie, Pojezierze Ińskie, Wysoczyzna Łobeska, Pojezierze Drawskie, Wysoczyzna Polanowska, Pojezierze Bytowskie. Administracyjnie położony jest w granicach województw zachodniopomorskiego i pomorskiego.

    Zoogeografia, geografia zwierząt – jeden z działów zoologii oraz geografii zajmujący się geograficznym rozmieszczeniem gatunków zwierząt na kuli ziemskiej.Jasień (Jezioro Jasieńskie) (kaszb. Jezero Jaséńsczé, niem. Jassener See) - jezioro rynnowe leżące na Pojezierzu Bytowskim w powiecie bytowskim (województwo pomorskie) o powierzchni 577,2 ha o urozmaiconej linii brzegowej z siedmioma wyspami. Dzieli się w sposób naturalny na dwa akweny (Jasień Północny i Jasień Południowy) połączone wąską cieśniną. Z jeziora bierze swój początek rzeka Łupawa. Jezioro znajduje się na obszarze Parku Krajobrazowego Dolina Słupi. Przez wspomnianą cieśninę przebiega most drogowy, którego przęsło znajduje się nieco ponad 1m nad lustrem wody. Oznacza to, że łódź żaglowa musi położyć maszt, aby przepłynąć tę cieśninę. Na północnym krańcu jeziora w m. Zawiaty zlokalizowany jest ośrodek wypoczynkowy z wypożyczalnią sprzętu wodnego. Północno-wschodni kraniec jeziora łączy się poprzez dostępne dla kajaków, kanadyjek i lekkich łodzi płytkie zarośnięte szuwarami przejście z niewielkim Jeziorem Otnoga, którego długość nie przekracza 1 km. Na wschodnim brzegu J. Otnoga znajduje się dogodna do biwakowania polana z małym pomostem. W rejonie cieśniny łączącej dwie główne części Jeziora Jasień (Północną i Południową) położona jest wioska rybacka. Przy jednej z wysp Jasienia Południowego na głębokości ok. 1-1,5m spoczywa drewniany wrak kutra długości ok. 12 m, który wyraźnie wystaje ponad wodę. Południowo-zachodni brzeg Jasienia Południowego zajmuje miejscowość Łupawsko z dwoma ośrodkami wczasowymi wyposażonymi w spore pomosty, kąpieliska i wypożyczalnie sprzętu wodnego. Południowy kraniec Jasienia Południowego posiada "wyjście" ciekiem wodnym o słabym nurcie w stronę Jeziora Obrowo. Struga ta, choć płytka, ma długość ok 300 m i jest dostępna dla kajaków, kanadyjek, a nawet lekkich płaskodennych łodzi wiosłowych. Trzeba jednak kalkulować przepychanie łodzi przez płycizny, niską kładkę nad strugą (prześwit ok. 1m) oraz przebiegający pod ulicą betonowy tunel o długości ok. 20 m i szerokości 1,3 m przy lustrze wody (ok. 30 cm powyżej lustra tunel jest szerszy, co umożliwia przepłynięcie łódki szerszej, niż 1,3m zakładając przechylenie jej na burtę. Wyjście na J. Obrowo jest zarośnięte szuwarami. J. Obrowo jest malownicze, zalesione, przekracza długość 1km, a w swym północno-zachodnim krańcu posiada łąkę z ławami biesiadnymi oraz dogodnym miejscem do biwakowania i wodowania łodzi (bezpośredni dostęp do ulicy). Pomiędzy Jeziorem Jasień, a J. Obrowo, przy drodze zlokalizowana jest leśniczówka.

    Budowa geologiczna i rzeźba terenu[ | edytuj kod]

    Krajobraz Pojezierza Choszczeńskiego
    Krajobraz Pojezierza Drawskiego w okolicy Lubieszewa
    Krajobraz Wysoczyzny Polanowskiej w okolicy Krzyni

    Pojezierze Zachodniopomorskie wyraźnie różni się geomorfologicznie od innych pojezierzy pomorskich, będących częścią podprowincji Pojezierzy Południowobałtyckich. Wszystkie jednak łączy pojezierny charakter krajobrazu. Główne formy ukształtowania terenu pojezierzy pomorskich związane są z cofaniem się ostatniego zlodowacenia podczas fazy pomorskiej. Lądolód, cofając się, zostawił przyniesiony z północy materiał skalny – żwiry, piaski, gliny, głazy. W okresie postoju czoła lądolodu skandynawskiego w stadium pomorskim, ok. 10–12 tysięcy lat temu, u schyłku plejstocenu, powstał ciąg moren czołowych, który wyróżnia Pojezierze Zachodniopomorskie wśród makroregionów podprowincji. Miejscami wyróżnia się kilka linii postoju lodowca (np. na Pojezierzu Myśliborskim – myśliborską, chojeńską i mielęcińską).

    Bór mieszany bagienny (BMb} – typ siedliskowy lasów nizinnych na siedliskach dość ubogich, mokrych i bardzo mokrych o glebach torfowych torfowisk przejściowych, murszowo-torfowych, torfów murszejących. Jest to siedlisko z bardzo płytkim poziomem wód gruntowych lub umiarkowanym, obniżonym (zazwyczaj przez odwodnienie), płytkim poziomem wody gruntowej. Runo, chociaż podobne do runa boru bagiennego, różni się obecnością trzęślicy i różnego rodzaju turzyc. Główna różnica pomiędzy borem bagiennym i mieszanym bagiennym jest widoczna w drzewostanie.Słowik szary, bekwarek (Luscinia luscinia) – gatunek małego ptaka śpiewającego z rodziny muchołówkowatych (Muscicapidae). Ptaki z tej grupy są najznakomitszymi śpiewakami. Śpiew ich jest donośny, niezwykle urozmaicony, o dużej skali tonów. Słowik przylatuje do nas w kwietniu-maju, a odlatuje w sierpniu-wrześniu.

    Pasmo czołowomorenowe charakteryzuje się znaczną, choć zróżnicowaną miąższością utworów lodowcowych, przekraczającą 200 m na Pojezierzu Bytowskim. Moreny zbudowane są z kamienistych glin zwałowych. W zachodniej części makroregionu, od Pojezierza Myśliborskiego po Pojezierze Drawskie, materiał ten zawiera duże ilości związków wapnia. Inaczej jest w części wschodniej, zwłaszcza na Pojezierzu Bytowskim, gdzie zawartość wapnia jest bardzo niska. Ma to istotny wpływ na różnorodność ekologiczną i typologiczną jezior i szaty roślinnej.

    Świstunka leśna (Phylloscopus sibilatrix) – gatunek niewielkiego ptaka wędrownego z rodziny świstunek (Phylloscopidae), wcześniej zaliczany do pokrzewkowatych (Sylviidae).Żuraw (zwyczajny), żuraw popielaty, żuraw szary (Grus grus) – gatunek dużego ptaka z rodziny żurawi (Gruidae), zamieszkujący północną i środkową część Eurazji. Do niedawna można go było spotkać w całej Europie. W wyniku osuszania podmokłych lasów zniszczono jego lęgowiska i obecnie na południe od Bałtyku i na południu Europy występuje tylko wyspowo. Ciągły zasięg obejmuje Półwysep Skandynawski, północną Rosję i Azję aż po wschodnią Syberię. Wiosenne powroty w marcu i kwietniu, a jesienne przeloty we wrześniu i październiku. Zimuje na Półwyspie Iberyjskim, w zachodniej Azji i Afryce Północnej aż do Sudanu.

    Ciąg moren czołowych rozciąga się liniowo z południowego zachodu na północny wschód, w przybliżeniu równolegle do linii obecnego wybrzeża Morza Bałtyckiego. W części zachodniej układ jest nieco odmienny – w obrębie Pojezierza Myśliborskiego równoleżnikowy, a na Pojezierzu Choszczeńskim południkowy. Ku północnemu wschodowi rosną wysokości bezwzględne moren. Na zachodzie wysokości oscylują w zakresie 100–150 m n.p.m. ze Zwierzyńcem (166,8 m n.p.m.) na Pojezierzu Myśliborskim i Głowaczem (179,7 m n.p.m.) na Pojezierzu Ińskim jako punktami kulminacyjnymi. W środkowej części, na Pojezierzu Drawskim, wysokość maksymalna osiąga Wola Góra (219,2 m n.p.m.), a na wschodzie, na Pojezierzu Bytowskim, Siemierzycka Góra (256,5 m n.p.m.) – najwyższe wzniesienie makroregionu.

    Niezabyszewo (dodatkowa nazwa w j. kaszub. Niezabëszewò; niem. Damsdorf) – wieś kaszubska w Polsce na Pojezierzu Bytowskim położona w województwie pomorskim, w powiecie bytowskim, w gminie Bytów nad jeziorem Niezabyszewskim, przy drodze krajowej nr 20 Stargard Szczeciński - Szczecinek - Gdynia. Miejscowość jest również placówką Ochotniczej Straży Pożarnej.Krąp (Blicca bjoerkna) – gatunek słodkowodnej ryby z rodziny karpiowatych (Cyprinidae), jedyny przedstawiciel rodzaju Blicca.

    W granicach Pojezierza Zachodniopomorskiego znajdują się również inne formy strefy marginalnej fazy pomorskiej, tworzące dwa łuki wzniesień – jeden otaczający obniżenie Zatoki Pomorskiej, drugi obniżenie Zatoki Gdańskiej. Wszystkie mezoregiony makroregionu zaliczane są do typu młodoglacjalnych wysoczyzn przeważnie z jeziorami.

    Jezioro morenowe – rodzaj jezior polodowcowych, powstałych w obniżeniu pomiędzy wzniesieniami moren czołowych i obniżeniu moreny dennej. Charakteryzują się dużą powierzchnią, małą głębokością, rozwiniętą linią brzegową i łagodnymi brzegami.Stan ekologiczny – pojęcie z zakresu prawa wodnego oznaczające określenie jakości struktury i funkcjonowania ekosystemu wodnego związanego z wodami powierzchniowymi. Wraz ze stanem chemicznym służy do oceny jakości wód powierzchniowych w krajach, które przyjęły Ramową dyrektywę wodną (m.in. kraje członkowskie UE, Norwegia).

    W okresie holoceńskim, trwającym do dziś, pierwotne formy geomorfologiczne uległy znacznym przeobrażeniom, wynikającym w głównej mierze ze zmiany klimatu i szaty roślinnej. W miejscach topniejących brył lodu powstały jeziora. Wykształciła się nowa sieć hydrograficzna. Z jednej strony procesy denudacyjne złagodziły i obniżyły powstałe w plejstocenie formy terenu, z drugiej wyerodowany materiał uczestniczył w procesach aluwialnych i deluwialnych. Współcześnie znaczenie dla kształtu pierwotnej rzeźby ma również działalność człowieka.

    Brzęczka (Locustella luscinioides) – gatunek niewielkiego ptaka wędrownego z rodziny świerszczaków (Locustellidae), wcześniej zaliczany do pokrzewkowatych. Zamieszkuje większość środkowej i wschodniej Europy, wyspowo zachodnią i południową Europę (z wyjątkiem wysokich gór i prawie całej Wielkiej Brytanii), afrykańskie wybrzeża Morza Śródziemnego oraz Azję Mniejszą. Nie występuje w Skandynawii i na Islandii. Przeloty w IV-V i VIII-IX, zimuje w Afryce. W Polsce nieliczny, ale rozpowszechniony ptak lęgowy na niżu, lokalnie może być liczny. Nie występuje jedynie w okolicach pozbawionych zbiorników wodnych.Dzięciołek, dzięcioł mały (Dendrocopos minor) – gatunek małej wielkości ptaka z rodziny dzięciołowatych (Picidae).


    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5]




    Warto wiedzieć że... beta

    Bąk zwyczajny (Botaurus stellaris) – gatunek dużego wędrownego ptaka wodnego z rodziny czaplowatych (Ardeidae), zamieszkujący północną część Eurazji (podgatunek nominatywny) i Afrykę południową (B. s. capiensis). Zimuje na południu Eurazji i w Afryce. W Europie Zachodniej i Południowej gatunek osiadły. Przeloty w III - IV i IX - XI. W Polsce bardzo nielicznie lęgowy i nielicznie zimujący nad wodami śródlądowymi.
    Sieja pospolita, sieja, głąbiel, brzona (Coregonus lavaretus) – ryba z rodziny łososiowatych (Salmonidae), klasyfikowana jako grupa szeroko rozprzestrzenionych gatunków lub jako pojedynczy gatunek występujący w kilku jeziorach Europy Zachodniej.
    Lin (Tinca tinca) – słodkowodna ryba z rodziny karpiowatych (Cyprinidae), jedyny przedstawiciel rodzaju Tinca. Inne nazwy: pszenicznik, oczeretniak oraz kaliniak.
    Sarna europejska (Capreolus capreolus) – gatunek ssaka parzystokopytnego z rodziny jeleniowatych. Jedno z ważniejszych zwierząt łownych Europy. Samica jest potocznie nazywana kozą, samiec rogaczem, kozłem, młode zaś koźlętami. Istnieje również łowieckie określenie sarniak na dorosłego samca sarny.
    Ostoja Witnicko-Dębniańska (PLB320015) – obszar specjalnej ochrony ptaków położony na północnym skraju doliny Warty, na Pojezierzu Zachodniopomorskim i Pojezierzu Południowopomorskim, o powierzchni 46993,1 ha, w województwie lubuskim i zachodniopomorskim. Powołany do życia w 2007.
    Jezioro wytopiskowe - rodzaj jeziora polodowcowego, powstałego w zagłębieniu utworzonym po wytopieniu się brył martwego lodu, klinów lodowych lub soczewek lodu gruntowego (wytopisko). Jeziora wytopiskowe są charakterystyczne dla obszarów młodoglacjalnych.
    Wodnik zwyczajny, wodnik (Rallus aquaticus) – gatunek średniego ptaka wodnego z rodziny chruścieli (Rallidae), zamieszkujący Europę, Azję i północną Afrykę. Rozmieszczenie w zależności od podgatunku:

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.157 sek.