• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Plac Gabriela Narutowicza w Warszawie

    Przeczytaj także...
    Godzina W (Wybuch) lub (Wystąpienie) – kryptonim rozpoczęcia powstania warszawskiego o godz. 17:00, we wtorek 1 sierpnia 1944.Ulica Grójecka – główna ulica warszawskiej dzielnicy Ochota, biegnąca od pl. Artura Zawiszy do wiaduktu linii kolei radomskiej na granicy z dzielnicą Włochy, gdzie przechodzi w al. Krakowską. Według stołecznej drogówki, jest jedną z najniebezpieczniejszych w Warszawie ulic. W 2012 doszło na niej do 24 wypadków.
    Antoni Chruściel ps. „Monter”, „Sokół”, „Cięciwa”, „Dozorca”, „Konar”, „Madej”, „Nurt”, „Ryż”, „Kaliński”, „Rzeczyca”, „Andrzej Smalawski”, „Adam” (ur. 16 czerwca 1895 w Gniewczynie Łańcuckiej, zm. 30 listopada 1960 w Waszyngtonie) – generał brygady Wojska Polskiego, komendant Okręgu Warszawa ZWZ.

    Plac Gabriela Narutowicza – plac w warszawskiej dzielnicy Ochota.

    Układ[edytuj kod]

    Zaprojektowany w kształcie półkola plac przylega prostym bokiem do stanowiącej oś komunikacyjną dzielnicy ulicy Grójeckiej. Zbiegają się tam ulice:

  • Barska;
  • Filtrowa;
  • Grójecka;
  • Słupecka;
  • Supińskiego;
  • Uniwersytecka.
  • Element placu stanowi obiegająca go po wschodniej stronie ulica Akademicka.

    Powstanie warszawskie (1 sierpnia – 3 października 1944) – wystąpienie zbrojne przeciwko okupującym Warszawę wojskom niemieckim, zorganizowane przez Armię Krajową w ramach akcji „Burza”, połączone z ujawnieniem się i oficjalną działalnością najwyższych struktur Polskiego Państwa Podziemnego.Pomnik Gabriela Narutowicza – monument upamiętniający pierwszego Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej odsłonięty na placu jego imienia w Warszawie w 2002.

    Układ architektoniczny placu wraz z okolicą ograniczoną ulicami Kaliską, Mochnackiego, Filtrową i Słupecką od 2016 roku znajduje się w rejestrze zabytków.

    Opis[edytuj kod]

    Plac został wytyczony w 1923. Nazwę, upamiętniającą zamordowanego w grudniu 1922 pierwszego Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Gabriela Narutowicza, nadano w styczniu 1923.

    Pierwotnie był planowany jako miejsce targowe. Jego powstanie dało impuls do rozbudowy dzielnicy, stał się centrum budownictwa mieszkaniowego. Centralną budowlą placu jest neoromański kościół Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny, którego budowę rozpoczęto jeszcze w 1911.

    II wojna światowa – największy konflikt zbrojny w historii świata, trwający od 1 września 1939 do 2 września 1945 roku (w Europie do 8 maja 1945), obejmujący zasięgiem działań wojennych prawie całą Europę, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, północną Afrykę, część Bliskiego Wschodu i wszystkie oceany. Niektóre epizody wojny rozgrywały się nawet w Arktyce i Ameryce Północnej. Poza większością państw europejskich i ich koloniami, brały w niej udział państwa Ameryki Północnej i Ameryki Południowej oraz Azji. Głównymi stronami konfliktu były państwa Osi i państwa koalicji antyhitlerowskiej (alianci). W wojnie uczestniczyło 1,7 mld ludzi, w tym 110 mln z bronią. Według różnych szacunków zginęło w niej od 50 do 78 milionów ludzi.Kościół Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny – kościół w Warszawie przy pl. Narutowicza. Został wybudowany według projektu Oskara Sosnowskiego z 1908 roku.

    W latach 1925–1930 po wschodniej stronie placu wzniesiono zespół monumentalnych budynków Domu Akademickiego. W latach 20. i 30. w tym rejonie miasta powstało wiele domów spółdzielczych, z których większość przetrwała II wojnę światową. W 1930 na placu Narutowicza zbudowano pętlę tramwajową.

    Ulica Uniwersytecka – ulica w Warszawie, w dzielnicy Ochota. Wytyczona w latach dwudziestych XX w. jako jedna z arterii promieniście zbiegających się na placu Narutowicza. Centralna ulica kompleksu kolonia Lubeckiego.Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej – zgodnie z Konstytucją, najwyższy przedstawiciel polskich władz, gwarant ciągłości władzy państwowej, najwyższy organ państwa w zakresie władzy wykonawczej, czuwa nad przestrzeganiem postanowień i przepisów Konstytucji, zwierzchnik Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej.

    31 lipca 1944 w kwaterze swego sztabu mieszczącej się w domu dochodowym Pocztowej Kasy Oszczędności Antoni Chruściel „Monter” podpisał rozkaz o rozpoczęciu następnego dnia powstania warszawskiego. 1 sierpnia powstańcy usiłowali zdobyć Dom Akademicki, jednak polski atak załamał się. Niemcy podpalili później większość budynków. Spłonął m.in. pokryty miedzianą blachą dach kościoła, wypalone zostało również wnętrze świątyni.

    Gabriel Narutowicz herbu własnego (ur. 17 marca 1865 w Telszach, zm. 16 grudnia 1922 w Warszawie) – inżynier hydrotechnik, elektryk, profesor Politechniki w Zurychu, minister robót publicznych, minister spraw zagranicznych, pierwszy prezydent Rzeczypospolitej Polskiej.Ulica Akademicka w Warszawie – wytyczona w kształcie łuku w roku 1923 wraz z pobliskim Placem Gabriela Narutowicza i wyznaczająca swoją zabudową jego wschodnią pierzeję. Inicjatorem budowy nowoczesnych gmachów mieszczących domy akademickie był prezydent Warszawy Antoni Jabłoński, a projekt stworzył architekt Kazimierz Tołłoczko.

    W latach 60. w ramach modernizacji ulicy Grójeckiej powstała jezdnia po wschodniej stronie placu oraz nowy układ torów i pętli tramwajowej.

    W grudniu 2002 na placu odsłonięto pomnik Gabriela Narutowicza.

    Do 2018 planowana jest przebudowa placu, zakładająca m.in. likwidację liczącej pięć torów postojowych pętli tramwajowej.

    Przypisy

    1. Jarosław Zieliński: Atlas dawnej architektury ulic i placów Warszawy. Tom 4. Gagarina-Humańska. Warszawa: Biblioteka Towarzystwa Opieki nad Zabytkani, 1997, s. 174. ISBN 83909794-5-4.
    2. BarbaraB. Jezierska BarbaraB., Decyzja nr 892/2016, Mazowiecki wojewódzki Konserwator Zabytków, 28 czerwca 2016.
    3. Kwiryna Handke: Słownik nazewnictwa Warszawy. Warszawa: Slawistyczny Ośrodek Wydawniczy, 1998, s. 342. ISBN 83-86619-97X.
    4. Eugeniusz Szwankowski: Ulice i place Warszawy. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1970, s. 134.
    5. Marta Leśniakowska: Architektura w Warszawie 1918–1939. Warszawa: Arkada Pracownia Historii Sztuki, s. 112. ISBN 83-60350-00-0.
    6. Encyklopedia Warszawy. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1994, s. 536. ISBN 83-01-08836-2.
    7. Adam Borkiewicz: Powstanie warszawskie. Zarys działań natury wojskowej. Warszawa: Instytut wydawniczy PAX, 1969, s. 32.
    8. Kościoły Warszawy. Warszawa: Wydawnictwa Rady Prymasowskiej Budowy Kościołów Warszawy, 1982, s. 213.
    9. Irena Grzesiuk-Olszewska: Warszawska rzeźba pomnikowa. Warszawa: Wydawnictwo Neriton, 2003, s. 237. ISBN 83-88973-59-2.
    10. Jarosław Osowski. Jak się zmieni pl. Narutowicza?. „Gazeta Stołeczna”, s. 3, 12 lutego 2016. 
    Ochota – jedna z dzielnic Warszawy, położona w najbliższym sąsiedztwie centrum miasta. Jej geometryczny środek stanowi skrzyżowanie ulic Bitwy Warszawskiej 1920 r. oraz ulicy Białobrzeskiej. Jest to najgęściej zaludniona dzielnica Warszawy (9448 osób/km²).Warszawa; miasto stołeczne Warszawa, w skrócie m.st. Warszawa – stolica i największe miasto Polski, położone w środkowo-wschodniej części kraju, na Nizinie Środkowomazowieckiej, na Mazowszu, nad Wisłą. Od 2002 r. miasto stołeczne Warszawa jest gminą miejską mającą status miasta na prawach powiatu.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Ulica Barska w Warszawie – ulica biegnąca od placu Narutowicza do ulicy Szczęśliwickiej. Została wytyczona ok. 1900 roku na gruntach wsi Czyste na odcinku od Kaliskiej do Szczęśliwickiej, wydłużona o odcinek przy placu Narutowicza przed rokiem 1928. Na znacznej długości jest to ulica jednokierunkowa, w całości jednojezdniowa. Obecnie kończy się ślepo przy Hali Kopińskiej nie dochodząc do ul. Szczęśliwickiej.
    Dom dochodowy Pocztowej Kasy Oszczędności – budynek w Warszawie przy ul. Filtrowej 68. Wybudowany w 1926 roku według projektu Mariana Lalewicza w układzie pięciu podwórzy z oficynami. Budynek frontowy pierwotnie liczył pięć kondygnacji, z których ostatnia mieściła się w wysokim dachu mansardowym.
    Dom Studencki Politechniki Warszawskiej „Akademik” – centralny budynek najstarszego kompleksu domów studenckich w Polsce, wzniesionego w latach dwudziestych XX w. Usytuowany w Warszawie, przy ul. Akademickiej 5, na południowej pierzei pl. Narutowicza. Początkowo znany jako Dom Techników im. Gabriela Narutowicza. Napis ten widnieje jeszcze na budynku od strony ul. Mochnackiego. Od jego nazwy powszechnie stosuje się nazwę akademik, określającą miejsce zbiorowego zamieszkania studentów.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.026 sek.