• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Plecha



    Podstrony: 1 [2] [3]
    Przeczytaj także...
    Encyklopedia PWN – encyklopedia internetowa, oferowana – bezpłatnie i bez konieczności uprzedniej rejestracji – przez Wydawnictwo Naukowe PWN. Encyklopedia zawiera około 122 tysiące haseł i 5 tysięcy ilustracji.Grzybnia (mycelium) – forma plechy grzybów, stanowiąca wegetatywne ciało grzybów zbudowane z wyrośniętej i rozgałęzionej strzępki lub wielu strzępek skupionych w jednym miejscu. Grzybnia, która rozwija się na powierzchni podłoża (często w formie puchu lub pleśni), nazywana jest grzybnią powietrzną, a grzybnia wnikająca w podłoże to grzybnia substratowa lub pożywkowa.
    Plecha pleśniaka białego z zarodniami
    Plecha grzybów (boczniak ostrygowaty)

    Plecha (thallus) – wegetatywne ciało organizmów zaliczanych w dawnych systemach taksonomicznych do roślin, niezróżnicowane na korzeń i pęd. Większość botaników za plechę nie uważa ciał jednokomórkowych, z wyjątkiem komórczaków. Rzadziej plechą określa się ponadto ciała jednokomórkowych glonów i grzybów (lub protistów grzybopodobnych) lub beztkankowych roślin lądowych, np. wątrobowców. Organizmy zbudowane z plechy określa się zbiorczą nazwą plechowce (Thallophyta), do których należą glony i grzyby (w szerokim tych pojęć znaczeniu, łącznie z protistami). U grzybów plecha nazywana jest grzybnią i składa się z nitkowatych strzępek.

    Sinice, cyjanofity, cyjanobakterie, cyjanoprokariota (Cyanobacteria) – gromada organizmów samożywnych, dawniej uznawanych za rośliny, według nowszej taksonomii zaliczanych do Procaryota (prokarioty, królestwo bakterii).Wątrobowce (Marchantiophyta syn. Hepaticophyta) – gromada roślin, dawniej sytuowana jako klasa w gromadzie mszaków. Należą tu drobne rośliny, u których pokoleniem dominującym jest gametofit posiadający pojedynczy (haploidalny) zestaw chromosomów. Do gromady tej zalicza się ok. 8 tysięcy gatunków.

    Stopnie organizacji plechy[ | edytuj kod]

    Ze względu na budowę plechy właściwe (wielokomórkowe) dzielą się na komórczakowe, nitkowate, plektenchymatyczne i tkankowe.

    W fykologii wyróżnia się następujące typy organizacji morfologicznej:

  • jednokomórkowe (nie zawsze uznawane za plechy)
  • Monadowy czyli wiciowcowy: naga komórka z jedną lub kilkoma wiciami (tzw. wiciowce, np. eugleniny i bruzdnice, ale poza tym we wszystkich grupach glonów, z wyjątkiem sinic, brunatnic i krasnorostów)
  • Ryzopodialny (rizopodialny): komórka pełzakowata, naga, poruszająca się za pomocą nibynóżek (tzw. korzenionóżki, wśród glonów rzadkie, np. Rhizochloris stigmatica)
  • Kokalny (kokalny, kokoidalny) lub protokokalny: komórki obłonione, bez wici, w zasadzie nieruchome (np. Chroococcales, okrzemki, desmidie, chlorokokowce, ale poza tym we wszystkich grupach glonów, z wyjątkiem euglenin i brunatnic)
  • kolonie wielokomórkowe:
  • Kapsalny czyli tetrasporalny, najbardziej prymitywny stopień organizacji kolonii, polega na utrzymaniu czterech lub więcej komórek zespolonych galaretą lub błoną (Tetrasporales i rzadko wśród bruzdnic i złotowiciowców)
  • Trychalny, stopień organizacji kolonii mający postać nici, złożony z jednojądrowych komórek (trzęsidłowce,zygnematales, ale poza tym we wszystkich grupach glonów, z wyjątkiem euglenin)
  • Syfonalny stopień rozwoju kolonii (plechy) – plecha wielojądrowa, w postaci dużych nitkowatych lub rurkowatych lub kulistych komórczaków (Botrydium, Vaucheria, Caulerpa i in.)
  • Syfonokladialny (cenocytyczny) typ kolonii – wielojądrowe komórki łączą się w plechy gałęziste lub inne
  • Istnieją również postacie łączące powyższe typy – kolonie są tworzone przez monady (toczkowce) lub formy kokalne gwiazdoszek.

    Toczkowce (Volvocales) - rząd jedno- lub wielokomórkowych zielenic. Jako jedyne wśród zielenic mają komórki ruchome w stadium wegetatywnym, posiadające jedną lub kilka wici. Rozmnażają się bezpłciowo lub na drodze izogamii, rzadziej anizogamii i oogamii.Wić – (łac. flagellum, l.mn. flagella), organellum ruchu wyrastające z powierzchni komórki u niektórych mikroorganizmów, bakterii, pierwotniaków, niższych roślin i komórek zwierząt, np. u wiciowców, młodocianych korzenionóżek, promienionóżek, komórek kołnierzykowo-biczykowatych gąbek, plemników.

    W prostszych systemach powyższe typy łączone są w bardziej ogólne w następujący sposób:

  • Wiciowiec (monada)
  • Forma palmelloidalna (kapsalna, tetrasporalna)
  • Forma kokkalna
  • Forma nitkowata (trychalna)
  • Stopnie organizacji dzielone są również w następujący sposób:

  • Protophyta
  • jednokomórkowce (np. euglena, niektóre sinice)
  • cenobia – luźne połączenia komórek powstałych w wyniku podziału komórki macierzystej, czasem tworzące nici (sinice nitkowate, niektóre okrzemki i złotowiciowce, zrostnicowate)
  • plazmodia – nagie masy plazmy (śluzowce) lub pseudoplazmodia zbudowane z komórek ameboidalnych (akrazjowce)
  • Thallophyta – właściwe plechy
  • skupienia komórek – twory powstające z początkowo wolnych komórek (gwiazdoszek)
  • kolonie – zbiory komórek połączonych przez całe życie
  • plechy nitkowate – nici komórek o wspólnych błonach komórkowych
  • łańcuchy komórek – wszystkie komórki równowartościowe
  • plechy zróżnicowane biegunowo
  • plechy skręcone i rozgałęzione
  • plechy symetryczne
  • plechy plektenchymatyczne i pseudoparenchematyczne (zbudowane z tkanki rzekomej – liczne grzyby i krasnorosty)
  • plechy tkankowe (brunatnice, wątrobowce)
  • Cormophyta – nieplechowa budowa osiowa i tkankowa (większość roślin lądowych)
  • Plazmodium, śluźnia – wielojądrowa masa protoplazmatyczna (komórczak) wykazująca zdolność pełzakowatego ruchu po podłożu. Różne postacie plazmodiów występują u odmiennych grup organizmów o budowie ameboidalnej – u śluzowców (Amoebozoa) i ameb Vampyrellida (Rhizaria). Śluzowce dikcjosteliowe wytwarzają pseudoplazmodia (nibyśluźnie) o zupełnie innej budowie, z zachowaną autonomią poszczególnych komórek, a podobne twory powstające przez złączenie wolnych komórek wytwarzają myksobakterie.Fykologia lub fikologia (gr.), zwana też algologią (łac.) – dział botaniki, nauka o glonach (Algae), zajmujący się opisywaniem gatunków, ich biologią, ekologią i znaczeniem gospodarczym.


    Podstrony: 1 [2] [3]




    Warto wiedzieć że... beta

    Wiciowce (łac. Mastigota, Flagellata, Mastigophora) - pierwotniaki, zazwyczaj jednojądrowe haplonty. Poruszają się przy pomocy wici, rozmnażają się przez podział podłużny (bezpłciowo). Heterotrofy, niektóre z nich posiadają zdolności autotroficzne (więc są miksotrofami).
    Korzeń (łac. radix) – część sporofitu, która dostarcza roślinom wodę i substancje odżywcze (sole mineralne), utrzymuje rośliny na podłożu i służy do gromadzenia substancji zapasowych. Występuje niemal u wszystkich roślin naczyniowych, nieobecny jest jedynie u posiadających chwytniki psylotowych i niektórych roślin, u których korzeń zanikł wtórnie (np. u pływaczy i wolffii bezkorzeniowej). Rośliny zakorzenione są zwykle w glebie, u epifitów wykształcają się korzenie powietrzne, u hydrofitów korzenie zanurzone.
    Komórczak (albo polienergida) – pojedyncza, zwykle bardzo duża komórka posiadająca wiele jąder komórkowych. W ten sposób zbudowane jest wiele organizmów np. niektóre glony z grupy zielenic i grzyby oraz śluzowce, a także niektórzy przedstawiciele pierwotniaków.
    Akrazje (Acrasidae Poche, 1913) (łańcuszkorośla) – niewielka grupa organizmów o spornej przynależności systematycznej i randze taksonomicznej. Przez długi czas zaliczane do śluzowców, następnie do supergrupy Excavata w randze rodzaju.
    Wielkomorszcz gruszkonośny, morzypławiec gruszkonośny (Macrocystis pyrifera) - wielki glon morski z gromady brunatnic. Plecha składa się z bardzo długiej części łodygokształtnej (kauloidu), złożonej z wyrastających z niej na całej prawie długości "liści" części liściokształtnej (fylloidu), oraz złożonej z korzeniopodobnych chwytników części chwytnikowej (stopki, ryzoidu), którą roślina przytwierdza się do podłoża. "Ogonki liściowe" mają gruszkowate zgrubienia (stąd nazwa gatunkowa), będące w rzeczywistości pęcherzami pławnymi, umożliwiającymi plechom zachowanie pozycji pionowej lub unoszenie się na powierzchni wody. Wielkomorszcz gruszkonośny to jeden z gatunków tworzących lasy podwodne. Na Nowej Zelandii jest jednym z glonów najczęściej używanych na nawóz.
    Złotowiciowce, złotki (Chrysophyceae) – klasa glonów należących do gromady Chrysophyta nazywanej po polsku chryzofitami lub tak samo, jak klasa złotowiciowcami, a z nią do grupy Stramenopiles, słodkowodne protisty roślinopodobne.
    Strzępki (łac. hyphae) – rozgałęziające się, splątane nitkowate elementy, z których zbudowana jest grzybnia (plecha), czyli ciało grzybów. Strzępki mogą być luźne (nitkowate) lub zbite (plektenchymatyczne), wtedy gdy splatają się i zrastają w jedną całość. Zbite strzępki tworzą:

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.019 sek.