• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Piotr I - hospodar mołdawski

    Przeczytaj także...
    Jadwiga Andegaweńska (ur. między 3 października 1373 a 18 lutego 1374 w Budzie, zm. 17 lipca 1399 w Krakowie) – najmłodsza córka Ludwika Węgierskiego i Elżbiety Bośniaczki, król Polski od 1384, święta Kościoła katolickiego, patronka Polski.Wasyl I Dymitrowicz (ros. Василий I Дмитриевич) (ur. 1371, zm. 27 lutego 1425 w Moskwie) – wielki książę moskiewski od 1389, najstarszy syn Dymitra Dońskiego i wielkiej księżnej Eudoksji, córki wielkiego księcia Niżnego Nowogrodu Dymitra Konstantynowicza.
    Władysław II Jagiełło (ur. ok. 1362 lub ok. 1352, zm. 1 czerwca 1434 w Gródku) – wielki książę litewski w latach 1377–1381 i 1382–1401, król Polski 1386-1434 i najwyższy książę litewski 1401–1434. Syn Olgierda i jego drugiej żony Julianny, córki księcia twerskiego Aleksandra, wnuk Giedymina. Założyciel dynastii Jagiellonów.
    Piotr I w wyobrażeniu XIX-wiecznego artysty

    Piotr I Muszatowicz, rum. Petru I Muşat (zm. 1391) – hospodar mołdawski w latach 1375/1377–1391.

    Pochodzenie Piotra jest sporne. Zdaniem J. Demela był synem hospodara Costei i córki Bogdana I Małgorzaty Muszaty (również D. Musialik uważa go za wnuka Bogdana poprzez matkę Muszatę). Z kolei zdaniem J. Tęgowskiego był synem Stefana (syna hospodara Bogdana I) i jego drugiej żony Małgorzaty Muszaty.

    Małgorzata (Muszata), rum. Margareta Muşata (zm. ok. 1394) – żona hospodarów mołdawskich, od której przydomku Muszata ("Piękna") pochodzi nazwa mołdawskiej dynastii hospodarskiej Muszatowiczów.Danuta Anna (ur. ok. 1358, zm. zap. 26 listopada 1424) – córka księcia litewskiego Kiejstuta i Biruty, księżna jędrzejowska.

    Piotr I został wojewodą w 1375 lub 1377. Już w 1377 odparł najazd litewski na Mołdawię. Zdołał jednak ustabilizować sytuację mołdawską, a nawet podjąć ekspansję na południe. Prowadził szeroko zakrojoną akcję budowniczą, m.in. wzniósł twierdzę w Târgu Neamţ i zamek w Suczawie – Suczawa właśnie była jego główną rezydencją. Doprowadził do unormowania stosunków z Litwą i Węgrami.

    Cerkiew św. Jerzego w Suczawie (zwana Mirăuţi) – cerkiew z końca XIV w., przebudowana na przełomie XIX i XX w. znajdująca się w Suczawie w północnej Rumunii, na Bukowinie. Dawna cerkiew koronacyjna hospodarów mołdawskich i metropolitarna.Janusz I Starszy (warszawski) (ur. ok. 1346, zm. 8 grudnia 1429) – od 1373/1374 r. książę warszawski, od 1381 r. w wyniku podziału książę na Warszawie, Nurze, Łomży, Liwie, Ciechanowie, Wyszogrodzie i Zakroczymiu, lennik Polski, od 1391 na Podlasiu (dożywotnio).

    Na przełomie 1386 i 1387 udzielił schronienia Wasylowi, synowi wielkiego księcia moskiewskiego Dymitra Dońskiego. Wasyl, będący zakładnikiem w Złotej Ordzie, zbiegł stamtąd i przez Podole trafił na dwór Piotra. Po opuszczeniu Mołdawii udał się na Litwę, gdzie na początku 1387 zaręczył się z Zofią, córką Witolda Kiejstutowicza.

    Lwów (dawna nazwa form. Królewskie Stołeczne Miasto Lwów), ukr. Львів (Lwiw), ros. Львов (Lwow), niem. Lemberg, łac. Leopolis, jidysz לעמבערג ,לעמבעריק (Lemberg, Lemberik), orm. Լվով (Lwow) – miasto na Ukrainie, ośrodek administracyjny obwodu lwowskiego.Zamek w Suczawie (zwana też twierdzą tronową, rum. Cetatea de Scaun) – zamek pochodzący z końca XIV w., rozbudowany w XV w., zniszczony w XVII w., obecnie w ruinie, znajdujący się w Suczawie w północnej Rumunii, na Bukowinie.

    Piotr musiał stawić czoła roszczeniom hospodara wołoskiego Mirczy Starego. Tym tłumaczy się jego zbliżenie z Polską, uwieńczone złożeniem hołdu lennego królom Polski Władysławowi Jagielle i Jadwidze we Lwowie 27 września 1387. W 1388 udzielił Polsce pożyczki pod zastaw Pokucia i ziemi szepienickiej.

    Polska, Rzeczpospolita Polska – państwo unitarne w Europie Środkowej, położone między Morzem Bałtyckim na północy a Sudetami i Karpatami na południu, w dorzeczu Wisły i Odry. Powierzchnia administracyjna Polski wynosi 312 679 km², co daje jej 70. miejsce na świecie i dziewiąte w Europie. Zamieszkana przez ponad 38,5 miliona ludzi, zajmuje pod względem liczby ludności 34. miejsce na świecie, a szóste w Unii Europejskiej.Litwa, Republika Litewska (lit. Lietuva, Lietuvos Respublika) – państwo w Europie, jeden z krajów bałtyckich, członek Unii Europejskiej i NATO; graniczy od zachodu z Rosją (obwodem kaliningradzkim), od południowego zachodu z Polską, od wschodu z Białorusią, od północy z Łotwą.

    Na dokumencie wystawionym 27 stycznia 1388 w Łucku Władysław II Jagiełło nazwał Piotra swoim "zięciem" – w ten sposób określał mężów swoich siostrzenic i bratanic. Jan Tęgowski wysunął hipotezę, że w 1388 Piotr ożenił się z nieznaną z imienia księżniczką mazowiecką – córką Janusza I i Danuty Anny, siostry stryjecznej Jagiełły.

    Pokucie (ukr. Покуття, rum. Pocuţia) – kraina historyczna, leżąca nad górnym Prutem, na terenie dzisiejszej Ukrainy. Nazwa pochodzi od stolicy regionu - Kut nad Czeremoszem.Złota Orda (mong. Алтан Ордын улс tatar. Алтын Урда) – historyczne państwo mongolskie, założone ok. 1240 r. w zachodniej części imperium Czyngis-chana przez jego wnuka Batu-chana, ze stolicą w Saraj Batu.

    Zmarł w 1391, został pochowany w ufundowanej przez siebie cerkwi Mirăuţi w Suczawie. Następcą Piotra na tronie mołdawskim był Roman I. Zdaniem J. Tęgowskiego był on jednym z synów Piotra (pochodzącym z pierwszego małżeństwa, obok niego z drugiego małżeństwa z księżniczką mazowiecką miał pochodzić drugi syn Iwaszko). Jednak według J. Demela i D. Musialika Roman był bratem, a nie synem Piotra.

    Wołoszczyzna (rum. Țara Românească albo Valahia) – kraina historyczna w Rumunii, obejmująca Nizinę Wołoską, położona pomiędzy Karpatami Południowymi a dolnym Dunajem. Dzieli się na Muntenię (Multany) oraz Oltenię, położoną na prawym brzegu rzeki Aluty. Na stokach Karpat występują złoża ropy naftowej. Główne miasta to Bukareszt (stolica Rumunii), Ploeszti (rum. Ploiești, główny ośrodek wydobycia ropy), Braiła (port naddunajski), Piteşti oraz Krajowa (główne miasto Oltenii).Witold (lit. Vytautas, biał. Вітаўт; ur. ok. 1350, zm. 27 października 1430 w Trokach) – wielki książę litewski od 1401, syn Kiejstuta i Biruty, byłej kapłanki Praurimy z Połągi, brat stryjeczny Władysława Jagiełły.

    Przypisy

    1. J. Demel, Historia Rumunii, s. 115; J. Tęgowski, Powiązania genealogiczne..., s. 46-50, 52-53, D. Musialik, Najdawniejsze próby..., s. 42.
    2. J. Tęgowski, Powiązania genealogiczne..., s. 46-50
    3. D. Musialik, Najdawniejsze próby..., s. 42.

    Bibliografia[]

  • Demel J., Historia Rumunii, wyd. 2, Wrocław – Warszawa – Kraków – Gdańsk – Łódź 1986, s. 115.
  • Tęgowski J., Powiązania genealogiczne wojewodów mołdawskich Bogdanowiczów z domem Giedyminowiczów w XIV-XV wieku, "Genealogia. Studia i materiały historyczne", t. 3, 1993, s. 46-50, 52-53
  • Dominik Musialik. Najdawniejsze próby utrzymania niezależności przez hospodarstwo mołdawskie od XIV do poł. XV wieku. „Studenckie Zeszyty Historyczne”. 14, s. 42–44, 2008. Kraków: Koło Naukowe Historyków Studentów Uniwersytetu Jagiellońskiego. ISSN 029-0465. 
  • Łuck (ukr. Луцьк, łac. Luceoria, jid. לוצק) – miasto na Ukrainie, stolica obwodu wołyńskiego, siedziba rejonu łuckiego, w latach 1921-1945 w Polsce, stolica województwa wołyńskiego, siedziba powiatu łuckiego.Hospodar - tytuł książąt ruskich, w Rosji gosudar był tytułem cara. Stare słowo pochodzenia słowiańskiego (w jęz. ros. Господарь), oznaczające pana, władcę, księcia. W statutach litewskich król Zygmunt III Waza, tytułował siebie Hospodarem, w ten sam sposób szlachta na Litwie oddawała cześć królowi Najjaśniejszy Miłościwy Hospodaru Królu.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Podole (łac. Podolia, ukr. Поділля, Podilla, ros. Подолье, Podolje, rum. Podolia, tur. Podolya) – kraina historyczna i geograficzna (Wyżyna Podolska) nad północnymi dopływami środkowego Dniestru (np. Smotrycz, Zbrucz) i w górnym biegu rzeki Boh.
    Juliusz Demel (ur. 16 sierpnia 1921 w Poznaniu, zm. 31 sierpnia 1991 we Wrocławiu) – profesor historii, pracownik naukowy Uniwersytetu Wrocławskiego i Wyższej Szkoły Pedagogicznej w Opolu. Autor książek i licznych innych publikacji z dziedziny historii XIX i XX wieku. Szczególnym zainteresowaniem prof. Demela cieszyła się historia gospodarcza Krakowa i Śląska, a także stosunki polsko-rumuńskie i historia Rumunii.
    Mircza Stary, rum. Mircea cel Bătrân (ur. 1358, zm. 31 stycznia 1418) – hospodar wołoski w latach 1386-1418 z dynastii Basarabów, syn hospodara Radu I.
    Język rumuński (dakorumuński, limba română, limba dacoromână, arch. limba rumână) to język z grupy romańskiej (podgrupa wschodnioromańska) języków indoeuropejskich, którym posługuje się około 24 mln osób, z czego około 17,25 mln w Rumunii, około 2,7 mln w Mołdawii (zob. język mołdawski), około 200 tysięcy w Izraelu, około 100 tysięcy w Serbii i około 400 tysięcy na Ukrainie; mniejsze skupiska użytkowników w innych krajach (Australia, Azerbejdżan, Kanada, Węgry, Kazachstan, Rosja i USA).
    International Standard Serial Number, ISSN czyli Międzynarodowy Znormalizowany Numer Wydawnictwa Ciągłego – ośmiocyfrowy niepowtarzalny identyfikator wydawnictw ciągłych tradycyjnych oraz elektronicznych. Jest on oparty na podobnej koncepcji jak identyfikator ISBN dla książek, ISAN dla materiałów audio-wideo. Niektóre publikacje wydawane w seriach mają przyporządkowany zarówno numer ISSN, jak i ISBN.
    Târgu Neamț (t. Tîrgu Neamț, węg. Németvásár) – miasto w okręgu Neamț, w Mołdawii, w Rumunii, ok. 30 km na północ od Piatra Neamț. W 2004 roku liczyło około 20 000 mieszkańców. Pierwsze wzmianki o miejscowości pochodzą z XIV wieku.
    Hospodarstwo Mołdawskie (rum. Principatul Moldovei) – państwo historyczne rozciągające się na terenie Wyżyny Mołdawskiej pomiędzy Karpatami Wschodnimi a Dniestrem, istniejące od XIV do XIX w.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.034 sek.