• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Planck - misja kosmiczna



    Podstrony: [1] [2] 3 [4] [5]
    Przeczytaj także...
    Struny kosmiczne – hipotetyczne (przestrzennie) jednowymiarowe topologiczne solitony, które mogły zostać uformowane w wyniku złamania symetrii podczas przemiany fazowej we wczesnym Wszechświecie, kiedy topologia stanu próżniowego rozmaitości skojarzona do tego załamania symetrii nie jest przestrzenią jednospójną. Przewiduje się występowanie przynajmniej jednej struny na objętość Hubble’a. Silnik rakietowy – rodzaj silnika odrzutowego, czyli wykorzystującego zjawisko odrzutu substancji roboczej, który nie pobiera w trakcie pracy żadnej substancji z otoczenia. Substancją roboczą mogą być produkty spalania (gazy spalinowe) powstałe przy utlenianiu paliwa (chemiczny silnik rakietowy), przy czym zarówno paliwo rakietowe jak i utleniacz znajdują się w zbiornikach napędzanego urządzenia (tlen nie jest pobierany z atmosfery), dzięki czemu silnik może pracować w dowolnych warunkach, np. w przestrzeni kosmicznej i pod wodą. Mogą nią być też jony rozpędzane elektromagnetycznie (silnik jonowy), plazma, także rozpędzana elektromagnetycznie (silnik plazmowy) lub strumień fotonów gamma (silnik fotonowy). Stosowany najczęściej w rakietach i promach kosmicznych oraz pociskach rakietowych.
    Przebieg misji[ | edytuj kod]
    Udział ciemnej energii i ciemnej materii w energii Wszechświata, według obserwacji sondy Planck (stan na 2013):
    68,3% to ciemna energia,
    26,8% to ciemna materia,
    4,9% to zwykła materia: międzygalaktyczny gaz oraz gwiazdy

    14 maja 2009 rakieta nośna Ariane 5 ECA wyniosła satelitę Planck i Kosmiczne Obserwatorium Herschela na trajektorię transferową prowadzącą do punktu L2 układu Ziemia - Słońce. Odłączenie Obserwatorium Herschela od górnego stopnia rakiety nośnej nastąpiło po 25 min i 58 s od startu, na wysokości 1142 km nad wschodnim wybrzeżem Afryki. Odłączenie satelity Planck miało miejsce na wysokości 1723 km, po 28 min i 29 s od startu. Od tej pory misje obydwu satelitów są kontynuowane niezależnie.

    Ciemna energia – w kosmologii jest hipotetyczną formą energii, która wypełnia całą przestrzeń i wywiera na nią ujemne ciśnienie, wywołując rozszerzanie się Wszechświata. Jest to jedno z pojęć wprowadzonych w celu wyjaśnienia przyspieszania ekspansji kosmosu oraz problemu brakującej masy we Wszechświecie. Wyniki badań opublikowane w 2011 wydają się potwierdzać istnienie ciemnej energii.Mikrofale – rodzaj promieniowania elektromagnetycznego o długości fali pomiędzy podczerwienią i falami ultrakrótkimi, zaliczane są do fal radiowych. W różnych opracowaniach spotyka się różne zakresy promieniowania uznawanego za promieniowanie mikrofalowe, przykładowo od 1 mm (częstotliwość 300 GHz) do 30 cm (1 GHz), częstotliwość = 3·10 ÷ 3·10 Hz, a długości λ = 10 ÷ 0,1 m . Ten zakres pokrywa również pasma UHF oraz EHF (fale milimetrowe).

    Podróż satelity Planck w okolice punktu L2 trwała ponad sześć tygodni. Podczas niej wykonano kilka manewrów korekcyjnych trajektorii oraz rozpoczęła się faza weryfikacji i demonstracji możliwości aparatury oraz schładzanie instrumentów. Po zbliżeniu do punktu L2 układu Ziemia - Słońce, 3 lipca 2009 satelita wykonał manewr wejścia na orbitę Lissajous wokół tego punktu, znajdującą się w średniej odległości około 400 tysięcy km od niego. Zapewnia ona optymalne warunki obserwacyjne, ze względu na brak zakłóceń ze strony promieniowania podczerwonego emitowanego przez Ziemię i Księżyc oraz łatwość zasłonięcia teleskopu przed światłem pochodzącym od Słońca, Ziemi i Księżyca. Ponieważ orbita ta jest dynamicznie niestabilna, regularnie były wykonywane manewry jej korekcji. Tego samego dnia poinformowano, że detektor HFI osiągnął temperaturę roboczą 0,1 K.

    Kriogenika (gr. krios – zimno, genos – ród) – dziedzina nauki (fizyki i techniki) zajmująca się badaniem i wykorzystaniem właściwości ciał w niskich temperaturach, uzyskiwaniem i mierzeniem niskich temperatur. Temperatury te nie są ściśle zdefiniowane, zwykle przyjmuje się jako graniczne temperatury niższe od −150 °C (123 K).Orsay – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Île-de-France, w departamencie Essonne. Według danych na rok 1990 gminę zamieszkiwały 14 863 osoby, a gęstość zaludnienia wynosiła 1860 osób/km² (wśród 1287 gmin regionu Île-de-France Orsay plasuje się na 191. miejscu pod względem liczby ludności, natomiast pod względem powierzchni na miejscu 489.).

    13 sierpnia 2009 Planck rozpoczął procedurę uzyskiwania „pierwszego światła”, czyli pierwsze właściwe obserwacje wykonane po przetestowaniu podzespołów sondy. Następnie przez dwa tygodnie Planck dokonywał nieustannego przeglądu nieba. Cała procedura miała na celu sprawdzenie stabilności instrumentów i możliwości ich kalibrowania w ciągu długich sesji obserwacyjnych. Przegląd zakończył się 27 sierpnia uzyskaniem w dziewięciu różnych częstotliwościach map o szerokości 15 stopni i rozciągających się naokoło całego nieba. We wrześniu 2009 roku rozpoczęła się faza prowadzenia rutynowych obserwacji naukowych przez satelitę. Była ona zaplanowana na 15 miesięcy, podczas których satelita miał wykonać dwa pełne przeglądy całego nieba.

    Krzywizna czasoprzestrzeni − jest to odstępstwo geometrycznych właściwości czasoprzestrzeni od tych, które są opisywane w ramach szczególnej teorii względności.Bariony – w fizyce cząstek elementarnych rodzina cząstek elementarnych silnie oddziałujących fermionów (o spinie połówkowym). Bariony są podrodziną cząstek silnie oddziałujących nazywanej hadronami. Barionem jest proton czy neutron wspólnie nazywane nukleonami.

    15 stycznia 2010 ESA zaaprobowała przedłużenie misji Plancka o 12 miesięcy. Satelita miał zbierać wysokiej jakości dane naukowe do końca 2011.

    14 lutego 2010 roku, po pomyślnym zakończeniu pierwszego przeglądu nieba, satelita rozpoczął drugą część swojej misji, z planowanym pokryciem mapy Wszechświata w 100% w połowie czerwca.

    17 marca 2010 ujawnione zostały zdjęcia ukazujące koncentracje pyłu kosmicznego w odległości 500 lat świetlnych od Słońca.

    Topologia (gr. tópos – miejsce, okolica; lógos – słowo, nauka) – jeden z najważniejszych kierunków w matematyce współczesnej. Obiektem jej badań są te własności figur geometrycznych i brył, które nie ulegają zmianie nawet po radykalnym zdeformowaniu tych figur (a więc np. położenie i sąsiedztwo). Własności takie nazywa się własnościami topologicznymi figury.Aberracja optyczna – wada pojedynczej soczewki, układu optycznego, obiektywu, a także zwierciadła niepłaskiego, polegająca na deformacji uzyskanego obrazu, a w szczególności zniekształceniu, pogorszeniu ostrości lub niepożądanych zmianach chromatycznych. Aberrację zmniejsza się stosując zamiast pojedynczej soczewki zespół soczewek wykonanych z różnych gatunków szkła.

    5 lipca 2010 ESA udostępniła pierwsze kompletne zdjęcie nieba widziane przez Plancka.

    14 sierpnia 2010 Planck rozpoczął trzeci przegląd nieba.

    26 listopada 2010 zakończyła się misja nominalna Plancka, a zaczęła przedłużona, która trwała do wyczerpania się czynnika chłodzącego.

    14 lutego 2011 satelita rozpoczął czwarty, a 29 lipca - piąty przegląd nieba.

    Kelwin – jednostka temperatury w układzie SI równa 1/273,16 temperatury termodynamicznej punktu potrójnego wody, oznaczana K. Definicja ta odnosi się do wody o następującym składzie izotopowym: 0,00015576 mola H na jeden mol H, 0,0003799 mola O na jeden mol O i 0,0020052 mola O na jeden mol O.Gromada galaktyk – skupisko od kilkudziesięciu do kilku tysięcy galaktyk tworzących układ związany grawitacyjnie. Mniejsze ugrupowania nazywane są grupami. Galaktyki w gromadzie galaktyk poruszają się po skomplikowanych torach wokół środka masy gromady, zazwyczaj znajdującego się w pobliżu największych galaktyk w gromadzie. Prędkości galaktyk w małych grupach galaktyk są rzędu 200 km/s, ale rosną do prędkości rzędu 800 km/s w dużych gromadach galaktyk.

    14 stycznia 2012 instrument HFI wyczerpał zapas czynnika chłodzącego, co uniemożliwiło dalszą detekcję promieniowania mikrofalowego, i zakończył prowadzenie przeglądów nieba. Przegląd nieba kontynuowany był nadal przez instrument LFI.

    21 marca 2013 opublikowano pierwszą mapę mikrofalowego promieniowania tła, opartą o dane zebrane w ciągu pierwszych 15 miesięcy misji.

    3 października 2013 zakończono program naukowy misji.

    Soczewkowanie grawitacyjne – zakrzywienie promieni świetlnych w polu grawitacyjnym masywnego ciała niebieskiego prowadzące do ich skupienia. Efektem soczewkowania grawitacyjnego jest obserwowane pojaśnienie źródła oraz pojawianie się pozornych ciał niebieskich – obrazów ciał rzeczywistych.Turyn (wł. Torino) – miasto w północno-zachodnich Włoszech, przy ujściu rzeki Dora Riparia do rzeki Pad, na przedgórzu Alp Zachodnich. Jest stolicą prowincji Piemont. Patronem miasta jest św. Jan Chrzciciel (święto obchodzone 24 czerwca).

    9 października 2013 sonda została przeniesiona z orbity wokół punktu L2 na bezpieczną orbitę heliocentryczną i rozpoczęła się procedura zamykania jej systemów.

    Misja została zakończona 23 października 2013 roku. Tego dnia wysłana została komenda wyłączenia nadajnika sondy.

    5 lutego 2015 opublikowano opracowanie danych zebranych w ciągu czterech lat działania satelity. Najważniejsze wyniki:

    Mod (łac. modus – rodzaj, sposób) w ruchu falowym oznacza rodzaj drgania, czyli fali stojącej (charakteryzowanej przez długość fali) wzbudzanej w rezonatorze, jeśli rezonator pobudzany jest do drgań przez fale z pewnego zakresu długości. W zależności od kształtu rezonatora jego wzbudzenia mogą byćDroga Mleczna – galaktyka spiralna z poprzeczką, w której znajduje się m.in. nasz Układ Słoneczny. Droga Mleczna nazywana jest też po prostu Galaktyką. Ale wtedy dla odróżnienia od innych galaktyk pisana wielką literą "G". Zawiera od 100 (według starszych szacunków) do 400 miliardów (według nowszych szacunków) gwiazd. Ma średnicę około 100 000 lat świetlnych i grubość ok. 1000 lat świetlnych.
    1. Wiek Wszechświata: 13,799 ±0,038 mld lat (dokładność do 0,3%)
    2. Stała Hubble'a: 67,8 ±0,9 km/s/Mpc (to wyraźnie mniej niż 73 km/s/Mpc wydedukowane z supernowych Ia)
    3. Ciemna energia stanowi 69,2 ±1,2% masy-energii Wszechświata.

    Całkowity koszt misji Planck miał wynieść około 700 milionów euro. Wchodzi w to koszt budowy satelity, jego instrumentów naukowych, koszty startu i operacyjne.

    Teleskop zwierciadlany (reflektor) – teleskop optyczny, używający zwierciadeł, zamiast soczewek, do odbijania światła.Europejska Agencja Kosmiczna (ang. European Space Agency, ESA) – międzynarodowa organizacja krajów europejskich, której celem jest eksploracja i wykorzystanie przestrzeni kosmicznej.

    Zobacz też[ | edytuj kod]

  • COBE
  • WMAP


  • Podstrony: [1] [2] 3 [4] [5]



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Efekt Siuniajewa-Zeldowicza – efekt zachodzący w wyniku rozpraszania fotonów kosmicznego promieniowania tła na wysokoenergetycznych elektronach w odwrotnym procesie Comptona. Wskutek tego rozpraszania, fotony uzyskują dodatkową energię. Obserwując zmiany w widmie energetycznym mikrofalowego promieniowania tła, uzyskuje się informację na temat rozkładu gorącego gazu w gromadach galaktyk.
    Elipsoida – powierzchnia, której wszystkie przekroje płaskie są elipsami. Czasem tym słowem oznacza się też bryłę, ograniczoną tą powierzchnią. Szczególnym przypadkiem elipsoidy jest elipsoida obrotowa, powierzchnia ograniczona powstała przez obrót elipsy wokół własnej osi symetrii.
    Bolometr – przyrząd do pomiaru energii przenoszonej przez promieniowanie w jak najszerszym zakresie długości fal (intencjonalnie w pełnym zakresie). W praktyce większość bolometrów jest wrażliwa na promieniowanie w zakresie widzialnym i podczerwonym. Współczesne bolometry działają na zasadzie zmiany oporu elektrycznego czujnika pod wpływem zmiany temperatury wywołanej pochłanianiem padającego promieniowania. Wpływa to na zmianę natężenia prądu w obwodzie. Czujnik stanowią cienkie druciki lub folia, wykonane z metalu, półprzewodnika albo materiału nadprzewodzącego; zmianę oporu elektrycznego czujnika, proporcjonalną do ilości pochłoniętej energii, mierzy się zwykle za pomocą mostka pomiarowego; próg czułości bolometru jest wysoki, rzędu 10–10 wata. Najbardziej czułe są bolometry nadprzewodnikowe znajdujące się w stanie bliskim nadprzewodnictwa. W tym zakresie temperatur niewielkie ilości padającej energii powodują znaczny wzrost oporu.
    Kosmiczne Obserwatorium Herschela (ang. Herschel Space Observatory), w skrócie nazywane Herschel – teleskop Europejskiej Agencji Kosmicznej (ESA), przeznaczony do prowadzenia obserwacji astronomicznych w zakresie dalekiej podczerwieni i fal submilimetrowych. Obserwatorium zostało wyniesione 14 maja 2009, wspólnie z satelitą Planck, na orbitę wokół punktu L2 układu Ziemia – Słońce, znajdującego się w odległości około 1,5 mln km od Ziemi. Obserwacje astronomiczne były prowadzone do 29 kwietnia 2013. Łączność z satelitą została zakończona 17 czerwca 2013.
    Gwiazda – kuliste ciało niebieskie stanowiące skupisko powiązanej grawitacyjnie materii w stanie plazmy bądź zdegenerowanej. Przynajmniej przez część swojego istnienia gwiazda w sposób stabilny emituje powstającą w jej jądrze w wyniku procesów syntezy jądrowej atomów wodoru energię w postaci promieniowania elektromagnetycznego, w szczególności światło widzialne. Gwiazdy zbudowane są głównie z wodoru i helu, prawie wszystkie atomy innych cięższych pierwiastków znajdujące się we Wszechświecie powstały w efekcie zachodzących w nich przemian jądrowych lub podczas wieńczących ich istnienie wybuchów.
    Przemiana fazowa (przejście fazowe) – proces termodynamiczny, polegający na przejściu jednej fazy termodynamicznej w drugą, zachodzący w kierunku zapewniającym zmniejszenie energii swobodnej układu
    Herc (Hz) – jednostka miary częstotliwości w układzie SI (jednostka pochodna układu SI) i w wielu innych, np. CGS, MKS i MKSA. Definiuje się ją jako liczbę cykli na sekundę.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.03 sek.