• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Plebiscyt terytorialny



    Podstrony: [1] 2 [3] [4]
    Przeczytaj także...
    Eupen i Malmedy – niemieckojęzyczne terytorium we wschodniej Belgii, w prowincji Liege, na pograniczu z Niemcami. Region ten zamieszkany jest głównie przez ludność niemieckojęzyczną. Stolicą Eupen i Malmedy jest Eupen.Plebiscyt na Warmii i Mazurach 11 lipca 1920, Plebiscyt w Prusach Wschodnich – jeden z dwóch plebiscytów dotyczących Polski, wyznaczonych w 1919 r. w wersalskim traktacie pokojowym, kończącym I wojnę światową.
    Starożytny Rzym[]

    Początków plebiscytu niektórzy doszukują się w starożytnym Rzymie, w zasadach według których comitia tributa pod przywództwem trybuna ludowego podejmowały decyzje dotyczące spraw plebejuszy, w szczególności wyboru edylów i trybunów. Od 287 r. p.n.e. na mocy lex Hortensia uchwały comitia tributa nie wymagały zatwierdzenia przez senat i tym samym były ostateczne.

    Śląsk (śl. Ślunsk, Ślůnsk, niem. Schlesien, dś. Schläsing, czes. Slezsko, łac. Silesia) – kraina historyczna położona w Europie Środkowej, na terenie Polski, Czech i Niemiec. Dzieli się na Dolny i Górny Śląsk. Historyczną stolicą Śląska jest Wrocław.Plakaty propagandowe – jeden z elementów propagandy. Plakaty miały trafiać do świadomości odbiorców poprzez wykorzystanie bodźców wzrokowych i wizualnych. Wykorzystywały dwa zasadnicze elementy: grafikę oraz tekst. Do tworzenia plakatów wielokrotnie wykorzystywano profesjonalnych grafików. Po upowszechnieniu telewizji, ich znaczenie zmalało.

    Rys historyczny[]

    Pierwszego plebiscytu w znaczeniu współczesnym dokonano we Francji republikańskiej gdzie po raz pierwszy obywatele stali się równi i uzyskali suwerenność, a więc prawo wyrażania swej woli. Zasady i podstawy ideowe pierwszego plebiscytu na podstawie myśli J.-J. Rousseau przygotował w 1791 r. Jakub Menou odpowiedzialny za jego ideologiczną podbudowę. Przyjął on zasadę że władza pochodzi od ludu zaś legalna zmiana suwerenności terytorium może nastąpić za zgodą ludności go zamieszkującej.

    Głosowanie – metoda podejmowania decyzji w zgromadzeniu ludzkim w taki sposób, że każdy z uczestników tego zgromadzenia oddaje swój głos. Głosy są następnie obliczane i stanowią podstawę decyzji.Jean-Jacques Rousseau (ur. 28 czerwca 1712 w Genewie, zm. 2 lipca 1778 w Ermenonville) – genewski pisarz tworzący w języku francuskim, filozof i pedagog, autor koncepcji swobodnego wychowania.

    W połowie XIX wieku za sprawą wykładowcy z Turynu Stanislao Pasquale Manciniego (1817-1888) głównym czynnikiem decydującym i branym pod uwagę stał się naród mający prawo do samostanowienia. Odtąd uprawnionymi do głosowania w plebiscycie, zależnie od sytuacji, byli mieszkańcy terytorium lub naród zamieszkujący określone terytorium (różnica o znaczeniu propagandowym).

    Austro-Węgry (t. Monarchia Austro-Węgierska; niem. Österreich-Ungarn, węg. Osztrák-Magyar Monarchia) – państwo związkowe w Europie Środkowej. Austro-Węgry były wielonarodową monarchią konstytucyjną i jednym z największych mocarstw w tamtym czasie. Państwo istniało 51 lat, od 1867 aż do rozpadu w 1918 roku i zakończenia I wojny światowej.Referendum na Krymie w 2014 roku – decyzją parlamentu Republiki Autonomicznej Krymu referendum odbywa się 16 marca 2014.

    Pierwszy nowożytny plebiscyt (1791) pozwolił przyłączyć do Francji Avignon oraz hrabstwo Venaissin. Następne odbyły się po zajęciu przez francuskie wojska Sabaudii (1792) oraz Nicei (1793). Prawo do głosowania w plebiscytach w Belgii (1792) oraz Nadrenii (1793) zyskali wyłącznie zwolennicy rewolucji.

    Kolejne plebiscyty zainicjowane przez Camillo Cavoura pozwoliły zjednoczyć kilka prowincji włoskich. W 1859 r. plebiscyty przeprowadzono w Toskanii i Emilii. W Centralnych Włoszech oraz w Neapolu i Umbrii plebiscyty odbyły się w roku 1860. Plebiscyt w Wenecji odbył się w 1866 zaś w Rzymie w roku 1870. Z plebiscytów włoskich wyłączeni byli przeciwnicy polityczni, mniejszości narodowe oraz chłopi i robotnicy. Głosowania w większości były jawne, odbywały się pod kontrolą specjalnych urzędników oraz księdza jako przewodniczącego komisji, objęły arystokrację oraz mieszczan płacących podatki.

    Cesarstwo Niemieckie, (niem.) Deutsches Kaiserreich lub Rzesza Niemiecka (niem.) Deutsches Reich – oficjalne określenie niemieckiego państwa narodowego założonego w 1871 roku przez polityka Ottona von Bismarcka. Po upadku określane także jako Druga Rzesza (Zweites Reich).Szkockie referendum niepodległościowe – referendum z 18 września 2014, decydujące w kwestii odłączenia się Szkocji od Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej. Jego wynik przesądził o pozostaniu Szkocji w Wielkiej Brytanii. Za odłączeniem się było 44,70% głosujących, za pozostaniem 55,30%, frekwencja wyniosła 84,59%. Referendum trwało od godziny 7.00 do 22.00 czasu lokalnego, a uprawnionych do głosowania było 4,3 milionów mieszkańców Szkocji w wieku od 16 lat.

    W centralnych Włoszech 1859 r. po raz pierwszy wprowadzono kartę do głosowania i umożliwiono głosowanie tajne.

    24 marca 1860 r. zasady plebiscytu zostały wpisane do międzynarodowego traktatu między Francją a Sardynią. Następne plebiscyty o charakterze międzynarodowym objęły Wyspy Jońskie (1863), Szlezwik (1866), Wenecję (1866) oraz wyspę św. Bartłomieja (1877).

    W trakcie i po I wojnie światowej chętnie szermowano zasadą samostanowienia narodów, niemniej w praktyce naczelną zasadą działania poszczególnych rządów były siła i własne interesy gospodarcze. Dotychczasowe kolonie zmieniły jedynie właścicieli zaś przeprowadzone w Europie plebiscyty posłużyły jako wygodne uzasadnienie działań państw rozgrywających. Legalność działań zapewnił traktat Wersalski. Artykuły 32-34 ustanowiły plebiscyt w okręgach Eupen i Malmedy (pogranicze niemiecko-belgijskie), art. 48 i 50 zarządziły plebiscyt w zagłębiu Saary (13 stycznia 1935), art. 88 Plebiscyt na Górnym Śląsku, art. 94-97 Plebiscyt na Warmii, Mazurach i Powiślu, art. 109-110 w południowym Szlezwiku (14 marca 1920). Ponadto uzupełniający traktat Saint Germain-en-Laye zawarty z Austrią na podstawie art. 49-50 przewidywał plebiscyt w południowej Karyntii. Jego uzupełniający dokument z Wenecji (13 października 1921) podpisany przez Austrię i Węgry zarządzał plebiscyt w Sopronie (austr. Ödenburg). Decyzją Rady Najwyższej paryskiej Konferencji Pokojowej z 27 września 1919 roku zapowiedziano plebiscyty w Spiszu, na Orawie oraz na Śląsku Cieszyńskim – ten, ze względu na rozwój sytuacji politycznej został odwołany (zobacz więcej: polsko-czechosłowackie konflikty graniczne).

    Terytorium sporne – terytorium, do którego roszczą sobie prawa dwa (lub więcej) państwa. Najczęściej istnienie terytorium spornego prowadzi do konfliktu między tymi państwami, rozwiązywanego bądź pokojowo, bądź, ostatnio coraz rzadziej, zbrojnie.Demokracja bezpośrednia (z greckiego Demos = lud oraz creatos = panować czyli bezpośrednie panowanie ludu) – system polityczny, w którym decyzje podejmuje się przez głosowanie ludowe (plebiscyt, referendum), w którym wziąć udział mogą wszyscy obywatele uprawnieni do głosowania. W demokracji bezpośredniej, w porównaniu do obecnej w większości państw zachodnich demokracji pośredniej, obywatele mają większy i bezpośredni wpływ na podejmowane decyzje.

    Powyższe plebiscyty przeprowadzono na terenach przegranych uczestników I wojny światowej, czyli monarchii austro-węgierskiej oraz Cesarstwa Niemieckiego. Rosji ogarniętej rewolucją październikową nikt nie brał pod uwagę. Polsce w zamian za rezygnację ze Śląska proponowano znaczne nabytki na terytorium Rosji w tym Litwę i Kurlandię. Niemcy również nie interesowali się zasadą samostanowienia. Chcąc zachować terytorium (także zajęte podczas wojny) chcieli utworzyć odrębne państwa, formalnie odrębne od Rzeszy i tym samym niepodlegające regulacjom Konferencji Pokojowej, po uspokojeniu się sytuacji miały wrócić do Rzeszy. W styczniu 1919 r. rozważano koncepcją Augusta Winniga, generalnego pełnomocnika rządu Rzeszy dla Prus Wschodnich i Zachodnich, według której z Prus Wschodnich, części Prus Zachodnich oraz Litwy, Kurlandii i Inflant miano utworzyć Oststaat. Wcześniej (koniec 1918 r.) nadprezydent Prus Wschodnich Adolf von Batocki-Friebe chciał utworzyć państwo obejmujące Śląsk i Poznańskie. Plebiscyty ustanowione traktatem wersalskim odbywały się wśród ludności systematycznie wynaradawianej i w większości przy obecności dotychczasowej administracji co w dużym stopniu sankcjonowało wcześniej dokonane podboje. Po plebiscycie nie dokonywano proporcjonalnego podziału terytorium oraz nie umożliwiano przesiedleń co powodowało że część ludności pozostawała pod obcą administracją. Niosło to za sobą różnego rodzaju niebezpieczeństwa. Podczas rozważań prowadzonych przez Parlament des Deutschen Osten (maj 1919) twierdzono że zamiast podziału Śląska lepiej oddać go w całości, bowiem zwarci i zorganizowani Niemcy szybko będą mogli przystąpić do skutecznego sabotowania Polski, słabo skleconej i mało odpornej.

    Referendum niepodległościowe w Sudanie Południowym – głosowanie odbywające się w dniach 9-15 stycznia 2011 roku w sprawie podziału Sudanu na część południową i część północną. Jest ono wynikiem ustaleń pokojowych z 2005, podjętych na zakończenie ponad dwudziestoletniej wojny domowej w Sudanie.Litwa, Republika Litewska (lit. Lietuva, Lietuvos Respublika) – państwo w Europie, jeden z krajów bałtyckich, członek Unii Europejskiej i NATO; graniczy od zachodu z Rosją (obwodem kaliningradzkim), od południowego zachodu z Polską, od wschodu z Białorusią, od północy z Łotwą.

    Po drugiej wojnie światowej przeprowadzono plebiscyt w Europie np. w Protektoracie Saary 23 października 1955, w którym 67,7% opowiedziało się przeciwko przekazaniu obszaru pod protektorat EWWiS. W 2014 przeprowadzono referendum na Krymie (nieuznawane przez Ukrainę).

    Za pewną formę plebiscytów są uznawane referenda niepodległościowe (np. 19 maja 1991 w Chorwacji, 30 października 1995 w Quebecu, w styczniu 2011 w Sudanie Południowym czy referendum niepodległościowe w Szkocji z 2014 roku).

    Sopron (niem. Ödenburg, czes. Šoproň, polska wymowa: szopron) – miasto i region na Węgrzech. Liczba ludności Sopronu w 2011 roku wyniosła ponad 60,7 tys.Mancini – jeden z najstarszych rodów rzymskiej szlachty. Posiadali liczne tytuły i lenna: książąt Nevers i Donzy, książąt Vergagne i Świętego Cesarstwa Rzymskiego Narodu Niemieckiego, Parów Francji, Grandów Hiszpanii, markizów Fusignano, hrabiów Montefortino, wicehrabiów Clamecy, baronów Tardello, Tumminii i Ogliastro, lordów Clay en Brie i weneckich patrycjuszy. Byli kawalerami Orderu Złotego Runa, Orderu św. Ducha, Orderu św. Michała, Zakonu Kawalerów Maltańskich i wielu innych. Humanista Marco Antonio Altieri (1457 – 1537) wymienia ich w Li Nuptiali, ważnym źródle wiadomości o Rzymie w XVI w.


    Podstrony: [1] 2 [3] [4]



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Chorwacja, Republika Chorwacji – państwo w Europie Południowej, nad Morzem Adriatyckim, graniczy od południa z Bośnią i Hercegowiną i Czarnogórą, od wschodu z Serbią oraz Węgrami i Słowenią od północy. Od południowego zachodu ma dostęp do Morza Adriatyckiego. Od 1 lipca 2013 należy do Unii Europejskiej jako 28. członek wspólnoty.
    Kurlandia (łot. Kurzeme – ziemia Kurów, niem. Kurland) – kraina historyczna w zachodniej części Łotwy na półwyspie nad Bałtykiem. Nazwa pochodzi od łotewskiego plemienia Kuronów (Kurów, Kursi). W szerszym kontekście nazwa używana na określenie Księstwa Kurlandii i Semigalii.
    Od 1918 r. w stosunkach między Polską a Czechosłowacją dochodziło do konfliktów wokół kilku spornych terenów: Śląska Cieszyńskiego, Orawy, Spiszu, zaś po II wojnie światowej także ziemi kłodzkiej i ziemi raciborskiej.
    I wojna światowa – konflikt zbrojny trwający od 28 lipca 1914 do 11 listopada 1918 (w latach 20. i 30. XX wieku nazywany "wielką wojną") pomiędzy ententą, tj. Wielką Brytanią, Francją, Rosją, Serbią, Japonią, Włochami (od 1915) i Stanami Zjednoczonymi (od 1917), a państwami centralnymi, tj. Austro-Węgrami i Niemcami wspieranymi przez Turcję i Bułgarię.
    Komicja trybusowe (comitia tributa) – w starożytnym Rzymie zgromadzenie tribus, czyli obywateli podzielonych na dane jednostki administracyjno-terytorialne, jakimi były właśnie tribus.
    Camillo Benso di Cavour (ur. 10 sierpnia 1810 w Turynie, zm. 6 czerwca 1861 tamże) – włoski polityk, potomek hrabiowskiej rodziny, przywódca liberałów piemonckich.
    Quebec (fr. Québec) – prowincja Kanady. Quebec jest największą prowincją w Kanadzie pod względem powierzchni, a jeśli chodzi o liczbę ludności ustępuje jedynie Ontario. Na zachodzie graniczy z Ontario, na północy przez Zatokę Hudsona z terytorium Nunavut, na wschodzie z kontynentalną częścią Nowej Fundlandii i Labradoru oraz z Nowym Brunszwikiem. Od południa graniczy ze stanami USA: Nowy Jork, New Hampshire, Vermont i Maine. Największym miastem prowincji jest Montreal. Inne duże miasta: Québec (stolica prowincji), Trois-Rivières, Sherbrooke i Drummondville.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.067 sek.