• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Pogrzeb żuru i śledzia

    Przeczytaj także...
    Wielki Tydzień – w chrześcijaństwie uroczysty czas upamiętniający ostatnie dni Chrystusa, przygotowujący do największego święta chrześcijan, Zmartwychwstania Pańskiego. Szczególnym czasem w Wielkim Tygodniu jest Triduum Paschalne.Wielkanoc, Pascha, Niedziela wielkanocna, Zmartwychwstanie Pańskie, mazow. Wielki Dzień – najstarsze i najważniejsze święto chrześcijańskie upamiętniające Zmartwychwstanie Jezusa Chrystusa, obchodzone przez Kościoły chrześcijańskie wyznające Nicejskie Credo (325 r.).
    Wielki post, w protestantyzmie określany jako czas pasyjny – czas pokuty, przygotowujący do przeżycia najważniejszych dla chrześcijan, świąt wielkanocnych. Obejmuje on okres liturgiczny od Środy Popielcowej do Wielkiego Czwartku. Tradycyjnie wielki post określany bywa jako czterdziestodniowy (łac. Quadragesima).

    „Pogrzeb żuru i śledzia” – dawny ludowy zwyczaj wielkanocny(obchodzony w głównie na Kujawach), polegający na tzw. „wybijaniu żuru”, czyli tłuczeniu garnków napełnionych popiołem, gnojem, błotem i innymi nieczystościami o drzwi i okna domów, po to, aby te drzwi i okna ubrudzić.

    Pogrzeb sardynki (hiszp. El entierro de la sardina) – obraz olejny hiszpańskiego malarza Francisca Goi przedstawiający hiszpańskie święto ludowe.Triduum Paschalne (z łac. triduum – Trzy Dni) – najważniejsze wydarzenie w roku liturgicznym katolików, którego istotą jest celebracja Męki, Śmierci i Zmartwychwstania Chrystusa. Rozpoczyna się wieczorną Mszą w Wielki Czwartek (Msza Wieczerzy Pańskiej), kończy zaś drugimi nieszporami po południu Niedzieli wielkanocnej.

    Kuchnia postna[]

    W trakcie rygorystycznie przestrzeganego Wielkiego Postu jedzenie najczęściej ograniczało się do żuru i śledzi. Nie jedzono nie tylko mięsa i tłuszczów zwierzęcych, ale również nabiału i cukru. Kiedy więc post dobiegał końca, tradycją w Wielki Piątek wieczorem lub w Wielką Sobotę rano był tzw. pogrzeb żuru i śledzia, będący symboliczną zemstą na uprzykrzonym postnym jadle, co oznaczało koniec pokuty.

    Opis obchodu według Oskara Kolberga[]

    „Od komina zaś jednej do komina drugiej przeciwległej chałupy, przeciągają w poprzek ulicy powrósło słomiane, z kilku powiązanych z sobą złożone częśći. W środku owego powrósła obniżonym nieco na kształt girlandy lub festonu, uwiązują garnek napełnionu żurem, lub popiołem, który chłopcy swawolni rozbijają kijami, właśnie wówczas, gdy ktoś przez ulicę pod owym powrósłem przechodzi, dla obsypania nieostrożnego przechodnia porządną dozą popiołu i sadzy.”

    Opis obchodu według Władysława Anczyca, widziany w domu gospodarza ogrodnika na Nowej Wsi pod Krakowem[]

    „W godzinę po odejściu Zapusta,czyli księcia mantuańskiego,wyniósł ojciec gospodyni na kiju uwiązanego śledzia i woreczek z popiołem,a gospodyni wniosła miskę żuru,już postno przyprawionego. Stary potrząsając śledziem i popiołem,obchodził izbę do koła,wypędzając niby mięsopust(karnawał).

    Wynoszeniu z domu śledzia i żuru towarzyszyły żartobliwe przyśpiewki i okrzyki. Śledzia, niekiedy wyciętego z drewna lub tektury, wiązano na grubym powrozie i wieszano na wierzbie nad drogą. Natomiast garnek z żurem zakopywano w ziemi lub wylewano. W krakowskiem dodatkowo zakopywano garnek z Posprzątano szczątki mięsnej wieczerzy,zastawiono żur,a każdy z obecnych przynajmniej go skosztował. Osobliwszemu temu obrzędowi towarzyszył śpiew.”

    Bibliografia[]

  • Barbara Ogrodowska, Zwyczaje, obrzędy i tradycje w Polsce, Verbinum, Warszawa 2001.
  • Oskar Kolberg "Dzieła Wszystkie. Kujawy część II"
  • Oskar Kolberg "Dzieła Wszystkie. Krakowskie, część I - Kraj. Lud. Zwyczaje .Gry i zabawy."
  • Maria Ziółkowska "Szczodry wieczór, szczodry dzień: obrzędy, zwyczaje, zabawy"
  • Renata Hryń-Kuśmierek "Polskie tradycje doroczne" Publicat,Poznań 2005 s.54
  • Zobacz też[]

  • Pogrzeb sardynki
  • Wielkanoc
  • Wielki Tydzień
  • wielki post
  • Triduum Paschalne
  • Linki zewnętrzne[]

  • Obyczaje ludowe: Topienie Judasza, pogrzeb żuru i śledzia
  • Wielki Tydzień - zwyczaje, rytuały...



  • w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.019 sek.