• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Planetoidy bliskie Ziemi

    Przeczytaj także...
    Orbita – tor ciała (ciała niebieskiego lub sztucznego satelity) krążącego wokół innego ciała niebieskiego. W Układzie Słonecznym Ziemia, inne planety, planetoidy, komety i mniejsze ciała poruszają się po swoich orbitach wokół Słońca. Z kolei księżyce krążą po orbitach wokół planet macierzystych.Potencjalnie niebezpieczne asteroidy (ang.: Potentially Hazardous Asteroid, w skrócie: PHA) – planetoidy poruszające się wokół Słońca po orbitach przecinających orbitę Ziemi lub znajdujących się w jej pobliżu. Z powodu możliwych zbliżeń do Ziemi, mogą one zderzyć się z nią, czego skutkiem mogą być wielkie zniszczenia na powierzchni Ziemi, a nawet zmiany klimatyczne. W przeszłości Ziemia niejednokrotnie zderzała się z obiektami różnej wielkości, czego świadectwem są kratery uderzeniowe na jej powierzchni (lub pod nią, w przypadku części starszych). Potencjalnie niebezpieczne planetoidy zalicza się do większej klasy potencjalnie niebezpiecznych obiektów.
    Chang’e 2 (chin. trad. 嫦娥二號; chin. upr. 嫦娥二号; pinyin Cháng’é èr hào) - chińska sonda kosmiczna; sztuczny satelita Księżyca. Druga sonda w ramach chińskiego programu badań Księżyca (program Chang’e). Start sondy nastąpił 1 października 2010 r. Po zakończeniu misji na orbicie wokółksiężycowej Chang’e 2 został skierowany na orbitę wokół punktu L2 układu Ziemia - Słońce, a następnie w kierunku planetoidy (4179) Toutatis, obok której sonda przeleciała w grudniu 2012 r., wykonując zdjęcia o wysokiej rozdzielczości.
    Symulowany rozkład przestrzenny planetoid bliskich Ziemi, w tym potencjalnie niebezpiecznych (pomarańczowe). Zielona linia wskazuje orbitę Ziemi.

    Planetoidy bliskie Ziemi (ang. Near-Earth asteroids, NEA) – planetoidy z klasy obiektów bliskich Ziemi, których perihelium orbity znajduje się w pobliżu orbity Ziemi i jest mniejsze niż 1,3 j.a.

    Jednostka astronomiczna, oznaczenie au (dawniej również AU, w języku polskim czasem stosowany jest skrót j.a.) – pozaukładowa jednostka odległości używana w astronomii równa dokładnie 149 597 870 700 m. Dystans ten odpowiada w przybliżeniu średniej odległości Ziemi od Słońca. Definicja i oznaczenie zostały przyjęte podczas posiedzenia Międzynarodowej Unii Astronomicznej w Pekinie w 2012 roku.Planetoida (planeta + gr. eídos postać), asteroida (gr. asteroeidés – gwiaździsty), planetka (ang. minor planet) – ciało niebieskie o małych rozmiarach – od kilku metrów do czasem ponad 1000 km, obiegające Słońce, posiadające stałą powierzchnię skalną lub lodową, bardzo często – przede wszystkim w przypadku planetoid o mniejszych rozmiarach i mało masywnych – o nieregularnym kształcie, często noszącym znamiona kolizji z innymi podobnymi obiektami.

    Niektóre z tych planetoid poruszają się na tyle blisko ziemskiej orbity, że mogą powodować niebezpieczeństwo zderzenia z Ziemią. Z drugiej strony NEA są łatwo osiągalne dla statków kosmicznych. Jak dotąd trzy planetoidy bliskie Ziemi zostały odwiedzone przez sondy kosmiczne: (433) Eros (Near Earth Asteroid Rendezvous, NASA), (25143) Itokawa (misja Hayabusa, JAXA) i (4179) Toutatis (misja Chang’e 2, CNSA).

    Planetoida przecinająca orbitę Marsa – planetoida, której orbita przecina orbitę Marsa. Według stanu na 7 sierpnia 2013 roku znanych jest 11 849 takich obiektów, z czego 3057 ma nadane numery, a 226 jest nazwanych. Lista wszystkich nazwanych i niektórych ponumerowanych obiektów z tej grupy znajduje się poniżej. Na liście znajdują się też wyjątkowe planetoidy:NASA (National Aeronautics and Space Administration) (pl. Narodowa Agencja Aeronautyki i Przestrzeni Kosmicznej) – agencja rządu Stanów Zjednoczonych odpowiedzialna za narodowy program lotów kosmicznych, ustanowiona 29 lipca 1958 r. na mocy National Aeronautics and Space Act, zastępując poprzednika – National Advisory Committee for Aeronautics. Jest wydziałem Departamentu Obrony USA i jest mu bezpośrednio podległa.

    Klasyfikacja NEA[]

    Ze względu na orbitę, wyróżnia się cztery rodziny planetoid bliskich Ziemi:

  • Grupa Atiry – Grupa planetoid o półosi wielkiej a < 1 j.a., których aphelium znajduje się bliżej niż peryhelium Ziemi: Q < 0,983. Ich orbity leżą w całości wewnątrz orbity ziemskiej (choć niekoniecznie w tej samej płaszczyźnie).
  • Grupa Atena – Grupa planetoid o półosi wielkiej a < 1 j.a., których aphelium leży w przedziale 0,983 < Q ≤ 1,0167. Przeważnie poruszają się wewnątrz ziemskiej orbity.
  • Grupa Apolla – Grupa planetoid o półosi wielkiej a ≥ 1 j.a. natomiast aphelium Q < 1,017 j.a.
  • Grupa Amora – Grupa planetoid o półosi wielkiej a > 1 j.a peryhelia nieznacznie wykraczają poza orbitę Ziemi (1,017 – 1,3 j.a.). Planetoidy z tej grupy często przecinają orbitę Marsa, nie przecinają jednak orbity Ziemi.
  • Liczba[]

    11 stycznia 2016 roku znanych było 13 557 planetoid bliskich Ziemi. Największym z nich jest mający średnicę 32 km (1036) Ganymed. Łącznie istnieją prawdopodobnie dziesiątki tysięcy NEA, przy czym, jak wynika z obserwacji wykonanych za pomocą satelity WISE, około 980 z nich ma średnicę powyżej 1 kilometra, a około 19,5 tys. – pomiędzy 100 a 1000 metrów.

    Grupa planetoidy Aten – planetoidy bliskie Ziemi, które krążąc wokół Słońca poruszają się przeważnie wewnątrz ziemskiej orbity. Półoś wielka ich orbity jest mniejsza od 1 j.a., a ich aphelia są zwykle większe niż peryhelium Ziemi.NEAR Shoemaker (ang. Near Earth Asteroid Rendezvous) – amerykańska sonda kosmiczna przeznaczona do badania okołoziemskich planetoid. Była pierwszą sondą wchodzącą w skład programu NASA o nazwie Discovery. Początkowo nosiła nazwę NEAR, jednak 14 marca 2000 zmieniono ją w celu uczczenia amerykańskiego astronoma i geologa Eugene’a Shoemakera.

    Zobacz też[]

  • skala Torino
  • planetoidy przecinające orbitę Marsa
  • potencjalnie niebezpieczne asteroidy
  • (153591) 2001 SN263 – najbliższa Ziemi planetoida potrójna
  • Przypisy

    1. NEO Groups. NASA Near Earth Object Program.
    2. JPL Small-Body Database Search Engine (ang.). [dostęp 2016-01-11]. – baza danych małych ciał Układu Słonecznego Jet Propulsion Laboratory
    3. NASA Space Telescope Finds Fewer Asteroids Near Earth (ang.). NASA.gov - Mission News, 2011-09-29. [dostęp 2011-09-30].

    Linki zewnętrzne[]

  • Near Earth Asteroids (ang.) – obszerny zbiór faktów z historii badań nad NEA
  • Obiekty bliskie Ziemi (NEO od ang. Near-Earth objects) – planetoidy, komety i meteoroidy, których orbity przechodzą blisko orbity Ziemi. Przyjmuje się, że są to obiekty, których część orbity jest w odległości mniejszej niż 1,3 j.a. od Słońca. Zależnie od ich rozmiarów i bliskości, obiekty NEO są też łatwiejsze w dostępie dla sond kosmicznych z Ziemi i są ważne dla przyszłych badań naukowych i rozbudowy komercyjnej. Niektóre planetoidy bliskie Ziemi mogą być osiągane ze znacznie mniejszą zmianą prędkości (ΔV) niż Księżyc.Grupa planetoidy Apollo – grupa planetoid bliskich Ziemi, krążących po orbitach przecinających nie tylko orbitę Ziemi, ale także Wenus, a czasami nawet Merkurego. Przedstawicielami tej kategorii planetoid są np.: (1566) Ikar czy (4179) Toutatis. Cała grupa wzięła nazwę od planetoidy (1862) Apollo.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Sonda kosmiczna – bezzałogowy, prawie zawsze zautomatyzowany statek kosmiczny przeznaczony do prowadzenia badań naukowych w przestrzeni pozaziemskiej.
    Hayabusa (jap. はやぶさ, sokół wędrowny) – sonda kosmiczna wystrzelona 9 maja 2003 r. przez Japońską Agencję Badań Kosmicznych (JAXA) w celu zebrania próbek materii z planetoidy (25143) Itokawa i dostarczenia ich na Ziemię. Itokawa to licząca 294 m szerokości i 535 m długości planetoida należąca do grupy Apollo. Oficjalne oznaczenie Hayabusa to MUSES-C (jap. ミューゼスC, MUSES-C). Sonda weszła na orbitę heliocentryczną w pobliżu Itokawy w połowie września 2005 r., a czujniki pojazdu rozpoczęły skanowanie powierzchni tego ciała niebieskiego. Badania miały określić kształt, prędkość obrotową, topografię, kolor, skład, gęstość oraz historię geologiczną planetoidy. W listopadzie 2005 roku sonda wylądowała na powierzchni planetoidy w celu pobrania dwóch próbek. Kapsuła z próbkami dostarczona została na Ziemię 13 czerwca 2010.
    Chińska Narodowa Agencja Kosmiczna (CNSA; chiń. upr.: 国家航天局; chiń. trad.: 國家航天局; pinyin: Guójiā Hángtiānjú) - państwowa instytucja utworzona 22 kwietnia 1993, zarządzająca chińskim programem kosmicznym.
    Grupa planetoidy Atiry, także planetoidy typu Apohele – grupa planetoid bliskich Ziemi, zaliczana czasem do grupy Atena, których aphelia są bliższe Słońca niż najmniejsza odległość Ziemi od Słońca, czyli 0,983 j.a. Krążą one zatem zawsze wewnątrz orbity Ziemi. Nazwa grupy pochodzi od planetoidy (163693) Atira, pierwszego ciała z tej grupy, którego orbita została wyznaczona z wymaganą precyzją.
    Statek kosmiczny – pojazd poruszający się poza atmosferą Ziemi. Pojazd ten musi być wyniesiony i rozpędzony do odpowiedniej prędkości przez silniki napędowe. Współczesne statki kosmiczne wynoszone są w górę dzięki napędowi rakietowemu, który wytwarza siłę odrzutu. Wyróżnia się kilka rodzajów statków kosmicznych:
    (153591) 2001 SN263 — planetoida z grupy Amora należąca do obiektów NEO okrążająca Słońce w ciągu 2 lat i 292 dni w średniej odległości 1,98 j.a. Została odkryta 20 września 2001 roku w programie LINEAR w Socorro. Nazwa planetoidy jest oznaczeniem tymczasowym.
    Wide-field Infrared Survey Explorer (WISE) – pracujący w zakresie podczerwieni teleskop kosmiczny należący do NASA, który został wyniesiony w kosmos 14 grudnia 2009 roku i działał do 1 lutego 2011.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.042 sek.