• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Podegrodzie - województwo małopolskie



    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5] [6] [7]
    Przeczytaj także...
    Las mieszany – siedliskowy typ lasu występujący na nizinach i zajmujący na terenie Polski ok. 10,5% powierzchni siedlisk leśnych, głównie żyźniejsze gleby typu skrytobielicowego lub brunatnego: piaski gliniaste oraz gliny spiaszczone. Dla siedliska lasu mieszanego głównymi gatunkami drzew są: dąb szypułkowy, buk, sosna, świerk, jodła, modrzew, brzoza.Fauna (od łac. Faunus – bóg trzód i pasterzy) – ogólne określenie na wszystkie gatunki zwierząt na danym obszarze (np. fauna Polski) lub w danym środowisku (fauna sawannowa), a także okresie geologicznym (np. fauna kambryjska). Badanie fauny pozostaje w gestii faunistyki, ale korzystają z niego również inne dziedziny biologii, np. ekologia i etologia, natomiast odkrycia faunistyki są systematyzowane przez systematykę.

    Podegrodziewieś gminna, położona w południowej Polsce, w województwie małopolskim, w powiecie nowosądeckim, siedziba gminy Podegrodzie.

    Wieś o charakterze krajoznawczo-wypoczynkowym, leży na południowy zachód od Nowego Sącza, na lewym brzegu Dunajca. Jedna z najstarszych miejscowości w Małopolsce. Stolica regionu Lachów Sądeckich.

    Parafia Świętego Jakuba Starszego Apostoła w Podegrodziu – parafia rzymskokatolicka znajdująca się w diecezji tarnowskiej, w dekanacie Stary Sącz.Most – rodzaj przeprawy w postaci budowli inżynierskiej, której konstrukcja pozwala na pokonanie przeszkody wodnej (rzeki, jeziora, zatoki, morskiej cieśniny itp.)

    Spis treści

  • 1 Geografia
  • 1.1 Położenie
  • 1.2 Rzeźba terenu
  • 1.3 Środowisko przyrodnicze
  • 2 Toponimika nazwy
  • 3 Historia
  • 3.1 Pierwsze ślady
  • 3.2 Czasy grodów słowiańskich
  • 3.3 Czasy starosądeckich Klarysek
  • 3.4 Zabór austriacki
  • 3.5 XIX i XX wiek
  • 4 Demografia
  • 5 Zabytki
  • 6 Znani Podegrodzianie
  • 7 Turystyka
  • 7.1 Ścieżka historyczno-turystyczna "Podegrodzie przez wieki"
  • 8 Kultura
  • 9 Sztuka
  • 10 Edukacja
  • 10.1 Oświata
  • 10.2 Gminny Ośrodek Kultury w Podegrodziu
  • 10.3 Biblioteki
  • 11 Sport
  • 12 Transport
  • 12.1 Obwodnica Podegrodzia
  • 13 Instytucje publiczne i stowarzyszenia
  • 14 Przypisy
  • 15 Bibliografia
  • 16 Linki zewnętrzne
  • Świerk pospolity (Picea abies (L.) H.Karst) – gatunek drzewa z rodziny sosnowatych (Pinaceae). Jest to jedyny gatunek świerka występujący naturalnie w Polsce. Rośnie głównie w północno-wschodniej części kraju, na południu Polski, w górach i na pogórzu. Nie występuje w sposób naturalny w centralnej i zachodniej Polsce (tzw. pas bezświerkowy). Zasięg tego gatunku rozciąga się na północy Europy od Norwegii do Rosji, występuje także w Alpach, Sudetach, Karpatach oraz na Bałkanach. Na wschodzie sięga Uralu, gdzie stopniowo wypiera go świerk syberyjski (Picea obovata). Północna granica występowania przebiega w Norwegii (70°N).Muzeum Lachów Sądeckich im. Zofii i Stanisława Chrząstowskich – oddział Muzeum Okręgowego w Nowym Sączu, mieszczący się w budynku Gminnego Ośrodka Kultury w Podegrodziu. Jest największą na Sądecczyźnie regionalną placówką, powstałą ze zbiorów prywatnej kolekcji.

    Geografia[]

    Położenie[]

    Panorama Podegrodzia z cmentarza
    Staw

    Podegrodzie położone jest w środkowej części Kotliny Sądeckiej, na granicy kotliny z Beskidem Wyspowym. Leży na wysokości od 340 do 450 m n.p.m., na zalewowym brzegu Dunajca, w widłach rzeki Słomki i potoku Barczynka. Zabudowa usytuowana jest w większości w dolinie oraz na zboczach wzgórz, które wznoszą się we wschodniej części wsi, są to: Łazy, Kucowa, Grobla i Zamczysko. Obszar Podegrodzia przecinają potoki: Łąkta, Barczynka oraz rowy kanalizacji burzowej. Podegrodzie zajmuje 7,38 km² (11,4% powierzchni gminy). Podegrodzie graniczy z:

    Tatarzy (nazwa własna: Tatarlar / Татарлар) – grupa ludów tureckich z Europy wschodniej oraz północnej Azji.Gminny Ośrodek Kultury w Podegrodziu im. Stanisława Grudnia (GOK) - instytucja kultury powstała 1 lipca 1976 roku, mająca swoją siedzibę w Podegrodziu, w domu kultury. GOK działa na terenie Gminy Podegrodzie nie tylko jako instytucja kultury, ale też oświatowa. Dyrektorem GOK-u jest Krzysztof Bodziony.
  • od północy z Mokrą Wsią i Gostwicą;
  • od północnego wschodu ze Stadłami;
  • od północnego zachodu z Rogami;
  • od południa z Naszacowicami;
  • Od południowego wschodu ze Starym Sączem i na niewielkim odcinku z Mostkami;
  • Od zachodu z Juraszową.
  • Podegrodzie nieformalnie podzielone jest na osiedla: Barczynka, Bloki, Górki, Jadwisin, Kąty, Kolonia, Kopaliny, Łąkta, Łazy, Nad Wodą, Osieki, Osowie, Pędzicha, Słoneczne, Świętego Jana, Świętej Anny, Zapłocie i Zasłonie. Wiele nazw jest bardzo starych i przetrwało do dnia dzisiejszego jedynie dzięki przekazowi ustnemu mieszkańców.

    Bitwa pod Grunwaldem (w literaturze niemieckiej pierwsza bitwa pod Tannenbergiem) – jedna z największych bitew w historii średniowiecznej Europy (pod względem liczby uczestników), stoczona na polach pod Grunwaldem 15 lipca 1410 w czasie trwania wielkiej wojny między siłami zakonu krzyżackiego wspomaganego przez rycerstwo zachodnioeuropejskie (głównie z Czech, z wielu państewek na Śląsku, z Pomorza Zachodniego i z pozostałych państewek Rzeszy), pod dowództwem wielkiego mistrza Ulricha von Jungingena, a połączonymi siłami polskimi i litewskimi (złożonymi głównie z Polaków, Litwinów i Rusinów) wspieranymi lennikami obu tych krajów (Hospodarstwo Mołdawskie, Księstwo Mazowieckie, Księstwo Płockie, Księstwo Bełskie, Podole i litewskie lenna na Rusi) oraz najemnikami z Czech, Moraw i z państewek ze Śląska oraz uciekinierami ze Złotej Ordy i chorągwiami prywatnymi (między innymi chorągiew z Nowogrodu Wielkiego księcia Lingwena Semena), pod dowództwem króla Polski Władysława II Jagiełły.Jastrzębik – potok w Beskidzie Wyspowym, dopływ Dunajca. Ma swoje źródła na północnych stokach Modyni i pod Przełęczą Ostra-Cichoń. Spływa w południowo-wschodnim kierunku głęboką i wąską doliną pomiędzy dwoma pasmami górskimi. Od południa jest to długi południowo-wschodni grzbiet Modyni ze szczytami: Jasieńczyk, Klończyk i Spleźnia, od północnej pasmo ciągnące się od Ostrej przez Jeżową Wodę po Skiełek, przebiegające również w południowo-wschodnim kierunku. Jastrzębik zasilany jest gęstą siecią potoków spływających z tych dwóch pasm górskich. Największy jest potok wypływający z miejscowości Czarny Potok (z drugiej strony pasma Modyni).

    Rzeźba terenu[]

    Wzgórza znajdujące się we wschodniej części wsi wytworzyły się w trzeciorzędzie. Skały te zwane są fliszem karpackim. Pozostała część miejscowości zbudowana jest na schodowato ułożonych terenach. O rzeźbie terenu Podegrodzia i całej gminy zadecydowały ruchy górotwórcze, czynniki rzeźbiące w epoce lodowcowej oraz erozja brzegów strumieni i potoków przez wody nimi spływające. Okoliczne wzgórza charakteryzują się łagodnością grzbietów.

    Beskid Wyspowy (513.49) – część Beskidów Zachodnich położona pomiędzy doliną Raby a Kotliną Sądecką. Charakterystyczną cechą tego regionu południowej Polski jest występowanie odosobnionych, pojedynczych szczytów, od czego pochodzi jego nazwa. Najwyższym szczytem jest Mogielica (1170 m).Węgiel brunatny – skała osadowa pochodzenia organicznego roślinnego powstała w neogenie, w erze kenozoicznej ze szczątków roślin obumarłych bez dostępu powietrza. Zawartość węgla 62-75%. Często stosowany jako paliwo. Jego wartość opałowa waha się od 7,5 do 21 MJ/kg. Węgiel brunatny jest nieodnawialnym źródłem energii.

    Podłoże stanowią, twarde, eoceńskie piaskowce. Pomiędzy tymi warstwami znajdują się miękkie pokłady łupków, nie przepuszczających wody, a następnie warstwa zlepieńca. Podłoże ścian dolin potoków stanowią iły oraz mieszanka piaskowców z iłami. Wśród nich leżą niewielkie pokłady węgla brunatnego, w postaci lignitu. Przed laty były one wydobywane, ale zaprzestano wydobycia, gdyż grubość warstw lignitu dosięga zaledwie kilkudziesięciu centymetrów.

    Grobla – grodzisko wczesnośredniowieczne i stanowisko archeologiczne położone w centralnej części Podegrodzia, na trójkątnym cyplu o wysokości 345 m n.p.m. Podczas prac archeologicznych odnaleziono ślady wczesnych kultur datowanych na VIII-X w.Województwo małopolskie – jedno z 16 województw Polski. W obecnym kształcie powstało 1 stycznia 1999 r. w wyniku reformy administracyjnej. Województwo zajmuje powierzchnię 15 182 km² i jest jednym z mniejszych w Polsce (12 miejsce w kraju). Pod względem liczby mieszkańców (3 mln 298 tys. osób) województwo znajduje się na 4 miejscu w Polsce. Gęstość zaludnienia jest tu jedną z najwyższych w kraju (małopolskie – 217 osób/km², średnia krajowa – 122 osób/km²).

    Środowisko przyrodnicze[]

    Flora zaliczana jest do strefy roślinności podgórskiej, charakteryzującej się występowaniem lasów mieszanych, z większą ilością lasów iglastych. Najczęściej występującymi drzewami są m.in.: jodła pospolita, świerk pospolity, modrzew, sosna pospolita.

    Fauna jest różnorodna i występuje tylko na obszarach zalesionych (wschodnia część wsi i tereny nad Dunajcem). Najczęściej występujące zwierzęta to m.in.: sarny, lisy, żbiki, zające, kuny, łasice, wiewiórki, jastrzębie, kuropatwy.

    Chrzcielnica – zbiornik wypełniony wodą święconą, najczęściej w kształcie kielicha, przeznaczony do sakramentu chrztu. Wykonany z kamienia, metalu lub drewna. Forma dekoracji i proporcji zmieniała się wraz z obowiązującymi stylami w architekturze.Podegrodzcy Chłopcy — grupa wokalna, pochodząca z Podegrodzia. Zespół wykonuje stare, ludowe przyśpiewki i piosenki, w nowym opracowaniu i aranżacji. Dzięki temu utwory stały się lekkie, wpadające w ucho i taneczne.


    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5] [6] [7]



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Bolesław V Wstydliwy (ur. 21 czerwca 1226 w Starym Korczynie, zm. 7 grudnia 1279) – książę krakowski (od 1243) i sandomierski (od 1232), ostatni przedstawiciel małopolskiej linii Piastów.
    Stadła (do 1964 Stadło) – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie nowosądeckim, w gminie Podegrodzie. Jedna z najstarszych osad kolonistów niemieckich na Sądecczyznie.
    Łasica (Mustela) – rodzaj lądowego ssaka drapieżnego z rodziny łasicowatych (Mustelidae). Gatunki zaliczane do tego rodzaju są najmniejszymi ssakami w rzędzie drapieżnych (Carnivora).
    Marianie – potoczna nazwa Zgromadzenia Księży Marianów Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny (łac. Congregatio Clericorum Marianorum ab Immaculata Conceptionis Beatissimae Virginis Mariae, (skr. MIC). Pierwsze powstałe na ziemiach polskich w XVII w., męskie, katolickie zgromadzenie zakonne – założone w 1673 przez bł. o. Stanisława od Jezusa i Maryi Papczyńskiego. W 1909 roku Litwin bł. abp Jerzy Matulaitis-Matulewicz dokonał jego odnowy i reformy. Duchowość marianów koncentruje się na szerzeniu kultu Niepokalanego Poczęcia Matki Bożej i nabożeństwie wstawienniczym za dusze czyśćcowe. Motto: (łac.) Immaculate Virgin Mariae Conceptio Sit Salus Et Protectio Nostra, (pol.) Niepokalane Poczęcie Maryi Dziewicy, niech nam będzie zbawieniem i obroną.
    Bronisław Chlebowski (ur. 10 listopada 1846 w Warszawie, zm. 28 marca 1918 tamże) – polski historyk literatury, profesor Uniwersytetu Warszawskiego.
    Żbik europejski (Felis silvestris silvestris) – przedstawiciel kotowatych, opisany po raz pierwszy w 1775 roku przez niemieckiego przyrodnika Johanna Christiana Daniela von Schrebera, blisko spokrewniony z kotem nubijskim, kotem domowym i kotem stepowym (zobacz: żbik).
    Święta Kinga, również Kunegunda (ur. 5 marca 1234 w Ostrzyhomiu, zm. 24 lipca 1292 w Starym Sączu) – węgierska klaryska (OSC) i dziewica, córka króla Węgier Beli IV i Marii Laskariny, żona polskiego władcy, Bolesława V Wstydliwego, Czysta Pani Sądecczyzny, święta Kościoła katolickiego.

    Reklama