• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Pieczarkowce

    Przeczytaj także...
    Pieczarkowate (Agaricaceae Chevall.) – rodzina grzybów znajdująca się w rzędzie pieczarkowców. W dawnych źródłach określana jako bedłkowate.Władysław Wojewoda (ur. 20 maja 1932 w Przemyślu, zm. 3 listopada 2010) – polski biolog, pedagog, specjalista w zakresie botaniki i mykologii.
    Trzęsakowce (Tremellales Fr.) – rząd grzybów wchodzący należący do klasy podstawczaków trzęsakopodobnych (Tremellomycetes).

    Agaricales Underw.rząd podstawczaków w klasie pieczarniaków (Agaricomycetes). Ich obecna nazwa polska to pieczarkowce, dawniej określane były jako bedłkowce lub blaszkowce.

    Charakterystyka[ | edytuj kod]

    Początkowo takson ten obejmował wszystkie grzyby wielkoowocnikowe posiadające hymenofor, następnie jedynie grzyby o blaszkowym lub blaszkopodobnym hymenoforze. Obecnie zawiera różnorodne morfologicznie gatunki, zaklasyfikowane na podstawie badań filogenetycznych, między innymi:

    Łuskowcowate, drobnołuszczakowate (Pluteaceae Kotl. & Pouzar) – rodzina grzybów należąca do rzędu pieczarkowców (Agaricales). Obejmuje 900 do 1000 gatunków występujących na całym Świecie.Gołąbkowce (Russulales Kreisel ex P.M. Kirk, P.F. Cannon & J.C. David) – rząd grzybów należący do klasy pieczarniaków (Agaricomycetes).
  • grzyby kapeluszowe o blaszkowym hymenoforze – np. pieczarki (Agaricus), muchomory (Amanita) i gąski (Tricholoma);
  • grzyby maczugowate i krzaczkowate – np. piórniczki (Pterula), goździeńce (Clavaria) i buławniczki (Macrotyphula);
  • grzyby nadrzewne – np. fałdówki (Plicatura), ozorki (Fistulina) i rozszczepka (Schizophyllum);
  • grzyby wnętrzniakowate naziemne – np. purchawki (Lycoperdon) i kubki (Cyathus).
  • grzyby podziemne – np. piestróweczki (Hydnangium);
  • Systematyka[ | edytuj kod]

    Rząd ten został wyodrębniony przez Luciena Underwooda w pracy „Moulds, mildews and mushrooms” z 1899. Zaliczył go (obok rzędów Auriculariales, Tremellales, Dacryomycetales, Exobasidiales, Phallales, Hymenogastrales, Lycoperdales, Nidulariales i Sclerodermatales) do ówczesnej klasy wyższych podstawczaków (Basidiomycetes). Jako charakterystyczną cechę grzybów należących do niego określił występowanie na owocnikach obłoczni (hymenium), bazując na klasie Hymenomycetes, po raz pierwszy opisanej przez Eliasa Friesa w 1821. Do Agaricales zaliczył rodziny Hypochnaceae, Thelephoraceae, Clavariaceae, Hydnaceae, Polyporaceae, Boletaceae i Agaricaceae.

    Blaszkowce, bedłkowce lub pieczarkowce – grzyby z typu podstawczaków o hymenoforze blaszkowym. Nie jest to takson, lecz nieformalna nazwa morfologiczno-biologiczna jednej z grup grzybów wielkoowocnikowych. Przeciwieństwem grzybów blaszkowych są grzyby afylloforoidalne o różnego rodzaju hymenoforze, z wyjątkiem blaszkowatego. Podziemniczkowate (Hymenogastraceae Vittad.) – rodzina grzybów znajdująca się w rzędzie pieczarkowców (Agaricales).

    Pierwszą istotną poprawkę w taksonomii tych grzybów wprowadził Carleton Rea w 1926, wyłączając z bedłkowatych rodziny Clavariaceae, Hydnaceae, Polyporaceae i Thelephoraceae do ówczesnego rzędu bezblaszkowców (Aphyllophorales). W 1931 Edouard-Jean Gilbert zmienił także przynależność rodziny borowikowatych (Boletaceae), tworząc dla niej odrębny rząd Boletales. Kompleksową analizę taksonomiczną pieczarkowców publikował Rolf Singer w latach 1951-1986, biorąc pod uwagę zarówno makro- jak i mikroskopowe cechy owocników. Jej ostatnia wersja opisywała ten rząd w szerokim ujęciu i, oprócz Agaricales sensu stricto, zawierała także gołąbkowce (Russulales) i podrząd Boletineae. Do takiego, szerokiego ujęcia Singer zaliczał 230 rodzajów w 18 rodzinach. Współczesna filogenetyka molekularna potwierdza prawidłowość używania singerowskiego Agaricales sensu stricto jako właściwego dla tego taksonu, wykazując jednocześnie odrębność grzybów z obecnych rzędów Russulales i Boletales.

    Elias Magnus Fries (ur. 15 sierpnia 1794 we Fremsjö, zm. 8 lutego 1878 w Uppsali) – szwedzki botanik i mykolog, w latach 1818–1834 profesor uniwersytetu w Lund, a w latach 1834–1859 w Uppsali. W 1847 został członkiem Akademii Szwedzkiej. Był pionierem systematyki grzybów, autor Systema mycologicum (1821–1832).Owocnik, twór grzybniowy – zbita część grzybni, wytwarzana przez nią w formie charakterystycznej dla każdego gatunku, tworząca na zewnątrz lub wewnątrz zarodniki. Owocniki występują u grzybów wyższych; workowców i podstawczaków, a ich zadaniem jest wytwarzanie zarodników. Zbudowane są z dwóch rodzajów grzybni: płonnej – plektenchymy, stanowiącej rusztowanie i zarodnionośnej – obłoczni, w której wytwarzane są zarodniki. Mogą mieć różną postać, np. kapelusza osadzonego na trzonie, kopyta, bulwy, miseczki, maczugi, krzaczka, różdżki, płaskiej skorupy i inne. Istnieje ogromna różnorodność kształtów i barw owocników. Niemal wszystkie wyrastają nad ziemią, ale istnieją też owocniki podziemne, np. u trufli.

    Do pieczarkowców obecnie wciela się także wyodrębniony przez Ingo Nussa w 1980 rząd Schizophyllales, oraz opisane w 1981 przez Waltera Jülicha rzędy Amanitales, Cortinariales, Entolomatales i Fistulinales.

    Kodeks Index Fungorum zalicza do tego rodzaju następujące rodziny (stan na 2020-05-05):

  • Agaricaceae Chevall. – pieczarkowate
  • Amanitaceae R. Heim ex Pouzar – muchomorowate
  • Biannulariaceae Jülich
  • Bolbitiaceae Singer – gnojankowate
  • Broomeiaceae Zeller
  • Catathelasmataceae Wasser
  • Chromocyphellaceae Knudsen
  • Clavariaceae Chevall. – goździeńcowate
  • Crassisporiaceae Vizzini, Consiglio & M. Marchetti
  • Cortinariaceae R. Heim ex Pouzar – zasłonakowate
  • Cyphellaceae Lotsy – kielisznikowate
  • Cystostereaceae Jülich – białoskórnikowate
  • Entolomataceae Kotl. & Pouzar – dzwonkówkowate
  • Fistulinaceae Lotsy – ozorkowate
  • Hemigasteraceae Gäum. & C.W. Dodge
  • Hydnangiaceae Gäum. & C.W. Dodge – piestróweczkowate
  • Hygrophoraceae Lotsy – wodnichowate
  • Hymenogastraceae Vittad. – podziemniczkowate
  • Inocybaceae Jülich – strzępiakowate
  • Lyophyllaceae Jülich – kępkowcowate
  • Marasmiaceae Roze ex Kühner – twardzioszkowate
  • Mycenaceae Overeem – grzybówkowate
  • Niaceae Jülich
  • Omphalotaceae Bresinsky
  • Phelloriniaceae Besl & Bresinsky – korkówkowate
  • Physalacriaceae Ulbr. – obrzękowcowate
  • Pleurotaceaeboczniakowate
  • Pluteaceae Kühner – drobnołuszczakowate
  • Porotheleaceae Murrill
  • Psathyrellaceae Vilgalys, Moncalvo & Redhead – kruchaweczkowate
  • Pseudoclitocybaceae Vizzini, Consiglio, P.-A. Moreau & P. Alvarado
  • Pterulaceae Corner – piórniczkowate
  • Schizophyllaceae Quél. – rozszczepkowate
  • Stephanosporaceae Oberw. & E. Horak 1979
  • Strophariaceae Singer & A.H. Sm.– pierścieniakowate
  • Tricholomataceae R. Heim ex Pouzar – gąskowate
  • Tubariaceae Vizzini
  • Typhulaceae Jülich – pałecznicowate
  • oraz rodzaje incertae sedis.
  • Polskie nazwy na podstawie pracy Władysława Wojewody z 2003 r.

    Zasłonakowate (Cortinariaceae R. Heim ex Pouzar) – rodzina grzybów znajdująca się w rzędzie pieczarkowców (Agaricales).Rząd (łac. ordo) – jedna z podstawowych kategorii systematycznych stosowanych w systematyce organizmów, niższa od gromady (classis w zoologii) lub klasy (classis w botanice), a wyższa od rodziny (familia). Termin ordo został wprowadzony przez Karola Linneusza jako jedna z pięciu podstawowych kategorii w hierarchicznym systemie klasyfikacji biologicznej. Kategoriami pomocniczymi dla rzędu są nadrząd (superordo), podrząd (subordo) i infrarząd (infraordo), a w literaturze anglojęzycznej stosowane są jeszcze czasem parvorder (niższa od infrarzędu), magnorder (wyższa od nadrzędu), grandorder i mirorder (między rzędem a nadrzędem).

    Przypisy[ | edytuj kod]

    1. P.M. Kirk, Index Fungorum, CABI [dostęp 2013-08-15] (ang.).
    2. L.M. Underwood, Moulds, mildews, and mushrooms, a guide to the systematic study of the Fungi and Mycetozoa and their literature, New York: H. Holt & co., 1899, s. 94-145, OCLC 951601.
    3. E.-J. Gilbert: Les Livres du Mycologue. T. III: Les Bolets. Paris: Le François, 1931, s. 254. OCLC 490436586.
    4. P.B. Matheny i inni, Major clades of Agaricales: a multilocus phylogenetic overview, „Mycologia”, 98(6), 2006, s. 982-995, DOI10.3852/mycologia.98.6.982 (ang.).i inni
    5. MycoBank, International Mycological Association [dostęp 2013-08-15] (ang.).
    6. P.M. Kirk, Species Fungorum, CABI [dostęp 2016-04-28] (ang.).
    7. Władysław Wojewoda, Checklist of Polish Larger Basidiomycetes. Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski, Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2003, ​ISBN 83-89648-09-1

    '

    Lycoperdon Pers. – rodzaj grzyba z rodziny pieczarkowatych (Agaricaceae). Polska nazwa purchawka. W Europie występuje 14 gatunków. Nazwa pochodzi od dźwięku wydawanego po nadepnięciu dojrzałego grzyba.Dzwonkówkowate, wieruszkowate (Entolomataceae Kotl. & Pouzar) – rodzina grzybów należąca do rzędu pieczarkowców.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Piestróweczkowate (Hydnangiaceae Gäum. & C.W. Dodge) – rodzina grzybów znajdująca się w rzędzie pieczarkowców (Agaricales).
    Kruchaweczkowate (Psathyrellaceae Vilgalys, Moncalvo & Redhead ) – rodzina grzybów znajdująca się w rzędzie pieczarkowców (Agaricales).
    Huba – popularna nazwa owocników grzybów nadrzewnych. Są wśród nich zarówno saprotrofy występujące na martwym drewnie, jak i pasożyty występujące na żywych drzewach.
    Dzwonkówkowate, wieruszkowate (Entolomataceae Kotl. & Pouzar) – rodzina grzybów należąca do rzędu pieczarkowców.
    Grzyby wielkoowocnikowe (łac. Macromycetes, grzyby makroskopijne, „grzyby”, ang. macrofungi, mushrooms) jest to sztuczna grupa grzybów obejmująca gatunki o owocnikach widocznych gołym okiem, przez co rozumie się czasem rozmiary od 2 mm.
    Hymenomycetes Fr. – takson grzybów utworzony przez Eliasa Friesa w 1821 roku. Zdefiniowany był jako klasa grzybów z owocnikami o hymenoforze otwartym, lub początkowo tylko zasłoniętym osłoną, która podczas rozwoju grzyba pęka odsłaniając hymenofor. Była to największa co do liczby gatunków grupa podstawczaków (Basidiomycota). Należały do niej grzyby obecnie zaliczane m.in. do pieczarkowców (Agaricales), borowikowców (Boletales) i gołąbkowców (Russulales). Był to sztuczny takson, grupujący grzyby według wybranych cech budowy, a nie uwzględniający ich pokrewieństwa. Obecnie jest to już takson nieaktualny.
    Hymenium, obłocznia (obłócznia), warstwa hymenialna, warstwa rodzajna – warstwa grzybni hymenoforu u grzybów, w której wytwarzane są zarodniki. Występuje ona w owocniku grzybów podstawczaków i workowców. Składa się z elementów rozrodczych – podstawek (basidium) lub worków (ascus) oraz elementów płonnych, np. cystyd, parafiz, szczecinek. U podstawczaków warstwa komórek leżących bezpośrednio pod hymenium nosi nazwę subhymenium. Worki lub podstawki ułożone są na ogół ściśle obok siebie, palisadowo. Część owocnika, w której występuje hymenium nosi nazwę hymenoforu. Nazwę obłocznia (obłócznia) stosuje się zwykle dla określenia warstwy rodzajnej u niektórych podstawczaków.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.036 sek.