• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Plan Marshalla



    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5] [6]
    Przeczytaj także...
    Smalec – tłuszcz zwierzęcy wykorzystywany w sztuce kulinarnej do przyrządzania potraw, jak również bezpośredniego spożywania. Wolne Terytorium Triestu (wł. Territorio Libero di Trieste, słń. Svobodno tržaško ozemlje, chorw. Slobodna teritorija Trsta) - twór państwowoprawny istniejący w latach 1947-1954 na pograniczu Włoch i Jugosławii.
    George Marshall (1880-1959), sekretarz stanu Stanów Zjednoczonych (1947–1949)
    Oznakowanie umieszczane na paczkach pomocowych

    Plan Marshalla (nazwa użyta przy wprowadzaniu w życie, oficjalna nazwa ang. European Recovery Program, tłum. Program Odbudowy Europy) – plan Stanów Zjednoczonych mający służyć odbudowie gospodarek krajów Europy Zachodniej po II wojnie światowej, obejmujący pomoc w postaci surowców mineralnych, produktów żywnościowych, kredytów i dóbr inwestycyjnych.

    Prezydent Stanów Zjednoczonych – głowa państwa, szef administracji federalnej, naczelny dowódca sił zbrojnych, szef rządu, a także lider swojej partii. Konstytucja nadała mu wiele prerogatyw, co sprawia iż zajmuje on kluczowe miejsce w systemie politycznym Stanów Zjednoczonych.Most – rodzaj przeprawy w postaci budowli inżynierskiej, której konstrukcja pozwala na pokonanie przeszkody wodnej (rzeki, jeziora, zatoki, morskiej cieśniny itp.)

    Nazwa tej inicjatywy pochodzi od nazwiska sekretarza stanu Stanów Zjednoczonych gen. George’a Marshalla, który przemawiając 5 czerwca 1947 na Uniwersytecie Harvarda, przedstawił deklarację pomocy gospodarczej dla krajów Europy, określając jej charakter i warunki otrzymania.

    Plan odbudowy został opracowany na spotkaniu państw europejskich latem 1947. Oferował taką samą pomoc ZSRR i jego satelitom, ale został odrzucony przez Stalina, a na jego polecenie przez rządy Polski i Czechosłowacji, które zostały zaproszone do udziału w planie i wyraziły wstępną akceptację przystąpienia do niego. Plan został uchwalony przez Kongres Stanów Zjednoczonych 3 kwietnia 1948 i wszedł w życie tego samego dnia po podpisaniu przez prezydenta Harry’ego Trumana. Program pomocy był realizowany przez 4 lata, od kwietnia 1948 do czerwca 1952. W tym czasie przekazano około 13 mld dolarów (ok. 123 mld dolarów po inflacji) w postaci pomocy technicznej i ekonomicznej, aby wesprzeć odbudowę gospodarek krajów europejskich, które dołączyły do Organizacji Europejskiej Współpracy Gospodarczej (OEEC).

    Doktryna powstrzymywania (ang. containment), miała na celu powstrzymywanie wzrostu wpływów ZSRR, a później również Chin, przez niedopuszczenie do ekspansji komunizmu na świecie. Teoretyczne zasady polityki containment stworzył George Kennan w anonimowym artykule z 1947 r.Gospodarka niedoboru – pojęcie wprowadzone do teorii ekonomii w roku 1980 przez Janosa Kornaia w pracy pod tym właśnie tytułem (tytuł oryginalny: Economics of Shortage).

    Bezpośredni wpływ planu na tempo wzrostu gospodarczego gospodarek Europy Zachodniej, m.in. poprzez odbudowę zasobów kapitałowych czy projekty inwestycyjne, oceniany jest jako niewielki, natomiast podkreśla się efekty pośrednie poprzez wzrost wydajności pracy czy odbudowanie zaufania inwestorów dzięki ustabilizowaniu finansów publicznych i zwrotowi ku gospodarce rynkowej. Przez kolejne dwie dekady wiele regionów Europy Zachodniej doświadczało niespotykanego wcześniej wzrostu i dobrej koniunktury.

    Ernest Bevin (ur. 9 marca 1881 w Winsford w hrabstwie Somerset, zm. 14 kwietnia 1951 w Londynie) – brytyjski polityk, działacz związków zawodowych, członek Partii Pracy, minister w rządach Winstona Churchilla i Clementa Attlee.Konferencja poczdamska (17 lipca 1945 – 2 sierpnia 1945 w Poczdamie w pałacu Cecilienhof) – spotkanie przywódców koalicji antyhitlerowskiej, tzw. wielkiej trójki.

    Plan Marshalla był jednym z pierwszych impulsów do integracji europejskiej.

    Europejskie obawy czasu wojny[ | edytuj kod]

    Spalone budynki po bombardowaniu Hamburga w czasie II wojny światowej

    Europejskie zniszczenia wojenne[ | edytuj kod]

    Duża część Europy była zniszczona, miliony ludzi zostało zabitych i rannych. Walki odbywały się prawie na całym kontynencie, obejmując obszar o wiele większy niż w czasie I wojny światowej. Intensywne bombardowania z powietrza poważnie uszkodziły większość głównych miast, zwłaszcza ich obszarów przemysłowych. Wiele spośród największych miast kontynentu, w tym Warszawa i Berlin, znajdowało się w stanie ruiny. Inne, np. Londyn i Rotterdam, były poważnie uszkodzone. Struktura gospodarcza regionu była zrujnowana, a miliony ludzi pozostało bezdomnymi.

    Partia Republikańska (ang. Republican Party) – amerykańska konserwatywna partia polityczna założona w 1854. Jedna z dwóch głównych sił politycznych w USA, obok Partii Demokratycznej. Potocznie nazywana „Grand Old Party” (GOP).Śląsk (śl. Ślunsk, Ślůnsk, niem. Schlesien, dś. Schläsing, czes. Slezsko, łac. Silesia) – kraina historyczna położona w Europie Środkowej, na terenie Polski, Czech i Niemiec. Dzieli się na Dolny i Górny Śląsk. Historyczną stolicą Śląska jest Wrocław.

    Choć głód holenderski w 1944 został zmniejszony przez napływ pomocy, ogólna dewastacja rolnictwa doprowadziła do wygłodzenia w wielu częściach kontynentu, co zostało dodatkowo pogorszone przez ciężką zimę 1946-1947 w północno-zachodniej Europie. Szczególnie zniszczona była infrastruktura transportowa; kolej, mosty i drogi były celem ataków lotniczych; duża część floty handlowej została zatopiona. Choć większość małych miast i wiosek w Europie Zachodniej nie poniosła dużych szkód, to zniszczenie transportu spowodowało ich izolację ekonomiczną. Żaden z tych problemów nie mógł być łatwo rozwiązany, ponieważ większość narodów zaangażowanych w wojnę wyczerpała swoje skarbce.

    Miliard – liczba o wartości: 1 000 000 000 = 10 (tysiąc milionów), w krajach stosujących długą skalę (w tym w Polsce).Doktryna Trumana – program polityki zagranicznej Stanów Zjednoczonych, sformułowany przez prezydenta Harry’ego S. Trumana i przedstawiony 12 marca 1947 roku w orędziu do Kongresu. Doktryna głosiła, że USA powinny pomagać narodom, które przeciwstawiają się presji zewnętrznej lub próbom przejęcia siłą władzy nad nimi przez uzbrojone mniejszości. Choć nie było to powiedziane wprost, doktryna odnosiła się do ZSRR i jego polityki ekspansji.

    Gospodarka europejska ucierpiała po I wojnie światowej, w wyniku czego wpadła w głęboką recesję, trwającą do lat 20. XX wieku. Doprowadziło to do niestabilności i ogólnoświatowego pogorszenia koniunktury. Stany Zjednoczone, pomimo powrotu do polityki izolacjonizmu, podjęły próbę wsparcia krajów europejskich, głównie poprzez zaproszenie do partnerstwa z głównymi amerykańskimi bankami. Gdy Niemcy nie były w stanie spłacić swoich reparacji po I wojnie światowej, Amerykanie interweniowali, udzielając pożyczki. Dług ten był nadal aktualny, gdy Stany Zjednoczone dołączyły do wojny w 1941 roku.

    Zagłębie Ruhry (niem. Ruhrgebiet) – zagłębie przemysłowe w Niemczech, w kraju związkowym Nadrenia Północna-Westfalia. Położone jest nad rzeką Ruhrą, a także w pobliżu rzeki Ren. Powierzchnia Zagłębia Ruhry w oficjalnych granicach wynosi 4435 km², zaludnienie: 5 172 745 mieszkańców (stan na: 31.12.2009), gęstość zaludnienia: 1166,3 os./km².Finlandia, Republika Finlandii (fiń. Suomi, Suomen Tasavalta; szw. Finland, Republiken Finland) – państwo w Europie Północnej, powstałe po odłączeniu od Rosji w 1917. Członek Unii Europejskiej. Graniczy od zachodu ze Szwecją, od północy z Norwegią i od wschodu z Rosją. Od zachodu ma ponadto dostęp do Morza Bałtyckiego.

    Jedyną znaczącą siłą, której infrastruktura nie została istotnie uszkodzona w czasie II wojny światowej, były Stany Zjednoczone, które włączyły się do wojny później niż większość krajów europejskich i odniosły ograniczone straty na własnym terytorium. Amerykańskie rezerwy złota były nienaruszone, podobnie baza produkcyjna i rolnicza. W czasie wojny doświadczono największego wzrostu gospodarczego w historii, ponieważ amerykańskie fabryki wspierały wysiłki wojenne zarówno swoje, jak i innych aliantów. Po wojnie fabryki przekształcono na produkcję towarów konsumpcyjnych, dzięki czemu nastąpił wzrost wydatków konsumenckich. Trwający dość długo okres „zdrowia gospodarczego” opierał się na handlu, jednakże dalsza dobra koniunktura wymagała rynków, na które można by eksportować te towary. Środki pomocowe, wynikające z planu Marshalla, zostały w dużej mierze wykorzystane przez Europejczyków na zakupy dóbr i surowców ze Stanów Zjednoczonych.

    Stany Zjednoczone, Stany Zjednoczone Ameryki (ang. United States, US, United States of America, USA) – federacyjne państwo w Ameryce Północnej graniczące z Kanadą od północy, Meksykiem od południa, Oceanem Spokojnym od zachodu, Oceanem Arktycznym od północnego zachodu i Oceanem Atlantyckim od wschodu.United Nations Relief and Rehabilitation Administration, UNRRA (z ang. Administracja Narodów Zjednoczonych do Spraw Pomocy i Odbudowy) – organizacja międzynarodowa utworzona w 1943, w Waszyngtonie z inicjatywy USA, Wielkiej Brytanii, ZSRR i Chin w celu udzielenia pomocy obszarom wyzwolonym w Europie oraz Azji po zakończeniu II wojny światowej. Prawie 70% świadczeń na rzecz UNRRA, pochodziło z USA . Największymi odbiorcami były Chiny i Polska .

    Konferencje w czasie wojny[ | edytuj kod]

    Alianci mieli odmienne pomysły na powojenną Europę. Związek Radziecki poniósł ogromne szkody w wyniku niemieckiej inwazji, bezprecedensowej zarówno pod względem liczby ofiar śmiertelnych (ok. 27 milionów) i zakresu zniszczeń. Związek Radziecki znacząco ucierpiał historycznie w wyniku inwazji z Zachodu. W związku z tym Moskwa chciała mieć pewność, że nowy porządek w Europie będzie gwarantował Sowietom długoterminowe bezpieczeństwo; możliwość ponownego pojawienia się wrogiego rządu wzdłuż zachodniej granicy Związku Radzieckiego chciano rozwiązać poprzez kontrolę spraw wewnętrznych tych krajów. W lutym 1945 na konferencji jałtańskiej alianci podjęli próbę zdefiniowania szkieletu warunków ramowych dla powojennego rozstrzygnięcia w Europie, ale nie osiągnięto konsensusu. Po kapitulacji Niemiec na konferencji poczdamskiej, rozpoczętej 17 lipca, pojawiła się poważna różnica zdań co do przyszłego rozwoju Niemiec i Europy Wschodniej.

    Korporacja międzynarodowa (korporacja trans- lub ponadnarodowa) – przedsiębiorstwa o globalnej skali działania, zwykle o wielomiliardowym potencjale finansowym, rozproszonej, anonimowej własności. Prowadzą one działalność gospodarczą w wielu krajach na drodze tworzenia w nich swych filii zagranicznych. Wiele korporacji działa na wszystkich kontynentach. Są to tzw. korporacje globalne.Robert Anthony Eden, 1. hrabia Avon KG, MC (ur. 12 czerwca 1897 w West Auckland, zm. 14 stycznia 1977 w Alvediston) – brytyjski polityk, premier Wielkiej Brytanii i przywódca Partii Konserwatywnej w latach 1955-1957. Trzykrotny minister spraw zagranicznych Wielkiej Brytanii (1936–1938, 1940–1945 i 1951–1955). Po objęciu urzędu premiera podjął decyzję o interwencji przeciwko Egiptowi w sporze o Kanał Sueski, co doprowadziło do jego upadku. Mimo wszystko, był człowiekiem o słabym charakterze, a w 2004 r. 139 politologów uznało go za najmniej efektywnego brytyjskiego premiera w XX w.

    Plan Morgenthaua[ | edytuj kod]

     Osobny artykuł: Plan Morgenthaua.

    W okupowanych Niemczech Stany Zjednoczone i Związek Radziecki ustanowiły strefy okupacji i luźną strukturę dla kontroli przy użyciu Sojuszniczej Rady Kontroli Niemiec z tracącymi wpływy Francuzami i Brytyjczykami. Ze względu na swoje straty Związek Radziecki był zdeterminowany zniszczyć zdolność Niemiec do kolejnej wojny i dążył do tego w czasie konferencji. Wynikowa polityka planu Morgenthaua przewidywała powrót Niemiec do państwa rolniczego bez przemysłu ciężkiego. Podstawową koncepcją było założenie, że gospodarka Niemiec, zgodnie z przeznaczonymi dla niej planami gospodarczymi, miała zostać zredukowana do 50% zdolności z 1938, tak aby zmilitaryzowane Niemcy nie mogły powrócić w przyszłości. Sowieci i Francuzi popierali te plany, podczas gdy Brytyjczycy, którzy okupowali region najmniej zdolny do zapewnienia pożywienia dla swojej populacji, byli początkowo przeciwni, ale później Winston Churchill, ku rozczarowaniu Anthony’ego Edena, zdecydował się wyrazić na to zgodę. Bardzo zbliżona, ale odrzucona, propozycja francuskiego biurokraty Jeana Monneta – plan Monneta – dawałaby Francji kontrolę nad niemieckimi złożami węgla na terenie Zagłębia Ruhry i protektoratu Saary, co miało doprowadzić Francję do 150% jej przedwojennej produkcji przemysłowej. Dyrektywa 1067 Kolegium Połączonych Szefów Sztabów Stanów Zjednoczonych (JCS) ucieleśniała cele planu Morgenthaua, ale okazała się niepraktyczna, ponieważ zabraniała działań niezbędnych dla funkcjonowania okupacji, zakazując interakcji osobistych pomiędzy Niemcami i Amerykanami. Administracja okupowanych Niemiec była koordynowana przez Sojuszniczą Radę Kontroli Niemiec. Pierwszy niemiecki plan przemysłowy został podpisany na początku 1946 roku i stwierdzał, że niemiecki przemysł ciężki miał zostać ograniczony do 50% poziomu z 1938 poprzez demontaż 1500 wyznaczonych fabryk.

    Sekretarz Stanu Stanów Zjednoczonych (ang. United States Secretary of State) – członek rządu federalnego Stanów Zjednoczonych, zarządzający Departamentem Stanu USA. Zajmuje się głównie sprawami zagranicznymi. Jego stanowisko jest powszechnie uważane za amerykański odpowiednik ministra spraw zagranicznych. Urząd sekretarza stanu został utworzony 27 lipca 1789 roku. 15 września 1789 zlikwidowano urząd Sekretarza Spraw Zagranicznych, ponieważ jego obowiązki przejął sekretarz stanu.Japonia (jap. 日本, trb. Nihon lub Nippon) – państwo wyspiarskie usytuowane na wąskim łańcuchu wysp na zachodnim Pacyfiku, u wschodnich wybrzeży Azji, o długości 3,3 tys. km. Archipelag rozciąga się niemal południkowo (Japończycy utrzymują, że ich kraj ma kształt „trzydniowego Księżyca”) pomiędzy 45°33′ a 20°25′ stopniem szerokości północnej, od Morza Ochockiego na północy do Morza Wschodniochińskiego i Tajwanu na południu. Stolica Tokio jest usytuowana prawie dokładnie na tej samej szerokości geograficznej co Ateny, Pekin, Teheran i Waszyngton.

    Wydarzenia powojenne[ | edytuj kod]

    Zmiany granic państw bloku wschodniego w latach 1938–1948

    Utworzenie bloku wschodniego[ | edytuj kod]

     Osobny artykuł: Blok wschodni.

    Po zakończeniu II wojny światowej Sowieci skutecznie okupowali Europę Środkową i Wschodnią. W końcowych etapach wojny Związek Radziecki rozpoczął tworzenie bloku wschodniego poprzez dołączanie kilku krajów jako republik Związku Radzieckiego, które zostały wcześniej odstąpione III Rzeszy w ramach paktu Ribbentrop-Mołotow. Wśród nich była wschodnia Polska (włączona do Ukraińskiej Socjalistycznej Republiki Radzieckiej i Białoruskiej Socjalistycznej Republiki Radzieckiej), Łotwa (stała się Łotewską Socjalistyczną Republiką Radziecką), Estonia (stała się Estońską Socjalistyczną Republiką Radziecką), Litwa (stała się Litewską Socjalistyczną Republiką Radziecką), wschodnia część Finlandii (stała się Karelo-Fińską Socjalistyczną Republiką Radziecką) i północna Rumunia (stała się Mołdawską Socjalistyczną Republiką Radziecką). Inne państwa zostały przekształcone w sowieckie kraje satelickie, takie jak Polska Rzeczpospolita Ludowa, Węgierska Republika Ludowa, Czechosłowacka Republika Socjalistyczna, Rumuńska Republika Ludowa, Ludowa Socjalistyczna Republika Albanii i później Niemiecka Republika Demokratyczna z części Niemiec okupowanej przez Sowietów. Zasobne w bogactwa naturalne uprzemysłowione ośrodki Saary i Śląska zostały odłączone od Niemiec, liczne zakłady przemysłowe zostały zniszczone, aby ograniczyć produkcję, a Zagłębie Ruhry było zagrożone odłączeniem aż do 1947.

    Charles Eustis "Chip" Bohlen (ur. 30 sierpnia 1904 w Clayton (stan Nowy Jork), zm. 1 stycznia 1974 w Waszyngtonie), dyplomata w służbie dyplomatycznej USA w latach 1929 – 1969. Ekspert od spraw sowieckich.Droga – wydzielony pas terenu składający się z jezdni, pobocza, chodnika, drogi dla pieszych lub drogi dla rowerów, łącznie z torowiskiem pojazdów szynowych znajdującym się w obrębie tego pasa. Przeznaczona do ruchu pojazdów, ruchu pieszych, jazdy wierzchem lub pędzenia zwierząt. (Prawo o ruchu drogowym, art. 2 pkt 1)

    Problemy z planem Morgenthaua[ | edytuj kod]

    Strefa Niemiec okupowana przez Sowietów odpowiadała za znaczną część niemieckiej produkcji żywności, podczas gdy strefy brytyjska i amerykańska opierały się na imporcie żywności nawet przed wojną. Dodatkowo Józef Stalin nakazał przyłączenie części wschodniej Polski do Związku Radzieckiego, stratę rekompensując przekazaniem Polsce części Niemiec leżącej na wschód od linii Odra-Nysa, która obejmowała dużą część żyznych gleb Niemiec.

    Herbert Clark Hoover (ur. 10 sierpnia 1874, zm. 20 października 1964) – amerykański polityk, prezydent USA, działacz Partii Republikańskiej.Kaloria (łac. calor – ciepło) – historyczna jednostka ciepła, obecnie gdy ciepło jest utożsamiane z energią, jest pozaukładową jednostką energii (skrót cal); często używana jest jednostka wielokrotna kilokaloria (skrót kcal); 1 kcal = 1000 cal. Megakaloria (milion kalorii, skrót Mcal) nosiła kiedyś osobną nazwę "termia" (skrót th, od gr. thermos - ciepły).

    Niedobór żywności był jednym z najdotkliwszych problemów. Był on szczególnie wyraźny w Niemczech, gdzie, według Alana Milwarda, w latach 1946–1947 średnia liczba kilokalorii na osobę na dzień wynosiła jedynie 1800, a więc była niewystarczająca ze względu na długoterminowe skutki zdrowotne. Inne źródła stwierdzają, że liczba kalorii wahała się pomiędzy 1000 a 1500. Równie ważnym czynnikiem dla gospodarki były braki węgla, pogłębione przez surową zimę 1946-1947. Seria niezwykle surowych zim pogłębiła i tak już trudną sytuację. Gospodarki europejskie nie wykazywały wzrostu, na co wskazywały wysokie bezrobocie i braki żywności, które prowadziły do strajków i niepokojów społecznych w wielu narodach. W 1947 gospodarki europejskie nadal znajdowały się poniżej poziomów przedwojennych i wykazywały niewiele oznak wzrostu. Produkcja rolna wynosiła 83% poziomów z 1938, produkcja przemysłowa 88%, a eksport 59%. Wiele domów w Niemczech nie było ogrzewanych i setki ludzi zamarzały na śmierć. Sytuacja w Wielkiej Brytanii nie była aż tak surowa, ale znikomy popyt wewnętrzny oznaczał, że produkcja przemysłowa się zatrzymała. Niemcy otrzymały wiele ofert handlowych od narodów Europy Zachodniej, które miały obejmować wymianę żywności na węgiel i stal. Włosi i Holendrzy nie mogli już sprzedawać warzyw, które wcześniej zbywali w Niemczech, czego konsekwencją było zniszczenie znacznej części upraw przez Holendrów. Holandia zaoferowała 150 ton smalcu; Turcja zaoferowała orzechy laskowe; Norwegia zaoferowała ryby i olej rybny; Szwecja znaczącą ilość tłuszczów. Jednakże alianci nie pozwalali Niemcom handlować.

    Państwa Osi – kraje należące do jednego obozu działań wojennych, walczące przeciw aliantom podczas II wojny światowej. Nazwa "oś" pochodzi od zwyczajowej nazwy nadanej sojuszowi III Rzeszy, Włoch oraz Japonii. W okresie ich największego panowania terytoria państw Osi obejmowały duże części Europy, Azji, Afryki i wysp Oceanu Spokojnego. Mimo tego II wojna światowa zakończyła się całkowitą klęską państw Osi. Podobnie jak u aliantów, liczba państw Osi w czasie wojny zmieniała się – pod koniec wojny znaczna część członków przeszła na stronę sprzymierzonych.Europejska Wspólnota Węgla i Stali – historyczna, funkcjonująca w latach 1952 – 2002 ponadnarodowa organizacja gospodarcza, której powstanie zapoczątkowało europejskie procesy integracyjne.

    Siła i popularność lokalnych partii komunistycznych w kilku państwach Europy Zachodniej martwiła Stany Zjednoczone. Ubóstwo okresu powojennego we Francji i we Włoszech zwiększało popularność partii komunistycznych, które odgrywały również kluczowe role w ruchach oporu w czasie wojny. Partie te odnosiły znaczące sukcesy w powojennych wyborach. We Francji komuniści stali się największą partią. Choć dzisiaj wielu historyków uważa, że zagrożenie Francji i Włoch wpadających w ręce komunistów było niewielkie, amerykańscy decydenci uważali je wówczas za realną możliwość. Rząd Harry’ego Trumana zaczął wierzyć w tę możliwość w 1946, w znacznej mierze po przemówieniu Churchilla na temat żelaznej kurtyny, które wygłosił w obecności Trumana. W ich mniemaniu Stany Zjednoczone musiały zająć zdecydowane stanowisko w sprawie porządku światowego albo obawiać się utraty wiarygodności. Doktryna powstrzymywania głosiła, że Stany Zjednoczone powinny poważnie wspomóc kraje niekomunistyczne, aby zatrzymać rozprzestrzenianie się sowieckich wpływów. Istniała również nadzieja, że narody wschodnioeuropejskie przyłączą się do planu i w ten sposób zostaną wyciągnięte z powstającego bloku sowieckiego.

    Integracja europejska - określenie stosowane wobec procesu stopniowego integrowania się państw Europy pod względem gospodarczym, prawnym i politycznym. Jej korzeni doszukiwać się można już w epoce starożytnej, jednak jej praktyczne przejawy uwidoczniły się dopiero po zakończeniu II wojny światowej, szczególnie po Kongresie Haskim oraz zawarciu Traktatu paryskiego. Obecnie procesy integracyjne w Europie najpełniej realizowane są w ramach Unii Europejskiej, powstałej w 1993 roku na bazie Wspólnot Europejskich.Rada Wzajemnej Pomocy Gospodarczej (RWPG) – organizacja międzynarodowa krajów bloku wschodniego koordynująca procesy ich integracji gospodarczej. Działała w okresie od 25 stycznia 1949 do 28 czerwca 1991.

    Porzucenie planu Morgenthaua[ | edytuj kod]

    W serii raportów nazwanych The President’s Economic Mission to Germany and Austria, zatwierdzonych przez Harry’ego Trumana, były prezydent Herbert Hoover przedstawił bardzo krytyczne spojrzenie na efekty polityki okupacyjnej w Niemczech oraz propozycje fundamentalnych zmian tej polityki. Wśród swoich argumentów stwierdzał, że Nowe Niemcy po odłączeniu od nich terenów na wschód od linii Odra-Nysa nie mogą zostać zredukowane do państwa rolniczego, chyba że eksterminuje się lub przesiedli 25 milionów ludzi z tych terenów. Generał Lucius Clay poprosił przemysłowca Lewisa Browna o przeprowadzenie inspekcji powojennych Niemiec, czego efektem był raport A Report on Germany z 1947, który zawierał podstawowe informacje dotyczące problemów w Niemczech, wraz z zaleceniami dla odbudowy. Wielki kryzys również wskazał na zagrożenia ceł i protekcjonizmu, wywołując silną wiarę w konieczność wolnego handlu i integracji gospodarczej Europy. Ze względu na rosnące koszty importu żywności, aby uniknąć klęski głodu w Niemczech, i w obawie przed utratą całego narodu na rzecz komunizmu, rząd Stanów Zjednoczonych porzucił plan Morgenthaua we wrześniu 1946 przemówieniem sekretarza stanu Stanów Zjednoczonych Jamesa Byrnesa Restatement of Policy on Germany.

    Karelo-Fińska Socjalistyczna Republika Radziecka, Karelo-Fińska SRR (fin. Karjalais-suomalainen sosialistinen neuvostotasavalta, ros. Карело-Финская Советская Социалистическая Республика) – republika ZSRR istniejąca od 1940 do 1956. Stolicą kraju był Pietrozawodsk (w latach 1941–1944, gdy miasto to było okupowane, stolicą republiki był Biełomorsk).Okupacja aliancka Niemiec i Austrii – po zwycięstwie nad III Rzeszą, Alianci podzielili ją (teren dzisiejszych Niemiec i Austrii) na strefy okupacyjne 4 zwycięskich mocarstw. Istniały one w latach 1945–1949 w Niemczech i 1945–1955 w Austrii.

    Zgadzając się z poglądem dowódcy amerykańskiej strefy okupacyjnej, generała Luciusa Claya, Kolegium Połączonych Szefów Sztabów ogłosiło, że całkowite odrodzenie niemieckiego przemysłu, w szczególności wydobycia węgla, było ważne z punktu widzenia amerykańskiego bezpieczeństwa. W styczniu 1947 Truman mianował generała George’a Marshalla na sekretarza stanu, odwołał JCS 1067 i zastąpił go JCS 1779, który dekretował, że uporządkowana i prosperująca Europa wymagała gospodarczego wkładu stabilnych i produktywnych Niemiec. Ograniczenia nałożone na niemiecki przemysł ciężki zostały częściowo ulepszone, dozwolone poziomy produkcji stali zostały podniesione z 25% przedwojennych do 50% przedwojennych.

    Izolacjonizm, kierunek polityki zagranicznej sprowadzający się do obrony interesów i bezpieczeństwa własnego państwa.Obozy dla osób przemieszczonych działały po II wojnie światowej głównie na terenie Niemiec, Austrii (amerykańska i brytyjska strefa okupacyjna) i Włoch.

    Stany Zjednoczone wydawały sporo, aby pomóc Europie w odbudowie. Oszacowano, że w latach 1945-1947 wydano 9 miliardów dolarów. Większość tej pomocy nie była bezpośrednia, w postaci ciągłych umów lend-lease i poprzez wysiłek wojsk amerykańskich włożony w odbudowę infrastruktury i pomoc uchodźcom. Zostały podpisane liczne bilateralne umowy pomocy, z których prawdopodobnie najważniejszą była doktryna Trumana zapewniająca wsparcie wojskowe dla Grecji i Turcji. Organizacja Narodów Zjednoczonych uruchomiła szereg starań humanitarnych i pomocowych, finansowanych prawie w całości przez Stany Zjednoczone. Starania te odniosły znaczące efekty, ale brakowało im scentralizowanej organizacji i planowania, wskutek czego nie zdołały zaspokoić wielu spośród podstawowych potrzeb Europy. W 1943 została założona Administracja Narodów Zjednoczonych do Spraw Pomocy i Odbudowy (UNRRA), aby po II wojnie światowej zapewniać pomoc obszarom wyzwolonym spod okupacji sił Osi. UNRRA zapewniała miliardy dolarów pomocy na odbudowę i pomogła około 8 milionom uchodźców. Swoje działania zaprzestała w obozach dla osób przemieszczonych w 1947 w oczekiwaniu na kierowany przez Amerykanów plan Marshalla. Wiele spośród funkcji UNRRA zostało przeniesionych do agencji ONZ.

    II wojna światowa – największy konflikt zbrojny w historii świata, trwający od 1 września 1939 do 2 września 1945 roku (w Europie do 8 maja 1945), obejmujący zasięgiem działań wojennych prawie całą Europę, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, północną Afrykę, część Bliskiego Wschodu i wszystkie oceany. Niektóre epizody wojny rozgrywały się nawet w Arktyce i Ameryce Północnej. Poza większością państw europejskich i ich koloniami, brały w niej udział państwa Ameryki Północnej i Ameryki Południowej oraz Azji. Głównymi stronami konfliktu były państwa Osi i państwa koalicji antyhitlerowskiej (alianci). W wojnie uczestniczyło 1,7 mld ludzi, w tym 110 mln z bronią. Według różnych szacunków zginęło w niej od 50 do 78 milionów ludzi.Niemiecka Republika Demokratyczna (oficjalny skrót NRD; niem. Deutsche Demokratische Republik, DDR) – dawne państwo położone w Europie Środkowej powstałe 7 października 1949 na terenie byłej radzieckiej strefy okupacyjnej (niem. Sowjetische Besatzungszone in Deutschland, SBZ). Likwidacja NRD nastąpiła 3 października 1990, gdy powstałe w jej miejsce landy przystąpiły do RFN tworząc jednolite Niemcy.

    Strefa radziecka[ | edytuj kod]

    Na polecenia Stalina, w części Niemiec okupowanej przez Sowietów, władze radzieckie wymusiły zjednoczenie Komunistycznej Partii Niemiec i Socjaldemokratycznej Partii Niemiec w Socjalistyczną Partię Jedności Niemiec (SPJN / SED), twierdząc wówczas, że nie będzie ona miała ukierunkowania sowieckiego ani marksistowsko-leninowskiego. NSPJ odniosła nieznaczną wygraną w strefie sowieckiej w wyborach w 1946, choć władze radzieckie poddawały represjom przeciwników politycznych, a nawet uniemożliwiły wielu konkurencyjnym partiom uczestnictwa w wyborach na terenach wiejskich. W bardziej otwartych wyborach lokalnych w strefie sowieckiej w październiku 1946, NSPJ została całkowicie odrzucona na rzecz socjaldemokratów, którzy zdobyli 2,5 razy więcej głosów niż NSPJ. Po tym Sowieci wprowadzili restrykcyjne prawo, takie jak cenzura ograniczająca dostęp do mediów drukowanych i elektronicznych, złożony aparat policji politycznej, która utrzymywała ludność pod ścisłą obserwacją, karanie przeciwników komunizmu przez radziecki kontrwywiad wojskowy Smiersz i obowiązkowy marksistowsko-leninowski program nauczania, który spowodował ucieczkę wielu profesorów i studentów na zachód. W trakcie spotkania w czerwcu 1945 Stalin powiedział niemieckim przywódcom partii komunistycznych w strefie sowieckiej, że oczekuje powolnego podważania pozycji Brytyjczyków w ich strefie oraz że Stany Zjednoczone wycofają się w przeciągu roku lub dwóch i wtedy nic nie będzie stało na drodze do zjednoczonych Niemiec pod komunistyczną kontrolą w obrębie sowieckiej orbity.

    Szwecja, Królestwo Szwecji (Sverige, Konungariket Sverige) – państwo w Europie Północnej, zaliczane do państw skandynawskich. Szwecja jest członkiem Unii Europejskiej od 1995 roku. Graniczy z Norwegią, Finlandią i Danią.Francisco Franco Bahamonde, właśc. Francisco Paulino Hermenegildo Teódulo Franco y Bahamonde Salgado Pardo (wym. [fɾanˈθisko ˈfɾaŋko]; ur. 4 grudnia 1892 w Ferrol, zm. 20 listopada 1975 w Madrycie) – hiszpański dyktator wojskowy. Przywódca nacjonalistów w czasie hiszpańskiej wojny domowej (1936–1939), szef Państwa Hiszpańskiego (hiszp. Jefe del Estado Español, 1936–1975), premier rządu, naczelny dowódca sił zbrojnych i przewodniczący Falangi (FET y JONS, od 1958 Ruch Narodowy), tytułowany Przywódcą Ostatecznej Krucjaty i Hiszpańskiej Schedy, Liderem Wojny Wyzwoleńczej przeciw Komunizmowi i jego Współsprawcom (El Caudillo de la Última Cruzada y de la Hispanidad, El Caudillo de la Guerra de Liberación contra el Comunismo y sus Cómplices).


    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5] [6]




    Warto wiedzieć że... beta

    Berlin Zachodni (niem. West-Berlin, Berlin-West, Westberlin) – zachodnia część Berlina w latach 1949-1990, na którą składały się sektory okupowane przez aliantów zachodnich, od północy: francuski, brytyjski i amerykański – łącznie stanowiły one enklawę na terytorium NRD zarządzaną przez aliantów zachodnich.
    James Francis Byrnes (ur. 2 maja 1879 w Charleston (Karolina Południowa), zm. 9 kwietnia 1972 w Columbia (Karolina Południowa)), polityk amerykański, członek Partii Demokratycznej, gubernator Południowej Karoliny, sekretarz stanu. 6 września 1946 r. na konferencji w Stuttgarcie wygłosił przemówienie, w którym określił politykę Stanów Zjednoczonych względem Niemiec i państw europejskich. Wobec sowietyzacji terenów wschodnich (m.in. 21 kwietnia 1946 r. nastąpiła przymusowa fuzja partii lewicowych - SPD z KPD, powstała Socjalistyczna Partia Jedności Niemiec - SED) i obawy o rozprzestrzenianie się komunizmu na terenach okupowanych przez aliantów zachodnich zapowiedział długoterminowe utrzymanie wojsk amerykańskich w Europie. Granice na Odrze i Nysie uznał za tymczasowe. Uznanie nowych granic uzależniał od demokratycznych wyborów w Polsce. Był zwolennikiem jak najszybszego zniesienia podziału kraju na strefy okupacyjne, integracji wszystkich ziem, opowiadał się za powołaniem demokratycznego rządu, odbudowy gospodarki i włączenia Niemiec do struktur europejskich. Za punkt wyjścia uznał prowadzenie jednolitej polityki finansowej i unii monetarnej wszystkich terenów.
    Benelux – region w Europie Zachodniej składający się z trzech sąsiadujących ze sobą monarchii: Belgii, Holandii i Luksemburga. Nazwę tworzą pierwsze litery nazw tych krajów: Belgique/België (Belgia), Nederland (Holandia), Luxembourg/Luxemburg (Luksemburg). Pierwotnie ta nazwa oznaczała jedynie unię celną wspomnianych państw.
    Gospodarka planowa, gospodarka nakazowo-rozdzielcza — gospodarka, opierająca się na założeniach planów kilkuletnich, określających najważniejsze cele rozwoju państwa.
    Uniwersytet Harvarda (ang. Harvard University) powstał 8 września 1636 jako Harvard College w Newtown (wówczas w Kolonii Zatoki Massachusetts, obecnie Cambridge) koło Bostonu jako pierwszy uniwersytet na terenie kolonii brytyjskich w Ameryce Północnej.
    Polska, Rzeczpospolita Polska – państwo unitarne w Europie Środkowej, położone między Morzem Bałtyckim na północy a Sudetami i Karpatami na południu, w dorzeczu Wisły i Odry. Powierzchnia administracyjna Polski wynosi 312 679 km², co daje jej 70. miejsce na świecie i dziewiąte w Europie. Zamieszkana przez ponad 38,5 miliona ludzi, zajmuje pod względem liczby ludności 34. miejsce na świecie, a szóste w Unii Europejskiej.
    Wojna koreańska (kor. 한국전쟁) – wojna tocząca się w latach 1950–1953 na terytorium Półwyspu Koreańskiego między komunistycznymi siłami KRLD (północnokoreańskimi) i wspierającymi je wojskami ChRL, a siłami ONZ (głównie amerykańskimi) wspierającymi wojska Republiki Korei (południowokoreańskie).

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.171 sek.