• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Piotr I Okrutny

    Przeczytaj także...
    Bitwa pod Montiel miała miejsce 14 marca 1369 roku na półwyspie Iberyjskim. Rozegrała się w czasie I kastylijskiej wojny domowej. Do walki stanęły wojska pretendentów do korony kastylijskiej: Piotra I Okrutnego i Henryka II Trastámara. Po stronie tego pierwszego walczyły oddziały portugalskie i kastylijskie, zaś po przeciwnej francuskie, pod dowództwem Bertranda du Guesclin i kastylijskie. Zwycięstwo odniosły siły Henryka II Trastámara.Edmund Langley KG (ur. 5 czerwca 1341 w Kings Langley w hrabstwie Hertfordshire, zm. 1 sierpnia 1402 tamże) – angielski książę z dynastii Plantagenetów, protoplasta gałązki Yorków, młodszy syn króla Anglii Edwarda III i Filipy de Hainault, córki Wilhelma I, hrabiego Hainaut. Młodszy brat Edwarda, księcia Walii, Lionela, księcia Clarence, i Jana, księcia Lancaster. Starszy brat Tomasza, księcia Gloucester. Stryj królów Ryszarda II i Henryka IV.
    Piotr IV Aragoński (hiszp. Pedro IV de Aragon) (ur. 5 września 1319, zm. 6 stycznia 1387) – król Aragonii w latach 1336–1387. Nosił przydomek “Ceremonialny” (hiszp. el Ceremonioso) ze względu na panującą na jego dworze sztywną etykietę.

    Piotr I Okrutny, hiszp. Pedro I el Cruel (ur. 30 sierpnia 1334 w Burgos w Kastylii, zm. 23 marca 1369 w Montiel we Francji) - król Kastylii i Leónu w latach 1350-1369. Zwany był także Sprawiedliwym lub Egzekutorem Prawa.

    Był synem króla Alfonsa XI i Marii Portugalskiej.

    Jego ukochaną była Maria de Padilla, a ich związek ciągnął się od 1352. Owocem tego związku były 2 córki:

    Wojna stuletnia – nazwa nadana przez XIX-wiecznych historyków serii konfliktów zbrojnych, które z przerwami toczyły się przez 116 lat w XIV i XV wieku pomiędzy Anglią i Francją.Narodowe Muzeum Archeologiczne (Museo Arqueologico Nacional) w Madrycie – najbogatsze muzeum archeologiczne w Hiszpanii. Mieści się w Madrycie.
  • Konstancja, druga żona Jana z Gandawy - księcia Lancaster,
  • Izabela, żona Edmunda Langleya - księcia Yorku.
  • Jednak pod wpływem matki i możnowładców na czele z ministrem i faworytem królowej Janem Alfonsem Albuquerque zgodził się na poślubienie Blanki de Burbon. Nie kochał jednak żony i nakazał jej uwięzienie. Stopniowo uwolnił się od dominacji matki, ale tym większy wpływ zdobyła na niego kochanka. Pod jej wpływem zwrócił się przeciwko Albuquerque.

    Wojna Dwóch Piotrów (hiszp.: La Guerra de los Dos Pedros, kataloński: Guerra dels dos Peres) – nazwa konfliktu toczonego w latach 1356-1375 pomiędzy królestwem Kastylii a królestwem Aragonii. Nazwa pochodzi od imion władców obydwu państw: Piotra I Okrutnego i Piotra IV Aragońskiego. Historyk Donald J. Kagay pisał o tym konflikcie: "zdobywane przez wieki doświadczenie w walkach granicznych zostało wykorzystane przez obydwie strony, co zaowocowało wojną podjazdową w której sporne tereny przechodziły z rąk do rąk"Burgos – miasto w północnej Hiszpanii, położone na skraju Mesety Iberyjskiej nad rzeką Arlanzón, w regionie Kastylia i León, ośrodek administracyjny prowincji Burgos. Z liczbą 178 966 mieszkańców jest 37. miastem Hiszpanii i drugim (po Valladolid) miastem regionu Kastylia i León pod względem ludności.
    Piotr I w pozycji modlitewnej, posąg w Narodowym Muzeum Archeologicznym w Madrycie

    Podczas jego panowania doszło do wybuchu wojny domowej. Na rozkaz królowej matki stracona została Eleonora de Guzman, kochanka zmarłego króla i ojca Piotra - Alfonsa XI. Synowie zamordowanej: Henryk i Fadryk Alfons Trastamera, przy poparciu Albuquerque, zbuntowali się przeciwko królowi Piotrowi, który jednak szybko pokonał buntowników. Schronili się oni do Aragonii, gdzie uzyskali poparcie króla Piotra IV Aragońskiego. Wybuchła tzw. wojna Dwóch Piotrów, która z niewielkim natężeniem toczyła się do 1365, kiedy to wewnętrzny konflikt hiszpański przez zaangażowanie sił francuskich i angielskich stał się częścią Wojny Stuletniej. Po stronie króla walczyły wojska angielskie Edwarda, słynnego Czarnego Księcia, syna Edwarda III, zaś po stronie przywódcy opozycji Henryka Trastamara walczyły oddziały francuskie pod dowództwem Bertranda du Guesclin. W wojnie tej król cieszył się poparciem kupców i mieszczan oraz mniejszości żydowskiej, jego przeciwnicy zyskali poparcie większości możnowładców i szlachty.

    Eleonora de Guzmán, hiszp. Leonor Núñez de Guzmán (ur. w 1310 w Sewilli, zm. w 1351 w Talavera de la Reina) – kastylijska szlachcianka, kochanka króla Kastylii i Leónu Alfonsa XI.Edward Woodstock, KG (ur. 15 czerwca 1330 w Woodstock Palace, Oxfordshire, zm. 8 czerwca 1376 w Westminsterze), zwany Czarnym Księciem, książę Walii, Kawaler Orderu Podwiązki (Knight of Garter). Najstarszy syn Edwarda III Plantageneta, króla Anglii, i Filipy, córki Wilhelma I, hrabiego Hainaut. Jeden z najwybitniejszych angielskich dowódców okresu wojny stuletniej.

    Wojska Piotra Okrutnego, przy wybitnej pomocy słynnych wówczas angielskich łuczników, pokonały wojska Henryka pod Nájera (1367), lecz nie był to koniec konfliktu. Wyczerpująca wojna zmusiła obie strony do poszukiwania radykalnego rozwiązania konfliktu – podczas układów odbywających się osobiście między adwersarzami zamkniętymi w jednym namiocie w pobliżu zamku Montiel Henryk zamordował Piotra i jako zwycięzca opuścił żywy miejsce spotkania, tym samym torując sobie drogę do objęcia tronu.

    Biblioteka Kongresu Stanów Zjednoczonych (ang.: Library of Congress) – największa biblioteka świata. Gromadzi ponad 142 mln różnego rodzaju dokumentów, ponad 29 mln książek, 58 mln rękopisów, 4,8 mln map i atlasów, 12 mln fotografii, 6 mln mikrofilmów, 3,5 mln dokumentów muzycznych, 500.000 filmów; wszystko w ponad 460 językach. 7% zbiorów to dokumenty w językach słowiańskich, w tym największy w USA zbiór polskich książek. Całość zajmuje 856 km półek. Biblioteka dysponuje (w 3 budynkach) 22 czytelniami ogólnymi, 3 wydzielonymi czytelniami dla kongresmenów oraz biblioteką sztuki (John F. Kennedy Center). Zatrudnia 5 tysięcy pracowników. Wyposażona jest w system komputerowy o pojemności 13 mln rekordów oraz w 3000 terminali. Pełni funkcję biblioteki narodowej.Fadryk Alfons Kastylijski (hiszp. Fadrique Alfonso de Castilla, ur. 13 stycznia 1333 w Sewilli, zm. 29 maja 1358 w rodzinnym mieście) wielki mistrz zakonu Santiago, pan na Haro.

    Przydomek „Okrutny” nadali mu jego przeciwnicy, zwracając uwagę na fakt licznych zabójstw, jakich się dopuścił w celu utrzymania u władzy. Np kazał zamęczyć na śmierć swego poborcę podatkowego Samuela Halevi w 1361. Zarzucali mu również niemoralność i nadmierne uleganie złym wpływom, głównie matki i kochanki.

    Szlachta (ze starodolnoniemieckiego Slahta; współcz. niem. Geschlecht) – wyższa warstwa społeczna, wywodząca się ze stanu rycerskiego w społeczeństwie feudalnym. Szlachta posiadała zespół przywilejów społecznych, z których najbardziej podstawowym był przywilej posiadania ziemi. Przynależność do szlachty łączyła się z obowiązkiem służby wojskowej.Język hiszpański (hiszp. idioma español, castellano) – język należący do rodziny romańskiej języków indoeuropejskich. Współczesne standardy literackie (z Hiszpanii i Ameryki hiszpańskojęzycznej) wywodzą się ze średniowiecznego języka kastylijskiego. Jeszcze dziś język hiszpański bywa nazywany kastylijskim, dla odróżnienia go od innych języków używanych w Hiszpanii (zob. niżej).

    Jego apologeci nazywali go natomiast „Egzekutor Prawa” (El Justiciero), dla podkreślenia faktu, że na śmierć skazywał tylko tych, którzy łamali prawo i nie respektowali praw innych, a w obronę brał tych, którzy większych praw do tej pory nie mieli, jak mieszczan czy Żydów.

    Po śmierci króla Leónu Alfonsa IX w 1230 roku, jego syn Ferdynand III, król Kastylii, zjednoczył ostatecznie oba królestwa. Unia ta okazała się trwała, a nowe państwo określano od tej pory jako królestwo Kastylii i Leónu lub też Koronę Kastylii i Leónu. W połowie XIII wieku było to największe państwo na Półwyspie Iberyjskim, zajmujące 300 tys. km² i liczące 3 mln mieszkańców.Możnowładztwo – to górna warstwa społeczna w feudalnym społeczeństwie średniowiecznym (najwyższa warstwa średniowiecznego rycerstwa zajmująca uprzywilejowaną pozycję w państwie). Obejmowała ona posiadaczy największych majątków ziemskich. Możnowładcy posiadali dostęp (często monopol) do najwyższych urzędów państwowych i kościelnych.

    Przypisy

    1. Manuel Tuñón de Lara, Julio Valdeón Baruque, Antonio Domínguez Ortiz: Historia Hiszpanii. Szymon Jędrusiak (tłum.). Kraków: Towarzystwo Autorów i Wydawców Prac Naukowych, 1997, s. 149. ISBN 83-7052-226-2.
    Bitwa pod Nájera (lub Bitwa pod Navarrete) – bitwa rozegrana 3 kwietnia 1367 roku między pretendentami do tronu Kastylii: Piotrem I Okrutnym i jego przyrodnim bratem, Henrykiem II Trastámara. Bitwa była częścią I kastylijskiej wojny domowej. Po stronie Piotra I stanęła armia w przeważającej części angielska i gaskońska dowodzona przez Edwarda zwanego Czarnym Księciem i Jana z Gandawy, choć w jej skład weszli także jego miejscowi stronnicy. Wojska Henryka II złożone były z oddziałów kastylijskich i francuskich.Biblioteka Narodowa Francji (fr. Bibliothèque nationale de France, BnF) – francuska biblioteka narodowa, znajdująca się w Paryżu. Przewidziana jest jako repozytorium dla wszystkich materiałów bibliotecznych, wydawanych we Francji. Obecnym dyrektorem Biblioteki jest Bruno Racine.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Bitwa pod Nájera (lub Bitwa pod Navarrete) – bitwa rozegrana 3 kwietnia 1367 roku między pretendentami do tronu Kastylii: Piotrem I Okrutnym i jego przyrodnim bratem, Henrykiem II Trastámara. Bitwa była częścią I kastylijskiej wojny domowej. Po stronie Piotra I stanęła armia w przeważającej części angielska i gaskońska dowodzona przez Edwarda zwanego Czarnym Księciem i Jana z Gandawy, choć w jej skład weszli także jego miejscowi stronnicy. Wojska Henryka II złożone były z oddziałów kastylijskich i francuskich.
    Bertrand du Guesclin (ur. ok. 1320, zm. 13 lipca 1380) – rycerz bretoński i francuski, uważany za jednego z największych rycerzy średniowiecza.
    Blanka de Burbon (ur. w 1339, zm. w 1361) – najstarsza córka Piotra de Burbon i jego żony Izabelli de Valois (córki Karola de Valois).
    Kastylia (hiszp. Castilla) – kraina historyczna w środkowej Hiszpanii na rozległym płaskowyżu Meseta na wysokości 600-1000 m n.p.m. Nazwa pochodzi od licznych zamków występujących w jej granicach w średniowieczu. Kastylia była kolebką języka kastylijskiego, który jest utożsamiany ze współczesnym językiem hiszpańskim. Jest otoczona łańcuchami górskimi, a środkiem biegnie pasmo górskie Gór Kastylijskich (Kordyliera Centralna ze szczytem Almanzor - 2592 m) do 2600 m n.p.m. Góry te dzielą Kastylię na dwie części: Starą Kastylię (Castilla la Vieja) i Nową Kastylię (Castilla la Nueva).
    Alfons XI (hiszp. Alfonso XI, ur. 13 sierpnia 1311 w Salamance, zm. 26 marca 1350 w Gibraltarze) - król Kastylii i Leónu w latach 1312-1350.
    Żydzi (dosł. "chwalcy /Jahwe/" lub "czciciele /Jahwe/" z hebr. Jehudim, יהודים, jid. Jidn, ייִדן, ladino ג׳ודיוס Djudios) – naród semicki zamieszkujący w starożytności Palestynę (określany wtedy jako Hebrajczycy albo Izraelici), posługujący się wtedy językiem hebrajskim, a w średniowieczu i czasach nowożytnych mieszkający w diasporze na całym świecie i posługujący się wieloma różnymi językami. Żydzi nie stanowią jednolitej grupy religijnej i etnicznej. Dla żydów ortodoksyjnych Żydem jest tylko osoba, która ma ortodoksyjną matkę lub przeszła konwersję na judaizm. Za Żydów uważa się jednak wiele osób, które nie są żydami ortodoksyjnymi. Kto jest Żydem (hebr.? מיהו יהודי) jest pytaniem, na które nie da się jednoznacznie odpowiedzieć, gdyż może to być identyfikacja kulturowa, etniczna lub religijna. Wiele osób, które uważają się z jakichś powodów za Żydów, nie są uznawane przez inne grupy lub instytucje. Dotyczy to na przykład żydów reformowanych, którzy nawet pomimo etnicznego pochodzenia żydowskiego czasem nie są uznawani przez żydów ortodoksyjnych. Według prawa izraelskiego Żydem jest osoba, która ma ortodoksyjną żydowską matkę, chociaż prawo do obywatelstwa bez oficjalnego uznania takiej osoby za Żyda ma każda osoba, która ma przynajmniej jednego dziadka, który był ortodoksyjnym Żydem. Stąd wielu Żydów mieszkających w Izraelu czy USA nie ma według prawa tego kraju oficjalnego statusu Żyda.
    Anglia (ang. England, język staroangielski Englaland) – w przeszłości samodzielne królestwo, obecnie największa i najludniejsza część składowa Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej. Anglię zamieszkuje 83% całkowitej populacji państwa. Region zajmuje dwie trzecie wyspy Wielkiej Brytanii i posiada granice lądowe z Walią na zachodzie i Szkocją na północy. Wyspa oblewana jest przez Morze Północne, Morze Irlandzkie, Ocean Atlantycki i kanał La Manche. Stolicą Anglii jest Londyn.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.033 sek.