• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Pelikanowate


    UWAGA: TA PODSTRONA MOŻE ZAWIERAĆ TREŚCI PRZEZNACZONE TYLKO DLA OSÓB PEŁNOLETNICH



    Przeczytaj także...
    Nowa Zelandia (ang. New Zealand, język maoryski Aotearoa – Kraj Długiej Białej Chmury) – państwo wyspiarskie, położone na południowo-zachodnim Pacyfiku i składające się z dwóch głównych wysp (Północnej i Południowej) oraz szeregu mniejszych wysp, w tym Wyspy Stewart i Wysp Chatham. Archipelag Nowej Zelandii jest najdalej na południe wysuniętą częścią Oceanii, na południowy wschód od Australii. W skład Nowej Zelandii (a dokładnie w skład Commonwealth realm Nowej Zelandii, czyli są to terytoria stowarzyszone lub zależne Nowej Zelandii, ale wchodzące wraz z nią w skład wspólnej domeny królewskiej tudzież królestwa stowarzyszeniowego, połączonego unią personalną ze Zjednoczonym Królestwem i innymi Commonwealth realms) wchodzą również Wyspy Cooka i Niue, które są samorządne, oraz Tokelau i Dependencja Rossa.Okres godowy – u zwierząt jest to najbardziej korzystny okres, zazwyczaj w porze obfitości pokarmu i wody, w którym zwierzęta te łączą się w pary i przystępują do rozrodu. Jest on różny u różnych gatunków. Występowanie okresów godowych można uzasadnić ewolucyjnym przystosowaniem do występujących w naturze pór roku i mniejszych szans przeżycia młodych zimą niż latem.
    Nowy Świat – określenie wprowadzone w okresie wielkich odkryć geograficznych dla nowo odkrytego lądu Ameryki. Jednocześnie znane (przez Europejczyków) od starożytności kontynenty Europy, Azji i Afryki zaczęto określać mianem Starego Świata.

    Pelikany, pelikanowate (Pelecanidae) – monotypowa rodzina ptaków z rzędu pelikanowych (Pelecaniformes).

    Zasięg występowania[]

    Rodzina pelikanowatych obejmuje gatunki wodne zamieszkujące cały świat poza okolicami okołobiegunowymi, wschodnią częścią strefy klimatu umiarkowanego Ameryki Południowej, północno-zachodnią Afryką oraz Nową Zelandią i Oceanią. Gatunki Starego Świata preferują wody śródlądowe, podczas gdy zamieszkujące Nowy Świat to ptaki morskie.

    Ameryka Południowa – kontynent leżący na półkuli zachodniej oraz w większej części na półkuli południowej, a w mniejszej – na półkuli północnej. Niekiedy uważana jest również za subkontynent Ameryki.Język grecki, greka (starogr. dialekt attycki Ἑλληνικὴ γλῶττα, Hellenikè glõtta; nowogr. Ελληνική γλώσσα, Ellinikí glóssa lub Ελληνικά, Elliniká) – język indoeuropejski z grupy helleńskiej, w starożytności ważny język basenu Morza Śródziemnego. W cywilizacji Zachodu zaadaptowany obok łaciny jako język terminologii naukowej, wywarł wpływ na wszystkie współczesne języki europejskie, a także część pozaeuropejskich i starożytnych. Od X wieku p.n.e. zapisywany jest alfabetem greckim. Obecnie, jako język nowogrecki, pełni funkcję języka urzędowego w Grecji i Cyprze. Jest też jednym z języków oficjalnych Unii Europejskiej. Po grecku mówi współcześnie około 15 milionów ludzi. Język grecki jest jedynym językiem z helleńskich naturalnych, który nie wymarł.

    Charakterystyka[]

    Długość ciała 105–188 cm; masa ciała 3,5–15 g; rozpiętość skrzydeł 203–360 cm; długość dzioba 265–500 mm; samce są większe, cięższe i mają dłuższe dzioby niż samice. Ptaki te charakteryzują się następującymi cechami:

  • długi, prosty dziób, silnie grzbieto-brzusznie spłaszczony
  • szczęka górna haczykowato zakończona
  • pod żuchwą skórny worek, odcedzający wodę i ułatwiający połykanie większych ryb
  • krótkie, grube nogi
  • cztery silne, połączone błoną pławną palce
  • na głowie lub szyi w okresie godowym nagie fragmenty skóry przybierają jaskrawe kolory
  • duże skrzydła
  • doskonali lotnicy (zarówno w locie czynnym, jak i szybowcowym)
  • pożywienie stanowią zwierzęta morskie
  • często poluje zespołowo
  • kolonie lęgowe na drzewach, ziemi lub w trzcinach
  • w zniesieniu 1 do 4 jaj
  • gniazdownik.
  • Systematyka[]

    Etymologia[]

    Gr. πελεκαν pelekan, πελεκανος pelekanos – pelikan.

    Pelikan australijski (Pelecanus conspicillatus) – gatunek dużego ptaka z rodziny pelikanów (Pelecanidae), zamieszkujący Australię, Tasmanię i Nowej Gwineę, Fidżi i niektóre wyspy Indonezji. Niekiedy zalatuje też do Nowej Zelandii.Oceania − nazwa zbiorowa wysp Oceanu Spokojnego, które wraz z Australią tworzą odrębną część świata nazywaną Australią i Oceanią.

    Podział systematyczny[]

    Do rodziny należy jeden rodzaj z następującymi gatunkami:

  • Pelecanus onocrotalus – pelikan różowy
  • Pelecanus conspicillatus – pelikan australijski
  • Pelecanus rufescens – pelikan mały
  • Pelecanus philippensis – pelikan indyjski
  • Pelecanus crispus – pelikan kędzierzawy
  • Pelecanus erythrorhynchos – pelikan dzioborogi
  • Pelecanus occidentalis – pelikan brunatny
  • Pelecanus thagus – pelikan chilijski – takson wyodrębniony ostatnio z P. occidentalis
  • Przypisy

    1. Pelecanidae, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.).
    2. Pelecanus. w: Integrated Taxonomic Information System (ang.) [dostęp 2009-07-28]
    3. C. Linneaus: Systema naturae per regna tria naturae: secundum classes, ordines, genera, species, cum characteribus, differentiis, synonymis, locis. Wyd. 10. T. 1. Holmiae: Impensis Direct. Laurentii Salvii, 1758, s. 132. (łac.)
    4. Systematyka i nazwy polskie za: P. Mielczarek, M. Kuziemko: Rodzina: Pelecanidae Rafinesque 1815 - pelikany - Pelicans (Wersja: 2015-10-17). W: Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2016-08-28].
    5. F. Gill, D. Donsker: Hamerkop, Shoebill, pelicans, boobies & cormorants (ang.). IOC World Bird List: Version 6.3. [dostęp 2016-08-28].
    6. A. Elliott: Family Pelecanidae (Pelicans). W: J. del Hoyo, A. Elliott, J. Sargatal: Handbook of the Birds of the World. Cz. 1: Ostrich to Ducks. Barcelona: Lynx Edicions, 1992, s. 309–311. ISBN 84-87334-10-5. (ang.)
    7. J.A. Jobling: Key to Scientific Names in Ornithology. W: J. del Hoyo, A. Elliott, J. Sargatal, D.A. Christie, E. de Juana (red.): Handbook of the Birds of the World Alive. Barcelona: Lynx Edicions, 2016. [dostęp 2016-08-28]. (ang.)
    8. Ch.G. Sibley, B.L. Monroe Jr.: Distribution and Taxonomy of the Birds of the World. New Haven: Yale University Press, 1990. ISBN 0300049692. Cytat: za Instytutem Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego.
    9. R.S. Ridgely, P.J. Greenfield: The Birds of Ecuador. Cz. 1: Status, Distribution, and Taxonomy. Nowy Jork: Cornell University Press, 2001. ISBN 080148720X. Cytat: za Instytutem Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego.
    Pelikan chilijski (Pelecanus thagus) – gatunek ptaka z rodziny pelikanów (Pelecanidae). Ich pióra są czarne po bokach i białe w pozostałych częściach ciała. Zwierzęta te ważą około 7 kg i mierzą 1,5 m. Żywią się rybami. Zamieszkują zachodnie wybrzeża Ameryki Południowej (Chile i Peru). W Czerwonej Księdze Gatunków Zagrożonych IUCN ptaki te zostały sklasyfikowane jako gatunek podwyższonego ryzyka (NT).Rząd (łac. ordo) – jedna z podstawowych kategorii systematycznych stosowanych w systematyce organizmów, niższa od gromady (classis w zoologii) lub klasy (classis w botanice), a wyższa od rodziny (familia). Termin ordo został wprowadzony przez Karola Linneusza jako jedna z pięciu podstawowych kategorii w hierarchicznym systemie klasyfikacji biologicznej. Kategoriami pomocniczymi dla rzędu są nadrząd (superordo), podrząd (subordo) i infrarząd (infraordo), a w literaturze anglojęzycznej stosowane są jeszcze czasem parvorder (niższa od infrarzędu), magnorder (wyższa od nadrzędu), grandorder i mirorder (między rzędem a nadrzędem).



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Ptaki (Aves) – gromada stałocieplnych zwierząt z podtypu kręgowców. Jest najbardziej zróżnicowaną spośród gromad kręgowców lądowych – istnieje około 10 tys. gatunków ptaków, które zamieszkują ekosystemy na całym świecie. Ich wielkość waha się od 5 cm u koliberka hawańskiego do 2,7 m u strusia.
    Gatunek (łac. species, skrót sp.) – termin stosowany w biologii w różnych znaczeniach, zależnie od kontekstu, w jakim występuje. Najczęściej pod pojęciem gatunku rozumie się:
    U ptaków skrzydłem jest przekształcona pierwsza para kończyn. Na skrzydło ptaka składa się: kość ramieniowa (humerus), dwie zrośnięte ze sobą kości przedramienia (kość łokciowa (ulna) i kość promieniowa (radius), dwu kostek powstałych ze zrośnięcia kości pierwszego szeregu nadgarstka oraz kości nadgarstkowo-dłoniowej (carpus-metacarpus). Kość nadgarstkowo-dłoniowa składa się z kolei z dwu wydłużonych i zrośniętych ze sobą na obu końcach kości nadgarstka, tworząc tzw. trzy palce z czego środkowy jest dwuczłonowy, a pozostałe dwa skrajne są jednoczłonowe.
    Takson monotypowy, monotyp – w klasyfikacji biologicznej takson obejmujący tylko jeden przyporządkowany takson niższy, np. rodzina do której należy tylko jeden rodzaj lub rodzaj, do którego należy jeden gatunek. Taksony monotypowe są niechętnie wyodrębniane przez taksonomów, ponieważ ich tworzenie nie poprawia przejrzystości systemu klasyfikacyjnego na kolejnych szczeblach klasyfikacji. Wyodrębniane są, gdy istnieje wyraźna przerwa (odrębność) między taksonem monotypowym i taksonem siostrzanym.
    Rodzaj (łac. genus, l.mn. genera) – podstawowa, obowiązkowa kategoria systematyczna obejmująca gatunek lub monofiletyczną grupę gatunków wyróżnionych na podstawie jednej lub więcej cech taksonomicznych. Nazwą rodzaj określany jest też każdy takson w randze rodzaju.
    Afryka – drugi pod względem wielkości kontynent na Ziemi. Ma 30,37 mln km² powierzchni, czyli ponad 20,3% ogólnej powierzchni lądowej naszego globu. Przechodzi przez niego południk 0°, obydwa zwrotniki i równik.
    Pelikan kędzierzawy (Pelecanus crispus) – gatunek dużego, wędrownego ptaka wodnego z rodziny pelikanów (Pelecanidae). Występuje wyspowo, głównie w południowo-zachodniej Azji, poza tym w Europie: w deltach Wołgi i Dunaju. W starożytności gniazdował w Europie Zachodniej, a do połowy XIX wieku na Węgrzech. Zimuje w południowej Azji. Tylko wyjątkowo pojawia się w Polsce. Osobniki tego gatunku zostały kilkakrotnie sfotografowane na terenie Polski w 2010 roku, również w Warszawie.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.026 sek.