• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Pocisk artyleryjski

    Przeczytaj także...
    Zapalnik – urządzenie zapalające lub powodujące wybuch materiału wybuchowego. Dzięki niemu fala detonacyjna przechodzi na główny materiał wybuchowy, który sam trudno detonuje.Antymon (Sb, łac. stibium) – pierwiastek chemiczny z grupy metaloidów. Występuje w czterech odmianach alotropowych: antymon żółty, srebrzystobiały antymon metaliczny, antymon czarny i antymon wybuchowy. Znany jest od starożytności.
    Wojska inżynieryjne (saperzy, wojska saperskie) - rodzaj wojsk przeznaczonych do inżynieryjnego zabezpieczenia działań wszystkich rodzajów sił zbrojnych i rodzajów wojsk. Wojska inżynieryjne wykonują najbardziej złożone prace wymagającego specjalistycznego przygotowania i zastosowania różnorodnego sprzętu inżynieryjnego.
    Pociski do radzieckich haubic M-10 i D-1 kaliber 152,4 mm.
    1. Pocisk odłamkowo-burzący OF-530
    2. pocisk odłamkowy O-530
    3. pocisk przeciwbetonowy G-530.

    Pocisk artyleryjski – główny element naboju artyleryjskiego, którego podstawowym przeznaczeniem jest niszczenie siły żywej, sprzętu i umocnień nieprzyjaciela, zapalanie obiektów, oświetlanie lub zadymianie terenu, wskazywanie celów, rozrzucanie ulotek itp. Pocisk artyleryjski ma najczęściej postać skorupy wypełnionej materiałem wybuchowym, zapalającym lub inną zawartością w zależności od przeznaczenia (ulotki, mieszanina oświetlająca z proszku magnezowego, itp.) Współcześnie stosuje się także pociski przeciwpancerne podkalibrowe, które wykonane są z litego metalu, mogą jednak zawierać one niewielką ilość substancji pirotechnicznej do oznaczania toru lotu, tzw. smugacz.

    Amunicja przeciwpancerna – termin określający ogół pocisków artyleryjskich, rakiet, min, granatów oraz pocisków wystrzeliwanych z broni strzeleckiej przeznaczonych do rażenia celów opancerzonych - czołgów, opancerzonych wozów bojowych oraz umocnień. Celem tego rodzaju pocisków jest przebicie jak najmocniejszego pancerza. Głównym czynnikiem rażącym większości rodzajów amunicji przeciwpancernej jest ich energia kinetyczna.Kula armatnia (lub po prostu kula) to używany w przeszłości pełny pocisk bez ładunku wybuchowego, wystrzeliwywany z działa. Jak nazwa wskazuje przed wynalezieniem lufy gwintowanej, nadającej pociskowi ruch obrotowy, miała ona kształt sferyczny, a jej średnica była nieco mniejsza niż przekrój lufy działa, z którego miała być wystrzelona. Kule mniejszych kalibrów wykorzystywane były do strzelania z broni strzeleckiej (arkebuz, muszkiet, pistolet).

    Początkowo pociski artyleryjskie były wykonane całkowicie z kamienia i miały kształt kulisty. Następnie opracowano pociski oświetlające i zapalające wypełnione mieszaniną mączki prochowej z siarką, antymonem i żywicami. Stosunkowo wcześnie bo już w XV wieku zaczęto stosować w działach małego kalibru pociski z ołowiu i żeliwa. Od XVII wieku do użytku weszły pociski wybuchowe, a także specjalne służące do ostrzału okrętów żaglowych.

    Al-Falludża (arab. لفلوجة) – miasto w środkowym Iraku. Niegdyś jeden z bastionów sunnickich terrorystów/rebeliantów walczących przeciwko międzynarodowym siłom stabilizacyjnym i wojskom rządu irackiego. Przed rokiem 2003 miasto liczyło 435 tys. mieszkańców.Fosfor biały (fosfor żółty) - najaktywniejsza odmiana alotropowa fosforu. Biała, lepka, woskowata substancja o temperaturze topnienia 44 °C i wrzenia 280 °C; gęstość 1,8 g/cm. Tworzy dwie formy krystaliczne, α (układ regularny), stabilna w warunkach normalnych oraz β (układ heksagonalny), stabilna poniżej -80 °C.

    Po wprowadzeniu do uzbrojenia dział z lufami gwintowanymi pojawiły się w połowie XIX wieku pociski podłużne (burzące, przeciwpancerne, kartacze i szrapnele) z częściami wiodącymi w postaci powłoki ołowianej lub drewnianych albo cynkowych występów na skorupie. Pod koniec stulecia wprowadzono pociski z miedzianymi pierścieniami wiodącymi, a na początku XX wieku zastosowano pociski o kształcie dalekonośnym z wydłużoną częścią ostrołukową i stożkową częścią denną.

    Bomba lotnicza to rodzaj wybuchowej broni (bomby) zrzucanej z samolotu lub innego statku powietrznego, przeznaczonej do niszczenia celów naziemnych lub nawodnych.Żeliwo – stop odlewniczy żelaza z węglem, krzemem, manganem, fosforem, siarką i innymi składnikami, zawierający od 2,11 do 4,3% węgla w postaci cementytu lub grafitu. Występowanie konkretnej fazy węgla zależy od szybkości chłodzenia i składu chemicznego stopu. Chłodzenie powolne sprzyja wydzielaniu się grafitu. Także i dodatki stopowe odgrywają tu pewną rolę. Według obowiązującej normy żeliwo definiuje się jako tworzywo, którego głównym składnikiem jest żelazo i w którym zawartość węgla przekracza 2% (obecność dużych zawartości składników węglikotwórczych może zmienić podaną zawartość węgla).

    Rozmiar (kaliber)[ | edytuj kod]

    Kaliber pocisku to jego średnica. W zależności od okresu historycznego i specyfiki narodowej może być oznaczany w milimetrach, centymetrach lub calach. Z przyczyn technologicznych najmniejszy kaliber amunicji artyleryjskiej wynosi ok. 20 mm. Mniejsze pociski istnieją, jednak są rzadko stosowane ze względu na trudności produkcyjne, a także małą zawartość materiału wybuchowego. Największe pociski kiedykolwiek wystrzelone należały do niemieckiego działa kolejowego Dora i miały kaliber 802 mm. Bardzo duże pociski zostały obecnie zastąpione przez balistyczne pociski rakietowe, pociski rakietowe i bomby lotnicze. Współcześnie największe pociski artyleryjskie mają kaliber ok. 203 mm, są jednak rzadko spotykane. Największym powszechnie stosowanym kalibrem pocisku jest 155 mm.

    80 cm K (E) "Schwerer Gustav" (Ciężki Gustaw; przez żołnierzy nazwane "Dora") – niemieckie działo kolejowe kalibru 802 mm.152 mm haubica HB-43 D-1 (Haubica wz. 43 kal. 152 mm) – radziecka haubica opracowana w 1943 przez biuro konstrukcyjne generała porucznika Fiodora F. Pietrowa.

    Typy pocisków[ | edytuj kod]

    Istnieje wiele typów pocisków artyleryjskich. Najważniejsze z nich to:

    Pocisk odłamkowo-burzący[ | edytuj kod]

    Pocisk odłamkowo burzący kaliber 125 mm

    Najczęściej spotykany typ pocisku. Składa się z materiału wybuchowego, który jest umieszczony w stosunkowo grubej stalowej skorupie, i zapalnika. Zapalnik wywołuje eksplozje materiału wybuchowego, w wyniku czego do otoczenia wyrzucane są gorące i ostre odłamki metalu poruszające się z dużą prędkością. Większość zniszczeń powodowana jest przez odłamki, a nie sam wybuch. W zależności od typu zapalnika pocisk może eksplodować na powierzchni gruntu, w powietrzu nad ziemią lub po zagłębieniu się w ziemię tak, aby razić ukryte pozycje lub ograniczyć rozrzut odłamków.

    Kryzys izraelsko-libański – konflikt między państwem Izrael a arabską szyicką organizacją Hezbollah, mającą swoje bazy w południowym Libanie, toczony od 12 lipca do 14 sierpnia 2006 r. Ten trwający 33 dni konflikt znany jest w Libanie jako wojna lipcowa (arab. حرب تموز, Ḥarb Tammūz), a w Izraelu nazywany jest II wojną libańską (hebr. מלחמת לבנון השנייה, Milhemet Levanon HaShniya). Wojna rozpoczęła się 12 lipca 2006 i trwała do wejścia w życie zawieszenia broni wprowadzonego dzięki działaniom Organizacji Narodów Zjednoczonych rankiem 14 sierpnia 2006, choć oficjalnie wojna zakończyła się 8 września 2006, kiedy to Izrael zniósł blokadę morską wybrzeża Libanu.Żywica – substancja wytwarzana w niektórych roślinach, najczęściej w drzewach, szczególnie iglastych. Znajduje się w specjalnych przestrzeniach międzykomórkowych, lub przewodach żywicznych, i wytwarzana jest przez otaczające je komórki wydzielnicze (żywicorodne). U sosny przewody żywiczne są liczne, długie, biegną wzdłuż pnia i konarów, ponadto połączone są przewodami poprzecznymi, wskutek czego z miejsca uszkodzonego wypływają duże ilości żywicy przez długi czas. Żywica służy do zabezpieczania miejsc będących ranami drzewa. Barwa żywicy zależna jest od gatunku drzewa, z którego została pozyskana (od białej, przezroczystej do szarej).

    Pocisk przeciwpancerny[ | edytuj kod]

     Osobny artykuł: amunicja przeciwpancerna.

    Jest to pocisk przeznaczony do zwalczania celów opancerzonych. Współcześnie stosuje się trzy podstawowe typy pocisków przeciwpancernych: pocisk typu APFSDS, pocisk z ładunkiem kumulacyjnym i pocisk odkształcalny.

    Rakietowy pocisk balistyczny – pocisk rakietowy, którego najistotniejszymi cechami są lot po parabolicznej krzywej balistycznej z napędem silnikowym jedynie w części trasy oraz wyposażenie w układ naprowadzania. Na etapie wznoszenia, lot odbywa się dzięki napędowi za pomocą jednego bądź więcej silników rakietowych, dalsze zaś etapy lotu odbywają się dzięki wykorzystaniu energii nadanej pociskowi w fazie silnikowej oraz sile grawitacji ziemskiej. Zastosowanie pocisków balistycznych opiera się na przenoszeniu do celu głowicy bojowej o charakterze konwencjonalnym bądź masowego rażenia.Pocisk odłamkowo-burzący - pocisk artyleryjski lub rakietowy przeznaczony do zwalczania celów energią kinetyczną odłamków oraz fali uderzeniowej powstałej w wyniku wybuchu pocisku. Stosowany do niszczenia siły żywej, umocnień polowych i celów lekko- i nieopancerzonych.

    Pocisk zapalający[ | edytuj kod]

    Pocisk kasetowy[ | edytuj kod]

    Polski moździerzowy pocisk kasetowy kaliber 98 mm

    Pocisk kasetowy służy do wynoszenia w pobliże celu mniejszej subamunicji, która może się składać z małych pocisków przeciwpiechotnych, pocisków przeciwpancernych lub min. Pociski kasetowe są skuteczniejsze od tradycyjnych ponieważ umożliwiają pokrycie subamunicją większego obszaru. Pociski kasetowe umożliwiają szybkie zaminowanie danego obszaru bez udziału własnych wojsk inżynieryjnych.

    Kartacz – historyczny pocisk artyleryjski składający się z lekkiej obudowy wypełnionej kulistymi lotkami (ołowianymi pociskami muszkietowymi lub karabinowymi o niewielkiej średnicy) oraz drewnianego sabotu, pełniącego rolę przybitki, który chronił kule ołowiane przed nadtopieniem przez ładunek miotający.Amunicja przeciwpancerna – termin określający ogół pocisków artyleryjskich, rakiet, min, granatów oraz pocisków wystrzeliwanych z broni strzeleckiej przeznaczonych do rażenia celów opancerzonych - czołgów, opancerzonych wozów bojowych oraz umocnień. Celem tego rodzaju pocisków jest przebicie jak najmocniejszego pancerza. Głównym czynnikiem rażącym większości rodzajów amunicji przeciwpancernej jest ich energia kinetyczna.

    Pocisk dymny[ | edytuj kod]

    Moździerzowy pocisk dymny zawierający biały fosfor

    Pocisk dymny służy do tworzenia zasłony dymnej. Najczęściej spotykanym jest wybuchający pocisk zawierający biały fosfor, którego stosowanie powoduje poważne poparzenia u ludzi. W listopadzie 2004 wojska amerykańskie szturmujące irackie miasto Al Falludża użyły na szeroką skalę pociski dymne zawierające biały fosfor. W 2006 podczas kryzysu izraelsko-libańskiego Izrael używał pociski zawierające biały fosfor.

    Smugacz - element pocisku którego celem jest wytworzenie ciągnącej się za pociskiem smugi ognia (w przypadku pocisków świetlnych) lub dymu (w przypadku pocisków smugowych).Pocisk podkalibrowy – pocisk przeciwpancerny zbudowany z osłony, która odpada po opuszczeniu lufy oraz z rakietokształtnego rdzenia z bardzo twardego materiału, zazwyczaj jest to zubożony uranu lub wolfram. Pociski podkalibrowe najczęściej używane są armatach czołgowych do niszczenia pojazdów pancernych. Osiągają one prędkość nawet do 1800 m/s (6480 km/h), a zgromadzona w związku z tym ich energia kinetyczna pozwala na przebicie pancerza rdzeniem pocisku. Wewnątrz kadłuba pocisk rozpryskuje się rażąc załogę atakowanego pojazdu.

    Pocisk chemiczny[ | edytuj kod]

    Pocisk chemiczny zawiera niewielką ilość materiału wybuchowego, który służy jedynie do rozerwania cienkiej skorupy pocisku, zawiera natomiast dużą ilość substancji chemicznej takiej jak np. gaz bojowy. Sygnatariusze konwencji o zakazie stosowania broni chemicznej są zobowiązani do nie stosowania tego rodzaju pocisków.

    Siła żywa – w terminologii wojskowej eufemistyczne określenie żołnierzy (i ewentualnie wykorzystywanych przez wojsko zwierząt – np. zaprzęgowych) nieprzyjaciela. Obok "siły żywej" armie dysponują również sprzętem (pojazdy), wyposażeniem i uzbrojeniem, zwanym w tej samej terminologii "środkami ogniowymi"; często używane jest sformułowanie "siły i środki" (własne lub przeciwnika) oznaczające po prostu całokształt zdolności bojowych obejmujących zarówno ludzi, jak będące w ich dyspozycji wszelkie środki techniczne i materiałowe. Spotykane jest również odniesienie tego określenia do cywilów państwa, z którym prowadzona jest wojna, np. "siła żywa wrogiego przemysłu, czyli robotnicy".Amunicja artyleryjska - naboje przeznaczone do strzelania z broni artyleryjskiej (a więc o kalibrze równym lub większym 20 mm), oraz ich części.

    Pocisk agitacyjny[ | edytuj kod]

    Pocisk agitacyjny służy do przenoszenia, a następnie rozrzucania nad terenem nieprzyjaciela materiałów propagandowych (przeważnie ulotek). Składa się z cienkościennej skorupy, materiałów propagandowych, zapalnika i mechanizmu wyrzucającego, który na odpowiedniej wysokości powoduje rozrzucenie zawartości.

    Pocisk – ciało wystrzeliwane z broni miotającej. Pociski są zwykle aerodynamiczne, wydłużone, a w przekroju okrągłe, wykonane z twardych i gęstych materiałów, najczęściej metali. Przed wynalezieniem lufy gwintowanej nadającej pociskowi ruch obrotowy miały one kształt sferyczny i nazywano je kulami.Broń chemiczna – jeden z rodzajów broni, w którym podstawowym czynnikiem rażącym jest związek chemiczny o toksycznych właściwościach. Często termin ten jest utożsamiany z gazami bojowymi, gdyż większość - choć nie wszystkie - rodzaje broni chemicznej, są oparte na związkach, które w temperaturze pokojowej są gazami, lub cieczami o dużych prężnościach par (są wówczas stosowane w postaci aerozolu). Termin "broń chemiczna" ma jednak szersze znaczenie i oprócz samego czynnika rażącego obejmuje też urządzenia i techniki do jego przenoszenia i aplikowania na polu bitwy.

    Pocisk oświetlający[ | edytuj kod]

    Pocisk oświetlający wykorzystywany jest do oświetlania terenu. Składa się ze skorupy, zapalnika, niewielkiego ładunku wyrzucającego i przymocowanej do spadochronu flary oświetlającej. Na zaprogramowanej wysokości następuje wyrzucenie z pocisku flary, która opada na spadochronie z prędkością 5-8 m/s i spalając się emituje światło białe, barwne lub podczerwone. Obszar oświetlanego terenu zależy od kalibru pocisku i wysokości na jakiej zostaje wyrzucona flara.

    Pocisk odrzutowy – pocisk napędzany silnikiem odrzutowym, przeznaczony do niszczenia celów za pomocą przenoszonego ładunku bojowego.Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich, Związek Radziecki, ZSRR (ros. Советский Союз, Союз Советских Социалистических Республик [СССР], trb. Sowietskij Sojuz, Sojuz Sowietskich Socyalisticzeskich Riespublik, [SSSR]) – historyczne państwo socjalistyczne w Europie północnej i wschodniej oraz Azji północnej i środkowej.

    Bibliografia[ | edytuj kod]

  • Pocisk artyleryjski,1987, Encyklopedia Techniki Wojskowej, Warszawa, Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, ​ISBN 83-11-07275-2
  • Andrzej Ciepliński, Ryszard Woźniak: Encyklopedia współczesnej broni palnej (od połowy XIX wieku). Warszawa: Wydawnictwo WiS, 1994, s. 178. ISBN 83-86028-01-7.
  • Pocisk odłamkowy - pocisk artyleryjski lub rakietowy, przeznaczony do zwalczania celów energią kinetyczną odłamków, powstałych podczas wybuchu pocisku.




    Reklama

    Czas generowania strony: 0.023 sek.