• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Paznokietnik ostrygowy

    Przeczytaj także...
    Glony protokokkoidalne – glony z grupy zielenic, które wraz z grzybami tworzą porosty. Glony te występują u około 90% gatunków porostów i są eukariontami (pozostałe 10% to sinice, które są prokariontami). W porostach glony pełnią rolę fotobionta.Maurice Gustave Benoit Choisy (ur. w 1897, zm. 19 czerwca 1966 w Lyonie) – francuski botanik i mykolog. Od 1926 r. był członkiem Société botanique de France i Société linnéenne de Lyon, od 1933 r. członkiem Société mycologique de France.
    Porosty (łac. Lichenes z gr. λειχήνα, leichena) – tradycyjna nazwa organizmów składających się z grzybów (Fungi), tworzących obligatoryjne symbiozy – głównie z prokariotycznymi cyjanobakteriami (Cyanobacteria) lub eukariotycznymi zielenicami (Chlorophyta). Jako samodzielna jednostka taksonomiczna przestała istnieć w 1981 roku w wyniku zmian, wprowadzonych przez Międzynarodowy Kodeks Nomenklatury Botanicznej. Pojęcie to ujmowane jest obecnie w kategoriach ekologicznych (podobnie jak grzyby mykoryzowe), a nie systematycznych. Systematyka i nomenklatura porostów dotyczy ich komponentu grzybowego.
    Hypocenomyce scalaris T86 (1).JPG

    Paznokietnik ostrygowy (Hypocenomyce scalaris (Ach. ex Lilj.) M. Choisy – gatunek grzybów z rodziny Ophioparmaceae. Ze względu na współżycie z glonami zaliczany jest do porostów.

    Systematyka i nazewnictwo[ | edytuj kod]

    Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Ophioparmaceae, Incertae sedis, Lecanoromycetidae, Lecanoromycetes, Pezizomycotina, Ascomycota, Fungi.

    Synonim w taksonomii (skrót syn.) – nierównoważne określenia odnoszące się do tego samego taksonu. Wyróżnia się synonimy nomenklatoryczne (homotypowe) i taksonomiczne (heterotypowe). Taksony opisane synonimami pierwszego rodzaju oparte są na tym samym typie nomenklatorycznym. Zgodnie z międzynarodowymi kodeksami nomenklatorycznymi tylko jedna nazwa może być ważna, tj. zgodna z tymi przepisami. W sytuacji, gdy dwie lub więcej nazw opisują ten sam takson, ustalana jest nazwa ważna (pierwsza prawidłowo opisana), pozostałe stają się synonimami nomenklatorycznymi. Synonimy taksonomiczne powstają, gdy w wyniku rozwoju wiedzy, pewne taksony są dzielone, łączone lub przenoszone. Nazwy określane jako synonimy taksonomiczne odnoszą się do taksonów posiadających różne typy nomenklatoryczne i stają się synonimami w wyniku taksonomicznego osądu.Reakcje barwne porostów – związane ze zmianą barwy reakcje chemiczne niektórych związków chemicznych z kwasami porostowymi. Wykorzystywane są przy oznaczaniu gatunków porostów. Najczęściej w reakcjach tych stosuje się następujące związki chemiczne :

    Po raz pierwszy gatunek ten zdiagnozowany został w 1792 r. przez E. Achariusa i S. Liljeblanda jako Lichen scalaris. Do rodzaju Hypocenomyce przeniósł go w 1805 r. M. Choisy i nazwa nadana przez tegoż autora jest według Index Fungorum prawidłowa.

    Niektóre synonimy nazwy naukowej:

  • Biatora ostreata (Hoffm.) Fr. 1845
  • Lecanora ostreata (Hoffm.) Rabenh. 1845
  • Lecanora scalaris (Gray) A. Dietr., 1837
  • Lecidea ostreata (Hoffm.) Schaer. 1828
  • Lecidea scalaris (Ach. ex Lilj.) Ach. 1803
  • Lepidoma scalare Gray 1821
  • Lichen scalaris Ach. ex Lilj. 1792
  • Parmelia ostreata (Hoffm.) Fr. 1831
  • Patellaria ostreata (Hoffm.) Wallr. 1831
  • Placodium ostreatum (Hoffm.) Link 1833
  • Psora scalaris (Ach. ex Lilj.) Hook. 1844
  • Schaereria ostreata (Hoffm.) Gyeln. 1937
  • Nazwa polska według Krytycznej listy porostów i grzybów naporostowych Polski. Synonimy polskie: krążniczka ostrygowa, paznokietnik ostrygowaty.

    Owocnik, twór grzybniowy – zbita część grzybni, wytwarzana przez nią w formie charakterystycznej dla każdego gatunku, tworząca na zewnątrz lub wewnątrz zarodniki. Owocniki występują u grzybów wyższych; workowców i podstawczaków, a ich zadaniem jest wytwarzanie zarodników. Zbudowane są z dwóch rodzajów grzybni: płonnej – plektenchymy, stanowiącej rusztowanie i zarodnionośnej – obłoczni, w której wytwarzane są zarodniki. Mogą mieć różną postać, np. kapelusza osadzonego na trzonie, kopyta, bulwy, miseczki, maczugi, krzaczka, różdżki, płaskiej skorupy i inne. Istnieje ogromna różnorodność kształtów i barw owocników. Niemal wszystkie wyrastają nad ziemią, ale istnieją też owocniki podziemne, np. u trufli.Pyknidium, l. mn. pyknidia (łac. picnidium, picnidia) – występujące u grzybów bardzo drobne organella z otworkiem na szczycie. Mają kulisty lub wydłużony kształt i powstają w nich w wyniku rozmnażania bezpłciowego zarodniki zwane pykniosporami. Pyknidia czasami nazywane są również pykniami. Na powierzchni plechy widoczne są jako zazwyczaj ciemne kropeczki lub brodaweczki z otworkiem na szczycie.

    Charakterystyka[ | edytuj kod]

    Plecha z glonami protokokkoidalnymi składa się z licznych, drobnych łuseczek o muszelkowatym, kolistym, lub nerkowatym kształcie i nieco odstających od podłoża. Górna ich strona ma barwę szarożółtą, żółtozielonawą, oliwkową lub brunatną. Sąsiednie łuski często dachówkowato zachodzą na siebie. Pojedyncza łuska ma szerokość 0,5-1,5(2) mm i taką samą długość. Na spodniej stronie oraz na brzegach łuski występują drobne, ziarenkowate urwistki o jasnożółtej barwie. Reakcje barwne: rdzeń K + czerwony, C -, P + pomarańczowy lub P-. Hypotecjum o barwie od jasnobrązowej do ciemnobrązowej, epitecjum zielone. W miąższu występują kryształki barwiące się pod wpływem podchlorynu wapnia na czerwono. Reakcje barwne: kora i rdzeń C+ czerwony, KC+ czerwony, K -. Pod wpływem UV miąższ i urwistki świecą na biało.

    Ultrafiolet, nadfiolet, promieniowanie ultrafioletowe, promieniowanie nadfioletowe (skrót UV) – promieniowanie elektromagnetyczne o długości fali od 10 nm do 400 nm (niektóre źródła za ultrafiolet przyjmują zakres 100–400 nm), niewidzialne dla człowieka. Promieniowanie ultrafioletowe są to fale krótsze niż promieniowanie widzialne i dłuższe niż promieniowanie rentgenowskie. Zostało odkryte niezależnie przez niemieckiego fizyka, Johanna Wilhelma Rittera, i brytyjskiego chemika, Williama Hyde’a Wollastona, w 1801 roku. Urwistki, soredia – drobne wytwory plechy porostów, które składają się z komórki glonu oplecionej strzępkami grzyba. Urwistki powstają w soraliach i jednocześnie umożliwiają one wegetatywne rozmnażanie się wszystkich rodzajów porostów.

    Owocniki występują bardzo rzadko. Mają średnicę 0,5–1,5 mm, są czarne i powyginane, a ich płaskie lub nieco tylko wypukłe tarczki są niebieskoszaro przyprószone. W jednym worku powstaje po 8 jednokomórkowych askospor o rozmiarach 7–8 × 3–4 μm. Pyknidia siedzące, czarne, występujące na górnej lub dolnej powierzchni. Powstają w nich pykniospory o rozmiarach 5–7,5 μm

    Erik Acharius (ur. 10 października 1757 w Gävle, zm. 14 sierpnia 1819) – botanik szwedzki, nazywany „ojcem lichenologii”.Pykniospora, pyknospora lub pyknokonidium (l. mn. pykniospory, pyknospory, pyknokonidia) – rodzaj konidium, czyli zarodnika grzybów powstającego w wyniku rozmnażania bezpłciowego (mitozy). Pykniospory (pyknokonidia) występują głównie u grzybów workowych, rzadziej u grzybów podstawkowych. Są bardzo drobne, mają kształt elipsoidalny, bardziej lub mniej wydłużony i mogą być proste lub zgięte. Powstają w niewielkich tworach zwanych pyknidiami.

    Kwasy porostowe: kwas lekanorowy.

    Występowanie i siedlisko[ | edytuj kod]

    Występuje na wszystkich kontynentach z wyjątkiem Antarktydy. W Polsce jest pospolity na obszarze całego kraju.

    Rośnie na korze drzew i na drewnie, zarówno na drzewach liściastych, jak i iglastych. Wyjątkowo tylko występuje na podłożu skalnym.

    Przypisy[ | edytuj kod]

    1. Index Fungorum (ang.). [dostęp 2014-10-20].
    2. Wiesław Fałtynowicz: The Lichenes, Lichenicolous and allied Fungi of Poland.Krytyczna lista porostów i grzybów naporostowych Polski. Kraków: Instytut Botaniki im. W. Szafera PAN, 2003. ISBN 83-89648-06-7.
    3. Species Fungorum (ang.). [dostęp 2014-10-20].
    4. Hanna Wójciak: Porosty, mszaki, paprotniki. Warszawa: Multico Oficyna Wydawnicza, 2010. ISBN 978-83-7073-552-4.
    5. Consortium of North American Lichen Herbaria. [dostęp 2014-06-02].
    6. Consortium of North American Lichen Herbaria. [dostęp 2014-10-20].
    7. Discover Life Maps. [dostęp 2014-10-20].
    Hypocenomyce M. Choisy (paznokietnik) – rodzaj grzybów z rodziny Ophioparmaceae. Ze względu na współżycie z glonami zaliczany jest do grupy porostów.Hypotecjum – u grzybów workowych jest to płonna warstwa gęsto splecionych strzępek znajdujących się w owocnikach typu apotecjum (miseczka). Powyżej hypotecjum znajduje się warstwa rodzajna (hymenium) z workami i wstawkami (parafizami).




    Warto wiedzieć że... beta

    Epitecjum lub epihymenium – występująca w owocnikach niektórych grzybów warstewka pokrywająca od góry hymenium. Tworzona jest przez niektóre elementy hamatecjum, np. przez wstawki. W owocnikach niektórych gatunków elementy te są dłuższe od worków, wyrastając ponad nie rozszerzają się, plątają lub łączą się z sobą tworząc epitecjum.
    Kwasy porostowe – wytwarzane przez porosty związki organiczne będące metabolitami wtórnymi. Są pochodnymi kwasów tłuszczowych i fenoli. Znajdują się na zewnętrznej stronie strzępek porostów w postaci kryształków o różnej barwie.
    Glony, algi (łac. Algae, gr. Phykos) – grupa morfologiczno-ekologiczna, składająca się tradycyjnie z kilku niespokrewnionych linii ewolucyjnych organizmów plechowych, tj. beztkankowych.
    Askospory – haploidalne zarodniki (mejospory) workowe, typowe dla workowców, powstające w workach. Przed wytworzeniem askospor następuje kariogamia, a po niej mejoza. Askospory powstają wewnątrz worka (endogenicznie) w wyniku tzw. swobodnego wytwarzania komórek (tj. po podziale jąder niezwiązanym ściśle z podziałem cytoplazmy). Zwykle w worku powstaje osiem askospor (więcej u Dipodascaceae, cztery np. u Ascocybe sp.) Askospory niektórych grzybów pasożytniczych są czynnikiem zakażającym, np. podłużne, unoszone przez wiatr zarodniki buławinki czerwonej.
    Plecha (thallus) – wegetatywne ciało organizmów zaliczanych w dawnych systemach taksonomicznych do roślin niezróżnicowane na korzeń i pęd. Większość botaników za plechę nie uważa ciał jednokomórkowych, z wyjątkiem komórczaków,. Rzadziej plechą określa się ponadto ciała jednokomórkowych glonów i grzybów (lub protistów grzybopodobnych) lub beztkankowych roślin lądowych, np. wątrobowców. Organizmy zbudowane z plechy określa się zbiorczą nazwą plechowce (Thallophyta), do których należą glony i grzyby (w szerokim tych pojęć znaczeniu, łącznie z protistami). U grzybów plecha nazywana jest grzybnią i składa się z nitkowatych strzępek.
    Grzyby (Fungi Juss.) R. T. Moore – królestwo należące do domeny jądrowców (Eucaryota). Dawniej, w zależności od ujęcia systematycznego takson ten miał rangę podkrólestwa (Fungi R.T. Moore, 1971), podtypu, (Fungi Engl. 1889) i klasy (Fungi Bartling, 1830).
    Worek – u grzybów z gromady workowców (Ascomycota) specjalna komórka o charakterze zarodni, w której tworzy się 8 haploidalnych zarodników – askospor (rzadko inna liczba zarodników).

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.698 sek.