• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Pawia Wyspa



    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5]
    Przeczytaj także...
    Fryderyk Wilhelm (ur. 16 lutego 1620 w Cölln (dzisiejszy Berlin), zm. 9 maja 1688 w Poczdamie) z dynastii Hohenzollernów nazwany Wielkim Elektorem.Rabarbar, rzewień (Rheum L.) – rodzaj roślin należących do rodziny rdestowatych. Obejmuje około 60 gatunków roślin. Gatunkiem typowym jest Rheum rhaponticum (rabarbar ogrodowy).

    Pawia Wyspa (niem. Pfaueninsel) – wyspa na Haweli w południowo-zachodnim Berlinie (dzielnica Steglitz-Zehlendorf). W XVIII w. Fryderyk Wilhelm II wzniósł na wyspie romantyczny pałac (maison de plaisance) otoczony parkiem (ok. 67 ha) projektu Petera Josepha Lennégo.

    W 1990 Pawia Wyspa, jako jeden z kompleksów parkowo-pałacowych w Berlinie została wpisana na listę światowego dziedzictwa UNESCO.

    Fryderyk II Wielki, Friedrich II von Hohenzollern (ur. 24 stycznia 1712 w Berlinie, zm. 17 sierpnia 1786 w Poczdamie) – król Prus w latach 1740-1786. Pod jego rządami Prusy stały się jednym z najpotężniejszych państw europejskich.Narodowy socjalizm (niem. Nationalsozialismus), nazizm (skrót od Nationalsozialismus), czasem określany również jako hitleryzm (od nazwiska Adolfa Hitlera) – rasistowska, antykomunistyczna i antysemicka ideologia Niemieckiej Narodowosocjalistycznej Partii Robotników (NSDAP). Niemiecka skrajna odmiana faszyzmu, opierająca się na biologicznym rasizmie, w szczególności na antysemityzmie, czerpiąca z haseł zarówno nacjonalistycznych, jak i socjalnych, trudna do jednoznacznego uplasowania na klasycznej osi prawica-lewica. Ideologia państwowa w czasie sprawowania władzy w totalitarnych Niemczech przez NSDAP w latach 1933-1945.

    Obecnie o pielęgnację i restaurację historycznych budowli oraz parku na wyspie troszczy się Fundacja Pruskie Pałace i Ogrody Berlin-Brandenburg (niem. Stiftung Preußische Schlösser und Gärten Berlin-Brandenburg).

    Spis treści

  • 1 Historia
  • 1.1 Pierwsze osadnictwo
  • 1.2 Nazwa
  • 1.3 Działalność alchemiczna
  • 1.4 Lata 1689–1840
  • 1.4.1 Fryderyk Wilhelm II
  • 1.4.2 Fryderyk Wilhelm III
  • 1.4.2.1 Menażeria
  • 1.4.2.2 Związki z Rosja
  • 1.4.2.3 Palmiarnia
  • 1.4.2.4 Ogród użytkowy
  • 1.4.2.5 Żaglowiec Royal Louise
  • 2 Po 1840 roku
  • 2.1 Fryderyk Wilhelm IV
  • 3 Do 1945 roku
  • 4 Po 1945 roku
  • 5 Uwagi
  • 6 Przypisy
  • 7 Bibliografia
  • 8 Literatura
  • 9 Linki zewnętrzne
  • Fauna (od łac. Faunus – bóg trzód i pasterzy) – ogólne określenie na wszystkie gatunki zwierząt na danym obszarze (np. fauna Polski) lub w danym środowisku (fauna sawannowa), a także okresie geologicznym (np. fauna kambryjska). Badanie fauny pozostaje w gestii faunistyki, ale korzystają z niego również inne dziedziny biologii, np. ekologia i etologia, natomiast odkrycia faunistyki są systematyzowane przez systematykę.Aleksandra Fiodorowna, urodzona jako Fryderyka Luisa Charlotta Wilhelmina Hohenzollern (znana też jako Charlotta Pruska) (ur. 13 lipca 1798 w podberlińskim pałacu Charlottenburg, zm. 1 listopada 1860 w Carskim Siole) – księżniczka pruska, od 1825 cesarzowa Rosji jako żona cesarza Mikołaja I.

    Historia[]

    Pierwsze osadnictwo[]

    W maju 1843 w trakcie prac budowlanych na wyspie odkryto ozdoby z epoki brązu (bransolety oraz zapinki do włosów). Na jej północnym krańcu odnaleziono ślady osady słowiańskiej.

    Nazwa[]

    W drugiej poł. XVII w. założono na wyspie hodowlę królików (tzw. Canienengarten), a w miejscu obecnego pałacu stanął dom łowczego. 800 królików zapewniało wpływy do kasy książęcej w wysokości 200 talarów rocznie. Z tego okresu pochodzi nazwa Ostrów Króliczy (niem. Kaninchenwerder), jedna z nieoficjalnych nazw wyspy. Inne nazwy występujące w dokumentach to: Ostrów Pawi (niem. Pauwerder lub Pfau-Werder) oraz Pod Pawiami (niem. Zu den Pfauen), chociaż wtedy na wyspie nie było jeszcze żadnych pawi, które sprowadzono w okresie późniejszym. Nazwa Pawia Wyspa (niem. Pfauinsel) jest w użyciu od 1795.

    Jeleń – zwyczajowa nazwa kilku rodzajów zwierząt z rodziny jeleniowatych. Mianem tym określa się gatunki należące do rodzajów: Cervus, Blastocerus, Ozotoceros, Odocoileus i inne. W Polsce mianem tym określa się jelenia szlachetnego.Jean-Baptiste Racine (22 grudnia 1639 w La Ferté-Milon – 21 kwietnia 1699 w Paryżu) – francuski dramaturg, główny przedstawiciel późnobarokowego klasycyzmu. Autor przesiąkniętych pesymizmem sztuk, uważanych za mistrzowskie w przedstawianiu kobiecej psychiki.

    Działalność alchemiczna[]

    Johann Kunckel

    W 1685 Fryderyk Wilhelm I zwany Wielkim Elektorem podarował wyspę Johannowi Kunckelowi, alchemikowi i producentowi szkła. Kunckel, pracując na zlecenie władcy, poprawił konkurencyjność brandenburskiego przemysłu szklarskiego. Elektor ufał, że Kunckelowi uda się postawić na nogi gospodarkę kraju, która znacznie ucierpiała podczas wojny trzydziestoletniej. Ponadto władca był zainteresowany eksperymentami z ogniem i szkłem, a także produkcją eliksirów. Wprowadził zakaz wstępu na wyspę pod groźbą kary. Sam często tu bywał obserwując postępy Kunckela i nawet przeprowadzał eksperymenty. Efekty ich działalności alchemicznej w postaci ostrych zapachów i ciemnych oparów unoszących się znad wyspy, przyczyniły się do rozprzestrzeniania plotek na temat uprawianej tam czarnej magii i produkcji złota.

    Eliksir życia (od arab. El Iksir; łac. elixir vitae) – znany także jako "eliksir nieśmiertelności" lub "Tańcząca Woda" – fikcyjna substancja (płyn, napój) mająca zatrzymywać proces starzenia u osoby, która ją wypiła. Miała dawać młodość i wieczne życie (nieśmiertelność). Czasem przypuszczano, że żeby go stworzyć, potrzebny jest kamień filozoficzny.Kopuła – sklepienie o kształcie czaszy, półkoliste, półeliptyczne, ostrołukowe lub cebulaste, oparte na murze lub bębnie budowane nad pomieszczeniami o planie kolistym, eliptycznym albo wielobocznym za pośrednictwem pendentywów lub tromp.

    W 1689 budynki huty szkła oraz laboratorium doszczętnie spłonęły, co doprowadziło Kunckela do bankructwa. Wcześniej syn Wielkiego Elektora, Fryderyk III (późniejszy król Fryderyk I), zaprzestał finansowania prac Kunckela, a nawet nakazał spłatę 8000 talarów, z powodu niewykonania zobowiązań. W 1692 Kunckel udał się do Szwecji, gdzie doceniono jego umiejętności i gdzie cieszył się tak wielkim uznaniem, że król Karol XI nadał mu tytuł szlachecki.

    Marsylianka (fr. La Marseillaise) – hymn państwowy Francji oraz jej departamentów i terytoriów zamorskich: Gwadelupy, Gujany Francuskiej, Majotty, Martyniki, Polinezji Francuskiej, Reunionu, Saint-Pierre i Miquelon oraz Wallis i Futuny.Róża (Rosa L.) – rodzaj krzewów należących do rodziny różowatych (Rosaceae). Znanych jest 150–200 gatunków występujących na półkuli północnej, czasem podaje się nawet dwukrotnie większą liczbę, co wynika z różnego traktowania taksonów. Większość ozdobnych odmian róży rozmnaża się przez okulizację na podkładkach z dzikich róż.

    Lata 1689–1840[]

    Fryderyk Wilhelm II[]

    Wilhelmina Encke, później von Lichtenau, portret Anny Therbusch, 1776
    Angielska tablica z przedstawieniem ruiny pałacu z zegarem
    Mapa Pawiej Wyspy, J. A. F. Fintelmann, ok. 1810
    Mleczarnia, obraz Ludwiga Rohbocka, 1855
    Mleczarnia

    Wyspa przez ok. 100 lat pozostawała niezagospodarowana. Ponownie terenem tym zainteresował się król Fryderyk Wilhelm II, bratanek i następca Fryderyka Wielkiego. Już jako dwudziestotrzyletni młodzieniec (Fryderyk poznał Wilhelminę w 1764 roku) wybierał się na romantyczne wypady na wyspę z Wilhelminą Encke, córką nadwornego trębacza. Wilhelmina stała się później oficjalną metresą króla. Urodziła Fryderykowi pięcioro dzieci, pierwsze w wieku piętnastu lat. Ich związek przetrwał wiele innych miłostek króla oraz jego dwa małżeństwa zawarte z powodów politycznych i trwał aż do jego śmierci w 1797. W 1796 Fryderyk zdążył nadać kochance tytuł hrabiny von Lichtenau.

    Petersburg (forma zalecana), Sankt Petersburg (egzonim wariantowy) (ros. Санкт-Петербург, Sankt-Pietierburg, potocznie Петербург, Pietierburg; dawniej Piotrogród, ros. Петроград, Leningrad, ros. Ленинград) – miasto w Rosji, położone w delcie Newy nad Zatoką Fińską na terytorium zawierającym m.in. ponad 40 wysp. W latach 1712–1918 stolica Imperium Rosyjskiego. Powierzchnia 1439 km², liczba ludności 4 600 276.Daktylowiec właściwy (Phoenix dactylifera L.), często nazywany palmą daktylową lub daktylem – gatunek rośliny z rodziny arekowatych (popularnie nazywanych palmami). Jest uprawiany w południowo-zachodniej Azji, północnej Afryce i na południu USA. W stanie dzikim nie występuje.

    W 1793 król planował rozbudowanie Nowego Ogrodu. Stąd powstał pomysł zagospodarowania Pawiej Wyspy, która była dobrze widoczna z Poczdamu. 12 listopada 1793 król wydał rozkaz, w którym pisał:

    Szybko ułożono się z dotychczasowym właścicielem wyspy, która została przekazana królowi 24 listopada 1793, a prace budowlane rozpoczęto z początkiem 1794.

    Na zachodnim krańcu wyspy wzniesiono pałac, który otoczył romantyczny park, a w części wschodniej postawiono budynek mleczarni (niem. Meierei). Mały, biały pałac umiejscowiono tak, by był jak najlepiej widoczny z brzegów Poczdamu. Pałac pełnił funkcję prywatnej rezydencji Fryderyka i Wilhelminy, która była bezpośrednio zaangażowana w urządzanie pałacowych wnętrz. W swojej pracy, Wilhelmina nie była wierna jednemu stylowi – powstały tak różne stylowo pokoje jak pokój w wieży udekorowany greckimi brązami czy pokój tahitański nawiązujący do krajobrazów mórz południowych. Pałac pozostawał nie zamieszkany od 1840. Oryginalne wyposażenie pałacu zachowało się do dziś.

    Ostracyzm (od gr. ὄστρακον ostrakon – skorupa) – praktyka polityczna w starożytnej Grecji, rodzaj tajnego głosowania, podczas którego wolni obywatele typowali osoby podejrzane o dążenie do tyranii i zasługujące na wygnanie z miasta na 10 lat.Lista światowego dziedzictwa (ang. World Heritage List; fr. Liste du patrimoine mondial) – lista obiektów objętych szczególną ochroną międzynarodowej organizacji UNESCO, filii ONZ, ze względu na ich unikatową wartość kulturową bądź przyrodniczą dla ludzkości. Lista obejmuje (w czerwcu 2013) 981 obiektów w 160 krajach, w tym 759 obiektów dziedzictwa kulturowego (K), 193 przyrodniczego (P) i 29 mieszanych (K, P). O wpisaniu danego obiektu na listę decyduje Komitet Światowego Dziedzictwa w trakcie corocznej sesji, począwszy od 1977 r. Nominacje zgłaszane są przez poszczególne kraje. Jeżeli wniosek o wpisanie danego miejsca na listę nie zostanie uwzględniony, może być złożony ponownie.

    Pawia Wyspa była idealnym miejscem do stworzenia odosobnionego romantycznego parku krajobrazowego – oferowała doskonałe warunki naturalne: oddzielona wodą, okolona pasem trzcin, miała bogaty drzewostan (m.in. 400 kilkusetletnich dębów). Projekt parku autorstwa Johanna Augusta Eyserbecka (1762–1801) koncentrował się na odpowiednim wykorzystaniu zalet wyspy i nadaniu bardziej romantycznego charakteru poprzez zabiegi architektoniczne, m.in. pałac oraz mleczarnia otrzymały formę ruin, jednocześnie były jednak zaprojektowane tak, by spełniać swoje pierwotne funkcje użytkowe. Pałac wzorowany był na “zrujnowanym domu rzymskim” a mleczarnia została wystylizowana na ruinę gotyckiego klasztoru. Po dziś dzień, na pierwszym piętrze mleczarni zachowała się bogato dekorowana sala w stylu gotyckim.

    Walther Wenck (ur. 18 września 1900 w Wittenberdze, zm. 1 maja 1982 w Bad Rothenfelde) - generał wojsk pancernych Wehrmachtu.Wilhelm II (ur. 27 stycznia 1859 w Poczdamie, zm. 4 czerwca 1941 w Doorn w Holandii) – ostatni niemiecki cesarz i król Prus, przedstawiciel dynastii Hohenzollernów.

    Do budowy drewnianego pałacu nie zatrudniono żadnego architekta, a i prace nie były nadzorowane ani przez dworski urząd budowlany w Poczdamie, ani też przez główny dworski urząd budowlany w Berlinie. Budową kierował Johann Gottlieb Brendel z Poczdamu, sprawujący funkcję nadwornego mistrza ciesielskiego. Pałac powstał na bazie szkiców króla Fryderyka Wilhelma II, otrzymał dwie wieże, pomiędzy którymi rozpięto charakterystyczny pomost. Nie wiadomo jednak co było inspiracją dla projektów królewskich. Jednakże, w jednym z magazynów popularnych w owym czasie zamieszczono ilustrację przedstawiającą tzw. angielską tablicę, dekorację ścienną, na której widniał obraz pałacu z zegarem, podobny do tego na Pawiej Wyspie. Ponadto w bibliotece królewskiej znajdował się obraz włoskiej wyspy Capri z podobnym motywem architektonicznym.

    Fontanna (wodotrysk) – urządzenie wodne, najczęściej ozdobne, wyrzucające pod ciśnieniem wodę z dysz lub dyszy. Jest jednym z elementów tzw. małej architektury.Wieża – w architekturze konstrukcja o wymiarach poprzecznych znacznie mniejszych od wysokości, pracująca jako wspornik utwierdzony w fundamencie, obciążony działaniem wiatru w kierunku poziomym oraz obciążeniem grawitacyjnym. Wieże miały różne funkcje, szczególnie popularne były w architekturze średniowiecznej, przede wszystkim jako wieże obronne i kościelne – zarówno wolno stojące (kampanile, dzwonnice), jak i stanowiące część budynku kościoła. W średniowiecznym zamku występowała tzw. wieża ostatniej obrony (donżon).

    Na wyspie wybudowano dwie przystanie, jedną dla rodziny królewskiej, a drugą dla gości i ruchu towarowego. W pobliżu pałacu i mleczarni postawiono również budynek kuchni, spiżarnię w formie piramidy dla produktów łatwo się psujących, dom kasztelana i kręgielnię. Ponadto założono hodowlę pawi, które sprowadzono z posiadłości Sacrow.

    Tahiti – wyspa w południowej części Oceanu Spokojnego w archipelagu Wysp Towarzystwa (Wyspy Na Wietrze); największa wśród wysp Polinezji Francuskiej, polityczne, gospodarcze i kulturalne jej centrum. Pierwotna nazwa Otaheiti.Stupa (sanskr. स्तूप stūpa; pali थुप thūpa, język tajski: เจติย czedi; język laotański that; jap. 卒塔婆 sotoba, kopiec, szczyt) – najprostszy typ budowli sakralnej buddyjskiej, rzadziej dźinijskiej, wywodzącej się z Indii, pełniącej funkcję relikwiarza. Ze względu na architekturę jest niezwykle odporna na trzęsienia ziemi. Na terenie Sri Lanki ten typ budowli nosi nazwę dagoby, w Tajlandii – czedi, w Indonezji – candi, w Bhutanie, Nepalu i w Tybecie – czortenu, w Mongolii – suburganu.

    Kiedy w 1797 budowa została ukończona, schorowany król zmarł. Wilhelmina została oskarżona o nieuzasadnione wzbogacenie się, później uniewinniona, jednak przez długi czas musiała zmagać się z ostracyzmem społecznym.

    Fryderyk Wilhelm III[]

    Fryderyka Luiza Hessen-Darmstadt, portret Josefa Friedrichs Augusta Darbesa, ok. 1800
    Dom Rycerski
    Portyk ku czci królowej Luizy
    Palmiarnia na Pawiej Wyspie, malunek na wazonie z ok. 1836
    Palmiarnia z kopułą w stylu indyjskim, anonimowy obraz z ok. 1880
    Palmiarnia na Paweij Wyspie, Carl Blechen, 1832–34
    Fontanna Martina Friedricha Rabesa, 1824

    Król Fryderyk Wilhelm III wraz ze swoją uwielbianą przez społeczeństwo małżonką królową Luizą przebywali na Pawiej Wyspie w okresach letnich. Jednak Luizie pałac nie przypadł do gustu – mówiła o:

    Trzcina (Phragmites L.) – rodzaj roślin należący do rodziny wiechlinowatych. Należy do niego 4–5 gatunków. W Polsce w środowisku naturalnym rośnie jeden tylko gatunek – trzcina pospolita (Phragmites australis), jest to zarazem gatunek typowy rodzaju.Inwentaryzacja - ogół czynności rachunkowych zmierzających do sporządzenia szczegółowego spisu z natury składników majątkowych i źródeł ich pochodzenia na określony dzień. Inwentaryzacja polega na ustaleniu za pomocą spisu faktycznego stanu wszystkich rzeczowych i pieniężnych składników majątkowych, jak też wyjaśnienie różnic pomiędzy stanem stwierdzonym podczas inwentaryzacji (rzeczywistym) a stanem wynikającym z ewidencji księgowej.

    Królowa preferowała położony w pobliżu pałac Paretz.

    W 1810 Luiza zmarła wskutek powikłań po przebytym tyfusie. Fryderyk Wilhelm III po trudach wojen z Napoleonem i wyczerpujących obradach kongresu wiedeńskiego powrócił na Pawią Wyspę, która przypominała mu o szczęśliwych czasach sprzed wojen.

    Od 1804 ogrodnikiem dworskim na wyspie był Ferdinand Fintelmann, który w okresie okupacji Prus przez wojska napoleońskie, kiedy to zaczęło brakować produktów żywnościowych, zagospodarował znaczne obszary wyspy pod uprawę zbóż i warzyw. Nie usuwał przy tym starych dębów, lecz wkomponował je w powierzchnie użytkowane rolniczo. Był to przykład realizacji angielskiej idei „pięknego gospodarstwa” (tzw. ferme ornée), harmonijnego kształtowania krajobrazu gospodarstwa rolnego.

    Włochy (Republika Włoska, wł. Italia, Repubblica Italiana) – państwo położone w Europie Południowej, na Półwyspie Apenińskim, będące członkiem wielu organizacji, m.in.: UE, NATO, należące do ośmiu najbardziej uprzemysłowionych i bogatych państw świata – G8.UNESCO (ang. United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization;pol. Organizacja Narodów Zjednoczonych do Spraw Oświaty, Nauki i Kultury; łac. unesco – łączę się w jedno) – organizacja wyspecjalizowana ONZ, której podstawowym celem jest wspieranie współpracy międzynarodowej w dziedzinie kultury, sztuki i nauki, a także wzbudzanie szacunku dla praw człowieka, bez względu na kolor skóry, status społeczny i religię.

    W latach 1824–26 Karl Friedrich Schinkel rozbudował postawiony w 1803–1804 neogotycki dom rycerski (niem. Kavaliershaus). Dom otrzymał wtedy nowe skrzydło utworzone z późnogotyckiej fasady gdańskiego Domu Schlieffów. W 1822 ówczesny właściciel kamienicy zdecydował się na rozbiórkę domu, przy czym fasada została po dokładnej inwentaryzacji osobno zdemontowana i za 300 talarów odprzedana anonimowemu nabywcy. Później okazało się, że był nim król pruski Fryderyk Wilhelm III. 287 elementów kamieniarki o łącznej wadze 3700 kg zostało przewiezionych barkami do Poczdamu.

    Czarna magia – rodzaj praktyk magicznych stosowanych w złych intencjach lub opartych na wierze w możliwość odwoływania się do złej części sił demonicznych (jako, że pierwotnie w części wierzeń etnicznych np. Greków lub Słowian, demony miały charakter ambiwalentny), pojmowanych jako osobowe przeciwieństwa sił dobra i światła. Istnieje wiele rozbieżności w pojmowaniu różnicy pomiędzy białą a czarną magią. Większość współczesnych magów należących do zachodniego kręgu kulturowego żadnemu rodzajowi magii nie przypisuje kolorów, twierdząc, że magia jest tylko narzędziem, a sposób jej wykorzystania zależy tylko od woli maga, czarownika, szamana.Zboża, rośliny zbożowe – grupa roślin uprawnych z rodziny wiechlinowatych (traw, Poaceae). Ich owoce, o wysokiej zawartości skrobi, są wykorzystywane do celów konsumpcyjnych, pastewnych i przemysłowych. Najpopularniejszymi produktami przerobu zbóż są mąki, kasze, oleje i syropy. Zboża są podstawowym surowcem w wielu gałęziach przemysłu takich jak piwowarstwo, młynarstwo, gorzelnictwo, farmaceutyka.

    W 1829 zbudowano portyk z piaskowca ku czci królowej Luizy, zaprojektowany najprawdopodobniej również przez Schinkela. Portyk ten stanowił oryginalnie fasadę mauzoleum królowej wzniesionego w 1810 w parku pałacu Charlottenburg. Mauzoleum otrzymało nową fasadę z bardziej trwałego materiału – granitu.

    Menażeria[]

    Już w trakcie letnich pobytów pary królewskiej, sprowadzono na wyspę kilka egzotycznych zwierząt. Zainteresowanie Fryderyka Wilhelma III egzotycznymi zwierzętami stopniowo rosło. W 1815 król zobaczył w Paryżu Jardin des Plantes (pol. ogród roślinny), który wbrew swojej nazwie miał więcej wspólnego z ogrodem zoologicznym niż botanicznym, i zażyczył sobie urządzenie podobnego ogrodu na Pawiej Wyspie.

    XI Letnie Igrzyska Olimpijskie (oficjalnie Igrzyska XI Olimpiady) odbyły się w dniach 1–16 sierpnia 1936 roku w Berlinie (III Rzesza).Fryderyka Luiza Hessen-Darmstadt (ur. 16 października 1751 koło Prenzlau; zm. 14 sierpnia 1805 w Berlinie w Pałacu Monbijou) – królowa Prus.

    W 1821 rozpoczęła się gruntowna przebudowa Pawiej Wyspy przez architekta krajobrazu Petera Josepha Lennégo. Koncept Lennégo przewidywał utworzenie dwóch sekcji architektoniczno-ogrodowych: zachodniej, złożonej z pałacu, rozarium i palmiarni oraz wschodniej z mleczarnią wtopioną w krajobraz typowo wiejski, przy czym zredukowano powierzchnię upraw na korzyść łąk. Ponieważ nowy ogród potrzebował systemu nawadniania, od 1822 zaczęto pompować wodę z Haweli do najwyższego punktu wyspy, by stamtąd rozprowadzać ją poprzez system glinianych rur.

    Woolwich - część Londynu, leżąca w gminie London Borough of Greenwich. Woolwich jest wspomniana w Domesday Book (1086) jako Hulviz.Internat (łac. internus – wewnętrzny) – prowadzony przez szkołę zakład opiekuńczy dla młodzieży uczącej się poza miejscem zamieszkania.

    Lenné skoncentrował zabudowania menażerii w środkowej części wyspy. W 1826 król otrzymał w prezencie od szwedzkiego monarchy stado reniferów, które przybyły do Brandenburgii pod opieką dwóch Lapończyków. W 1842 dokonano spisu inwentarza, w którym jednak nie ma śladu po reniferach. Wkrótce na wyspę przeniesiono bażantarnię z Nowego Ogrodu. Kolejno powstawały zagrody i zabudowania dla lam, małp, lwów oraz kangurów. Wzniesiono woliery dla ptaków, zagrodę dla jeleni oraz wybieg dla bizonów. Urządzono także zatokę dla bobrów i wybieg dla niedźwiedzi brunatnych. W 1832 powołano do życia administrację menażerii, która otrzymała pod opiekę 847 zwierząt.

    Kangurowate (Macropodidae) – rodzina torbaczy z rzędu dwuprzodozębowców. Jest drugą pod względem liczby gatunków rodziną torbaczy. Obejmuje ponad 50 gatunków zwierząt nazywanych powszechnie kangurami, czyli zwierzętami o silnych tylnych nogach i długim, mocnym ogonie, poruszających się skokami. Samice kangurów nazywane są kangurzycami. W klasyfikacji zoologicznej kangurami nazwano kilka gatunków z rodzaju Macropus, a oprócz kangurów do rodziny Macropodidae zaliczane są walabie, drzewiaki, pazurogony, filandry i pademelony. Wcześniej zaliczano również gatunki obecnie wyodrębniane do kanguroszczurowatych (Potoroidae).Eksperyment (łac. experimentum - doświadczenie, badanie) – w naukach przyrodniczych i społecznych zbiór działań wzbudzających w obiektach materialnych określone reakcje i zjawiska w warunkach pozwalających kontrolować wszelkie istotne czynniki, które poddaje się dokładnej obserwacji.

    Następca tronu Fryderyk Wilhelm IV nie podzielał zoologicznych zainteresowań ojca i w 1842 przekazał większość zwierząt nowo powstałemu Towarzystwu Zoologicznemu Berlin; zwierzęta trafiły do otwartego w 1844 ogrodu zoologicznego w Berlinie – pierwszego zoo na terenie Niemiec. Obecnie w środkowej części wyspy znajduje się jeszcze jedna woliera i staw dla ptactwa wodnego.

    Renifer tundrowy, ren, karibu (Rangifer tarandus) – gatunek ssaka z rodziny jeleniowatych (Cervidae), zamieszkujący arktyczną tundrę i lasotundrę w Eurazji i Ameryce Północnej.Pałac Charlottenburg, także zamek Charlottenburg, niem. Schloss Charlottenburg – zespół budowli i ogród w Berlinie-Charlottenburgu. Nazwę nadał król Fryderyk I Pruski w 1705 na cześć zmarłej żony Zofii Charlotty Hanowerskiej. Oryginalny ogród był w stylu francuskim, obecny powstał po wojnie.
    Związki z Rosja[]

    Walka z Napoleonem zbliżyła Prusy do Rosji. Bliższe związki z Petersburgiem zostały przypieczętowane małżeństwem córki Fryderyka Wilhelma III Charlotty z późniejszym carem Rosji Mikołajem I w 1817. Na cześć księcia Mikołaja wybudowano w 1819 osiedle Nikolskoe na brzegu Haweli na wysokości Pawiej Wyspy, a w latach 1834–37 wzniesiono cerkiew (obecnie ewangelicki kościół św. Piotra i Pawła). Architektura świątyni nie oddawała jednak stylu rosyjskiego, ponieważ jej budowniczowie: Friedrich August Stüler i Albert Dietrich Schadow czerpali inspiracje z ceglanej pruskiej architektury sakralnej Schinkela. Kopułę pokrytą dachem cebulastym, jedyny akcent rosyjski, wprowadzono na życzenie Schinkela.

    Japonia (jap. 日本, trb. Nihon lub Nippon) – państwo wyspiarskie usytuowane na wąskim łańcuchu wysp na zachodnim Pacyfiku, u wschodnich wybrzeży Azji, o długości 3,3 tys. km. Archipelag rozciąga się niemal południkowo (Japończycy utrzymują, że ich kraj ma kształt „trzydniowego Księżyca”) pomiędzy 45°33′ a 20°25′ stopniem szerokości północnej, od Morza Ochockiego na północy do Morza Wschodniochińskiego i Tajwanu na południu. Stolica Tokio jest usytuowana prawie dokładnie na tej samej szerokości geograficznej co Ateny, Pekin, Teheran i Waszyngton.Złota rybka – ogólna nazwa licznych odmian hodowlanych chińskich populacji jednego z podgatunków karasia chińskiego – Carassius auratus auratus – popularnie zwanego karasiem ozdobnym lub welonem, choć ta ostatnia nazwa odnosi się tylko do niektórych odmian o długich płetwach. Złote rybki to popularne na całym świecie ryby ozdobne, głównie akwariowe. Były hodowane w basenach (sadzawki, oczka wodne) i akwariach w Chinach już od VII wieku n.e. Znanych jest wiele odmian różniących się kształtem ciała, długością i kształtem płetw, jak i ubarwieniem. Poszczególne odmiany powinny odpowiadać określonym normom, a prowadzący do tego proces jest długotrwały, dlatego „rasowe” osobniki są trudno dostępne i bardzo drogie. Ryby te nie są polecane dla początkujących akwarystów. Zwłaszcza trzymanie ich w kulach wywołuje często burzliwe dyskusje – jako sporych rozmiarów ryby stadne powinny być trzymane w zbiornikach o odpowiednio dobranej wielkości i właściwej filtracji wody.

    Podczas odwiedzin rodziny carskiej w Prusach żeglowano na fregacie królewskiej, która cumowała przy Pawiej Wyspie. Dzieci zaś bawiły się na ogromnej zjeżdżalni wzorowanej na podobnym urządzeniu z Petersburga.

    Palmiarnia[]

    W latach 1829–31 wybudowano na wyspie palmiarnię, do której zakupiono prywatną kolekcję palm z Paryża. Przeszklony budynek palmiarni ze126 indywidualnymi oknami zaprojektował Schinkel. Palmiarnia miała 34,5 m szerokości i 14 m wysokości. Wnętrza urządzono z wielkim rozmachem w stylu indyjskim. Palmiarnia otrzymała małą marmurową pagodę z Bengalu wraz z fontanną i stawem dla złotych rybek. Wewnątrz wystawiono m.in. palmy daktylowe, wachlarzowe palmy japońskie, liany, palmy sagowe, drzewa butelkowe, ananasy i bananowce, draceny, liczi chińskie oraz rozmaite egzotyczne rośliny użytkowe. Pośrodku budowli stanęła ogromna palma wachlarzowa, która rosła tak szybko, że wkrótce sięgnęła dachu. Żeby wygospodarować dla niej miejsce wybudowano najpierw kopułę w stylu indyjskim, co jednak nie wystarczyło na długo, więc później obniżono podłogę w miejscu gdzie stała donica z palmą.

    Skrzydło budynku - boczna część budynku, wyraźnie z niego wydzielona, często niższa, cofnięta lub ustawiona pod kątem w stosunku do części głównej budynku.Poczdam (niem. Potsdam, dolnołuż. Podstupim, pol. hist. Postąpin i Podstąpin) – miasto we wschodnich Niemczech, położone nad Hawelą. Stolica i największe miasto kraju związkowego Brandenburgia, wchodzące w skład obszaru metropolitalnego Berlin-Brandenburg.

    W sąsiedztwie palmiarni posadzono wiele egzotycznych roślin, które nie wymagały ścisłych warunków cieplarnianych. Gustav Adolph Fintelmann pisał:

    Po przeniesieniu menażerii do Berlina, palmiarnia stała się główną atrakcją wyspy. Już w 1821 pod nieobecność rodziny królewskiej wyspa była trzy razy w tygodniu udostępniania zwiedzającym (we wtorki, środy i czwartki).

    W nocy z 18 na 19 maja 1880 w palmiarni wybuchł pożar. Pomimo szybkiej akcji straży pożarnej, drewniana konstrukcja budynku doszczętnie spłonęła. Płomienie pochłonęły też wszystkie rośliny. Niedługo potem planowano odbudowę, jednak nigdy do tego nie doszło. W 1882 teren po spalonym budynku wyrównano. Obecnie o dawnej palmiarni przypominają kamienne oznaczenia oraz rabaty obsadzone historycznymi roślinami doniczkowymi.

    Cerkiew (z gr. kyriaké – należąca do Pana, w uzupełnieniu do eklezja – zgromadzenie, później świątynia, kościół) – budynek przeznaczony do sprawowania nabożeństw w cerkwi prawosławnej lub unickiej (greckokatolickiej). Jest przestrzenią sakralną dla celebracji Boskiej Liturgii. Prawosławni oraz grekokatolicy wierzą, iż jest ona miejscem szczególnego przebywania samego Boga.Karol XI Wittelsbach, szw. Karl XI (ur. 24 listopada 1655 w Sztokholmie, zm. 5 kwietnia 1697 tamże) – król Szwecji, książę Bremy i Verden, książę Palatynatu-Zweibrücken-Kleeburg, książę Palatynatu-Zweibrücken od 1660.
    Ogród użytkowy[]

    W 1821, wraz z początkiem prac Lennégo, zakupiono za 5000 talarów bogatą prywatną kolekcję róż. Pomiędzy pałacem a domem kasztelana urządzono rozarium, pierwszy ogród tego typu na terenie Prus. Po wielu latach intensywnej pielęgnacji w ogrodzie rosło 2000 krzewów róż reprezentujących 140 rozmaitych gatunków. Wraz z upływem czasu ogród został zapuszczony, odtworzono go dopiero w 1989.

    Carl Blechen (Karl Blechen) (ur. 29 lipca 1798 w Chociebużu, zm. 23 lipca 1840 w Berlinie) – niemiecki malarz romantyczny, pejzażysta. Od 1835 członek i profesor Akademie der Künste w Berlinie.Karol Fryderyk Schinkel (niem. Karl Friedrich Schinkel, także Carl Friedrich Schinkel; ur. 13 marca 1781 w Neuruppin, zm. 9 października 1841 w Berlinie) – niemiecki architekt, urbanista, projektant i malarz, jeden z wybitniejszych twórców klasycyzmu w Królestwie Prus, tworzący także w stylu arkadowym; szkołą Schinkla (niem. Schinkelschule) nazwano działalność grupy niemieckich architektów kontynuujących styl Schinkla.

    Już w XIX w. Ferdinand Fintelmann, a później jego bratanek Gustav Adolph Fintelmann przeprowadzali pierwsze próby upraw roślin użytkowych, które opisywali w publikacjach Stowarzyszenia Promocji Sztuki Ogrodowej w Krajach Prus Królewskich (niem. Vereins zur Beförderung des Gartenbaus in den königlich preußischen Staaten). Ferdinand kultywował dwie, wtedy jeszcze rzadkie rośliny: hortensje i dalie (nazywane wówczas georginiami). Gustav Adolph Fintelmann pisał:

    Relacja rodzinna (także relacja lub stosunek genealogiczny; pot. nazwa lub rodzaj pokrewieństwa i powinowactwa, nazewnictwo, nazwy członków rodziny) – w genealogii, socjologii lub prawie nazwa i rodzaj stosunku zachodzącego między dwiema osobami należącymi do tej samej rodziny a wynikającego z faktu filiacji i koicji (w genealogii) lub szerzej z pokrewieństwa i powinowactwa (w pozostałych naukach). Na relację taką mają również wpływ stopień pokrewieństwa i powinowactwa (pierwszy, drugi, trzeci itd.), różnica pokoleń oraz linia pokrewieństwa i powinowactwa (prosta i boczna, wstępna i zstępna). Relacje rodzinne oblicza się od jednej osoby, którą w genealogii można nazywać probantem, do innego członka jej rodziny.II wojna światowa – największy konflikt zbrojny w historii świata, trwający od 1 września 1939 do 2 września 1945 roku (w Europie do 8 maja 1945), obejmujący zasięgiem działań wojennych prawie całą Europę, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, północną Afrykę, część Bliskiego Wschodu i wszystkie oceany. Niektóre epizody wojny rozgrywały się nawet w Arktyce i Ameryce Północnej. Poza większością państw europejskich i ich koloniami, brały w niej udział państwa Ameryki Północnej i Ameryki Południowej oraz Azji. Głównymi stronami konfliktu były państwa Osi i państwa koalicji antyhitlerowskiej (alianci). W wojnie uczestniczyło 1,7 mld ludzi, w tym 110 mln z bronią. Według różnych szacunków zginęło w niej od 50 do 78 milionów ludzi.

    Polecał je również jako rośliny paszowe:

    Drugi Fintelmann poświęcił się hodowli rabarbaru. W jednym ze swoich artykułów przedstawił pięć różnych rodzajów rabarbaru jako mniej lub bardziej przydatne rośliny użytkowe. Opublikował również tekst o uprawie rabarbaru i jego zastosowaniu w gospodarce zamiast świeżych owoców (niem. „Die Kultur des Rhabarbers und seine Anwendung statt frischen Obstes in der Wirtschaft“), co było wtedy nowością.

    Ananas (Ananas Mill.) – rodzaj roślin zielnych z rodziny bromeliowatych (Bromeliaceae). W stanie naturalnym rośnie w Ameryce Południowej.Ogród zoologiczny, zoo – urządzony i zagospodarowany teren wraz z infrastrukturą techniczną i budynkami funkcjonalnie z nim związanymi, gdzie przetrzymywane są oraz eksponowane publicznie przez co najmniej 7 dni w roku żywe zwierzęta gatunków dziko występujących, z wyjątkiem:
    Żaglowiec Royal Louise[]
    Fregata Royal Louise w drodze na Pawią Wyspę, kwiecień 2008
    Fregattenschuppen

    W 1833 Albert Dietrich Schadow wybudował na wschodnim brzegu wyspy pomieszczenie, tzw. Fregattenschuppen, dla królewskiej łodzi żaglowej – Royal Louise. Fregata była pomniejszoną kopią pełnomorskiego żaglowca. Nadano jej nazwę Louise – na cześć zmarłej w 1810 królowej Luizy. Łódź była prezentem dla króla Fryderyka Wilhelma III od monarchy angielskiego Wilhelma IV z okazji wspólnego zwycięstwa nad Napoleonem. Zbudowano ją w 1831 w Stoczni Królewskiej (ang. Royal Dockyards) w Woolwich. W 1832 łódź znalazła się u wybrzeży Pawiej Wyspy. Od 1841 w okresie letnim cumowała w Matrosenstation Kongsnæs na jeziorze Jungfern pod Poczdamem, niedaleko mostu Glienicker, a zimą w szopie na Pawiej Wyspie, gdzie przetrwała I wojną światową.

    Mikołaj I Pawłowicz (ros. Николай I Павлович) (ur. 6 lipca 1796 w Carskim Siole, zm. 2 marca 1855 w Sankt Petersburgu) – cesarz Rosji od 1 grudnia 1825 (koronowany na cesarza 3 września 1826 roku), król Polski od 1825 (koronowany na króla Polski 24 maja 1829 roku, zdetronizowany przez polski Sejm 25 stycznia 1831), brat Aleksandra I (1777-1825), trzeci syn Pawła I (1754-1801), z dynastii Romanowów.Szwecja, Królestwo Szwecji (Sverige, Konungariket Sverige) – państwo w Europie Północnej, zaliczane do państw skandynawskich. Szwecja jest członkiem Unii Europejskiej od 1995 roku. Graniczy z Norwegią, Finlandią i Danią.

    Po abdykacji cesarza Wilhelma II przeszła na własność stowarzyszenia żeglarskiego Verein Seglerhaus am Wannsee na jeziorze Großer Wann. W 1926 kadłub łodzi przejęła szkoła rybołówstwa w Sacrowie i wystawiła go jako pomnik w Kilonii. Po zakończeniu II wojny światowej kadłub będący już w bardzo złym stanie technicznym został zniszczony na podstawie decyzji podjętej przez Sojuszniczą Radę Kontroli Niemiec.

    Fryderyk I Hohenzollern (ur. 11 lipca 1657 w Królewcu, zm. 25 lutego 1713 w Berlinie) – od 1688 roku elektor Brandenburgii (jako Fryderyk III) z dynastii Hohenzollernów, od 1701 roku pierwszy pruski król, jako "König in Preußen" (nieuznawany przez Rzeczpospolitą).Lama (Lama glama, Lama guanicoe f. glama) – udomowiony ssak parzystokopytny z rodziny wielbłądowatych, wraz z gwanako i – blisko z nimi spokrewnionymi alpaką i wikunią – określane wspólną nazwą lamy. Występuje w Ameryce Południowej. Lamy wykorzystywane są głównie jako zwierzęta juczne oraz do produkcji wełny i mięsa. Dorosłe lamy osiągają do 250 kg wagi i 119 cm wysokości w kłębie. Lamy są zwierzętami socjalnymi, z rozbudowanymi zachowaniami grupowymi.

    Żaglowiec odtworzono w latach 1997–1999. Od 2004 pływa po wodach dolnej Haweli na odcinku pomiędzy Scharfe Lanke w Spandau a jeziorem Lehnitz koło Fahrland. Nowa fregata, podobnie jak jej poprzedniczka, zimuje w szopie dla łodzi na Pawiej Wyspie.

    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5]



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Laponia (fiń. Lappi, szw. i norw. Lappland, ros. Лапландия, lapońskie Sápmi) – region w północnej Europie, obejmujący swoim zasięgiem Półwysep Kolski w Rosji oraz północne tereny trzech państw nordyckich: Finlandii, Szwecji i Norwegii. Zajmuje obszar ok. 380 000 km².
    Hortensja (Hydrangea L.) – rodzaj niewysokich krzewów z rodziny hortensjowatych. Gatunkiem typowym jest Hydrangea arborescens L..
    Słowianie – gałąź ludów indoeuropejskich posługujących się językami słowiańskimi, o wspólnym pochodzeniu, podobnych zwyczajach, obrzędach i wierzeniach. Zamieszkują Europę wschodnią, środkową i południową oraz pas północnej Azji od Uralu po Ocean Spokojny. Stanowią najliczniejszą grupę ludności indoeuropejskiej w Europie.
    Flora (z łac. Flora – rzymska bogini kwiatów) – ogół gatunków roślin występujących na określonym obszarze w określonym czasie. Ze względu na odniesienie czasowe wyróżnia się flory współczesne lub flory dawnych okresów geologicznych, zwane florami kopalnymi (np. flora trzeciorzędu). Zakres flory może być ograniczany także do określonego biotopu (np. flora górska) lub określonej formacji roślinnej (np. flora lasu deszczowego). Flora może być ogólna lub ograniczona do wybranej grupy taksonomicznej lub ekologicznej (np. flora chwastów, flora roślin naczyniowych, flora mchów). Określenie flora bakteryjna oznacza ogół bakterii żyjących w organizmie ludzkim (flora fizjologiczna człowieka) lub w określonym jego miejscu (np. flora bakteryjna jamy ustnej). Ogół grzybów występujących na danym obszarze określano dawniej mianem flory grzybów lub mikoflory, współcześnie stosowany jest termin mikobiota podkreślający brak pokrewieństwa grzybów i roślin.
    Neogotyk – styl w architekturze, a także rzemiośle artystycznym, nawiązujący formalnie do gotyku, powstały około połowy XVIII wieku w Anglii i trwający do początku XX wieku, zaliczany do historyzmu.
    Gotyk – styl w architekturze i innych dziedzinach sztuk plastycznych (rzeźbie, malarstwie i sztuce sepulkralnej), który powstał i rozwinął się w połowie XII wieku we Francji (Anglosasi uważają, że w Anglii) i swoim zasięgiem objął zachodniochrześcijańską Europę.
    Dramat (z gr. δρᾶμα – dráma czyli działanie, akcja) – jeden z trzech rodzajów literackich (obok liryki i epiki). Jest to właściwie rodzaj sztuki na granicy teatru i literatury.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.09 sek.