• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Pierwsza dama

    Przeczytaj także...
    Daniela Schadt (ur. 3 stycznia 1960 w Hanau) - niemiecka dziennikarka, pierwsza dama Niemiec, jej partnerem jest prezydent Niemiec Joachim Gauck.Anna Komorowska z domu Dembowska, pierwotnie Dziadzia (ur. 11 maja 1953 w Warszawie) – od 2010 pierwsza dama RP, małżonka prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Bronisława Komorowskiego, z wykształcenia filolog klasyczna.
    Głowa państwa – jednoosobowy lub kolegialny organ reprezentujący suwerenność państwa. Jest najwyższym przedstawicielem państwa, wypełniającym należne mu z tego tytułu obowiązki protokolarne i reprezentacyjne. W zależności od kształtu ustroju państwa przysługuje mu również określona władza państwowa. Jest to zazwyczaj organ prosty, centralny, naczelny, kadencyjny, samodzielny, konstytucyjny, najczęściej nie posiadający charakteru przedstawicielskiego (nie jest przedstawicielem narodu, ale państwa). Działa permanentnie i najczęściej zaliczany jest do władzy wykonawczej. Głową państwa jest najczęściej jedna osoba: monarcha lub prezydent. Głową państwa może być też w tym samym momencie większa liczba osób, skupionych np. w określonej radzie, lub pełniących podobny urząd (diarchia).

    Pierwsza damahonorowy tytuł przysługujący partnerce życiowej głowy danego państwa, terytorium, stanu, czy prowincji (np. prezydenta). Gdy głowa państwa ma partnera życiowego - mężczyznę, przysługuje mu tytuł pierwszy dżentelmen lub pierwszy kawaler. Tytulaturę taką stosuje się jedynie w ustroju republikańskim.

    Książę małżonek – określenie męża panującej monarchini, stosowany powszechnie w epoce nowożytnej, który nie dysponuje żadną władzą polityczną, a pełni jedynie funkcję reprezentacyjną. Tradycja nadawania tytułu księcia mężom monarchiń, narodziła się z powodu obawy o próby podważenia pozycji monarchini jako samodzielnej głowy państwa i próby uznania pozycji obu małżonków za równoważną, np. poprzez zastosowanie średniowiecznego prawa (zasada iure uxoris), wedle której małżeństwo z dziedziczką korony dawało mężowi prawo do współrządzenia (koregent). Tak też było np. w przypadku Wilhelma III, króla Anglii, czy Władysława Jagiełły, króla Polski. Epoka nowożytna zna również wyjątki od omawianej praktyki np. w przypadku Filipa II Habsburga, męża królowej Anglii Marii I, oraz Franciszka Burbona męża królowej Hiszpanii Izabeli II, którym to nadano tytuł króla (pot. jako król małżonek). Pełna władza w tych wypadkach jednak, również spoczywała na ich małżonkach. Podobnym przypadek miał mieć miejsce, gdy Królowa brytyjska Wiktoria swojemu mężowi Albertowi chciała nadać tytuł króla, czemu sprzeciwił się brytyjski rząd.Królowa (królowa małżonka) (analogicznie: cesarzowa, wielka księżna, księżna) – kobieta będąca małżonką aktualnie panującego monarchy i nosząca tytuł odpowiadający tytułowi męża (np. małżonka króla – królowa). Istnieją jednak odstępstwa od tej zasady (np. prawosławne małżonki władców nie mogły zostać koronowane i nosić tytułu królowej). Z tytułem tym nie wiąże się jednak żadna władza polityczna, w przeciwieństwie do monarchini panującej. W polskiej terminologii nie ma wyraźnego rozróżnienia pomiędzy tymi dwiema odmiennymi funkcjami. Zgodnie z tradycją małżonka monarchy zostaje koronowana.

    W przypadku gdy głowa państwa nie jest w stałym związku, niektóre funkcje pierwszej damy lub kawalera (ale nie tytuł) przejąć może inna bliska głowie państwa osoba, np. córka, bratowa itp.

    W monarchiach odpowiednikiem jest królowa małżonka, książę małżonek.

    Funkcja pierwszej damy/pierwszego dżentelmena jest w różny państwach w różny sposób sformalizowana. Pełni obowiązki głównie reprezentacyjne i ceremonialne. W przypadku przyjmowania oficjalnych gości pierwsza dama pełni honory pani domu, razem z głową państwa występują jako para gospodarzy. Natomiast przy składaniu wizyt oficjalnych są oni parą głównych gości. Często pierwsze damy wykorzystują swoją pozycję do promocji działań o charakterze społecznym, charytatywnym, kulturalnym, itp. Przykładowo poprzez obejmowanie honorowych patronatów nad wymienionymi powyżej inicjatywami.

    Tytuł – godność nadawana określonej osobie/grupie osób, podkreślająca jej: pozycję w hierarchii, pełnioną funkcję, czy też urząd, określony zawód, zdobyte wykształcenie, itd. Określony tytuł może być także nadany jako godność honorowa, nadawana w celu podkreślenia zasług, czynów danej osoby, lub też z innych pobudek. Tytuły mogą być kadencyjne, dożywotnie, lub też dziedziczne. Pełny zakres tytułów (tytulatura) podawane są w zależności od stosowanej praktyki względem danego tytułu. Od poprzedniego wieku zaczęto stopniowo upraszczać dane tytulatury oraz zmniejszać zakres ich stosowania, zgodnie z duchem egalitaryzmu.Pierwsza dama Rzeczypospolitej Polskiej – nieformalny tytuł grzecznościowy i protokolarny stosowany na określenie małżonki prezydenta Polski.

    Polska[]

     Osobny artykuł: Pierwsza dama Polski.

    Od 6 sierpnia 2015 tytuł pierwszej damy Polski przysługuje Agacie Kornhauser-Dudzie, zaś od 6 sierpnia 2010 do 6 sierpnia 2015 tytuł pierwszej damy Polski przysługiwał Annie Komorowskiej. Jej poprzedniczka Maria Kaczyńska wraz z mężem zginęła w katastrofie lotniczej pod Smoleńskiem.

    Joachim Gauck (ur. 24 stycznia 1940 w Rostocku) – niemiecki były duchowny luterański, bezpartyjny działacz polityczny i publicysta. W latach 1990–2000 był prezesem Federalnego Urzędu ds. Akt Stasi. Od 18 marca 2012 jest prezydentem federalnym Niemiec.Precedencja – protokolarny porządek pierwszeństwa, występujący w dyplomacji i podczas wydarzeń oficjalnych regulowanych protokołem lub zwyczajem.

    Małżonka prezydenta nie ma obowiązku występować publicznie, ale zazwyczaj czyni to. W Polsce funkcja pierwszej damy wiąże się jedynie z obowiązkami reprezentacyjnymi.

    Pojęcie „pierwsza dama” funkcjonuje w polszczyźnie od niedawna. Dopiero w III Rzeczypospolitej zaczęto tak określać żonę prezydenta. W II Rzeczypospolitej określenie nie funkcjonowało, a w Polsce Ludowej głowa państwa była organem kolegialnym (Rada Państwa).

    Niemcy[]

    Od marca 2012 nietypowa sytuacja ma miejsce w Niemczech, gdzie prezydent federalny Joachim Gauck jest żonaty, lecz w separacji z żoną, a rolę pierwszej damy pełni konkubina prezydenta, Daniela Schadt.

    Katastrofa polskiego samolotu rządowego w Smoleńsku (również katastrofa smoleńska) – katastrofa lotnicza, do której doszło w Smoleńsku w sobotę, 10 kwietnia 2010 roku o godz. 8:41:06 czasu środkowoeuropejskiego letniego (CEST) (10:41:06 ówczesnego czasu moskiewskiego letniego). Zginęło w niej 96 osób, wśród nich: prezydent RP Lech Kaczyński z małżonką, ostatni prezydent RP na uchodźstwie Ryszard Kaczorowski, wicemarszałkowie Sejmu i Senatu, grupa parlamentarzystów, dowódcy wszystkich rodzajów Sił Zbrojnych RP, pracownicy Kancelarii Prezydenta, szefowie instytucji państwowych, duchowni, przedstawiciele ministerstw, organizacji kombatanckich i społecznych oraz osoby towarzyszące, stanowiący delegację polską na uroczystości związane z obchodami 70. rocznicy zbrodni katyńskiej, a także załoga samolotu.Relacja rodzinna (także relacja lub stosunek genealogiczny; pot. nazwa lub rodzaj pokrewieństwa i powinowactwa, nazewnictwo, nazwy członków rodziny) – w genealogii, socjologii lub prawie nazwa i rodzaj stosunku zachodzącego między dwiema osobami należącymi do tej samej rodziny a wynikającego z faktu filiacji i koicji (w genealogii) lub szerzej z pokrewieństwa i powinowactwa (w pozostałych naukach). Na relację taką mają również wpływ stopień pokrewieństwa i powinowactwa (pierwszy, drugi, trzeci itd.), różnica pokoleń oraz linia pokrewieństwa i powinowactwa (prosta i boczna, wstępna i zstępna). Relacje rodzinne oblicza się od jednej osoby, którą w genealogii można nazywać probantem, do innego członka jej rodziny.

    Zobacz też[]

  • Precedencja
  • Przypisy

    1. Hansi Gauck will von Scheidung nichts wissen (niem.). Welt Online, 22 lutego 2012. [dostęp 27 lutego 2012].
    2. Ankunft von Bundespräsident Joachim Gauck und Frau Daniela Schadt in Schloss Bellevue (niem.). www.bundespraesident.de. [dostęp 2012-03-19].
    Lech Aleksander Kaczyński (ur. 18 czerwca 1949 w Warszawie, zm. 10 kwietnia 2010 w Smoleńsku) – polski polityk i prawnik. Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej w latach 2005–2010.Rada Państwa – kolegialny organ naczelny władzy państwowej Rzeczypospolitej Polskiej i Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej w latach 1947-1989. Łączyła kompetencje władzy ustawodawczej, wykonawczej i sądowniczej. W latach 1952-1989 Rada Państwa pełniła obowiązki kolegialnej głowy państwa (odpowiednik prezydenta) oraz zapewniała ciągłość najwyższego kierownictwa państwowego w związku z sesyjnym trybem pracy Sejmu.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Monarchia (gr. μοναρχία, monarchia – jedynowładztwo) – ustrój polityczny lub forma rządów, gdzie niewybieraną w sposób republikański głową państwa jest jedna osoba, nazywana monarchą. Obecnie monarcha sprawuje władzę zazwyczaj dożywotnio (z wyjątkiem Andory, Malezji oraz Zjednoczonych Emiratów Arabskich). Jego funkcja jest często dziedziczna (z wyjątkiem monarchii elekcyjnych) i zwykle jego stanowisko jest nieusuwalne. Obecnie w wielu państwach z takowym ustrojem politycznym, monarcha pełni jedynie funkcje reprezentacyjne. Kierowanie przez niego polityką jest znikome lub żadne.
    Konkubinat, kohabitacja – nieformalny związek dwóch osób, pozostających w pożyciu, bez usankcjonowania w świetle prawa jako małżeństwa.
    Córka – nazwa relacji rodzinnej dla krewnej pierwszego stopnia w linii prostej (zstępny, potomek) płci żeńskiej, należącej do dzieci z danego związku (rodziców).
    Republika (łac. res publica – dosł. rzecz pospolita, rzecz publiczna, rzecz stworzona pospołu) – zgodnie ze współczesną definicją ustrój polityczny, w którym władza jest sprawowana przez organ wyłoniony w wyniku wyborów na określony czas.
    Maria Helena Kaczyńska, z domu Mackiewicz (ur. 21 sierpnia 1942 w Machowie, zm. 10 kwietnia 2010 w Smoleńsku) – żona prezydenta RP Lecha Kaczyńskiego, pierwsza dama Polski od 2005 do 10 kwietnia 2010, gdy zginęła wraz z mężem i innymi osobami w katastrofie wojskowego samolotu Tu-154M nr 101. Z wykształcenia była ekonomistką.
    Agata Kornhauser-Duda (ur. 2 kwietnia 1972 w Krakowie) – od 6 sierpnia 2015 pierwsza dama RP, małżonka prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Andrzeja Dudy, z wykształcenia germanistka, nauczycielka.
    Prezydent (od łac. praesidens – zasiadający na czele) – najwyższy urząd w państwie będącym republiką, zwykle jednoznaczny z pełnieniem funkcji głowy państwa. W systemie prezydenckim prezydent jest również szefem rządu (np. w USA).

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.026 sek.