• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Pocisk odrzutowy



    Podstrony: [1] 2 [3] [4]
    Przeczytaj także...
    Latawiec – najstarszy i najprostszy konstrukcyjne przyrząd latający cięższy od powietrza (aerodyna). Tradycyjnie składa się ze szkieletu pokrytego płótnem lub papierem, nie posiada własnego napędu i jest zamocowany liną do stałego (lub ruchomego) punktu na powierzchni Ziemi. Latawiec unosi się w powietrzu wykorzystując siłę nośną, jaka powstaje na jego powierzchni wskutek ruchu powietrza (np. wiatru) wytwarzającego różnicę ciśnienia nad i pod jego powierzchnią  – analogicznie jak na skrzydle samolotu. Pułap jaki może osiągnąć latawiec zależy zatem od długości linki, kąta natarcia powierzchni nośnej oraz prędkości wiatru.  Urwanie się latawca z uwięzi powoduje zanik siły nośnej na jego powierzchni, wpadnięcie w korkociąg i upadek na ziemię.. MIM-104 Patriot – amerykański rakietowy system ziemia-powietrze na mobilnej platformie samochodowej. MIM-104 opracowany został jako system obrony teatru działań, którego zadaniem jest zapewnienie ochrony przeciwlotniczej i przeciwrakietowej w terminalnej fazie wrogiego ataku. System przeznaczony jest do zwalczania załogowych i bezzałogowych statków powietrznych, w tym samolotów i helikopterów, a także atmosferycznych pocisków rakietowych. W ograniczonym zakresie służy także do zwalczania taktycznych pocisków balistycznych krótkiego i średniego zasięgu. Mobilność systemu zapewnia łatwy transport zarówno drogowy, jak też powietrzny.
    Budowa i zastosowanie[ | edytuj kod]
    Start pocisku przeciwlotniczego RIM-7 Sea Sparrow

    Pierwsze pociski rakietowe miały postać wzmocnionej sznurkiem papierowej tuby wypełnionej ubitym czarnym prochem, zakończonej czepcem z ładunkiem bojowym, a z drugiej strony dyszą wylotową w postaci otworu. Do stabilizacji lotu pocisku stosowano przytwierdzoną do niego długą żerdź, nazywaną po włosku rocchetta, od której także wzięła się nazwa rakieta. Współczesne pociski rakietowe również mają ogólnie postać rury, z przytwierdzonymi do niej wielobocznymi powierzchniami stabilizującymi lot lub sterującymi jego przebiegiem. Napęd stanowi zazwyczaj silnik rakietowy na stały materiał pędny, rzadziej na paliwo ciekłe. W przedniej części pocisku rakietowego znajduje się zazwyczaj głowica bojowa oraz opcjonalnie systemy sterowania lub naprowadzania pocisku.

    Sztuczne ognie (fajerwerki, od niemieckiego Feuerwerk) – wyroby pirotechniczne wykorzystywane do celów widowiskowych i sygnalizacyjnych, po zapaleniu dające efekty świetlne i akustyczne. Obecnie największym producentem fajerwerków są Chiny.Bitwa pod Waterloo – starcie zbrojne, do którego doszło 18 czerwca 1815 roku i było ostatnią bitwą Napoleona Bonaparte. Były cesarz Francuzów powrócił niespodziewanie z wygnania na Elbie i objął rządy na okres 100 dni. W krótkim czasie zebrał ponad 70-tysięczną armię, z którą ruszył w kierunku Brukseli, gdzie stały nierozwiązane jeszcze armie VI koalicji: angielska Wellingtona i pruska Blüchera. Po dwóch zwycięskich starciach 16 czerwca pod Quatre Bras i Ligny Napoleon stanął oko w oko z Wellingtonem pod Waterloo. Zwycięska początkowo bitwa po nadejściu armii Blüchera przemieniła się w klęskę, a armia francuska przestała istnieć. Napoleon musiał ponownie abdykować w dniu 22 czerwca.

    Odpalanie i tor lotu[ | edytuj kod]

    Odpalenie pocisku odbywa się zazwyczaj ze specjalnych wyrzutni zapewniających odpowiednie położenie pocisku w momencie startu, kiedy jeszcze nie działają aerodynamiczne powierzchnie stabilizujące. Silnik lub silniki rakietowe, napędzają pocisk umożliwiając jego podążanie w kierunku celu. Tor lotu pocisku może być aktywny, wtedy gdy jest on napędzany silnikiem, oraz pasywny, gdy silniki kończą pracę po wyczerpaniu paliwa. W niektórych pociskach występuje tylko aktywny tor lotu, gdyż są one zaprojektowane do rażenia celów z odległości mniejszych niż czas pracy silnika. Zazwyczaj po wyczerpaniu się paliwa wbudowany mechanizm samodestrukcji powoduje detonację pocisku. Przykładem pocisków poruszających się po torze aktywnym i pasywnym są pociski balistyczne, które przy pomocy silnika są rozpędzane do odpowiedniej prędkości, a później kontynuują lot siłą bezwładności bez pomocy jednostek napędowych.

    AIM-7 Sparrow (z ang. wróbel) – amerykański kierowany pocisk rakietowy klasy powietrze-powietrze średniego zasięgu z półaktywnym, radiolokacyjnym układem naprowadzania. Używany przez siły zbrojne Stanów Zjednoczonych oraz innych państw. Pociski Sparrow były podstawową bronią powietrze-powietrze krajów zachodnich od lat 50. do 90. XX wieku. Obecnie pociski te wciąż pozostają w uzbrojeniu, chociaż są stopniowo zastępowane przez nowocześniejsze AIM-120 AMRAAM.Silnik rakietowy – rodzaj silnika odrzutowego, czyli wykorzystującego zjawisko odrzutu substancji roboczej, który nie pobiera w trakcie pracy żadnej substancji z otoczenia. Substancją roboczą mogą być produkty spalania (gazy spalinowe) powstałe przy utlenianiu paliwa (chemiczny silnik rakietowy), przy czym zarówno paliwo rakietowe jak i utleniacz znajdują się w zbiornikach napędzanego urządzenia (tlen nie jest pobierany z atmosfery), dzięki czemu silnik może pracować w dowolnych warunkach, np. w przestrzeni kosmicznej i pod wodą. Mogą nią być też jony rozpędzane elektromagnetycznie (silnik jonowy), plazma, także rozpędzana elektromagnetycznie (silnik plazmowy) lub strumień fotonów gamma (silnik fotonowy). Stosowany najczęściej w rakietach i promach kosmicznych oraz pociskach rakietowych.

    Sposoby kierowania i naprowadzania pocisków[ | edytuj kod]

    W wielu językach, głównie romańskich istnieją różne słowa na określenie pocisków niekierowanych i kierowanych. W języku angielskim pociski niekierowane określane są jako rocket, kierowane słowem missile pochodzącym od łacińskiego mittere oznaczającego wysyłać. W języku polskim stosuje się termin kierowany lub niekierowany pocisk rakietowy. Pierwsze balistyczne pociski rakietowe V-2 posiadały bezwładnościowy (inercyjny) system naprowadzania, który naprowadzał pocisk na cel bez ingerencji z ziemi. Inny niemiecki pocisk rakietowy Hecht, leciał po zaprogramowanej trajektorii, manewrując w celu zwiększenia prawdopodobieństwa trafienia. Pierwszym kierowanym pociskiem rakietowym był zbudowany w zakładach Rurhstahl przeciwlotniczy X-4, naprowadzany przez operatora za pośrednictwem rozwijającego się ze znajdującej się w tylnej części pocisku szpuli przewodu. Również obecnie stosuje się tę metodę naprowadzania, ale tylko dla pocisków przeciwpancernych, takich jak BGM-71 TOW.
    We współcześnie używanych pociskach rakietowych stosuje się naprowadzanie drogą radiową oraz znacznie częściej samonaprowadzanie przy pomocy głowic termicznych, radarowych lub telewizyjnych. Możliwe jest także naprowadzenie pocisku rakietowego na cel oświetlony przez znacznik laserowy lub na podstawie wskazań odbiornika GPS i/lub systemów nawigacji bezwładnościowej INS.

    Bitwa pod Legnicą – bitwa, która rozegrała się 9 kwietnia 1241 między rycerstwem dolno- i górnośląskim, mało- i wielkopolskim, w liczbie ok. 6 tysięcy wojowników oraz posiłkami cudzoziemskimi, w tym morawskimi i niemieckimi (głównie rycerstwo trzech zakonów: templariuszy, joannitów i krzyżaków) w liczbie ok. 2 tysięcy zbrojnych, a Mongołami (Tatarami, zwanymi Thartari – "z piekła rodem"), w liczbie ok. 8 tysięcy wojowników.X-4 – kierowany pocisk rakietowy powietrze-powietrze opracowany w latach 1942/44 w zakładach Ruhrstahl przez dr. Maxa Kramera. Pierwszy pocisk kierowany przewodowo w zasadniczej części lotu. Wyprodukowano ok. 100 sztuk. Miał znaleźć się na wyposażeniu samolotów Messerschmitt Me 262 oraz Focke-Wulf Fw 190. Charakteryzował się dużym prawdopodobieństwem trafień, wybuchał średnio w odległości 7 m od bombowca – co powodowało całkowite zniszczenie celu.

    Rodzaje kierowania pocisków odrzutowych:

  • samonaprowadzanie - pocisk naprowadza się na cel według własnych układów:
  • pasywne (bierne), wykorzystujące promieniowanie własne celu, m.in.:
  • termiczne - na promieniowanie podczerwone (cieplne)
  • optyczne - na promieniowanie widzialne
  • wykorzystujące emisję radiową celu (w pociskach przeciwradarowych)
  • półaktywne, na fale odbite od celu oświetlonego przez nadajnik zewnętrzny
  • aktywne (radarowe), na fale odbite od celu oświetlonego przez nadajnik pocisku
  • autonomiczne (programowe) - pocisk leci po zaprogramowanej trasie lotu, m.in.:
  • astronawigacyjne
  • bezwładnościowe (inercyjne)
  • topograficzne
  • satelitarne (GPS)
  • zdalne kierowanie - pocisk jest kierowany według sygnałów zewnętrznych:
  • za pomocą sygnałów kierujących (komendowe): ręczne, półautomatyczne, automatyczne
  • za pomocą wiązki prowadzącej
  • Rodzaje bojowych pocisków rakietowych[ | edytuj kod]

    Pocisk przeciwokrętowy AGM-119 Penguin
    Pocisk przeciwlotniczy Wega

    Istnieje wiele kryteriów klasyfikacji bojowych pocisków rakietowych, z których najczęstszymi są podział ze względu na przeznaczenie i ze względu na platformę z której są wystrzeliwane.
    Ze względu na przeznaczenie rozróżniamy:

    Grawitacja (ciążenie powszechne) – jedno z czterech oddziaływań podstawowych, będące zjawiskiem naturalnym polegającym na tym, że wszystkie obiekty posiadające masę oddziałują na siebie wzajemnie przyciągając się.Silnik turboodrzutowy - rodzaj silnika, który napędza pojazd poprzez wykorzystanie zjawiska odrzutu gazów (silnika odrzutowego). W przeciwieństwie do silnika rakietowego wykorzystuje otaczające powietrze jako masę wyrzutową, a tlen zawarty w tym powietrzu jako utleniacz znajdującego się w zbiornikach pojazdu paliwa. Silnik ten montowany jest zazwyczaj w samolotach. Popularnie nazywany jest po prostu silnikiem odrzutowym.
  • pociski przeciwlotnicze - kierowane, do zwalczania statków powietrznych, wystrzeliwane z wyrzutni naziemnych, morskich lub powietrznych (S-75 Dwina, Patriot, Stinger, Strzała-2, Sparrow), sporadycznie dawniej niekierowane
  • antyrakiety, czyli pociski do zwalczania innych rakiet. Z uwagi na szczególne wymagania są one rozróżniane od rakiet przeciwlotniczych, chociaż wiele obecnych pocisków przeciwlotniczych ma pewne możliwości zwalczania także rakiet (Patriot, Arrow).
  • pociski przeciwokrętowe - kierowane, do zwalczania jednostek pływających, wystrzeliwane z wyrzutni morskich, naziemnych lub powietrznych (Exocet, Harpoon, Penguin)
  • pociski przeciw celom naziemnym:
  • przeciwpancerne - kierowane, do zwalczania pojazdów opancerzonych, z wyrzutni naziemnych lub powietrznych (TOW, HOT, Hellfire, 9M14 Malutka). na początku XXI w. podstawowym pociskiem przeciwpancernym w wojsku polskim stał się Spike.
  • artyleryjskie - niekierowane, do rażenia naziemnych celów powierzchniowych (z wyrzutni naziemnych lub morskich)
  • lotnicze - kierowane lub niekierowane, do rażenia celów powierzchniowych lub punktowych, z wyrzutni powietrznych
  • taktyczne - do bezpośredniego wsparcia wojsk lądowych (zasięg od kilku do ok. 50 km)
  • taktyczno-operacyjne - kategoria pośrednia, wyposażone w głowice o dużej sile rażenia (zasięg od ok. 50 do ok. 600 km) (V2)
  • operacyjne - do niszczenia ważnych celów operacyjnych, wyposażone w głowice atomowe (zasięg od kilkuset do ok. 1000 km) (MGM-31 Pershing)
  • strategiczne (globalne, międzykontynentalne) - do celów masowej zagłady (Topol-M)
  • Ze względu na tor lotu:

    9M14 Malutka (kod NATO AT-3 Sagger) – przeciwpancerny pocisk kierowany, zaprojektowany w ZSRR. Pocisk jest najprawdopodobniej najliczniej produkowanym pociskiem na świecie; jego produkcja dochodziła w latach 60. i 70. do 25000 pocisków rocznie. Poza tym, pociski były produkowane pod innymi nazwami przez 5 innych krajów, a użytkowane przez ponad 30 państw.AIM-120 AMRAAM (Advanced Medium-Range Air-to-Air Missile) – amerykański pocisk rakietowy powietrze-powietrze średniego zasięgu, z aktywnym radiolokacyjnym układem naprowadzania, korygowanym systemem nawigacji bezwładnościowej INS.
  • Rakietowe pociski balistyczne
    Poruszające się po krzywej balistycznej, składającej się z trzech etapów:
  • faza wznoszenia (ang. Boost phase), w której następuje start pocisku i przyśpieszanie za pomocą rakietowego systemu napędowego, do prędkości umożliwiającej pokonanie przyciągania ziemskiego i opuszczenie atmosfery;
  • faza środkowa (ang. Mid-course phase) - faza kosmiczna lotu pocisku, po odłączeniu się członów napędowych pocisku, w której jego głowica porusza się lotem bezwładnym, podlegając sile przyciągania ziemskiego;
  • faza terminalna (ang. Terminal phase) - w której pod wpływem grawitacji ziemskiej głowica ponownie wchodzi w jej atmosferę i zmierza bezpośrednio ku swojemu celowi.
  • atmosferyczne
    Pociski poruszające się po trasie pozostającej całkowicie w obrębie atmosfery ziemskiej, w tym:
  • pociski manewrujące
  • Pociski taktyczno-operacyjne, operacyjne i strategiczne utożsamiane są na ogół z pociskami balistycznymi (klasyfikacja ze względu na tor lotu). Alternatywny podział pocisków przeciw celom naziemnym dokonywany jest ze względu na zasięg.

    AGM-65 Maverick - taktyczny, naprowadzany lub samonaprowadzający pocisk rakietowy klasy powietrze-ziemia lub powietrze-woda przeznaczony do niszczenia szerokiej gamy celów poczynając od broni ciężkiej, pojazdów, budynków, umocnień do okrętów nawodnych. Pocisk opracowano w kilku wersjach różniących się sposobem naprowadzania na cel oraz wielkością i rodzajem głowicy bojowej.FIM-92 Stinger – przenośny, ręcznie odpalany, naprowadzany na podczerwień pocisk kierowany ziemia-powietrze produkowany w USA i używany przez amerykańskie siły zbrojne. System wszedł do służby w 1981 roku. Pociski Stinger zniszczyły do tej pory około 270 samolotów.

    Ze względu na platformę wystrzeliwania rozróżniamy pociski:

  • lotnicze - wystrzeliwane z pokładów samolotów i śmigłowców:
  • powietrze-powietrze — służące do niszczenia celów powietrznych (AIM-7 Sparrow, AIM-9 Sidewinder, AIM-120 AMRAAM)
  • powietrze-ziemia — do niszczenia celów naziemnych, ewentualnie nawodnych (AGM-65 Maverick)
  • powietrze-woda — wyspecjalizowane do zwalczania celów morskich (Exocet, AGM-84 Harpoon)
  • naziemne - wystrzeliwane z wyrzutni naziemnych
  • ziemia-powietrze - pociski przeciwlotnicze wystrzeliwane z różnych platform naziemnych, również z ręcznych wyrzutni rakietowych, służące do niszczenia celów powietrznych (FIM-92 Stinger, 9K38 Igła)
  • ziemia-ziemia — wystrzeliwane z platform naziemnych do niszczenia celów powierzchniowych lub naziemnych
  • ziemia-woda — wystrzeliwane z platform naziemnych do niszczenia celów morskich
  • morskie - wystrzeliwane z wyrzutni okrętowych (czasami tożsame z naziemnymi)
  • woda-powietrze - jak ziemia-powietrze
  • woda-ziemia - wystrzeliwane z okrętów do niszczenia celów powierzchniowych
  • woda-woda - wystrzeliwane z okrętów nawodnych, służące do zwalczania okrętów
  • głębina wodna-ziemia — pociski wystrzeliwane z okrętów podwodnych będących w zanurzeniu. Są to zazwyczaj pociski balistyczne z głowicami jądrowymi; UGM-27 Polaris, UGM-73 Poseidon, Trident I i Trident II.
  • woda-głębina wodna, powietrze-głębina wodna — rakietotorpedy lub rakiety wystrzeliwane z wyrzutni nawodnych lub z samolotów, służące do niszczenia okrętów podwodnych.
  • Ze względu na budowę i cechy konstrukcyjne wyróżniamy pociski (poniższe podziały się krzyżują):

    III Rzesza Niemiecka (niem. Das Dritte Reich) – nieoficjalna nazwa państwa niemieckiego pod rządami NSDAP w latach 1933–1945. Oficjalnie państwo nosiło nazwę Rzesza Niemiecka (Deutsches Reich), od 1938 (po Anschlussie Austrii) używano także nazwy Rzesza Wielkoniemiecka (Großdeutsches Reich).Kopenhaga (duń. København [kʰøb̥m̩ˈhɑʊ̯ˀn], łac. Hafnia) – stolica i największe miasto Królestwa Danii. W 2014 r. odbył się tu 59 Festiwal Muzyki Europejskiej Eurowizja.
  • jednostopniowe (najczęstsze)
  • wielostopniowe - posiadające większą ilość stopni napędowych w celu zapewnienia większego zasięgu i prędkości (dwustopniowe, trzystopniowe, wyjątkowo czterostopniowe)
  • kierowane
  • niekierowane
  • rakietowe
  • o napędzie mieszanym
  • napędzane silnikiem odrzutowym przelotowym
  • samoloty-pociski
  • Inne pociski odrzutowe[ | edytuj kod]

    Pociski odrzutowe inne od pocisków rakietowych napędzane są silnikami odrzutowymi przelotowymi: turboodrzutowymi (w tym turbowentylatorowymi) lub strumieniowymi, nieliczne konstrukcje pulsacyjnymi. Często stosowany jest napęd mieszany, w postaci startowych silników rakietowych i marszowego silnika strumieniowego (który do pracy wymaga rozpędzenia do prędkości kilkuset km/h) lub turboodrzutowego. Oprócz zastosowanego silnika i jego instalacji, cechy konstrukcyjne pocisków odrzutowych oraz ich podziały są podobne do pocisków rakietowych, z tym, że w porównaniu z pociskami rakietowymi, pociski odrzutowe używane są tylko do niektórych zastosowań, kiedy wymagany jest duży zasięg lotu w atmosferze:

    RIM-7 Sea Sparrow jest kierowanym pociskiem rakietowym klasy woda-powietrze. Służy do zwalczania wrogich rakiet oraz samolotów. Rakiety typu Sea Sparrow posiadają 4 lotki sterujące w połowie kadłuba oraz 4 lotki ogonowe umieszczone z tyłu, tuż w pobliżu dyszy silnika rakietowego. Pociski RIM-7 są tak skonstruowane aby mogły działać w każdych warunkach pogodowych. Rakiety Sea Sparrow zostały wprowadzone do użytku w 1976. System ten jest aktualnie zastępowany systemem najnowszej generacji Evolved Sea SparrowKazimierz Siemienowicz herbu Ostoja (ur. ok. 1600 niedaleko Rosieni na Żmudzi, zm. po 1651) – inżynier wojskowy, teoretyk artylerii.
  • samoloty-pociski do zwalczania celów lądowych lub morskich, wystrzeliwane z lądu, morza lub powietrza (np. V1, BGM-109 Tomahawk)
  • odrzutowe kierowane pociski przeciwlotnicze (ziemia-powietrze, woda-powietrze). Najczęściej były to pociski dwustopniowe o napędzie mieszanym, z silnikiem rakietowym i strumieniowym, do zwalczania celów na dużych wysokościach.
  • odrzutowe kierowane pociski lotnicze powietrze-ziemia i powietrze-woda.
  • niekierowane odrzutowe pociski artyleryjskie, wystrzeliwane z dział (rzadko spotykane).
  • Zobacz też[ | edytuj kod]

  • Niekierowany lotniczy pocisk rakietowy
  • Pocisk rakietowy powietrze-powietrze
  • Przeciwpancerny pocisk kierowany
  • Przeciwokrętowy pocisk odrzutowy
  • Rakieta przeciwlotnicza
  • Samolot-pocisk (pocisk skrzydlaty) – samolot, którego ładunek użyteczny stanowi głowica bojowa. Są to pociski charakteryzujące się posiadaniem powierzchni nośnych służących do wytwarzania siły nośnej w locie i w odróżnieniu od skrzydlatych pocisków rakietowych, napędzane silnikami odrzutowymi przelotowymi (początkowo rzadziej silnikami tłokowymi). Termin samolot-pocisk jest obecnie rzadko używany, na korzyść terminu: pocisk manewrujący.Bitwa pod Lipskiem (niem. Völkerschlacht bei Leipzig), znana też jako „bitwa narodów” – bitwa stoczona pod Lipskiem w dniach 16-19 października 1813 roku między wojskami francuskimi pod przywództwem Napoleona Bonaparte, a wojskami koalicji antyfrancuskiej (złożonej z Austrii, Prus, Rosji i Szwecji). Była to największa bitwa w kampaniach Napoleona i jego najcięższa porażka, aczkolwiek bardziej symboliczną stała się bitwa pod Waterloo.


    Podstrony: [1] 2 [3] [4]



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Tor ruchu (trajektoria) – w kinematyce krzywa zakreślana w przestrzeni przez poruszające się ciało. Jeżeli wypadkowa siła działająca na ciało wynosi 0, wówczas z I zasady dynamiki Newtona wynika, że ciało porusza się po torze prostoliniowym. Jeżeli na poruszające się ciało działa niezrównoważona siła, której kierunek nie jest styczny do toru ruchu, wówczas tor ruchu jest krzywoliniowy.
    II wojna światowa – największy konflikt zbrojny w historii świata, trwający od 1 września 1939 do 2 września 1945 roku (w Europie do 8 maja 1945), obejmujący zasięgiem działań wojennych prawie całą Europę, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, północną Afrykę, część Bliskiego Wschodu i wszystkie oceany. Niektóre epizody wojny rozgrywały się nawet w Arktyce i Ameryce Północnej. Poza większością państw europejskich i ich koloniami, brały w niej udział państwa Ameryki Północnej i Ameryki Południowej oraz Azji. Głównymi stronami konfliktu były państwa Osi i państwa koalicji antyhitlerowskiej (alianci). W wojnie uczestniczyło 1,7 mld ludzi, w tym 110 mln z bronią. Według różnych szacunków zginęło w niej od 50 do 78 milionów ludzi.
    Wojna brytyjsko-amerykańska, zwana też wojną Jamesa Madisona lub wojną roku 1812 (ang. War of 1812) – wojna pomiędzy Stanami Zjednoczonymi a Wielką Brytanią rozpoczęta amerykańską deklaracją wypowiedzenia wojny 18 czerwca 1812 i formalnie zakończona traktatem gandawskim zawartym 24 grudnia 1814. Mimo to znaczące działania wojenne trwały jeszcze w 1815 roku, kiedy miały miejsce: bitwa pod Nowym Orleanem i bitwa pod Fort Bowyer. Głównym teatrem wojny było pogranicze między Stanami Zjednoczonymi i brytyjską Kanadą.
    S-75 - radziecki rakietowy system przeciwlotniczy (ziemia - powietrze) rozwijany w trzech liniach oznaczonych kryptonimami: "Dwina" (pol. "Dźwina"), "Desna", "Wołchow", w kodzie NATO oznaczana jako SA-2 Guideline. Rakieta dwustopniowa, przeznaczona do zwalczania celów na średnim i wysokim pułapie. Pierwsza publiczna prezentacja miała miejsce w Moskwie na defiladzie jesienią 1957 roku.
    Rakietowy pocisk ziemia-powietrze (ang. Surface-to-air missile, SAM) – pocisk rakietowy wystrzeliwany z ziemi, przeznaczony do zwalczania celów powietrznych, w szczególności samolotów.
    Global Positioning System (GPS) - właściwie GPS-NAVSTAR (ang. Global Positioning System – NAVigation Signal Timing And Ranging) – jeden z systemów nawigacji satelitarnej, stworzony przez Departament Obrony Stanów Zjednoczonych, obejmujący swoim zasięgiem całą kulę ziemską. System składa się z trzech segmentów: segmentu kosmicznego - 31 satelitów orbitujących wokół Ziemi na średniej orbicie okołoziemskiej; segmentu naziemnego - stacji kontrolnych i monitorujących na ziemi oraz segmentu użytkownika - odbiorników sygnału. Zadaniem systemu jest dostarczenie użytkownikowi informacji o jego położeniu oraz ułatwienie nawigacji po terenie.
    Powstanie listopadowe, wojna polsko-rosyjska 1830-1831 – polskie powstanie narodowe przeciw Rosji, które wybuchło w nocy z 29 listopada na 30 listopada 1830, a zakończyło się 21 października 1831. Zasięgiem swoim objęło Królestwo Polskie i część ziem zabranych (Litwę, Żmudź i Wołyń).

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.032 sek.