• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Piraci berberyjscy



    Podstrony: 1 [2] [3]
    Przeczytaj także...
    Rejza – zbrojna wyprawa w średniowiecznej Europie, przeciwko sąsiednim państwom pogańskim, której celem była przede wszystkim grabież i zdobycie niewolników. Krzyżacy byli organizatorami rejz na tereny należące do Prusów oraz na Litwę. Do czasu Wielkiej wojny, gdy nasilono fiskalizm, rejzy stanowiły główne źródło dochodów państwa zakonnego.Tunis, (arab. تونس; [Tūnis]) – stolica Tunezji, położona w odległości ok. 10 km od Zatoki Tuniskiej na Morzu Śródziemnym, nad zachodnim brzegiem Jeziora Tuniskiego.
    Hajraddin Barbarossa, admirał osmański

    Piraci berberyjscy byli muzułmańskimi rabusiami morskimi, którzy działali na akwenach Morza Śródziemnego i Atlantyku w oparciu o porty Afryki Północnej od końca XI do początków XIX wieku. Wyruszając z północnoafrykańskich portów jak Tunis, Trypolis, Algier, Sala, czy też innych od Maroka po Cyrenajkę, żeglowali głównie wzdłuż pasa lądu zwanego Berberią (jest to dawna nazwa Maghrebu, wywodząca się od zamieszkujących te ziemie Berberów). Napadali na statki i osady nadbrzeżne zarówno na Morzu Śródziemnym, jak i na Atlantyku wzdłuż zachodnich wybrzeży Afryki, a nawet daleko na północy, docierając aż do Islandii. Głównym celem tych rejz było chwytanie chrześcijan obojga płci, celem sprzedania ich na targach niewolników w Algierii i Maroku.

    Afryka Północna – region Afryki, obejmujący północną część kontynentu. Zazwyczaj do krajów Afryki Północnej zalicza się:Robert Blake (ur. sierpień 1599 w Bridgwater, zm. 17 sierpnia 1657 na morzu niedaleko Portsmouth) – jeden z bardziej znaczących admirałów angielskich XVII wieku.

    Od XVI do XIX wieku piraci zniszczyli tysiące europejskich statków i uprowadzili w niewolę od ośmiuset tysięcy do miliona dwustu pięćdziesięciu tysięcy Europejczyków, głównie z nadmorskich wiosek Włoch, Hiszpanii i Portugalii, ale także z Francji, Wysp Brytyjskich, Holandii, a nawet odległej Islandii.

    Po wojnach napoleońskich i kongresie wiedeńskim w roku 1815 mocarstwa europejskie postanowiły podjąć wspólną akcję przeciw berberyjskim piratom. W 1816 roku połączone floty holenderska i brytyjska, dowodzone przez wicehrabiego Exmoutha zbombardowały Algier, zmuszając to miasto (a także sterroryzowany Tunis) do wydania ponad trzech tysięcy niewolników. Po ponownym odrodzeniu się piractwa, w roku 1824 inna flota brytyjska ponownie ostrzelała Algier. Francuzi skolonizowali większość Berberii w latach trzydziestych XIX stulecia.

    Kalabria (wł. Calabria) – region administracyjny w południowych Włoszech o powierzchni 15 079 km² i 2,09 milionach mieszkańców, ze stolicą w Catanzaro. Graniczy z regionem Basilicata a poprzez Cieśninę Mesyńską z Sycylią.Sycylia (wł., łac. Sicilia, w starożytności Trinacria) – największa wyspa na Morzu Śródziemnym (25 710 km²), leżąca na południowy zachód od Półwyspu Apenińskiego, od którego oddziela ją wąska Cieśnina Mesyńska. Zamieszkuje ją około 5 milionów mieszkańców.

    Historia[ | edytuj kod]

    Bój angielskiej fregaty HMS Mary Rose z siedmioma algierskimi piratami, 1669.

    Jakkolwiek piractwo istniało na tych wodach od czasów starożytnych, stało się naprawdę palącym problemem w XIV wieku kiedy to nastąpił gwałtowny rozwój handlu śródziemnomorskiego. Portowe miasto Bidżaja było w owych czasach największą bazą piracką. Najazdy piratów zmusiły weneckiego gubernatora Krety do wystosowania prośby do Republiki o stałe patrolowanie wybrzeży wyspy przez jej flotę.

    Yedikule (Twierdza Siedmiu Wież, gre.: καστέλλιον) – forteca w Stambule w Turcji. Stanowi część murów miejskich dawnego Konstantynopola.Stambuł (tur. İstanbul) – największe i najludniejsze miasto Turcji i jej centrum kulturalne, handlowe oraz finansowe. Rozciąga się od północnego wybrzeża morza Marmara po obu stronach Bosforu, cieśniny morskiej między Morzem Śródziemnym a Morzem Czarnym. Położenie zarówno w europejskiej Tracji, jak i azjatyckiej Anatolii sprawia, że Stambuł jest jedną z dwóch (obok rosyjskiego miasta Magnitogorsk) metropolii świata znajdujących się na dwóch kontynentach.

    Gdy Hiszpanie zdobyli Grenadę i wygnali Maurów na przełomie XV i XVI wieku, wielu muzułmanów z Andaluzji wyemigrowało do nadbrzeżnych miast Berberii. Stamtąd, najpierw pod patronatem mameluków z Egiptu, a następnie Turków, razem z miejscowymi plemionami Arabów i Berberów, organizowali ekspedycje zwane razziami, by siać zamęt w chrześcijańskich państwach.

    Elba – trzecia co do wielkości włoska wyspa, położona na Morzu Tyrreńskim, między Półwyspem Apenińskim a Korsyką. Największa z Archipelagu Wysp Toskańskich.Oran (arab. وهران, Wahran) – drugie pod względem wielkości miasto w Algierii, ośrodek administracyjny wilajetu Oran, nad Zatoką Orańską (Morze Śródziemne). Około 700 tys. mieszkańców. Siedziba rzymskokatolickiej diecezji orańskiej. W Oranie rozgrywa się akcja powieści Alberta Camusa Dżuma.
    Czterech Maurów Pietro Tacca, Livorno

    W tych atakach brali często udział ochotnicy z krajów Lewantu, z których największą sławę zdobyli Hajraddin Barbarossa (Hızır) oraz jego brat Arudż (Baba Oruç) z Mityleny. W odpowiedzi Hiszpanie zaczęli atakować miasta Oran, Algier i Tunis, ale gdy Oruç zginął podczas bitwy z Hiszpanami w 1518 roku, jego brat Hızır poprosił o pomoc sułtana Selima, który zaraz przysłał wojska. W roku 1529 Hızır wyparł Hiszpanów ze skalistej, ufortyfikowanej wysepki naprzeciw Algieru i ustanowił osmańskie zwierzchnictwo nad regionem. Tak więc od roku 1518 aż do śmierci Uluch Alego w 1587, Algier był siedzibą Bejlerbeja Afryki Północnej, który władał nad Trypolitanią, Tunezją i Algierią. W latach 1587–1659 ziemiami tymi rządził osmański pasza, przysyłany ze Stambułu na okres trzech lat; od roku 1659 te afrykańskie miasta-państwa, nominalnie wchodzące w skład imperium osmańskiego, były w rzeczywistości zmilitaryzowanymi republikami, które same wybierały sobie władców i żyły z grabieży.

    Thomas Jefferson (ur. 13 kwietnia 1743 w Shadwell w stanie Wirginia, zm. 4 lipca 1826 w Charlottesville) – amerykański prawnik, działacz niepodległościowy, archeolog, architekt, trzeci prezydent USA (1801–1809), założyciel stanowego University of Virginia. Pochodził z zamożnej rodziny o wysokim statusie społecznym.Bastia – główne miasto handlowe i przemysłowe na Korsyce, główny ośrodek administracyjny departamentu Górna Korsyka. Miasto zostało założone w XIV wieku. Posiada dobrze rozwinięty przemysł metalowy i tytoniowy. Znajduje się tutaj także port lotniczy oraz morski, do którego przypływają statki handlowe oraz promy łączące Bastię z Marsylią i Livorno. Dworzec kolejowy posiada połączenia z północną i środkową częścią wyspy; pociągów nie jest wiele, ale cieszą się popularnością także z racji niezwykłej malowniczości tras Korsyki. Dzięki dostępowi do Morza Śródziemnego i długiej historii Bastia jest dużym ośrodkiem rekreacyjnym z plażą i kąpieliskami. Oprócz starego miasta posiada inne turystyczne atrakcje takie jak:

    W roku 1544 Hajreddin zdobył wysepkę Ischia, gdzie wziął do niewoli 4 tysiące osób, a następnie Lipari, skąd na targi niewolników powędrowało 9 tysięcy, niemal cała populacja wyspy. W 1551 Turgut Reis zagnał do niewoli wszystkich mieszkańców maltańskiej wyspy Gozo. W 1554 piraci napadli na Viestę w południowych Włoszech, zagarniając około 7 tysięcy brańców. W rok później Turgut splądrował Bastię na Korsyce, skąd uprowadził 6 tysięcy niewolników. W 1558 piraci berberyjscy wzięli miasto Ciutadella (Minorka), zburzyli je, wymordowali mieszkańców a 3 tysiące uprowadzili na targ niewolników w Stambule. W 1563 Turgut wylądował na brzegach prowincji Grenada w Hiszpanii i zdobył kilka osad przybrzeżnych, skąd uprowadził do niewoli 4 tysiące ludzi. Piraci berberyjscy często atakowali Baleary, w związku z czym na wyspach wzniesiono wiele wież obserwacyjnych i ufortyfikowanych kościołów. Zagrożenie było tak poważne, że wyspa Formentera została na długo opuszczona przez mieszkańców.

    Marek Jakimowski herbu Dąbrowa, szlachcic z Podola (daty urodzin i śmierci nieznane), który w roku 1627, będąc w niewoli osmańskiej, brawurowym atakiem zdobył galerę turecką i uwolnił ponad dwustu chrześcijan.Chrześcijaństwo, chrystianizm (gr. Χριστιανισμóς, łac. Christianitas) – monoteistyczna religia objawienia, bazująca na nauczaniu Jezusa Chrystusa zawartym w kanonicznych ewangeliach. Jej wyznawcy uznają w nim obiecanego Mesjasza i Zbawiciela, który ustanowił Królestwo Boże poprzez swoje Zmartwychwstanie. Kanon wiary chrześcijańskiej został spisany w Nowym Testamencie i przekazywany jest przez Kościoły.

    XVII wiek[ | edytuj kod]

    Walka francuskiego okrętu liniowego z galerami piratów

    W roku 1607, założony we Florencji i zatwierdzony bullą „His, quae pro Religionis propagatione” papieża Piusa IV rycerski Zakon św. Stefana przeszedł do ofensywy, wespół z kawalerami maltańskimi zdobywając i łupiąc miasto Bona w Algierii.

    USS Constitution – amerykańska trójmasztowa fregata o kadłubie wykonanym z drewna dębowego. Jest najstarszym pływającym i pozostającym w czynnej służbie okrętem świata. Okręt nosi imię upamiętniające Konstytucję Stanów Zjednoczonych i obecnie pełni czynną służbę w US Navy.Ruś Czerwona, łac. Ruthenia Rubra lub Russia Rubra – kraina historyczna na południowo-zachodniej Ukrainie oraz w południowo-wschodniej Polsce.

    Niektórzy z piratów byli renegatami lub, jak ich zwano, moryskami. Ci najczęściej używali galer z niewolnikami przykutymi do wioseł. Takimi renegatami byli Süleyman Reis, „De Veenboer”, który został admirałem algierskiej floty korsarskiej w roku 1617 i jego kwatermistrz Murat Reis, z urodzenia Jan Janszoon. Obaj służyli pod rozkazami cieszącego się ponurą sławą korsarza Zymena Dansekera. Wszyscy byli z pochodzenia Holendrami. Admirał Michiel de Ruyter bezskutecznie próbował ich schwytać. Benedyktyn hiszpański, który spędził w niewoli w Algierze wiele lat, pisał o renegatach, że to ludzie:

    Ocean Atlantycki (Atlantyk) – drugi pod względem wielkości ocean na Ziemi pokrywający około jednej piątej jej powierzchni. Nazwa wywodzi się z mitologii greckiej i oznacza „Morze Atlasa”. Jak napisał Hezjod w swym eposie Prace i dni: „Ojciec Zeus utworzył, na krańcach zamieszkałego świata, gdzie nie docierają ludzie i nie mieszkają bogowie nieśmiertelni, otoczone pełnym głębokich wirów oceanem Wyspy Błogosławione, gdzie życie toczy się bez mozołu i smutku”. Oficjalna polska nazwa tego oceanu, zatwierdzona przez Komisję Standaryzacji Nazw Geograficznych brzmi Ocean Atlantycki.Kreta (gr. Κρήτη od słowa krateia – silna, łac. Creta, tur. Kirid, wen. Candia) – grecka wyspa położona na Morzu Śródziemnym. Jest ona największą grecką wyspą i piątą co do wielkości wyspą śródziemnomorską. Linia brzegowa ma długość ok. 1040 km. Największym miastem jest Heraklion (Iraklion).
    .mw-parser-output div.cytat{display:table;padding:0}.mw-parser-output div.cytat.box{margin-top:0.5em;margin-bottom:0.8em;border:1px solid #aaa;background:#f9f9f9}.mw-parser-output div.cytat>blockquote{margin:0;padding:0.5em 1.5em}.mw-parser-output div.cytat-zrodlo{text-align:right;padding:0 1em 0.5em 1.5em}.mw-parser-output div.cytat-zrodlo::before{content:"— "}.mw-parser-output div.cytat.cudzysłów>blockquote{display:table}.mw-parser-output div.cytat.klasyczny::before{float:left;content:"";background-image:url("//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b9/Quote-alpha.png/20px-Quote-alpha.png");background-repeat:no-repeat;background-position:top right;width:2em;height:2em;margin:0.5em 0.5em 0.5em 0.5em}.mw-parser-output div.cytat.klasyczny>blockquote{border:1px solid #ccc;background:white;color:#333;padding-left:3em}.mw-parser-output div.cytat.cudzysłów>blockquote::before{display:table-cell;color:rgb(178,183,242);font:bold 40px"Times New Roman",serif;vertical-align:bottom;content:"„";padding-right:0.1em}.mw-parser-output div.cytat.cudzysłów>blockquote::after{display:table-cell;color:rgb(178,183,242);font:bold 40px"Times New Roman",serif;vertical-align:top;content:"”";padding-left:0.1em}.mw-parser-output div.cytat.środek{margin:0 auto}.mw-parser-output div.cytat.prawy{float:right;clear:right;margin-left:1.4em}.mw-parser-output div.cytat.lewy{float:left;clear:left;margin-right:1.4em}.mw-parser-output div.cytat.prawy:not([style]),.mw-parser-output div.cytat.lewy:not([style]){max-width:25em}

    którzy z krwi i rodziców chrześcijańskich stali się Turkami z własnej woli w sposób bluźnierczy, wypierając się swego Boga i Stwórcy... To właśnie oni mają całą władzę, dominację, rząd i bogactwa Algieru. Oni i ich dzieci zajmują w Algierze 6 tysięcy domów.

    USS Constellation – amerykańska trójmasztowa fregata z okresu wojen napoleońskich i XIX wieku. Jedna z pierwszych sześciu fregat, zbudowanych zgodnie z uchwaloną przez kongres w 1794 roku ustawą morską.. Pierwszy okręt United States Navy, który wyszedł w morze, pokonał i zdobył nieprzyjacielski okręt.Suwerenny Rycerski Zakon Szpitalników Św. Jana, z Jerozolimy, z Rodos i z Malty (pot. szpitalnicy, joannici, kawalerowie maltańscy) – katolicki zakon rycerski.
    Diego de Haedo, Topografia e Historia general de Argel, Valladolid 1612.
    Cornelis Hendricksz Vroom: Hiszpańskie okręty w walce z korsarzami, 1615

    Pierwsza połowa XVII wieku to okres rozkwitu berberyjskiego piractwa. Ojcem sukcesu był niejaki Simon de Dancer, który ujawnił najnowsze osiągnięcia żeglarskich budowniczych z Niderlandów, co pozwoliło piratom na poruszanie się po północnym Atlantyku. Podobno ponad 20 tysięcy brańców oczekiwało w tym czasie na swój los w samym tylko Algierze. Bogaci mogli próbować wykupić się z niewoli, ale biedni byli skazani na kajdany. Czasami ich panowie pozwalali odzyskać wolność po przejściu na islam.

    Lewant (od wł. levante – wschód) – pochodzące z języka włoskiego określenie krajów leżących na wschodnim, azjatyckim wybrzeżu Morza Śródziemnego. Granice wyznaczają: Morze Śródziemne, Taurus, Mezopotamia, pustynie Półwyspu Arabskiego i Morze Czerwone. Obszar ten obejmuje dzisiejsze państwa: Syrię, Jordanię, Liban, Izrael oraz Autonomię Palestyńską. W szerszym znaczeniu do Lewantu zalicza się również Azję Mniejszą (Turcja) i Egipt.Grenada (Granada) – miasto w płd. Hiszpanii, w dolinie rzeki Genil (dopływ rzeki Gwadalkiwir), w Górach Betyckich, 271 tys. mieszkańców (1994). Stolica prowincji Grenada, w regionie Andaluzja. Ośrodek handlowy, przemysłowy i kulturalny. Jedna z najważniejszych miejscowości turystycznych w Hiszpanii, słynna z pięknego położenia, licznych zabytków i niezapomnianych krajobrazów. Szczególny urok Grenady polega na tym, że w ciągu kilku godzin można jeździć na nartach w górach Sierra Nevada, a potem kąpać się w Morzu Śródziemnym na Costa del Sol, oddalonym o ok. 70 km.

    Islandia stała się celem najazdów w 1627 roku. Jan Janszoon, (Murat Reis Młodszy) wziął tam 400 jeńców; 242 z nich zostało następnie sprzedanych do niewoli na targach Berberii. Piraci zabrali tylko zdrowych, młodych ludzi. Próbujący stawiać opór zostali zabici, a starszych zapędzono do drewnianego kościoła, który napastnicy podpalili. Wśród schwytanych wówczas był Ólafur Egilsson, który został w roku następnym wykupiony i – po powrocie na Islandię – opisał swoje przejścia. Napad na Vestmannaeyjar, znany w historii Islandii jako Tyrkjaránið, jest uważany za najstraszniejsze wydarzenie w dziejach miasta.

    Turgut albo Turgut Reis (ur. ok. 1485 - zm. 23 czerwca 1565 roku) – turecki korsarz i admirał floty osmańskiej, jak również dej Algieru; bejlerbej obszaru Śródziemnomorza; a także bej (później pasza) Trypolisu.Algieria francuska – byłe terytorium na północy kontynentu afrykańskiego i południu basenu Morza Śródziemnego, które w 1830 zostało zajęte przez Francję i następnie stopniowo kolonizowane przez jej osadników.

    Irlandia była celem podobnego ataku. W czerwcu 1631 roku Murat Reis, z piratami z Algieru i tureckimi żołnierzami, napadł na niewielką nadmorską wioskę Baltimore w hrabstwie Cork. Napastnicy uprowadzili prawie wszystkich mieszkańców do Afryki Północnej. Bardzo różne były losy tych brańców – jedni dożyli swych dni przykuci do wioseł na galerach, podczas gdy inni zażywali spokojnych dni w haremach lub za murami sułtańskiego pałacu. Tylko dwojgu z nich dane było wrócić do Irlandii.

    I wojna berberyjska (toczona w latach 1801–1805), zwana również wojną trypolitańską – pierwsza z dwóch wojen, do których doszło pomiędzy Stanami Zjednoczonymi a muzułmańskimi państwami Afryki Północnej nazywanymi potocznie państwami berberyjskimi. Znajdowały się wśród nich Sułtanat Maroka i Trypolis, quasi-niepodległe miasto-państwo, nominalnie należące do Imperium osmańskiego.Liguria – region administracyjny w zachodnich Włoszech, o powierzchni 5416 km², 1,7 miliona mieszkańców i ze stolicą w Genui (727000 mieszkańców). Gęstość zaludnienia 325 osób na km². Od południa oblana jest przez wody Morza Liguryjskiego, od zachodu graniczy z Francją, od północy z Piemontem, a od wschodu z regionami: Emilia-Romania i Toskania.

    Częstymi celami ataków piratów berberyjskich były południowa Portugalia, południowa i wschodnia Hiszpania, Baleary, Sardynia, Korsyka, Elba, Półwysep Apeniński (a zwłaszcza Liguria, Toskania, Lazio, Kampania, Kalabria i Apulia), Sycylia oraz Malta.

    Lieve Pietersz Verschuier, Holenderskie okręty bombardują Trypolis, ok. 1670

    Najczęściej ofiarami napadów byli mieszkańcy Sycylii, Kalabrii, Kampanii i Hiszpanii, ale wszyscy kupcy krajów, które nie opłacały się piratom, musieli liczyć się z zajęciem ich statków i załóg. Najpotężniejsze państwa Europy płaciły więc haracz i ze spokojem znosiły grubiaństwa piratów. Zgromadzenia zakonne – takie jak redemptoryści i lazaryści – zajmowały się wykupywaniem niewolników, a w niektórych krajach darczyńcy łożyli na to pokaźne sumy.

    Ferdinand Victor Eugène Delacroix (ur. 26 kwietnia 1798 w Saint-Maurice-en-Chalencon, w departamencie Ardèche, we francuskim regionie administracyjnym Rodan-Alpy, zm. 13 sierpnia 1863 w Paryżu) – malarz francuski, przedstawiciel romantyzmu. Sztuki malarskiej uczył się u Pierre-Narcisse Guérina, pozostawał pod silnym wpływem malarstwa Rubensa. Bliski przyjaciel Chopina.Cyrenajka (Barka, Barqah) – kraina historyczna w północno-wschodniej Libii nad wybrzeżem Morza Śródziemnego. Jej nazwa pochodziła od założonego przez Greków w 631 roku p.n.e. miasta Cyrena (gr. Kyrēnē), które do III w. n.e. było stolicą prowincji. Później jej najważniejszym miastem i portem, a jednocześnie stolicą było Bengazi. Synonimem nazwy Cyrenejka było określenie Pentapolis od pięciu najważniejszych miast regionu: Cyreny (obecnie obok współczesnej wsi Shahat) z portem Apollonia (obecnie Marsa Susa), Teucheira (obecnie Tocra), Euesperides lub Bernice (obecnie obok Bengazi), Balagrae (obecnie Al-Bajda), Ptolemaida i Barce (obecnie Al-Mardż).

    Piractwo istniało również z powodu rywalizacji i wojen między europejskimi potęgami. Francja podburzała piratów przeciw Hiszpanii, później Wielka Brytania i Holandia wykorzystywały ich przeciwko Francji. Brytyjska opinia publiczna była przekonana, że piraci berberyjscy są użyteczni, gdy wykorzysta się ich w wojnie handlowej przeciwko słabszym krajom w basenie Morza Śródziemnego. W końcu jednak zaczęto rozumieć, że należy położyć temu kres. W roku 1655 angielski admirał Robert Blake został wysłany z zadaniem ukarania Tunezyjczyków i dał im się mocno we znaki. Za panowania Karola II flota brytyjska przeprowadziła wiele podobnych ekspedycji, w niektórych współdziałając z Holendrami. W latach 1682–1683 Francuzi bombardowali Algier. Podczas drugiej ekspedycji Algierczycy wystrzelili z działa francuskiego konsula.

    Grenada (hiszp. Granada) – prowincja w Hiszpanii, w Andaluzji, mająca stolicę w mieście o tej samej nazwie. Graniczy z prowincjami: Málaga, Kordowa, Jaén, Albacete, Murcja i Almería oraz z Morzem Śródziemnym.Livorno – miasto i gmina we Włoszech, w Toskanii, w prowincji Livorno. Położone na wybrzeżu Morza Liguryjskiego. Według danych na rok 2004 gminę zamieszkują 148 143 osoby, a gęstość zaludnienia wynosi 1424,5 os./km². Jest to drugie co do wielkości (po Florencji) miasto regionu, port.

    XVIII wiek[ | edytuj kod]

    W latach 1783–1784 przyszła kolej na Hiszpanów. Zniszczenia spowodowane podczas drugiego bombardowania były tak wielkie, że dej Algieru poprosił o pokój i przez kilka lat hiszpańskie wybrzeża i statki były bezpieczne.

    Kapitan Bainbridge płaci haracz dejowi Algieru, ok. 1800
    Sułtan Maroka, mal. Eugène Delacroix

    Do czasu ogłoszenia deklaracji niepodległości w roku 1776, amerykańskie statki handlowe były chronione brytyjskimi układami z władcami berberyjskich państw. Maroko, które w roku 1777 jako pierwsze niezawisłe państwo publicznie uznało Stany Zjednoczone, od roku 1784, jako pierwsze z krajów berberyjskich, zaczęło napadać na amerykańskie statki. Po kilku latach bezowocnych wysiłków dyplomatycznych Thomas Barclay, amerykański konsul we Francji, udał się w roku 1786 do Maroka i wynegocjował traktat pokojowy, który nie wymagał od USA płacenia w przyszłości haraczu czy wręczania kosztownych prezentów. Inaczej było z Algierem. W roku 1785 piraci zagarnęli dwa statki (Marię z Bostonu i Dauphina z Filadelfii), statki i ich ładunki zostały sprzedane, zaś załogi uwięzione w oczekiwaniu na okup.

    Michiel Adriaenszoon de Ruyter (ur. 24 marca 1607, zm. 29 kwietnia 1676) był najsłynniejszym admirałem w historii Holandii, uważany za jednego z najznakomitszych morskich dowódców w dziejach świata. Walczył z Anglią w pierwszych trzech wojnach angielsko-holenderskich, odnosząc szereg wielkich zwycięstw.Deklaracja niepodległości Stanów Zjednoczonych – akt prawny autorstwa m.in. Thomasa Jeffersona, uzasadniający prawo Trzynastu Kolonii brytyjskich w Ameryce Północnej do wolności i niezależności od króla Wielkiej Brytanii, Jerzego III. Ogłoszona 4 lipca 1776 w Filadelfii podczas II Kongresu Kontynentalnego.

    W 1786 Thomas Jefferson, wówczas ambasador we Francji i John Adams, ambasador w Wielkiej Brytanii, spotkali się w Londynie z Sidim Haji Abdulem Rahmanem Adżą, posłem Trypolisu. Amerykanie zapytali Adżę dlaczego jego rząd jest tak wrogo nastawiony do amerykańskiej żeglugi, skoro nie był niczym sprowokowany. Donieśli w liście do Kongresu Kontynentalnego, że poseł odpowiedział im: „zostało zapisane w Koranie, że wszystkie narody, które nie uznają Proroka, są grzesznikami, zaś prawem i obowiązkiem wiernych jest rabować je i brać w niewolę”, ale dodał jednocześnie, że w zamian za sumę, którą oni uznali za wygórowaną, można by zawrzeć pokój.

    Mamelucy (arab. mamlūk – niewolnik) – w świecie muzułmańskim nie wyznający pierwotnie islamu (na ogół pogańscy, niekiedy chrześcijańscy) i pochodzący spoza państw islamskich niewolnicy państwowi. Kupowani byli przez muzułmańskich władców i sprowadzani do ich władztw, nawracani na islam i szkoleni w walce, w celu uformowania z nich doborowych oddziałów wojskowych. Niekiedy, zwłaszcza na początku istnienia instytucji w kalifacie Abbasydów, ale i w egipskim sułtanacie mameluków, mamelukami zostawali również jeńcy wojenni.Jan Sariusz Zamoyski (Jan Zamojski) herbu Jelita (ur. 19 marca 1542, zm. 3 czerwca 1605) – polski szlachcic, magnat, sekretarz królewski od 1565, podkanclerzy koronny od 1576, kanclerz wielki koronny od 1578 i hetman wielki koronny Rzeczypospolitej Obojga Narodów od roku 1581. Generalny starosta krakowski w latach 1580-1585, starosta bełski, międzyrzecki, krzeszowski, knyszyński, tykociński i dorpacki. Doradca króla Zygmunta II Augusta i Stefana Batorego. Główny przeciwnik sukcesora po Batorym, Zygmunta III Wazy. Humanista-mecenas, filolog i mówca.

    Okup za uwięzionych i haracz dla państw berberyjskich pochłonąłby 20% budżetu Stanów Zjednoczonych w roku 1800. Przez 11 lat Amerykanie w Algierii byli niewolnikami algierskich Maurów. Przez jakiś czas flota portugalska patrolowała wody Cieśniny Gibraltarskiej nie pozwalając piratom berberyjskim przedostać się na Atlantyk. Ale wkrótce Portugalczycy dogadali się z piratami i ci ponownie zaczęli atakować statki amerykańskie na otwartych wodach. Pod koniec roku 1793 aż dwanaście amerykańskich statków wpadło w ich ręce, w związku z czym amerykańscy kupcy zaczęli domagać się zbrojnej ochrony ze strony własnych władz. Po długotrwałej i trudnej debacie w Kongresie utworzono, w marcu 1794 roku United States Navy. Zamówiono sześć fregat i wkrótce rozpoczęła się budowa United States, Constellation, Constitution i trzech dalszych okrętów tego typu.

    Imperium Osmańskie (jako nazwa państwa pisane wielką literą, jako nazwa imperium dynastii Osmanów – małą; dla tego drugiego znaczenia synonimem jest nazwa imperium ottomańskie) – państwo tureckie na Bliskim Wschodzie, założone przez Turków osmańskich, jedno z plemion tureckich w zachodniej Anatolii, obejmujące w okresie od XIV do XX wieku Anatolię, część Azji południowo-zachodniej, Afrykę północną i Europę południowo-wschodnią. W kręgach dyplomatycznych na określenie dworu sułtana, później także całego państwa tureckiego, stosowano termin Wysoka Porta.Sardynia (wł. Sardegna) – skalista wyspa, druga pod względem wielkości na Morzu Śródziemnym. Wraz z pobliskimi wyspami tworzy region administracyjny we Włoszech.

    XIX wiek[ | edytuj kod]

     Osobny artykuł: I wojna berberyjska.

    Pewien uwolniony Amerykanin donosił, że w latach 1785–1793 Algierczycy przetrzymywali w niewoli 130 amerykańskich marynarzy. To doprowadziło do pewnych akcji amerykańskiej floty i marines w latach 1801–1805 w Cyrenajce.

    Bombardowanie Algieru w sierpniu 1816, mal. G. Chambers

    Po kongresie wiedeńskim w roku 1815, mocarstwa europejskie zgodziły się co do konieczności ostatecznego rozprawienia się z piratami berberyjskimi. Napaść tunezyjskiej eskadry na Palmę na Sycylii, w wyniku czego uprowadzono 158 mieszkańców, wywołała powszechne wzburzenie. Były i inne przyczyny podjęcia zdecydowanej akcji. Wielka Brytania opanowała Maltę i Wyspy Jońskie, a więc miała obecnie wielu śródziemnomorskich poddanych. W roku 1816 Lord Exmouth został wysłany na południe w celu zawarcia traktatów pokojowych z Tunisem i Algierem. Po podpisaniu odpowiednich dokumentów i odebraniu przyrzeczeń zaprzestania procederu wrócił do Anglii, nie wiedząc, że w czasie prowadzenia przezeń negocjacji brutalnie potraktowano poddanych brytyjskich w mieście Bona. W tej sytuacji rząd brytyjski kazał mu wracać, skutkiem czego 17 sierpnia, we wspólnej akcji z eskadrą okrętów holenderskich admirała Van de Capellena, dokonał silnego bombardowania Algieru. Ta lekcja na tyle przeraziła piratów Algieru i Tunisu, że uwolnili ponad 3 tysiące niewolników i złożyli kolejne przyrzeczenia. Jednakże wkrótce potem Algier wrócił do swych pirackich praktyk. W roku 1824 inna flota brytyjska pod dowództwem admirała Harry’ego Neala ponownie zbombardowała Algier. Miasto pozostało jednak ośrodkiem piractwa, aż do czasu podboju i skolonizowania Algierii przez Francuzów w roku 1830.

    Berberia lub Barbaria to termin używany przez Europejczyków od XVI do XIX wieku w odniesieniu do krajów Maghrebu, czyli środkowych i zachodnich nadmorskich regionów Afryki Północnej — dzisiejsze Maroko, Algieria, Tunezja i Libia. Nazwa pochodzi od koczowniczego plemienia Berberów, pierwotnych gospodarzy tych ziem. Pojęcie to kojarzyło się z piratami berberyjskimi, których ostoją były porty tego wybrzeża i skąd atakowali statki i osady nadmorskie Morza Śródziemnego oraz północnego i środkowego Atlantyku. Napady te miały cele rabunkowe, ale przede wszystkim miały dostarczać brańców z Europy i Afryki subsaharyjskiej, których następnie sprzedawano jako niewolników.Sala (arab. سلا, fr. Salé) - miasto w północnym Maroku, przy ujściu rzeki Bu Rakrak do Oceanu Atlantyckiego, naprzeciw Rabatu. Około 900 tys. mieszkańców.


    Podstrony: 1 [2] [3]




    Warto wiedzieć że... beta

    Półwysep Apeniński – półwysep w Europie Południowej, otoczony przez akweny Morza Śródziemnego: Morze Liguryjskie i Tyrreńskie od zachodu, Jońskie od południa oraz Adriatyckie od wschodu.
    John Adams, Jr. (ur. 30 października 1735 w Braintree, Massachusetts, zm. 4 lipca 1826 w Quincy, Massachusetts) – amerykański politolog, dyplomata i polityk. 1. wiceprezydent USA (1789-1797), a następnie 2. prezydent USA (1797-1801). Ojciec Johna Quincy’ego Adamsa, 6. prezydenta USA (1825-1829).
    Republika Wenecka (wł. Serenissima Repubblica di Venezia) – północnowłoska republika kupiecka istniejąca od VIII wieku do 1797. Najdłużej nieprzerwanie funkcjonujące państwo o ustroju republikańskim w historii. W średniowieczu jedna z największych potęg handlowych i politycznych w basenie Morza Śródziemnego i jedno z najbogatszych miast Europy. Republika Wenecka była najpotężniejszą i zarazem najtrwalszą z powstałych w średniowieczu miejskich komun włoskich. Jako jedno z nielicznych państw włoskich odegrała również wielką rolę w historii nie tylko Italii, ale całej Europy i basenu Morza Śródziemnego. Od czasów wypraw krzyżowych po zmagania z Imperium Osmańskim, dla Europy była Republika Wenecka głównym pośrednikiem i uczestnikiem kontaktów z muzułmańskim Bliskim Wschodem – zarówno tych pokojowych, jak i wojennych.
    Edirne (wariantowo Adrianopol) – miasto w europejskiej, północno-zachodniej części Turcji, na Nizinie Trackiej, przy ujściu rzeki Tundża do Maricy, w pobliżu granicy z Grecją.
    Niewolnictwo – zjawisko społeczne, którego istotą jest stosunek zależności, polegający na tym, iż pewna grupa ludzi (niewolnicy) stanowi przedmiot własności innych osób, grup ludzi (rodzina, plemię, itd.) lub instytucji (państwo, świątynia itp.), mogących nimi swobodnie rozporządzać.
    Kongres Kontynentalny – legislatura federalna, powołana przez trzynaście kolonii, które później utworzyły Stany Zjednoczone. Istniał w latach 1774 - 1789, obejmując czasy wojny o niepodległość Stanów Zjednoczonych i obowiązywania Artykułów Konfederacji. Zwoływano go dwa razy.
    Wołoszczyzna (rum. Țara Românească albo Valahia) – kraina historyczna w Rumunii, obejmująca Nizinę Wołoską, położona pomiędzy Karpatami Południowymi a dolnym Dunajem. Dzieli się na Muntenię (Multany) oraz Oltenię, położoną na prawym brzegu rzeki Aluty. Na stokach Karpat występują złoża ropy naftowej. Główne miasta to Bukareszt (stolica Rumunii), Ploeszti (rum. Ploiești, główny ośrodek wydobycia ropy), Braiła (port naddunajski), Piteşti oraz Krajowa (główne miasto Oltenii).

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.065 sek.