• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Pogórze Łużyckie

    Przeczytaj także...
    Pogórze Zachodniosudeckie (332.2) – wprowadzona przez Jerzego Kondrackiego jednostka w podziale Sudetów i Przedgórza Sudeckiego.Góry Łużyckie (323.31) (czes. Lužické hory, niem. Zittauer Gebirge, Lausitzer Gebirge) – niewielkie pasmo górskie w Sudetach Zachodnich, leżące na zachód od Gór Izerskich, na pograniczu czesko-niemieckim, między Ústí nad Labem, Żytawą a Libercem.
    Zlewisko – obszar lądowy, z którego wszystkie wody powierzchniowe i podziemne spływają do jednego morza, oceanu bądź też innego zbiornika wodnego. Inaczej: zbiór dorzeczy.

    Pogórze Łużyckie (czes. Šluknovská pahorkatina, niem. Lausitzer Bergland) – niewysokie pasmo górskie w Pogórzu Zachodniosudeckim, leżące na zachód od Obniżenia Żytawsko-Zgorzeleckiego (Kotliny Żytawskiej), na pograniczu czesko-niemieckim. Na południowym wschodzie pasmo przechodzi w Góry Łużyckie.

    Sprewa, hist. także Szprewa i Szprowa (niem. Spree, łuż. Sprjewja lub Sprowja) to rzeka we wschodnich Niemczech (kraje związkowe Saksonia i Brandenburgia), lewy dopływ Haweli. Swoje źródła ma na Pogórzu Łużyckim (ok. 430 m n.p.m.). Czeskojęzyczna Wikipedia lokalizuje je w powiecie deczyńskim , natomiast niemieckojęzyczna Wikipedia podaje, że rzeka ma źródła na wzgórzu Kottmar (478 m n.p.m.), w Ebersbach oraz w Neugersdorf. . Przepływa przez Łużyce, w Spreewaldzie dzieli się na szereg odnóg, następnie przepływa przez jeziora Schwielochsee i Müggelsee. Od jeziora Schwielochsee rozpoczyna się odcinek drogi wodnej dostępnej dla jednostek o zanurzeniu do 1,2 metra. W miejscowości Beeskow jaz i śluza. Nastepnie w okolicy miejscowości Neuhaus i jeziora Wergnersee odchodzi od niej Speisekanal – 2,6 km kanał łączący ją z Kanałem Odra-Sprewa. Natomiast Sprewa kieruje się na północny zachód, poprzez zabytkowy jaz kozłowo-iglicowy i śluzę Neubrück po czym wpływa do Kanału Odra-Sprewa (89 km kanału), poniżej śluzy Kersdorf. Przyjmuje na tym odcinku nazwę Fürstenwalder Spree. Kanał opuszcza na jego 69 kilometrze, kierując się na północny zachód, poprzez jaz, przed dawną śluzą Große Tranke i przyjmuje nazwę Müggelspree. Poprzez jezioro Dämeritzsee wpływa do jeziora Müggelsee (nazywanym też Großer Müggelsee) z którego wypływa już jako Sprewa. Jednak większość wód Sprewy skierowanych jest Kanałem Odra-Sprewa do jeziora Seddinsee, następnie Langer See, które w berlińskiej dzielnicy Köpenick łaczy sie ze Sprewą. W centrum Berlina, w okolicy śluzy Mühlendammschleuse rozdwaja się i opływa Wyspę Muzeów. Po przejściu przez śluzę Charlottenburg, 6 kilometów dalej, w dzielnicy Spandau uchodzi do Haweli (29 m n.p.m.). Żeglowna na długości 182 km.Łaba (czes. Labe, niem. Elbe) – rzeka w Czechach i Niemczech o długości 1165 km (370 km w Czechach) i powierzchni dorzecza 144 055 km² (w Czechach 51 394 km²).

    Podział terytorialny[]

    Czeska część[]

    Po czeskiej stronie góry położone są w worku szluknowskim, zajmując jego większą część (z wyjątkiem południowych i południowo-zachodnich krańców). Najwyższym wzniesieniem Pogórza Łużyckiego jest Hrazený o wysokości 609 m n.p.m. Inne ważne szczyty to: Plešný (593 m n.p.m.), Vlčí hora (581 m.n.m.), Tanečnice (597 m n.p.m.), Špičák (544 m n.p.m.), Dymník (515 m n.p.m.), Vlčice (512 m n.p.m.), Buková hora (512 m n.p.m.) – najdalej na północ wysunięty punkt Czech, Jitrovník (509 m n.p.m.), Ječný vrch (502 m n.p.m.) oraz Šibeniční vrch (386 m n.p.m.).

    Lamprofiry - należą do skał magmowych, a dokładniej do głębinowych hipabysalnych i subwulkanicznych. Są przeważnie obojętne lub zasadowe, najrzadziej ultrazasadowe. Klasyfikuje się do skał żyłowych gdyż występują w postaci dajek i silli. Nazwa pochodzi od złożenia greckich słów lampros - lśniący połączonego z terminem porfir.Nysa Łużycka (czes. Lužická Nisa, niem. Lausitzer Neisse, górnołuż. Łužiska Nysa, dolnołuż. Łužyska Nysa) – rzeka w Czechach (kraj liberecki), Niemczech (Saksonia) i Polsce (woj. dolnośląskie i lubuskie); lewobrzeżny dopływ Odry. Długość rzeki wynosi (według różnych publikacji) od 251,6 km do 254,6 km.

    Niemiecka część[]

    Po stronie niemieckiej Pogórze Łużyckie sięga do Budziszyna. Niektóre szczyty mają oficjalne łużyckie nazwy, jak Czorneboh i Bieleboh. Najwyższym szczytem po stronie niemieckiej jest Sokolnik (niem. Valtenberg, 587 m n.p.m.)

    Hydrologia[]

    Przez grzbiet Pogórza Łużyckiego przebiega dział wodny oddzielający zlewisko Morza Bałtyckiego i Północnego. Pasmo leży na granicy dorzeczy trzech dużych rzek: Nysy Łużyckiej (zlewisko Morza Bałtyckiego) oraz Łaby i Sprewy (zlewisko Morza Północnego).

    Geologia[]

    Są to jedne z najstarszych gór Europy Środkowo-Wschodniej, powstałe 570–510 mln lat temu. Góry zbudowane są z granitu (tzw. łużyckiego) tworzącego masyw krystaliczny oraz z młodszych skał magmowych. Górotwór zbudowany jest z 4 rodzajów skał: granitu rumburskiego, granitu bartnickiego, granodiorytu i tzw. granodiorytu dwułyszczykowego. Skały granitowe poprzecinane są żyłami lamprofiru. Z młodszych skał magmowych (głównie trzeciorzędowego bazaltu) zbudowane są najwyższe wzniesienia gór.

    Worek szluknowski (także: Cypel szluknowski, Cypel rumburski, cz. Šluknovský výběžek, niem. Schluckenauer Zipfel / Böhmisches Niederland) – charakterystyczne wybiegnięcie terytorium Czech w głąb Niemiec, znajdujące się w północnej części powiatu Děčín (północne Czechy). Stykają się tutaj kultura czeska, saska i łużycka.Morze Bałtyckie, Bałtyk (łac. balteus — pas. Nazwa Bałtyku pojawia się po raz pierwszy u Adama z Bremy) – płytkie morze śródlądowe na szelfie kontynentalnym w północnej Europie. Połączone z Morzem Północnym przez Cieśniny Duńskie (Sund, Mały i Wielki Bełt) oraz Kattegat i Skagerrak. Za zachodnią granicę Bałtyku właściwego przyjmuje się cieśninę Sund i próg podwodny ciągnący się na głębokości 18–20 m od przylądka Gedser (wyspa Falster) do przylądka Darßer Ort (Darß); na zachód od tej linii znajduje się akwen Bałtyku Zachodniego o powierzchni ok. 8000 km² nazywany przez Niemców także Ostsee; akwen ten obejmuje m.in. część wód Cieśnin Duńskich (oprócz Małego i Wielkiego Bełtu) a także mniejsze: Alsenbelt, Fehmarnbelt, Langelandsbælt.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Czechy (czes. Česko), Republika Czeska (czes. Česká republika) – państwo śródlądowe w Europie Środkowej. Od północnego wschodu graniczy z Polską, od zachodu i północnego zachodu z Niemcami, od południa z Austrią, a od południowego wschodu ze Słowacją. Stolicą i największym miastem Czech jest Praga. Kraj składa się z trzech historycznych krain – Czech właściwych, Moraw i czeskiej części Śląska. Na powierzchni 78 866 km² żyje ponad 10,5 mln osób, z czego 94% to Czesi. Państwo czeskie dzieli się na czternaście krajów. Czechy są republiką parlamentarną, demokratycznym państwem prawa o liberalnym systemie rządów, opartym na swobodnej rywalizacji partii i ruchów politycznych. Głową państwa jest prezydent. Naczelnym organem władzy ustawodawczej jest parlament z Izbą Poselską i Senatem, władzy wykonawczej rząd z czternastoma ministerstwami, a władzy sądowniczej Sąd Konstytucyjny i Sąd Najwyższy. Czechy są członkiem wielu organizacji międzynarodowych, m.in. ONZ, Unii Europejskiej, NATO, strefy Schengen, Rady Europy, OECD i Grupy Wyszehradzkiej.
    Trzeciorzęd – według starszych wersji periodyzacji jest to starszy okres ery kenozoicznej, od 65 do 1,8 mln lat temu. Dzieli się na:
    Skała wylewna (skała wulkaniczna, wulkanity) – skała magmowa, która powstaje w wyniku krystalizacji lawy, a ponieważ proces ten postępuje stosunkowo szybko, w skład skał wchodzą minerały tak drobne, że w większości nie można ich rozpoznać gołym okiem. Wśród skał magmowych wylewnych najpospolitszy jest bazalt. Skały magmowe wylewne ze względu na dużą odporność na niszczenie mechaniczne mają zastosowanie w budownictwie, przemyśle drogowym, a ze względu na wykształcenie minerałów o różnych barwach - jako materiał dekoracyjny.
    Skały magmowe – jeden z trzech głównych typów skał (obok skał osadowych i metamorficznych) budujących skorupę ziemską, powstałych wskutek krystalizacji lub zakrzepnięcia magmy w głębi skorupy ziemskiej lub lawy na powierzchni Ziemi. Geolodzy opisali ponad 700 odmian skał magmowych.
    Dział wód (dział wodny, rzadziej wododział) – umowna linia rozgraniczająca sąsiednie zlewnie lub dorzecza; dla wód powierzchniowych wyznacza się go na podstawie analizy ukształtowania terenu, a dla wód podziemnych w drodze rozpoznania wysokości zalegania zwierciadła wód podziemnych i układu utworów geologicznych.
    Granit – głębinowa kwaśna skała o budowie jawnokrystalicznej, zbudowana z kwarcu, skalenia potasowego i plagioklazu oraz biotytu.
    Obniżenie Żytawsko-Zgorzeleckie lub Kotlina Żytawska (332.25) – obniżenie tektoniczne, położone pomiędzy Górami Izerskimi na południowym wschodzie, Górami Żytawskimi na południowym zachodzie i Górami Łużyckimi na zachodzie a Pogórzem Izerskim na północnym wschodzie.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.039 sek.