• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Plurale tantum



    Podstrony: 1 [2] [3]
    Przeczytaj także...
    Język słowacki (słow. slovenský jazyk, też slovenčina) należy do zachodniosłowiańskiej grupy językowej. Językiem tym posługuje się ponad 6 mln osób – przede wszystkim na Słowacji i w należącej do Serbii Wojwodinie, gdzie jest jednym z języków urzędowych. Używają go także Słowacy mieszkający w Polsce, Rumunii, na Węgrzech, w USA i Kanadzie. W Polsce język słowacki mógł być zdawany na maturze jako jeden z języków nowożytnych.Nożyczki, nożyce – rodzaj narzędzia służącego do przecinania i rozcinania różnych materiałów przy użyciu małej siły.
    Przykład plurale tantum: desygnat składający się z dwóch symetrycznych części (pol. nożyczki)

    Plurale tantum (lm. pluralia tantum) – rzeczownik występujący pod względem formalnym jedynie w liczbie mnogiej mimo znaczenia liczby pojedynczej lub niepoliczalności desygnatu.

    W języku polskim[ | edytuj kod]

    Cechy charakterystyczne[ | edytuj kod]

    W języku polskim pluralia tantum zwykle mają rodzaj niemęskoosobowy.

    Obcęgi – narzędzie ręczne z częścią roboczą w postaci dwóch przeciwstawnie ustawionych, łukowatych szczęk zakończonych ostrzami. Służą głównie do wyciągania gwoździ oraz odcinania drutu. Stosowane głównie przez cieśli, stolarzy i dekarzy.Język rosyjski (ros. русский язык, russkij jazyk; dawniej też: język wielkoruski) – język należący do grupy języków wschodniosłowiańskich, posługuje się nim jako pierwszym językiem około 145 mln ludzi, ogółem (według różnych źródeł) 250-300 mln. Jest językiem urzędowym w Rosji, Kirgistanie i na Białorusi, natomiast w Kazachstanie jest językiem oficjalnym oraz jest jednym z pięciu języków oficjalnych a jednocześnie jednym z sześciu języków konferencyjnych Organizacji Narodów Zjednoczonych. Posługuje się pismem zwanym grażdanką, graficzną odmianą cyrylicy powstałą na skutek jej upraszczania.

    Rzeczowniki takie mogą być albo policzalne (np. drzwi, usta), albo niepoliczalne (np. fusy, męty). Tylko te pierwsze łączą się z określeniami liczebnikowymi, przy czym zwykle takim określeniem są liczebniki zbiorowe (dwoje skrzypiec, troje drzwi). Nieraz liczebnik zbiorowy bywa też zastępowany tzw. wykładnikiem miary, np. jedne okulary – jedna para okularów.

    Nazwa pospolita (imię pospolite, nazwy pospolite, apelatyw od łac. appellativum) – nazwa mogąca się odnosić do dowolnego egzemplarza desygnatów danej klasy przedmiotów (np. stół, drzewo, pies, kobieta, człowiek), w odróżnieniu od nazw własnych (imion własnych), odnoszących się do jednostek.Język litewski (lit. lietuvių kalba) - język z zespołu wschodniobałtyckiego języków bałtyckich, wchodzących w skład języków bałtosłowiańskich, którym posługuje się ok. 5 mln osób. Oprócz Litwy językiem tym posługują się Litwini zamieszkujący na zachodzie Białorusi i północno-wschodniej Polsce (Suwalszczyzna), a także w Rosji, Łotwie oraz emigranci w USA, Kanadzie, Australii, Niemczech. Jest językiem urzędowym Litwy.

    Grupy znaczeniowe[ | edytuj kod]

    Często są to:

  • nazwy uroczystości, obrzędów, specjalnych okresów itp., np. chrzciny, andrzejki, ferie;
  • nazwy geograficzne oznaczające większe zwarte obszary, np. Tatry, Alpy, Helsinki;
  • rzeczy składające się z kilku (zazwyczaj dwóch) części, ustawionych wobec siebie symetrycznie, np. spodnie, usta, widły, nożyce / nożyczki, obcęgi, drzwi, skrzypce, szczypce, grabie, okulary itp.;
  • niektóre wyrazy niepoliczalne, np. fusy, wnętrzności, banialuki, pomyje.
  • Przypadki szczególne[ | edytuj kod]

    Na granicy pomiędzy kategorią plurale tantum a zwykłą liczbą mnogą stoi polski rzeczownik rodzice, który jest etymologicznie w zasadzie zwykłą formą mnogą od rodzic. Ponieważ jednak wyraz rodzic używany był rzadko i jako słowo podniosłe bądź żartobliwe, forma rodzice się usamodzielniła i postrzegana bywa jako osobny wyraz. Obecnie jednak słowniki traktują liczbę pojedynczą jako pełnoprawną.

    Tatry (514.5, słow. Tatry, niem. Tatra, węg. Tátra) – najwyższe pasmo w łańcuchu Karpat, również najwyższe między Alpami a Uralem i Kaukazem. Są częścią Łańcucha Tatrzańskiego, w Centralnych Karpatach Zachodnich. Liczba mnoga – forma fleksyjna, tj. przypadek w deklinacji i w koniugacji, oznaczający wiele przedmiotów lub osób, a także w przypadku przedmiotów zbiorowych – grupy tych przedmiotów (np. piasek w liczbie pojedynczej oznacza wiele ziaren piasku, ale istnieje też forma w liczbie mnogiej – piaski – mogąca się odnosić do większych zbiorów – np. piaski pustyni; podobnie armia to grupa ludzi, gramatycznie liczba pojedyncza, istnieje jednak rzeczownik armie w liczbie mnogiej).

    Jeszcze do niedawna słowo fochy używane było wyłącznie w liczbie mnogiej i niektóre źródła normatywne podają tę formę jako jedyną dopuszczalną. Obecnie słowa tego używa się również w liczbie pojedynczej, np. w wyrażeniu strzelać focha.

    Niektóre formy liczby pojedynczej rzeczowników plurale tantum używane są wyłącznie żartobliwie, np. spodzień (od spodnie).

    Zielone Świątki – polska ludowa nazwa święta majowego, według wielu badaczy pierwotnie związanego z przedchrześcijańskimi obchodami święta wiosny (z siłą drzew, zielonych gałęzi i wszelkiej płodności), przypuszczalnie pierwotnie wywodząca się z wcześniejszego święta zwanego Stado (jego pozostałością jest ludowy odpust zielonoświątkowy), a obecnie potoczna nazwa święta kościelnego Zesłania Ducha Świętego. W Niemczech pod nazwą Pfingsten .Widły – ręczne narzędzie rolnicze, składające się z drzewca oraz metalowej końcówki z długimi, lekko zakrzywionymi ku przodowi zębami. Widły służą do prac typu zbieranie siana lub słomy, załadunek liści buraka z rzędów, nakładanie obornika, spulchnianie gleby. W przeszłości używano również wideł wykonanych w całości z drewna.


    Podstrony: 1 [2] [3]




    Warto wiedzieć że... beta

    Desygnat – każdy konkretny obiekt pasujący do nazwy, lub ściślej – każda rzecz oznaczana przez dany wyraz, pojęcie lub znak. Na przykład desygnatem słowa "pies" jest obiekt, o którym można zgodnie z prawdą powiedzieć, że jest psem.
    Wielkanoc, Pascha, Niedziela wielkanocna, Zmartwychwstanie Pańskie, mazow. Wielki Dzień – najstarsze i najważniejsze święto chrześcijańskie upamiętniające Zmartwychwstanie Jezusa Chrystusa, obchodzone przez Kościoły chrześcijańskie wyznające Nicejskie Credo (325 r.).
    Stanisław Urbańczyk (ur. 27 lipca 1909 w Kwaczale koło Krakowa, zm. 23 października 2001) – językoznawca polski, profesor Uniwersytetu Toruńskiego, Poznańskiego i Jagiellońskiego, członek Polskiej Akademii Umiejętności.
    Singulare tantum (l.mn. singularia tantum) – rzeczownik występujący jedynie w liczbie pojedynczej, np.: odzież, miłość, szlachta.
    Liczba pojedyncza (skróty: l.poj., l.p.) to szereg form fleksyjnych, tj. przypadków w deklinacji i osób w koniugacji, oznaczających jeden przedmiot bez względu na to, czy jest to rzeczywiście jednostka (np. mały chłopiec biegnie), czy gatunek (np. pies szczeka), czy też zbiorowość (np. armia walczy). Nieliczne rzeczowniki mają tylko formy liczby pojedynczej (singulare tantum). Są to niektóre nazwy własne (np. Wisła, Bałtyk), większość rzeczowników będących nazwami materiałów (np. miedź), wiele rzeczowników oznaczających pojęcia oderwane (np. dobroć, radość) oraz rzeczowniki zbiorowe (np. szlachta, sitowie)
    Rodzice – nazwa jednej z podstawowych relacji w rodzinie. W ogólnym znaczeniu, są to osoby, od których dziecko pochodzi bezpośrednio – ojciec i matka danego dziecka lub dzieci, czyli rodzeństwa. Rodzic to zarówno ojciec jak matka, ale w języku staropolskim oznaczało tylko ojca. Fakt posiadania dziecka przez kobietę i bycia matką to macierzyństwo, a fakt posiadania dziecka przez mężczyznę i bycia ojcem to ojcostwo. Bycie rodzicem to rodzicielstwo. Potocznie, ojciec to także tata (lub tatuś), a matka – mama (lub mamusia).
    Kraków (łac. Cracovia, niem. Krakau) – miasto na prawach powiatu w południowej Polsce, siedziba władz województwa małopolskiego, drugie w kraju pod względem liczby mieszkańców i pod względem powierzchni.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.936 sek.