• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Poczta Polska w Wolnym Mieście Gdańsku

    Przeczytaj także...
    Gdańsk Główny – największa pasażerska stacja kolejowa w Gdańsku, położona na trasie Tczew – Gdynia. Mieści się w zabytkowym budynku przy ulicy Podwale Grodzkie, w Śródmieściu Gdańska. Obsługuje połączenia zarówno międzymiastowe jak i międzynarodowe. Ze stacji Gdańsk Główny odprawianych jest najwięcej pociągów trójmiejskiej SKM. Na stacji zatrzymują się pociągi pasażerskie wszystkich kategorii. Według kategoryzacji PKP stacja Gdańsk Główny ma najwyższą kategorię A.Królestwo Prus (niem. Königreich Preußen) – oficjalny tytuł państwa prusko-brandenburskiego po 1701, wraz z pozostałymi domenami dynastii Hohenzollernów w latach 1701-1918, od 1871 wchodzące w skład Cesarstwa Niemieckiego. Terytorium Królestwa Prus obejmowało dwie trzecie całego obszaru Cesarstwa Niemieckiego.
    Urząd pocztowy – jednostka organizacyjna sieci pocztowej (również budynek), placówka pocztowego operatora publicznego (krajowego), w której można skorzystać w pełnym zakresie z pocztowych usług powszechnych.
    Budynek placówki Gdańsk 1, przed 1921
    Otwarcie 5 stycznia 1925 Polskiego Urzędu P-T Nr 3 (późniejszej placówki Gdańsk 1)

    Poczta Polska w Wolnym Mieście Gdańsku – urząd Poczty Polskiej w Wolnym Mieście Gdańsku, w latach 1920-1939.

    Historia[]

    Polski Urząd Pocztowo-Telegraficzny w Gdańsku utworzono na mocy postanowień traktatu wersalskiego (paragraf 104 ust. 3) z 1919 oraz konwencji polsko-gdańskiej z 1920 (artykuły 29-32). Pierwsza placówka w Gdańsku powstała w Nowym Porcie 10 marca 1920. W 1921 utworzono Dyrekcję Poczt i Telegrafów RP w Gdańsku. Mieściła się ona przy placu Heweliusza, w gmachu dawnego pruskiego szpitala wojskowego, zbudowanego w latach 1838-44 (po utworzeniu Wolnego Miasta Gdańska i demilitaryzacji szpital został zamknięty). Podlegały jej trzy urzędy pocztowe: Gdańsk 1 w gmachu przy pl. Heweliusza na Starym Mieście (od 1925), Gdańsk 2 na Dworcu Głównym w pomieszczeniu PKP, oraz Gdańsk 3 w gdańskim porcie, tzw. Poczta Morska (gmach przy ul. Wiślnej został zbudowany w 1927, w dzisiejszej dzielnicy Letnica).

    Niemieckie obozy nazistowskie – obozy i podobozy kierowane przez SA, a później SS, policję i Wehrmacht utworzone w latach 1933–1945 przez nazistowskie władze III Rzeszy. Obozy te, w liczbie przynajmniej 12 tysięcy, utworzone były na własnym terytorium III Rzeszy oraz na ziemiach państw okupowanych.II Rzeczpospolita (II RP) – Rzeczpospolita Polska w latach 1918–1945, od odzyskania suwerenności państwowej w 1918 do wycofania uznania międzynarodowego dla Rządu RP na uchodźstwie w konsekwencji wykonania porozumień między mocarstwami wielkiej trójki na konferencji jałtańskiej w 1945.
    Skrzynka pocztowa Poczty Polskiej w WM Gdańsku
    Znaczki Poczty Polskiej w obiegu na terenie Wolnego Miasta Gdańska.
    Budynek placówki Gdańsk 1, stan w 2010
    Gdańsk 3 - Poczta Morska

    Urząd Gdańsk 1 stał się od 1930 głównym urzędem pocztowym w Gdańsku, mieściła się w nim m.in. centrala telefoniczna z bezpośrednim połączeniem z Polską. Urzędy na dworcu i w porcie nie obsługiwały indywidualnych klientów, ich obsługą zajmował się oddział nr 1. W Gdańsku ustawionych zostało 10 skrzynek pocztowych z polskim godłem państwowym. Szacuje się, że w 1939 na Poczcie Polskiej pracowało nieco ponad 100 osób.

    Centrala telefoniczna - zespół urządzeń przeznaczony do łączenia abonentów sieci telekomunikacyjnej na czas wymiany informacji. Składa się ona z urządzeń komutacyjnych odpowiedzialnych za zestawianie połączeń telekomunikacyjnych i urządzeń pomocniczych gwarantujących prawidłową pracę centrali. Możemy podzielić je na analogowe i nowocześniejsze cyfrowe. Podział ten wynika z zasady działania i sposobu przetwarzania i przesyłania danych (informacji).Wolne Miasto Gdańsk (niem. Freie Stadt Danzig) – istniejące w okresie międzywojennym autonomiczne miasto-państwo, pod ochroną Ligi Narodów. Jego utworzenie było wynikiem przegranej Cesarstwa Niemieckiego w I wojnie światowej. Powstanie Wolnego Miasta Gdańska było kompromisem, który nie zadowolił Polaków, ani Niemców.

    Dnia 1 września 1939 główna placówka Poczty Polskiej w Gdańsku stała się miejscem bohaterskiej i tragicznej obrony przed atakiem hitlerowskich formacji policyjnych i paramilitarnych. Zginęło wtedy, głównie zamordowanych po kapitulacji, około 50 pocztowców. Polscy pocztowcy, którzy nie brali udziału w obronie, zostali w większości aresztowani i osadzeni w obozach koncentracyjnych.

    Plac Obrońców Poczty Polskiej (niem. Heveliusplatz) – plac w Gdańsku na Starym Mieście, w jednostce terytorialnej Osiek. Znajduje się on przy budynku Poczty Polskiej w Wolnym Mieście Gdańsku, słynnym z bohaterskiej obrony 1 września 1939.Polskie Koleje Państwowe Spółka Akcyjna (PKP S.A.) – powstała w wyniku komercjalizacji istniejącego od 1926 przedsiębiorstwa państwowego Polskie Koleje Państwowe. Ich jedynym akcjonariuszem jest Skarb Państwa, który reprezentuje obecnie Ministerstwo Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej. Spółka pełni dominującą rolę w Grupie PKP. Do jej podstawowych zadań należą:

    Obecnie mieści się tam Urząd Pocztowy Gdańsk 1 oraz Muzeum Poczty Polskiej w Gdańsku, natomiast przed gmachem znajduje się Pomnik Obrońców Poczty Polskiej w Gdańsku.

    Bibliografia[]

  • Informacje pochodzą z wydawnictw i strony internetowej Muzeum Historycznego Miasta Gdańska.
  • Zobacz też[]

  • Blaszany bębenek
  • Muzeum Poczty Polskiej w Gdańsku
  • Obrona Poczty Polskiej w Gdańsku
  • Znaczki pocztowe Wolnego Miasta Gdańska
  • Przypisy

    1. Zabytki - woj. pomorskie. kobidz.pl.
    2. Osiek i okolice. przewodnicygdanscy.naszemiasto.pl.
    3. Do dworku w gdańskim porcie wraca życie. trojmiasto.pl, 12 grudnia 2011.
    Konwencja polsko-gdańska, zwana potocznie "Konwencją paryską", konwencja zawarta w Paryżu 9 listopada 1920 r. przez Rzeczpospolitą Polską i przedstawicieli Wolnego Miasta Gdańska (w organizacji) w wykonaniu postanowień traktatu wersalskiego o ustanowieniu Wolnego Miasta Gdańska i szczególnych prawach Polski w Wolnym Mieście (art.104-108 traktatu). Konwencja regulowała prawa Polski w Gdańsku i wzajemne stosunki prawne Polski i Wolnego Miasta Gdańska w sprecyzowaniu postanowień traktatu wersalskiego (Art.104 traktatu).Pomnik Obrońców Poczty Polskiej – pomnik na cześć uczestników obrony 1 września 1939 Poczty Polskiej w Gdańsku, według projektu Wincentego Kućmy, odsłonięty 1 września 1979 (w czterdziestą rocznicę wybuchu II wojny światowej) na placu Obrońców Poczty Polskiej w Gdańsku. Pomnik przedstawia umierającego pocztowca, któremu bogini zwycięstwa Nike podaje karabin, a z otwartej torby pocztowej wysypują się listy.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Muzeum Poczty Polskiej w Gdańsku – muzeum powstałe w 1979 poświęcone byłej Poczcie Polskiej w Wolnym Mieście Gdańsku, obecnie jeden z oddziałów Muzeum Historycznego Miasta Gdańska (do 2003 Muzeum Poczty i Telekomunikacji we Wrocławiu).
    Letnica (Lewen Thal, Lowenthal, Lówenthal, niem. Lauenthal, błędnie nazywana: Letniewem) – osiedle administracyjne Gdańska o charakterze mieszkaniowo-przemysłowym, położone w północnej części miasta nad Martwą Wisłą.
    Znaczki pocztowe Wolnego Miasta Gdańska – po utworzeniu Wolnego Miasta Gdańska w dniu 15 listopada 1920 r. nowy organizm państwowy utworzył własny system pocztowy. Początkowo wykorzystywał istniejące i znajdujące się w obiegu niemieckie znaczki pocztowe, nanosząc na nie własne nadruki. Następnie rozpoczął produkcję własnych znaczków pocztowych.
    Poczta Polska Spółka Akcyjna – jednoosobowa spółka skarbu państwa, zajmująca się świadczeniem usług pocztowych (doręczanie przesyłek, przekazów pocztowych, druków bezadresowych itp.), usług pieniężnych (wpłaty na rachunki, operacje oszczędnościowo-czekowe itp.), usług bankowych (na rzecz Banku Pocztowego SA), usług ubezpieczeniowych i usług kurierskich (Pocztex).
    Traktat wersalski – główny układ pokojowy kończący I wojnę światową, podpisany 28 czerwca 1919 roku przez Niemcy, mocarstwa Ententy, państwa sprzymierzone i stowarzyszone. Został ratyfikowany 10 stycznia 1920 roku i z tą datą wszedł w życie. Traktat ustalił wiele granic międzypaństwowych w Europie oraz wprowadził nowy ład polityczny.
    Nowy Port (kaszb. Fôrwôter, niem. Neufahrwasser) – osiedle Gdańska położone przy ujściu Martwej Wisły. Graniczy od zachodu z Brzeźnem, od południa z Letnicą, a przez Martwą Wisłę z Przeróbką. Dzielnica ma charakter mieszkaniowo-portowy, dawniej mieszkaniowo-portowo-przemysłowy. Wzdłuż nabrzeży rozciągają się tereny Portu Gdańsk.
    Demilitaryzacja – proces, w którym pozbawia się dany teren wojsk oraz budynków i maszyn o charakterze wojennym. Pojęcie to odnosi się także do rozbrajania formacji militarnych i paramilitarnych (także oddziałów partyzanckich), stanowiąc najczęściej element demobilizacji. Niemcy były zdemilitaryzowane po I i II wojnie światowej.

    Reklama