• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Paul Spitzkopf

    Przeczytaj także...
    Gerlach (główny egzonim) lub Gierlach (egzonim wariantowy), dawniej też Garłuch (słow. Gerlachovský štít, Gerlachovka, niem. Gerlsdorfer Spitze, Gerlach, węg. Gerlachfalvi-csúcs, 2655 m n.p.m.) – najwyższy szczyt Tatr i całych Karpat, położony na Słowacji, w bocznej grani Tatr Wysokich.Martin Spitzkopf-Urban (daty urodzin i śmierci nieznane) – przewodnik tatrzański pochodzenia spiskoniemieckiego, jeden z najbardziej aktywnych przewodników po południowej stronie Tatr w latach 1860–1880.
    Pośrednia Grań (słow. Prostredný hrot, Stredohrot, niem. Mittelgrat, węg. Közép-orom) – najwyższy szczyt (2441 m n.p.m.) w bocznej grani tatrzańskiej, która odchodzi z Małego Lodowego Szczytu ku południowemu wschodowi. Ma dwa wyraźne wierzchołki: główny południowo-wschodni oraz niższy (ok. 2420 m) północno-zachodni, nazywany Małą Pośrednią Granią (Malý hrot). Rozdziela je Wyżnia Pośrednia Przełączka (Vyšná štrbina v Prostrednom). Od Żółtego Szczytu (Žltá veža) na północnym zachodzie masyw Pośredniej Grani oddzielony jest Pośrednią Przełęczą (Sedlo za Prostredným), a od Ciemniastej Turni (Chmúrna veža) na południowym wschodzie – Ciemniastym Przechodem (Sedlo pred Prostredným). Na północnym wschodzie do stoków Pośredniej Grani przyrośnięta jest krótka grańka zakończona popularną wśród taterników Żółtą Ścianą (Žltá stena), którą to od partii szczytowych oddziela Przełączka pod Żółtą Ścianą.

    Paul Spitzkopf-Urban, Paul Spitzkopf senior (daty urodzin i śmierci nieznane) – przewodnik tatrzański pochodzenia spiskoniemieckiego.

    Towarzyszył w pierwszych wejściach szczytowych taternikom różnych narodowości. Z Karolem Englischem dotarł na Wielkie i Pośrednie Solisko (I wejście, 1903), z Károlyem Jordánem na Pośrednią Grań (I wejście zimowe, 1904), a z Januszem Chmielowskim na Gerlach (I wejście zimowe, 1905). W 1907 r. uczestniczył w pierwszym przejściu Batyżowieckiej Grani.

    Niemcy karpaccy (niem. Karpatendeutsche, słow. karpatskí Nemci, również Mantacy) – mniejszość narodowa, zamieszkała na terytorium Węgier i Słowacji, w obrębie Spiszu, Szarysza, Zemplina i Zakarpacia włącznie, po II wojnie światowej na mocy dekretów Beneša (lata 1945–1950) zostali w większości wysiedleni do Niemiec i Austrii.Pośrednie Solisko (słow. Prostredné Solisko, niem. Mittlerer Solisko, dawniej Annaspitze, węg. Közepső-Szoliskó, dawniej Anna-csúcs) – szczyt o wysokości ok. 2400 m n.p.m. w Grani Soliska, w słowackich Tatrach Wysokich. Jest drugim co do wysokości szczytem w tej grani. Od Wielkiego Soliska oddziela go Wyżnia Soliskowa Ławka, natomiast od Soliskowych Czub i Soliskowych Turni – Leskowska Przełączka.

    Paul Spitzkopf należał do rodziny Spitzkopfów, spośród której wielu przedstawicieli jest autorami pierwszych przejść w Tatrach. Wiadomości o rodzinie zachowały się mniej więcej od połowy XIX wieku. Najbardziej znany był Martin Spitzkopf, zdobywca Gerlacha z 1834 r. Ok. 1875 r. do przewodników należeli: Matthias (alter Schmied), Paul, Andreas i Johann, później byli nimi także Paul junior, Paul senior (obaj z przydomkiem Urban), Jakob i Walter Spitzkopfowie.

    Zofia Radwańska-Paryska (ur. 3 maja 1901 w Warszawie, zm. 24 października 2001 w Zakopanem) – botaniczka, taterniczka, pisarka. Żona i współtowarzyszka pracy Witolda Henryka Paryskiego.Janusz Chmielowski (ur. 9 stycznia 1878 r. w Warszawie – zm. 26 kwietnia 1968 r. w Katowicach) – polski inżynier budowy maszyn, matematyk. Pracownik instytucji technicznych (hutniczych) i ubezpieczeniowych, redaktor naukowy wydawnictw technicznych. Jeden z prekursorów wspinaczki tatrzańskiej. Główny inicjator i współzałożyciel pierwszej polskiej organizacji taternickiej – Sekcji Turystycznej Towarzystwa Tatrzańskiego.

    Przypisy[ | edytuj kod]

    1. Zofia Radwańska-Paryska, Witold Henryk Paryski: Wielka encyklopedia tatrzańska. Poronin: Wydawnictwo Górskie, 2004. ISBN 83-7104-009-1.
    2. Bolesław Chwaściński: Z dziejów taternictwa. O górach i ludziach. Warszawa: Sport i Turystyka, 1988, s. 92, 93, 101, 102, 110. ISBN 83-217-2463-9.
    Wielkie Solisko, nazywane też Solisko (słow. Veľké Solisko, niem. Großer Solisko, węg. Nagy-Szoliszkó) – szczyt na Słowacji o wysokości 2413 m n.p.m. w bocznej grani Tatr, w tzw. odnodze Krywania (nie leży w jej głównej grani). Jest to najwyższy szczyt w Grani Soliska oddzielającej Dolinę Młynicką od Doliny Furkotnej. Położony jest pomiędzy Furkotem (Furkotský štít), od którego oddzielają go przełęcze Bystry Przechód i Bystra Ławka (Bystré sedlo), a Pośrednim Soliskiem, od którego oddziela go Wyżnia Soliskowa Ławka. W grani pomiędzy Bystrym Przechodem a Wielkim Soliskiem znajdują się kolejno:Przewodnik tatrzański – współcześnie przewodnik turystyczny górski mający uprawnienie do prowadzenia wycieczek na terenie Tatr.




    Warto wiedzieć że... beta

    Witold Henryk Paryski (ur. 10 września 1909 w Pittsburgh w stanie Pensylwania, USA, zm. 16 grudnia 2000 r. w Zakopanem) – krajoznawca, taternik, przewodnik tatrzański i ratownik TOPR-u, alpinista, działacz ochrony przyrody, absolwent medycyny, autor wielu prac o Tatrach i Podtatrzu. Autor przewodnika taternickiego Tatry Wysokie oraz (razem z żoną Zofią Radwańską-Paryską) Wielkiej encyklopedii tatrzańskiej.
    Batyżowiecka Grań (słow. Batizovský hrebeň, niem. Botzdorfer Grat, węg. Batizfalvi-gerinc) – grań stanowiąca fragment grani głównej Tatr Wysokich w ich słowackiej części. Batyżowiecka Grań ciągnie się od Zmarzłego Szczytu na zachodzie do wschodniego, najwyższego wierzchołka Batyżowieckiego Szczytu (tzw. Wielkiego Batyżowieckiego Szczytu) na wschodzie i zamyka od północy Dolinę Batyżowiecką. Na żaden z obiektów w Batyżowieckiej Grani nie prowadzą znakowane szlaki turystyczne, jej nazwa wywodzi się bezpośrednio od Doliny Batyżowieckiej i Batyżowieckiego Szczytu, a pośrednio od spiskiej wsi Batyżowce.
    Karol Englisch, także: Karol Artur Enlisch-Payne (ur. 13 lipca 1881 r. w Krakowie, zm. 13 kwietnia 1945 r. w Stein an der Donau w Austrii) – polski prawnik, pracownik administracji państwowej. Jeden z najwybitniejszych polskich taterników w historii zdobywania Tatr.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.014 sek.