• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Pojazd uprzywilejowany

    Przeczytaj także...
    Znak drogowy – znak obowiązujący w ruchu drogowym, którego znaczenie i zakres obowiązywania określone jest w przepisach prawa – na terytorium Polski znaki drogowe normowane są zapisami rozporządzenia w sprawie znaków i sygnałów drogowych.Straż Ochrony Kolei (SOK) – umundurowana i uzbrojona formacja działająca na podstawie ustawy o transporcie kolejowym (Dz. U. z 2003 r. Nr 86, poz. 789).
    Służba Leśna – organ odpowiedzialny za ład i porządek na terenie Lasów Państwowych powołany ustawą z dnia 28 września 1991 roku o lasach. Obowiązujący do tego czasu dekret z dnia 5 lipca 1946 r. o Straży Leśnej został uchylony z dniem 1 stycznia 1992 roku. Do Służby Leśnej zalicza się pracowników Lasów Państwowych zajmujących się m.in. zwalczaniem przestępstw i wykroczeń w zakresie szkodnictwa leśnego. Zadania te wykonują strażnicy leśni. Strażnik na terenie lasu może karać mandatami oraz pozwać do sądu jako oskarżyciel publiczny.
    Ambulans.
    Widoczne są lampy ostrzegawcze i urządzenie nagłaśniające. Po ich włączeniu ambulans staje się pojazdem uprzywilejowanym.
    W ruchu drogowym, stosujący sygnały dźwiękowe i świetlne
    Różne pojazdy straży pożarnej, wyposażone w oznaczenia pojazdów uprzywilejowanych
    Pojazdami uprzywilejowanymi mogą być także autobusy: tu specjalnie przystosowany do przewozu aresztantów
    Do pojazdów uprzywilejowanych należą również wozy nadzoru ruchu przedsiębiorstw komunikacyjnych

    Pojazd uprzywilejowany – pojazd wysyłający sygnały świetlne w postaci niebieskich świateł błyskowych i jednocześnie sygnały dźwiękowe o zmiennym tonie, jadący z włączonymi światłami mijania lub drogowymi; określenie to obejmuje również pojazdy jadące w kolumnie, na której początku i na końcu znajdują się pojazdy uprzywilejowane wysyłające dodatkowo sygnały świetlne w postaci czerwonego światła błyskowego.

    Żandarmeria Wojskowa (ŻW) – wyodrębniona i wyspecjalizowana służba Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, której działalność polega na zapewnieniu przestrzegania dyscypliny wojskowej oraz ochranianie porządku publicznego i zapobieganie popełnianiu przestępstw na terenach jednostek wojskowych oraz w miejscach publicznych. ŻW pełni rolę policji wojskowej.Straż Graniczna (SG) – jednolita, umundurowana, w pełni zawodowa formacja typu policyjnego. Została powołana do życia ustawą z dnia 12 października 1990, jej funkcjonowanie rozpoczęło się 16 maja 1991 wraz z rozformowaniem Wojsk Ochrony Pogranicza (WOP). Wykonuje zadania związane z ochroną granicy państwowej i kontrolą ruchu granicznego. Nadzór nad formacją sprawuje Minister Spraw Wewnętrznych. Komendant Główny Straży Granicznej jest centralnym organem administracji rządowej w sprawach ochrony granicy państwowej.

    Do pojazdów uprzywilejowanych należą głównie te używane w związku z ratowaniem życia i mienia ludzkiego bądź usuwaniem skutków katastrof, są nimi także pojazdy służb odpowiedzialnych za zachowanie bezpieczeństwa – w szczególności policji.

    Polski kodeks drogowy zezwala kierującemu pojazdem uprzywilejowanym (przy zachowaniu szczególnej ostrożności) na niestosowanie się do przepisów ruchu drogowego, a także znaków i sygnałów drogowych, w tym do sygnalizacji świetlnej. Kierujący takim pojazdem nie jest jednak zwolniony ze stosowania się do poleceń i sygnałów dawanych przez kierujących ruchem lub uprawnionych do przeprowadzania kontroli. Wszyscy uczestnicy ruchu zobowiązani są natomiast do ułatwienia przejazdu pojazdowi uprzywilejowanemu m.in. poprzez natychmiastowe usunięcie się z jego drogi, a w razie potrzeby zatrzymanie się.

    Służba Celna – służba umundurowana podległa Ministrowi Finansów. Służba Celna została powołana na mocy ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej,. Do dnia 30 kwietnia 2002 r. na jej czele stał Prezes Głównego Urzędu Ceł. W wyniku likwidacji Głównego Urzędu Ceł stosownie do ustawy z dnia 20 marca 2002 r. o przekształceniach w administracji celnej oraz o zmianie niektórych ustaw, obowiązki kierowania Służbą Celną przejął Szef Służby Celnej. Służba Celna posiada także wydział celników do zadań specjalnych – Wydział Zwalczania Przestępczości Służby Celnej – w skład którego wchodzą grupy mobilne prowadzące kontrole m.in. na szlakach komunikacyjnych. Grupy mobilne dysponują specjalistycznym sprzętem do wykrywania przemytu, a także psami wyszkolonymi w wykrywaniu narkotyków i wyrobów tytoniowych. Funkcjonariusze grup mobilnych mogą używać środków przymusu bezpośredniego oraz broni palnej. W dniu 21 września jest obchodzony Dzień Służby Celnej.Policja – umundurowana i uzbrojona formacja przeznaczona do ochrony bezpieczeństwa ludzi i mienia oraz do utrzymywania bezpieczeństwa i porządku publicznego. Do jej głównych zadań należy pilnowanie przestrzegania prawa i ściganie przestępców, jak również zapewnienie ochrony i pomocy w sytuacjach kryzysowych zarówno wobec ludzi jak i mienia. Jeżeli jest to konieczne, policja nadzoruje na poziomie operacyjnym także wszelkie służby ratownicze.

    Pojazdy uprzywilejowane wysyłają odpowiednie sygnały:

  • świetlne sygnały przerywane (błyskowe) ustalonego koloru (zazwyczaj niebieskiego lub czerwonego), w Polsce obowiązkowo koloru niebieskiego (czerwony przeznaczony jest dla pojazdów na początku i końcu kolumn)
  • dźwiękowe sygnały o zmiennym tonie (z wyjątkiem, gdy pojazd uprzywilejowany zatrzyma się).
  • Często pojazdy takie są wyposażone w urządzenie nagłaśniające, umożliwiające podawanie komunikatów. W Polsce pojazd uprzywilejowany dodatkowo musi mieć włączone światła mijania lub drogowe.

    Library of Congress Control Number (LCCN) – numer nadawany elementom skatalogowanym przez Bibliotekę Kongresu wykorzystywany przez amerykańskie biblioteki do wyszukiwania rekordów bibliograficznych w bazach danych i zamawiania kart katalogowych w Bibliotece Kongresu lub u innych komercyjnych dostawców. Inspekcja Transportu Drogowego (w skrócie ITD) – wyspecjalizowana, umundurowana i uzbrojona formacja kontrolna, powołana na mocy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym. Do podstawowych zadań Inspekcji należy między innymi kontrola i zapewnienie przestrzegania następujących przepisów prawnych:

    W Polsce do kierowania pojazdem uprzywilejowanym jest wymagane:

    1. ukończenie 21 lat
    2. posiadanie prawa jazdy odpowiedniej kategorii
    3. orzeczenie lekarskie oraz psychologiczne o braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem uprzywilejowanym
    4. ukończenie kursu dla kierujących pojazdami uprzywilejowanymi
    5. posiadanie zezwolenia na kierowanie pojazdem uprzywilejowanym w zakresie określonej kategorii prawa jazdy.

    Rodzaje pojazdów uprzywilejowanych[ | edytuj kod]

    W Polsce do pojazdów uprzywilejowanych należą niżej wymienione kategorie pojazdów. Dodatkowo podane są oznaczenia pojazdów poszczególnych służb.

    Służba Kontrwywiadu Wojskowego (SKW) – służba specjalna właściwa w sprawach ochrony przed zagrożeniami wewnętrznymi dla obronności RP oraz bezpieczeństwa i zdolności bojowej Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, powołana na podstawie ustawy z dnia 9 czerwca 2006 i podległa Ministrowi Obrony Narodowej. Służba pełni rolę kontrwywiadowczą.Straż pożarna, dawniej straż ogniowa – zorganizowana formacja zajmująca się prewencją i walką z pożarami oraz pozostałymi zagrożeniami (innymi niż przestępczość) dla zdrowia i życia ludzkiego, dobytku oraz środowiska naturalnego. Do zadań straży pożarnej należy także usuwanie skutków klęsk żywiołowych i katastrof.
  • Pojazdy zawodowej i ochotniczej straży pożarnej – pojazdy pożarnicze barwy czerwieni sygnałowej z błotnikami i zderzakami w kolorze białym. Natomiast pojazdy operacyjne straży pożarnej (osobowe) oznakowane są pasem wyróżniającym barwy czerwieni sygnałowej. Po obu stronach pojazdu umieszcza się napisy „STRAŻ” barwy białej lub czerwonej. Na dachu pojazdu może być umieszczony świetlny napis „STRAŻ” barwy czerwonej na białym tle,
  • ambulanse zespołów ratownictwa medycznego – barwy białej (najczęściej), kremowej lub żółtej z niebieskim pasem wyróżniającym. Ponadto dla karetki reanimacyjnej dopuszcza się dodatkowe pasy wyróżniające barwy czerwonej, umieszczone wokół dachu oraz bezpośrednio pod pasem barwy niebieskiej,
  • pojazdy Policji – barwy srebrnej z niebiesko-białym odblaskowym pasem wyróżniającym i napisem „POLICJA” (z wyłączeniem pojazdów nieoznakowanych). Nowe malowanie obowiązuje od maja 2007 roku, jednak w użyciu wciąż są jeszcze wcześniej obowiązujące radiowozy barwy granatowej z białym pasem wyróżniającym i napisem „POLICJA” oraz radiowozy barwy granatowej z białymi drzwiami, białym pasem wyróżniającym i granatowym napisem „POLICJA”,
  • pojazdy straży gminnej (miejskiej) – barwy srebrnej (z wyjątkiem motocykli), z pasem wyróżniającym odblaskowym w postaci żółto granatowej szachownicy oraz umieszczonym poniżej wyróżniającym odblaskowym pasem granatowym. Na pasie granatowym umieszcza się odblaskowy napis „STRAŻ GMINNA” lub „STRAŻ MIEJSKA” w kolorze żółtym. Nowe malowanie wprowadzono w lipcu 2012 roku, wcześniej pojazdy straży gminnej (miejskiej) nie posiadały jednolitego malowania,
  • pojazdy Straży Ochrony Kolei,
  • pojazdy Straży Granicznej – oznakowane jasnozielonym pasem wyróżniającym oraz umieszczonymi po obu stronach pojazdu napisami „STRAŻ GRANICZNA” barwy jasnozielonej (z wyjątkiem motocykli),
  • pojazdy Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego i Agencji Wywiadu, Służby Ochrony Państwa, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Inspekcji Transportu Drogowego, Służby Więziennej, jednostek ratownictwa chemicznego, kontroli skarbowej, Sił Zbrojnych w tym Żandarmerii Wojskowej, Pododdziałów Regulacji Ruchu, Służby Wywiadu Wojskowego, Służby Kontrwywiadu Wojskowego,
  • pojazdy Służby Celnej niebieskie z białym pasem wyróżniającym, bądź w nowym malowaniu – zielone z białym pasem wyróżniającym i napisem „SŁUŻBA CELNA”,
  • pojazdy podmiotów uprawnionych do wykonywania zadań z zakresu ratownictwa górskiego,
  • pojazdy Służby Parku Narodowego,
  • pojazdy podmiotów uprawnionych do wykonywania zadań z zakresu ratownictwa wodnego,
  • pojazdy Straży Leśnej
  • inne, na podstawie zezwolenia wydanego przez ministra.
  • Uwagi[ | edytuj kod]

    1. Wyjątki (art. 106 ust. 2 ustawy): 1) 18 lat – dla funkcjonariuszy kierujących pojazdami Policji oraz Straży Granicznej, określonymi w prawie jazdy kategorii A; 2) 19 lat – dla funkcjonariuszy kierujących pojazdami Państwowej Straży Pożarnej, Policji, Straży Granicznej oraz Biura Ochrony Rządu, określonymi w prawie jazdy kategorii C.
    2. Przepisu nie stosuje się do funkcjonariuszy Państwowej Straży Pożarnej, Policji, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Więziennej i Inspekcji Transportu Drogowego oraz do kierujących pojazdami ochotniczych straży pożarnych (art. 106 ust. 3 ustawy o kierujących pojazdami).

    Przypisy[ | edytuj kod]

    Szczególna ostrożność – pojęcie z ustawy Prawo o ruchu drogowym. Oznacza sposób zachowania na drodze, polegający na zwiększeniu uwagi i dostosowaniu zachowania uczestnika ruchu do warunków i sytuacji zmieniających się na drodze, w stopniu umożliwiającym odpowiednio szybkie reagowanie.Służba Więzienna (SW) – umundurowana i uzbrojona formacja porządkowa, podległa Ministrowi Sprawiedliwości, posiadającą własną strukturę organizacyjną. Służba Więzienna realizuje, na zasadach określonych w kodeksie karnym wykonawczym, zadania w zakresie wykonywania kar pozbawienia wolności i tymczasowego aresztowania.




    Warto wiedzieć że... beta

    Służba Wywiadu Wojskowego (SWW) – służba specjalna właściwa w sprawach ochrony przed zagrożeniami zewnętrznymi dla obronności RP oraz bezpieczeństwa i zdolności bojowej Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, powołana na podstawie ustawy z dnia 9 czerwca 2006 i podległa Ministrowi Obrony Narodowej.
    Nadzór Ruchu (MPK, MZK, ZTM i inni) - wewnętrzna służba dyżurna, kontrolna oraz ratunkowa miejskich przedsiębiorstw komunikacyjnych. Często będąca samodzielną jednostką organizacyjną przedsiębiorstwa. Podstawą prawną funkcjonowania Nadzoru Ruchu są uchwały Rad Miejskich oraz wewnętrzne regulaminy przewoźników. Nadzór Ruchu działa również zgodnie z przepisami dotyczącymi służb wewnętrznych zawartymi w prawie przewozowym.
    Straż gminna – funkcjonująca w niektórych krajach instytucja powołana w celu utrzymywania porządku publicznego i bezpieczeństwa ludzi, która podlega lokalnemu samorządowi a nie władzy centralnej. Zazwyczaj straż gminna dysponuje bardziej ograniczonymi uprawnieniami w porównaniu z policją państwową.
    Pojazd – urządzenie do transportu ludzi lub towarów, w różnych środowiskach: na kołach, gąsienicach, płozach, w przestrzeni kosmicznej (wynoszony rakietą nośną), w głębinach morskich. Pojazd może być napędzany własnym źródłem napędu (zasilanym z własnego lub zewnętrznego źródła energii), ciągnięty lub pchany. Pojazdy poruszające się w wodzie, powietrzu lub kosmosie określa się jako statki (statek wodny, statek powietrzny, statek kosmiczny).
    Światła mijania (zwane także krótkimi) – światła silnikowych pojazdów drogowych, używane do oświetlenia drogi z przodu pojazdu, w założeniach, niepowodujące oślepienia ani dyskomfortu dla kierowców pojazdów nadjeżdżających z przeciwka oraz dla innych użytkowników drogi. Włączanie tych świateł jest obowiązkowe łącznie lub zamienne ze światłami drogowymi zawsze od zmierzchu do świtu, a także w tunelach, w warunkach pogorszonej przejrzystości powietrza (mgła, silne opady deszczu lub śniegu, zadymienie itp.) oraz podczas holowania. W Polsce włączanie świateł mijania jest obowiązkowe także podczas ruchu pojazdu w dzień, jeżeli nie jest on wyposażony w światła do jazdy dziennej.
    Siły Zbrojne Rzeczypospolitej Polskiej – siły i środki wydzielone przez Rzeczpospolitą Polską do zabezpieczenia jej interesów i prowadzenia walki. Siły Zbrojne są podstawowym elementem systemu obronnego państwa, przeznaczonym do skutecznej realizacji polityki bezpieczeństwa i obronnej. Zgodnie z obowiązującą Strategią Bezpieczeństwa Narodowego Rzeczypospolitej Polskiej, Siły Zbrojne RP utrzymują gotowość do realizacji trzech rodzajów misji: zagwarantowanie obrony państwa i przeciwstawienie się agresji, udział w procesie stabilizacji sytuacji międzynarodowej oraz w operacjach reagowania kryzysowego i operacjach humanitarnych, wspieranie bezpieczeństwa wewnętrznego i pomoc społeczeństwu.
    Agencja Wywiadu (AW) (JW 3164) – służba wywiadowcza, której zadanie polega na pozyskiwaniu informacji jawnych i pozyskiwaniu informacji niejawnych (wywiad) w strefie pozawojskowej poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej, które mogą mieć znaczenie dla bezpieczeństwa i żywotnych interesów Rzeczypospolitej Polskiej. Agencja Wywiadu prowadzi wywiad z pozycji legalnej (pod przykryciem dyplomacji), nielegalnej (funkcjonariusze bez immunitetu dyplomatycznego) oraz z użyciem urządzeń np. SIGINT.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.031 sek.