• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Pawiak



    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5]
    Przeczytaj także...
    Więzień polityczny – osoba, umieszczana w zakładzie karnym lub areszcie domowym ze względu na swoje przekonania polityczne lub poglądy. Często jest to związane z krytyką władzy, a czasem walkami w obrębie jednej partii politycznej. Czasami pojęcie jest utożsamiane z więźniem sumienia. Zwykle w takich przypadkach dowody są fabrykowane. Często więźniowie polityczni po uwolnieniu, jak na przykład Aleksander Sołżenicyn publikują wspomnienia (w tym wypadku Archipelag GUŁag).Konzentrationslager Lublin, Vernichtungslager Lublin, Kriegsgefangenenlager Maydanek, KL Majdanek – niemiecki obóz koncentracyjny oraz jeniecki w Lublinie, funkcjonujący w latach 1941-1944.
    Gmach więzienia w 1864
    Makieta Pawiaka w Muzeum Więzienia Pawiak
    Egzekucja więźniów Pawiaka na ul. Leszno w Warszawie (11 lutego 1944)
    Napis wykonany przez harcerzy z organizacji „Wawer” na tablicy ogłoszeniowej umieszczonej na ogrodzeniu ogrodu BGK przy ul. Brackiej
    Artykuł w Biuletynie Informacyjnym z 10 czerwca 1943, informujący o kolejnej masakrze więźniów Pawiaka
    Fragment raportu komórki więziennej Delegatury Rządu na Kraj z kwietnia 1944. „Teren C” oznacza Pawiak. Pod pseudonimem „Ludwik” ukryty jest zastępca szefa komórki, Władysław Bartoszewski
    Strona tytułowa „Befehlsblatt des Chefs der Sicherheitspolizei und des SD” z 16 października 1943 wydawanego przez Główny Urząd Bezpieczeństwa Rzeszy w Berlinie z nazwiskami funkcjonariuszy policji bezpieczeństwa, którzy „oddali życie za Führera i Rzeszę”, wśród nich Franza Bürkla, Karla Riemanna i Adolfa Wagnera z załogi Pawiaka, którzy zginęli z rąk polskiego Państwa Podziemnego we wrześniu 1943
    Ruiny Pawiaka w 1945. Na zdjęciu widoczna brama wjazdowa
    Muzeum Więzienia Pawiak. Zachowana piwnica gmachu – korytarz z celami więziennymi
    Cela więzienna
    Teren dawnego więzienia współcześnie, widok od ul. Dzielnej. Widoczne wejście do Muzeum Więzienia Pawiak
    Fragment ekspozycji muzealnej
    Drzewo-pomnik
    Tablica na murze kościoła św. Stanisława Kostki w Warszawie, upamiętniająca 37 tys. więźniów Pawiaka zamordowanych w latach 1939–1944

    Pawiak – nieistniejące więzienie przy ul. Dzielnej 24/26 w Warszawie, mieszczące się w gmachu wzniesionym w latach 1830−1835 według projektu Henryka Marconiego pomiędzy ulicami Dzielną, Pawią i Więzienną.

    Egzekucja w Lesie Sękocińskim – masowa egzekucja więźniów Pawiaka przeprowadzona przez okupantów niemieckich w Lesie Sękocińskim koło Magdalenki. W nocy z 27 na 28 maja 1942 funkcjonariusze SS rozstrzelali tam 223 osoby – w większości członków ruchu oporu oraz przedstawicieli polskiej inteligencji. Najprawdopodobniej nie była to jedyna egzekucja przeprowadzona w tym miejscu przez niemiecki aparat bezpieczeństwa.Egzekucje w Lasach Chojnowskich – zbiorowe egzekucje polskich więźniów politycznych przeprowadzane przez okupantów niemieckich w Lasach Chojnowskich koło Stefanowa. W styczniu i lutym 1943 roku funkcjonariusze SS i policji niemieckiej rozstrzelali tam 109 osób.

    Kompleks więzienia składał się z oddziału męskiego oraz oddziału kobiecego, nazywanego Serbią.

    W latach 1939–1944 Pawiak był największym niemieckim więzieniem politycznym na terytorium okupowanej Polski. Według szacunków historyków od 2 października 1939 do 21 sierpnia 1944 przez Pawiak przeszło ok. 100 tys. osób, z czego ok. 37 tys. zostało zamordowanych, a ok. 60 tys. wywieziono w 95 transportach do obozów koncentracyjnych oraz innych miejsc odosobnienia.

    Bogusław Tadeusz Kopka (ur. 1969) – polski historyk, dr hab., profesor nadzwyczajny Politechniki Warszawskiej na Wydziale Administracji i Nauk Społecznych oraz Szkoły Wyższej Przymierza Rodzin w Warszawie.Ulica Bracka w Warszawie – jedna z ulic ścisłego centrum Warszawy, biegnąca od ul. Żurawiej i Pl. Trzech Krzyży do ul. Chmielnej.

    Więzienie zostało zniszczone przez Niemców podczas powstania warszawskiego w sierpniu 1944. Nie zostało odbudowane, a w latach 50. przez jego teren przeprowadzono aleję Juliana Marchlewskiego (obecnie aleja Jana Pawła II).

    Spis treści

  • 1 Początki Pawiaka
  • 2 Okres II wojny światowej
  • 3 Personel Pawiaka
  • 4 Osądzenie zbrodni
  • 5 Powojenna historia Pawiaka
  • 6 Upamiętnienie
  • 7 Uwagi
  • 8 Przypisy
  • 9 Bibliografia
  • 10 Linki zewnętrzne
  • Początki Pawiaka[]

    Kompleks więzienny wzniesiono w latach 1830–1835 według projektu Henryka Marconiego pomiędzy ulicami Dzielną, Pawią i nieistniejącą ulicą Więzienną. Od nazwy ulicy Pawiej pochodzi zwyczajowa nazwa więzienia.

    Grossaktion in Warschau – niemiecka nazistowska operacja likwidacji getta warszawskiego połączona z masową eksterminacją zamieszkujących getto Żydów. Akcję rozpoczęto 22 lipca 1942 roku. Była to kluczowa część Operacji Reinhard przeprowadzanej przez SS- und Polizeiführer Otto Globocnika. Żydzi byli gromadzeni na Umschlagplatz na terenie getta, skąd w większości przypadków byli kierowani do obozu zagłady w Treblince. Największa liczba przewiezionych Żydów przypadła na okres pomiędzy żydowskimi świętami: Tisza be-Aw (23 lipca) i Jom Kippur (21 września).Ulica Nowolipki w Warszawie – jedna z głównych ulic osiedla Muranów, biegnąca od gen. Władysława Andersa do ul. Wolność.

    Od roku 1863 był więzieniem politycznym z oddziałami męskim i kobiecym. W latach zaborów więzieni tu byli członkowie Rządu Narodowego, powstańcy 1863 r., tysiące działaczy partii robotniczych, narodowych i ludowych. W czasie rewolucji 1905 roku Pawiak był, obok Cytadeli Warszawskiej, głównym więzieniem politycznym dla jej uczestników. Szerokim echem w całej Polsce odbiło się wówczas brawurowe uwolnienie 24 kwietnia 1906 przez członków Organizacji Bojowej PPS pod dowództwem Jana Gorzechowskiego „Jura” 10 więźniów Pawiaka zagrożonych karą śmierci. Więzieniem śledczym, zarówno kryminalnym, jak i politycznym, był Pawiak do końca panowania rosyjskiego w Królestwie.

    Arbeitslager Treblinka, SS-Sonderkommando Treblinka, Vernichtungslager Treblinka – wymiennie stosowane nazwy kompleksu dwóch niemieckich obozów, pracy i zagłady (odpowiednio: Treblinka I i Treblinka II), istniejących w latach 1941–1944 (obóz pracy) i 1942–1943 (obóz zagłady) w lasach nad Bugiem, wzdłuż linii kolejowej Siedlce–Małkinia, niedaleko wsi Poniatowo. Nazwa pochodzi od nazwy stacji kolejowej znajdującej się w pobliżu obozów.Ulica Wiejska w Warszawie – jedna z ulic warszawskiego Śródmieścia o długości ok. 1 km, biegnąca od ul. Pięknej do pl. Trzech Krzyży.
     Zobacz też kategorię: Więźniowie Pawiaka (Królestwo Kongresowe).

    Taki też charakter Pawiak zachował w Polsce niepodległej.

    Prostokątny plac pod więzienie zajmował obszar o powierzchni 1,5 ha. Otoczony był murem z dwiema zwyżkami strażniczymi od strony ulicy Dzielnej i jedną od ulicy Pawiej. Gmach główny mieszczący więzienie męskie, o długości ok. 150 m i szerokości 12 m, składał się z czterech kondygnacji (suterena, parter, pierwsze i drugie piętro). Budynek oddziału kobiecego, nazywanego Serbią, mieścił się w dwupiętrowym budynku dawnego szpitala wojskowego w zachodniej części kompleksu.

    Sturmmann - był to stopień obowiązujący w SS (później w Allgemeine SS) i SA, na który awansowani byli członkowie organizacji, którzy w czasie pierwszych sześciu miesięcy służby nie otrzymali nagany. Jego odpowiednikiem w Waffen-SS był stopień SS-Oberschütze. Pełna nazwa różniła się zależnie od organizacji. W SA brzmiała "SA-Sturmmann" a w SS "SS-Sturmmann".Jan Tomasz Jur-Gorzechowski (ur. 21 grudnia 1874 w Siedlcach, zm. 21 czerwca 1948 w Brookwood, w hrabstwie Surrey, w Anglii) – generał brygady Wojska Polskiego.
     Osobny artykuł: Serbia (więzienie).

    Mieszkańcy Warszawy zwyczajowo określali Pawiakiem cały kompleks więzienia, tj. zarówno właściwy Pawiak (oddział męski), jak i oddział kobiecy (Serbię).

    Pojemność Pawiaka, wraz z oddziałem kobiecym, wynosiła ok. 1000 więźniów. Oprócz budynków z celami dla więźniów znajdowały się tam także powstałe w różnym czasie zabudowania pomocnicze, mieszczące m.in.: magazyny, warsztaty więzienne, garaże, kuchnię, łaźnię, pralnię i kartoflarnię.

    Wawer – kryptonim konspiracyjnej organizacji młodzieżowej (opartej przede wszystkim o konspiracyjne struktury Szarych Szeregów), założonej przez Aleksandra Kamińskiego na początku 1940 w Warszawie, podporządkowana Komendzie Głównej Związku Walki Zbrojnej. Stawiała sobie za cel prowadzenie propagandy antyhitlerowskiej i zwalczanie propagandy niemieckiej, stosowała głównie techniki małego sabotażu.Powstanie warszawskie (1 sierpnia – 3 października 1944) – wystąpienie zbrojne przeciwko okupującym Warszawę wojskom niemieckim, zorganizowane przez Armię Krajową w ramach akcji „Burza”, połączone z ujawnieniem się i oficjalną działalnością najwyższych struktur Polskiego Państwa Podziemnego.


    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5]



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Kraków (łac. Cracovia, niem. Krakau) – miasto na prawach powiatu w południowej Polsce, siedziba władz województwa małopolskiego, drugie w kraju pod względem liczby mieszkańców i pod względem powierzchni.
    Oberscharführer – podoficerski stopień paramilitarny istniejący w SS i SA, (nierównoważne) który w SS odpowiadał stopniowi Feldwebel , a w SA stopniowi Unterfeldwebel w Wehrmachcie. Na patkach Oberscharführera były dwie gwiazdki, natomiast pagon posiadał jedną gwiazdkę i był obwiedziony białym pasmem. Randze SS-Oberscharführer odpowiadała w SA SA-Truppführer.
    Engelbert Fruhwirth (ur. 1905 Wiedeń - zm. 1 października 1964) - SS-Oberscharführer, funkcjonariusz niemieckiego więzienia na ul. Pawiej tzw. Pawiaka.
    Egzekucje w Lesie Kabackim – zbiorowe egzekucje przeprowadzane przez okupantów niemieckich w Lesie Kabackim pod Warszawą. W latach 1939-1944 funkcjonariusze SS i policji niemieckiej rozstrzelali tam co najmniej kilkaset osób. Las Kabacki był prawdopodobnie jednym miejscem kaźni obrębie tzw. „warszawskiego pierścienia śmierci”, gdzie Niemcy przeprowadzali egzekucje przez niemal cały okres okupacji.
    Egzekucja w Wólce Węglowej – zbrodnia dokonana przez okupantów niemieckich wiosną 1943 roku. W okolicach wsi Wólka Węglowa na obrzeżach Puszczy Kampinoskiej rozstrzelano wówczas 15 osób.
    Organizacja Bojowa Polskiej Partii Socjalistycznej (OB PPS) – utworzona przez Polską Partię Socjalistyczną w kwietniu 1904 i działająca do 1911 struktura zbrojna mająca na celu ochronę działalności rewolucyjnej PPS, jej demonstracji i spotkań. Przeprowadzała też szereg akcji zbrojnych, likwidując funkcjonariuszy i współpracowników rosyjskich władz okupacyjnych Królestwa Polskiego, dokonując licznych ekspropriacji na potrzeby działalności niepodległościowej i rewolucyjnej. W szczytowym okresie liczyła ok. 6500 bojowców.
    Bank Gospodarstwa Krajowego – jedyny bank państwowy, z siedzibą w Warszawie. Powstał w roku 1924 z fuzji trzech banków publicznych: Polskiego Banku Krajowego, Państwowego Banku Odbudowy i Zakładu Kredytowego Miast Małopolskich. Inicjatywa utworzenia tego banku należała do Władysława Grabskiego.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.13 sek.