• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Podstawka grzyba

    Przeczytaj także...
    Sterygma (łac. sterigma) – u grzybów podstawkowych część podstawki, na której wyrasta zarodnik (bazydiospora). U grzybów z grupy tzw. złożonopodstawkowych z jednej komórki podstawki wyrasta jedna tylko sterygma. Następuje to najczęściej na górnej części podstawki, ale np. u uszakowców (Auriculariales) sterygmy wyrastają z boku podstawki. U złożonopodstawkowych sterygmy są zwykle wydłużone, by wynieść zarodniki na powierzchnię owocnika. U grzybów z grupy pojedynczopodstawkowych podstawki najczęściej są 4-sterygmowe, rzadziej 2-sterygmowe i sterygmy te są znacznie krótsze, niż u złożonopodstawkowych. Morfologia sterygm ma znaczenie przy mikroskopowym oznaczaniu niektórych gatunków grzybów.Bazydiospora, zarodnik podstawkowy – rodzaj zarodnika wytwarzany przez grzyby z gromady podstawczaków (Basidiomycota). Bazydiospory są połączone z końcami struktur zwanych podstawkami (basidium). U wielu gatunków 4 bazydiospory łączą się z jedną podstawką.
    Blaszka – typ hymenoforu, element budowy owocnika grzybów owocnikowych, na którym tworzy się warstwa hymenialna (obłocznia), wytwarzająca zarodniki.
    1.Schemat budowy hymenoforu blaszkowatego grzyba i struktura podstawek. Każda z nich daje początek czterem sporom (ciemnobrązowe na prawym panelu)
    2. Rodzaje podstawek

    Podstawka (łac. basidium, l.mn. basidia, dosł. "mały postument", także bazydium) – mikroskopijna struktura wytwarzająca zarodniki, obecna na hymenoforze owocników grzybów. Obecność podstawek to cecha charakterystyczna grzybów z grupy podstawczaków. Podstawka zazwyczaj daje początek czterem zarodnikom (nazywanymi bazydiosporami); rzadziej ich liczba jest zredukowana do dwóch (np. u łzawników) lub zwiększa się do ośmiu, u niektórych grup grzybów podstawki mogą być także ustawione poprzecznie lub podłużnie (noszą one nazwę phragmobasidium). W typowej podstawce, każda bazydiospora jest tworzona na szczycie wąskiej wypustki, tzw. sterygmy (sterigma, l.mn. sterigmata), od której odczepia się po dojrzeniu. Podstawki ułożone są obok siebie, a u niektórych gatunków grzybów podstawkowych poprzedzielane są płonnymi komórkami, tzw. rozwierkami (cystydami).

    Maczuga skalna – rodzaj skalicy (skałki) o kształcie przypominającym maczugę, smuklejsza forma grzyba skalnego. Najbardziej znana tego typu formacja w Polsce to Maczuga Herkulesa w Pieskowej Skale.Bazydiola (łac. basidiole) – u grzybów z grupy grzybów podstawkowych jest to niedojrzała podstawka, komórka występująca pomiędzy młodymi podstawkami. Jest płonna i nie posiada sterygm. Za bazydiolę uznaje się również inne bezpłodne komórki w hymenium, jeśli kształtem i wielkością przypominają podstawkę.

    Nazwa łacińska podstawki odnosi się do wyglądu i sposobu podtrzymywania zarodników przez tę strukturę, aczkolwiek morfologicznie bardziej przypomina ona maczugę. Podstawka niedojrzała, lub po oderwaniu się zarodników zwana jest bazydiolą (basidiole).

    Opis rysunku nr 2:

    Owocnik, twór grzybniowy – zbita część grzybni, wytwarzana przez nią w formie charakterystycznej dla każdego gatunku, tworząca na zewnątrz lub wewnątrz zarodniki. Owocniki występują u grzybów wyższych; workowców i podstawczaków, a ich zadaniem jest wytwarzanie zarodników. Zbudowane są z dwóch rodzajów grzybni: płonnej – plektenchymy, stanowiącej rusztowanie i zarodnionośnej – obłoczni, w której wytwarzane są zarodniki. Mogą mieć różną postać, np. kapelusza osadzonego na trzonie, kopyta, bulwy, miseczki, maczugi, krzaczka, różdżki, płaskiej skorupy i inne. Istnieje ogromna różnorodność kształtów i barw owocników. Niemal wszystkie wyrastają nad ziemią, ale istnieją też owocniki podziemne, np. u trufli.Cystyda, rozwierka (łac. cystidium)– płonna komórka , która wraz z elementami rozrodczymi – podstawkami (basidium) tworzy hymenium grzybów. Cystydy rozdzielają podstawki od siebie i stąd pochodzi ich polska nazwa – rozwierki. Czasami cystydy występują w grzybni pod hymenium (warstwa subhymenium). Zwykle wystają ponad podstawki.
    A – typowa podstawka jednokomórkowa, 4-sterygmowa, B – podstawka 4-komórkowa i 4-sterygmowa, C – podstawka 1-komórkowa, 2-sterygmowa D – podstawka 4-komórkowa z 4 bocznymi sterygmami (phragmobasidium)

    Przypisy[ | edytuj kod]

    1. Barbara Gumińska: Grzyby i ich oznaczanie. Warszawa: Państ. Wydaw. Rolnicze i Leśne, 1988, s. 36-39.
    2. Edmund Malinowski: Anatomia roślin. Warszawa: PWN, 1966.
    3. Ewald Gerhardt: Grzyby – wielki ilustrowany przewodnik. KDC, 2006, s. 692. ISBN 83-7404-513-2.
    Zarodnik, spora – termin stosowany w botanice, mykologii i mikrobiologii w odniesieniu do komórki służącej do rozmnażania protistów, roślin (mszaki, paprotniki) i grzybów. Zarówno termin „zarodnik” jak i „spora” są stare – pochodzą z czasów, gdy nie znano jeszcze dokładnie procesów rozmnażania tych grup organizmów, stąd też też używane są zarówno do określania komórek służących do rozmnażania bezpłciowego, jak i płciowego.Grzyby (Fungi Juss.) R. T. Moore – królestwo należące do domeny jądrowców (Eucaryota). Dawniej, w zależności od ujęcia systematycznego takson ten miał rangę podkrólestwa (Fungi R.T. Moore, 1971), podtypu, (Fungi Engl. 1889) i klasy (Fungi Bartling, 1830).




    Warto wiedzieć że... beta

    Hymenofor – część owocnika grzybów, na której występuje warstwa hymenialna, czyli obłocznia, wytwarzająca zarodniki. U grzybów hymenofor może mieć postać:
    Łacina, język łaciński (łac. lingua Latina, Latinus sermo) – język indoeuropejski z podgrupy latynofaliskiej języków italskich, wywodzący się z Lacjum (łac. Latium), krainy w starożytnej Italii, na północnym skraju której znajduje się Rzym.
    Grzyby podstawkowe (Basidiomycota R.T. Moore) – typ grzybów (Fungi) należący do kladu Dikarya. W polskim piśmiennictwie stosowano też nazwę podstawczaki.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.011 sek.