• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Pogórze Gubałowskie

    Przeczytaj także...
    Gmina Poronin – gmina wiejska w województwie małopolskim, w powiecie tatrzańskim. W latach 1975-1998 gmina położona była w województwie nowosądeckim.Stacja Narciarska Polana Szymoszkowa w Zakopanem – ośrodek narciarski położony w Zakopanem na południowym zboczu Gubałówki. Dolna stacja znajduje się przy Drodze Powstańców Śląskich, prowadzącej z Zakopanego do Kościeliska, w pobliżu Hotelu „Mercure” (dawniej „Kasprowy”). Możliwy jest również dojazd do górnej stacji (która jest już w gminie Kościelisko), znajdującej się na grzbiecie Gubałówki.
    Obłazowa lub Obłazowa Skała – izolowana skała wapienna położona w miejscowości Nowa Biała w województwie małopolskim. Wznosi się na lewym brzegu Białki na wysokość 670 m n.p.m. Jej względna wysokość nad poziomem wody w Białce wynosi 53 m. Formalnie znajduje się na granicy Kotliny Orawsko-Nowotarskiej i Pogórza Bukowińskiego, pochodzi jednak z tego samego masywu skalnego co należąca już do Pienin Spiskich Kramnica znajdująca się po drugiej stronie Białki. Masyw ten rozcięty został przez Białkę, która dokonała tutaj szerokiego na 100 m przełomu. Dwie oddzielne obecnie skały tworzą bramę po obu stronach Białki. Geologicznie jest to część Pienińskiego Pasa Skałkowego.
    Widok z Kościeliska. Od lewej: Palenica Kościeliska, Butorowski Wierch i Gubałówka
    Widok z Kościeliska. Od lewej: Palenica Kościeliska, Butorowski Wierch i Gubałówka

    Pogórze Gubałowskie – mikroregion, część Pogórza Spisko-Gubałowskiego pomiędzy rzekami Czarny Dunajec i Biały Dunajec Jest to pasmo wzniesień, od południa opadające do Rowu Podtatrzańskiego, od północy do Kotliny Orawsko-Nowotarskiej. Do Rowu Podtatrzańskiego Pogórze Gubałowskie opada dość stromo, tworząc dość ciągły pas wzniesień o równoleżnikowym przebiegu, zwany też Pasmem Gubałowskim. W kierunku od zachodu na wschód wyróżnia się w nim

    Groników Staw – niewielki stawek na Pogórzu Gubałowskim. Znajduje się on na północnym zboczu Palenicy Kościeliskiej. Położony jest na wysokości ok. 1105 m n.p.m.Maruszyna – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie nowotarskim, w gminie Szaflary. W latach 1975-1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa nowosądeckiego.
  • Płazowski Wierch
  • Mietłówka 1110 m
  • Palenica Kościeliska 1182 m
  • Butorowski Wierch, zwany też Butorowym Wierchem (1160 m)
  • Gubałówka (1120 m)
  • Większe potoki spływające z Pasma Gubałowskiego na południe, do Rowu Podtatrzańskiego to: Wielki Głęboki Potok, Butorowski Potok i Szymoszków Potok. Na północ od Pasma Gubałowskiego odchodzą dwa rozczłonkowane grzbiety, pomiędzy którymi spływają potoki: Dzianiski Potok, Cichy Potok, Bystry Potok i Mały Rogoźnik. Ponadto na północnym zboczu Palenicy Kościeliskiej znajduje się niewielki Groników Staw.

    Cisowa Skała lub Cisowa Skałka – pojedyncza skała na granicy Pogórza Bukowińskiego i Kotliny Orawsko-Nowotarskiej. Jest widoczna z szosy Nowa Biała – Białka Tatrzańska. Widoczna jest po prawej stronie, naprzeciwko znajdującej się tuż przy szosie skały Obłazowej i parkingu. Cisowa Skała wznosi się pośród dużych i równych łąk. Na południe od niej znajduje się niższa Grzebieniowa Skałka. Obydwie wchodzą w skład tzw. Skalic Nowotarskich.Czarny Dunajec – rzeka w południowej Polsce (województwo małopolskie), w dorzeczu Wisły. Długość – 48 km, powierzchnia zlewni – 456 km².

    Pogórze Gubałowskie zbudowane jest z nieco zdyslokowanego i zapadającego z południa na północ fliszu karpackiego. Północna jego granica z Kotliną Orawsko-Nowotarską przebiega wzdłuż linii tektonicznej usłanej wapiennymi skałkami. Większe z nich to Żdżar w Maruszynie (773 m), Cisowa Skała (668 m) i Obłazowa (670 m) pod Nową Białką, Ranisberg (także Ranysborg lub Raniszberg, 678 m) koło Szaflar. Wokół jednej z tych skałek (Skałka Rogoźnicka 708 m), na zachodnich granicach Pogórza Gubałowskiego utworzono rezerwat przyrody Skałka Rogoźnicka.

    Butorowy Wierch – nieczynny ośrodek narciarski położony w Kościelisku w powiecie tatrzańskim na Pogórzu Gubałowskim na południowo-wschodnim zboczu Butorowego Wierchu (1 160 m m n.p.m). Dolna stacja znajduje się przy Drodze Powstańców Śląskich, prowadzącej z Zakopanego do centrum Kościeliska. Możliwy jest również dojazd do górnej stacji, z Gubałówki przez szczyt Pająkówki.Mietłówka (1110 m) – wzniesienie na Pogórzu Gubałowskim (w Paśmie Gubałowskim). Znajduje się w zachodniej części tego pasma, pomiędzy Płazowskim Wierchem (1110 m) a Palenicą Kościeliską (1183 m). Zbudowane jest z fliszu karpackiego (piaskowce i łupki).

    Pogórze Gubałowskie jest dość gęsto zaludnione, przy czym miejscowości znajdują się nie tylko w dolinach rzecznych, ale również na wierzchowinie. To właśnie tutaj, na północnym stoku Gubałówki znajduje się najwyżej położona miejscowość w Polsce – Ząb w gminie Poronin (910-1013 m n.p.m. ). Dla potrzeb rolniczych lasy zostały w dużym stopniu wycięte. Warunki do uprawiania ziemi są tutaj trudne, uprawiano głównie ziemniaki i owies, przede wszystkim jednak miejscowa ludność góralska żyła z pasterstwa. Obecnie miejscowości te coraz bardziej przekształcają się w turystyczno-rekreacyjne. Na południowych stokach Pasma Gubałowskiego zlokalizowano szereg obiektów infrastruktury turystycznej, min. nieczynny ośrodek narciarski Butorowy Wierch, ośrodek na Polanie Szymoszkowej, ośrodek narciarski na Gubałówce, ośrodek narciarsko-rekreacyjny Harenda i inne, mniejsze elementy infrastruktury sportowo-turystycznej.

    Ząb (do 1965 Zubsuche) – wieś podhalańska, położona w województwie małopolskim, w powiecie tatrzańskim, w gminie Poronin.Ośrodek Narciarsko-Rekreacyjny Harenda w Zakopanem – ośrodek narciarski w Zakopanem na południowych zboczach Rafaczańskiej Grapy będącej jednym z grzbietów Pogórza Gubałowskiego.

    Przypisy

    1. Jerzy Kondracki: Geografia regionalna Polski. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 1998. ISBN 83-01-12479-2.
    2. Dookoła Tatr. Mapa 1:100 000. Sygnatura, 2003. ISBN 978-83-87873-44-8.
    3. Tatry i Podtatrze. Mapa 1:50 000. Wyd. Compass.
    4. Ząb. Informacje ogólne. [dostęp 2010-06-19].
    Flisz karpacki – określenie regionalnie występującego fliszu - serii naprzemianlegle ułożonych warstw skał osadowych morskiego pochodzenia, składająca się z ławic i warstw na przemian zlepieńców, piaskowców, mułowców i iłowców, rzadziej rogowców i margli. Skały te powstały na dnie mórz wskutek działalności tzw. prądów zawiesinowych, które doprowadziły do charakterystycznego, frakcjonalnego uwarstwienia.Gubałówka (dawna nazwa: Antgua) – szczyt o wysokości 1126 m na Pogórzu Gubałowskim (Paśmie Gubałowskim). Wznosi się po północno-zachodniej stronie Zakopanego. Po wschodniej stronie Gubałówki znajduje się najwyżej położona miejscowość w Polsce – Ząb, a po zachodniej sąsiaduje z Butorowskim Wierchem. U podnóża północnych stoków Gubałówki w dolinie potoku Bystrego położone jest Nowe Bystre.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Pasterstwo – rodzaj gospodarki występujący na obszarach, gdzie uprawa roli jest niemożliwa lub nieopłacalna (głównie zaliczyć do nich można obszary górskie, stepowe, tundrę, itp.). Polega na ekstensywnym chowie zwierząt stadnych takich jak owce, bydło domowe, kozy, trzoda chlewna, bawoły, konie, jaki, lamy, osły, renifery, z wykorzystaniem naturalnych pastwisk, często sezonowych.
    Butorowski Wierch (1160 m), czasami nazywany również Butorowym Wierchem – wzniesienie na Pogórzu Gubałowskim (w Paśmie Gubałowskim), pomiędzy Gubałówką (1126 m) i Palenicą Kościeliską (1183 m). Znajduje się nad Kościeliskiem koło Zakopanego. Jego stok północny jest zalesiony. Z Gubałówką łączy go widokowy odcinek Szlaku Papieskiego.
    Nowa Białka (przed 1945 niem. Neu Weissbach) - wieś w gminie wiejskiej Kamienna Góra, powiat kamiennogórski, województwo dolnośląskie, nad potokiem Białka w masywie Wzgórz Bramy Lubawskiej. Najmniejsza osada w gminie. Na koniec listopada 2007 roku zamieszkana była przez trzy osoby.
    Kotlina Orawsko-Nowotarska (514.11) – północna, najniższa część Obniżenia Orawsko-Podhalańskiego, między Beskidami Zachodnimi na północy a Pogórzem Spisko-Gubałowskim na południu.
    Szaflary – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie nowotarskim, w gminie Szaflary. W latach 1975-1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa nowosądeckiego. Położona jest na pograniczu dwóch regionów geograficznych: Kotlina Nowotarska i Pogórze Bukowińskie, pod względem historyczno-etnograficznym należy doPodhala.
    Rów Podtatrzański (514.14), słow. Podtatranská brázda – mezoregion fizycznogeograficzny leżący u północnego podnóża Łańcucha Tatrzańskiego i stanowiący część Obniżenia Orawsko-Podhalańskiego. Oddziela on Góry Choczańskie i Tatry od Pogórza Spisko-Gubałowskiego.
    Biały Dunajec – rzeka, prawy dopływ Dunajca. Powstaje na wysokości ok. 730 m n.p.m. w Poroninie z połączenia Zakopianki z Porońcem. Następnie Biały Dunajec spływa przez miejscowość Biały Dunajec, Szaflary i Nowy Targ, gdzie na wysokości około 577 m n.p.m. łączy się z Czarnym Dunajcem dając początek rzece Dunajec. Przed ujściem opływa rezerwat przyrody Bór na Czerwonem. Biały Dunajec powstaje więc w Rowie Podtatrzańskim, dolny zaś jego bieg i ujście znajdują się na Kotlinie Orawsko-Nowotarskiej.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.02 sek.